સર્વં ત્રિભુવનં રાજંલ્ લોકધર્માશ્ચ શાશ્વતાઃ દૃશ્યન્તે નારસિંહે ઽસ્મિંસ્ તથેદમખિલં જગત્
ત્રણે લોક અને સદાકાળના લોકધર્મો, રાજા, આ નરસિંહ સ્વરૂપમાં સ્પષ્ટ દેખાય છે; આખું જગત પણ તેમાં છે.
પ્રજાપતિશ્ચાત્ર મનુર્ મહાત્મા ગ્રહાશ્ચ યોગાશ્ચ મહીરુહાશ્ચ ઉત્પાતકાલશ્ચ ધૃતિર્મતિશ્ચ રતિશ્ચ સત્યં ચ તપો દમશ્ચ
અહીં પ્રજાપતિ, મહાત્મા મનુ, ગ્રહો, યોગશક્તિઓ, વૃક્ષો, વિનાશનો સમય, ધીરજ, બુદ્ધિ, આનંદ, સત્ય, તપ અને દમ પણ છે.
સનત્કુમારશ્ચ મહાનુભાવો વિશ્વે ચ દેવા ઋષયશ્ચ સર્વે ક્રોધશ્ચ કામશ્ચ તથૈવ હર્ષો ધર્મશ્ચ મોહઃ પિતરશ્ચ સર્વે
મહાનુભાવ સનત્કુમાર, બધા દેવતાઓ, બધા ઋષિઓ, ક્રોધ, કામ, આનંદ, ધર્મ, મોહ અને બધા પિતૃઓ પણ અહીં છે.
પ્રહ્લાદસ્ય વચઃ શ્રુત્વા હિરણ્યકશિપુઃ પ્રભુઃ ઉવાચ દાનવાન્સર્વાન્ ગણાંશ્ચ સ ગણાધિપઃ
પ્રહલાદના વચન સાંભળીને, હિરણ્યકશિપુ પ્રભુએ બધા દાનવો અને તેમના નેતાઓને કહ્યું.
મૃગેન્દ્રો ગૃહ્યતામેષ અપૂર્વાં તનુમાસ્થિતઃ યદિ વા સંશયઃ કશ્ચિદ્ વધ્યતાં વનગોચરઃ
આ સિંહ, જે અનોખું સ્વરૂપ ધારણ કરેલો છે, તેને પકડો. જો કોઈ શંકા હોય તો, જે વનમાં ફરતો હોય એનો વધ કરો.
તે દાનવગણા સર્વે મૃગેન્દ્રં ભીમવિક્રમમ્ પરિક્ષિપન્તો મુદિતાસ્ ત્રાસયામાસુરોજસા
બધા દૈત્યગણ આનંદથી ભયાનક શક્તિવાળા સિંહને ઘેરીને, પોતાની શક્તિથી તેને ડરાવવા લાગ્યા.
સિંહનાદં વિમુચ્યાથ નરસિંહો મહાબલઃ બભઞ્જ તાં સભાં દિવ્યાં વ્યાદિતાસ્ય ઇવાન્તકઃ
પછી મહાબળવાન નરસિંહે સિંહની ગર્જના કરી અને તેનું વિશાળ મોં ખોલીને એ દિવ્ય સભાને તોડી નાખી, જાણે મૃત્યુ આવી ગયું હોય.
સભાયાં ભજ્યમાનાયાં હિરણ્યકશિપુઃ સ્વયમ્ ચિક્ષેપાસ્ત્રાણિ સિંહસ્ય રોષાદ્વ્યાકુલલોચનઃ
જ્યારે સભા તૂટી રહી હતી, ત્યારે હિરણ્યકશિપુએ ક્રોધથી આંખો લાલ કરીને પોતે જ સિંહ પર શસ્ત્રો ફેંક્યા.
સર્વાસ્ત્રાણામથ જ્યેષ્ઠં દણ્ડમન્ત્રં સુદારુણમ્ કાલચક્રં તથાઘોરં વિષ્ણુચક્રં તથા પરમ્
પછી તેણે બધા શસ્ત્રો વાપર્યા, જેમાં સૌથી ભયાનક દંડમંત્ર, ભયાનક કાળચક્ર અને શ્રેષ્ઠ વિષ્ણુચક્ર પણ સામેલ હતા.
પૈતામહં તથાત્યુગ્રં ત્રૈલોક્યદહનં મહત્ વિચિત્રામશનીં ચૈવ શુષ્કાર્દ્રં ચાશનિદ્વયમ્
પછી તેણે પિતામહનું અત્યંત ભયાનક શસ્ત્ર, ત્રણેય લોકને દહન કરતું મહાન અગ્નિ, અને અનોખી વીજળી, સુકી અને ભીની બંને વીજળી પણ ચલાવી.
રૌદ્રં તથોગ્રં શૂલં ચ કઙ્કાલં મુસલં તથા મોહનં શોષણં ચૈવ સંતાપનવિલાપનમ્
પછી તેણે ભયાનક રૌદ્ર શૂળ, કંકાળ, ગદા, મોહન, શુષ્ક, દહન અને વિલાપ કરાવતાં શસ્ત્રો પણ વાપર્યા.
વાયવ્યં મથનં ચૈવ કાપાલમથ કૈઙ્કરમ્ તથાપ્રતિહતાં શક્તિં ક્રૌઞ્ચમસ્ત્રં તથૈવ ચ
પછી તેણે વાયુ શસ્ત્ર, મથન શસ્ત્ર, કપાળ શસ્ત્ર, સેવક શસ્ત્ર, અપરાજિત શક્તિ અને ક્રૌંચ શસ્ત્ર પણ ચલાવ્યા.
અસ્ત્રં બ્રહ્મશિરશ્ચૈવ સોમાસ્ત્રં શિશિરં તથા કમ્પનં શાતનં ચૈવ ત્વાષ્ટ્રં ચૈવ સુભૈરવમ્
બ્રહ્મશિર, સોમ, શિશિર, કમ્પન, શાતન, ત્વષ્ટ્ર અને સુભૈરવ – આવા અનેક દૈવી અસ્ત્રો હતા,
કાલમુદ્ગરમક્ષોભ્યં તપનં ચ મહાબલમ્ સંવર્તનં મોહનં ચ તથા માયાધરં પરમ્
કાળમુદ્ગર, અક્ષોભ્ય, મહાબળ તપન, સંવર્તન, મોહન અને પરમ માયાધર – આવા અસ્ત્રો પણ હતા,
ગાન્ધર્વમસ્ત્રં દયિતમ્ અસિરત્નં ચ નન્દકમ્ પ્રસ્વાપનં પ્રમથનં વારુણં ચાસ્ત્રમુત્તમમ્ અસ્ત્રં પાશુપતં ચૈવ યસ્યાપ્રતિહતા ગતિઃ
ગાંધીર્વ અસ્ત્ર, પ્રિય અસિરત્ન, નંદક, પ્રસ્વાપન, પ્રમથન, ઉત્તમ વારુણ અસ્ત્ર અને પાશુપત અસ્ત્ર, જેના માર્ગને કોઈ રોકી શકતું નથી –
અસ્ત્રં હયશિરશ્ચૈવ બ્રાહ્મમસ્ત્રં તથૈવ ચ નારાયણાસ્ત્રમૈન્દ્રં ચ સાર્પમસ્ત્રં તથાદ્ભુતમ્
હયશિર અસ્ત્ર, બ્રાહ્મ અસ્ત્ર, નારાયણ અસ્ત્ર, ઇન્દ્ર અસ્ત્ર અને અદ્ભુત સાપ અસ્ત્ર –
પૈશાચમસ્ત્રમજિતં શોષદં શામનં તથા મહાબલં ભાવનં ચ પ્રસ્થાપનવિકમ્પને
અજેય પૈશાચ અસ્ત્ર, શોષણ, શામન, મહાબળ ભાવન અને પ્રસ્થાપન તથા વિકંપન –
એતાન્યસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ હિરણ્યકશિપુસ્તદા અસૃજન્નરસિંહસ્ય દીપ્તસ્યાગ્નેરિવાહુતિમ્
આ બધા દૈવી અસ્ત્રો ત્યારે હિરણ્યકશિપુએ દીપ્ત નરસિંહ સામે એમ છોડ્યા જેમ અગ્નિમાં આહુતિ નાખવામાં આવે છે.
અસ્ત્રૈઃ પ્રજ્વલિતૈઃ સિંહમ્ આવૃણોદસુરોત્તમઃ વિવસ્વાન્ ઘર્મસમયે હિમવન્તમિવાંશુભિઃ
આ પ્રજ્વલિત અસ્ત્રોથી અસુરોમાં શ્રેષ્ઠ એ સિંહને એ રીતે ઘેરી લીધો જેમ ઉનાળામાં સૂર્યની કિરણો હિમવંતને ઘેરી લે છે.
સ હ્યમર્ષાનિલોદ્ભૂતો દૈત્યાનાં સૈન્યસાગરઃ ક્ષણેન પ્લાવયામાસ મૈનાકમિવ સાગરઃ
પછી દૈત્યોની સેના સમુદ્ર, ક્રોધના પવનથી ઉદ્ભવેલી, પળમાં જ મૈનાક પર્વતને ઢાંકી લે તેવો વહેવા લાગી.
પ્રાસૈઃ પાશૈશ્ચ ખડ્ગૈશ્ચ ગદાભિર્મુસલૈસ્તથા વજ્રૈરશનિભિશ્ચૈવ સાગ્નિભિશ્ચ મહાદ્રુમૈઃ
ભાલા, ફાંસ, તલવાર, ગદા, મુસળ, વજ્ર, ચાબુક, અગ્નિથી પ્રજ્વલિત લાકડા અને મોટા વૃક્ષો –
મુદ્ગરૈર્ભિન્દિપાલૈશ્ચ શિલોલૂખલપર્વતૈઃ શતઘ્નીભિશ્ચ દીપ્તાભિર્ દણ્ડૈરપિ સુદારુણૈઃ
મુદગર, ભિન્દિપાલ, પથ્થર, ઓખળી, પર્વતોના શિખરો, જ્વલંત શતઘ્ની અને ભયાનક દંડો –
તે દાનવાઃ પાશગૃહીતહસ્તા મહેન્દ્રતુલ્યાશનિવજ્રવેગાઃ સમન્તતો ઽભ્યુદ્યતબાહુકાયાઃ સ્થિતાસ્ત્રિશીર્ષા ઇવ નાગપાશાઃ
એ દાનવો હાથમાં ફાંસ પકડીને, ઇન્દ્રના વજ્ર જેવી ઝડપથી, ચારે બાજુ ઉંચા હાથ કરીને ઊભા રહ્યા, જાણે ત્રિશિર્ષ નાગફાંસો હોય.
સુવર્ણમાલાકુલભૂષિતાઙ્ગાઃ પીતાંશુકાભોગવિભાવિતાઙ્ગાઃ મુક્તાવલીદામસનાથકક્ષા હંસા ઇવાભાન્તિ વિશાલપક્ષાઃ
સોનાની માળાથી શોભતા, પીળા વસ્ત્રોથી તેજસ્વી, મુક્તાની માળાથી કમર બંધેલી – એ વિશાળ પાંખવાળા હંસ જેવું તેજ ધરાવતા લાગતા.
તેષાં તુ વાયુપ્રતિમૌજસાં વૈ કેયૂરમૌલીવલયોત્કટાનામ્ તાન્યુત્તમાઙ્ગાન્યભિતો વિભાન્તિ પ્રભાતસૂર્યાંશુસમપ્રભાણિ
એમાં પવન જેવી તાકાત ધરાવનારા, સુંદર કંકણ, મુગટ અને વળયો પહેરેલા, એમના માથા ચારે બાજુથી પ્રભાતના સૂર્યકિરણ જેવું તેજ પાથરતા હતા.
ખરાઃ ખરમુખાશ્ચૈવ મકરાશીવિષાનનાઃ ઈહામૃગમુખાશ્ચાન્યે વરાહમુખસંસ્થિતાઃ
કેટલાંકના મુખ ગધેડા જેવા, કેટલાકના મગર અને ઝેરી સાપ જેવા, કેટલાકના ઇહામૃગ જેવા અને કેટલાકના મુખ વરાહ જેવા હતા.
બાલસૂર્યમુખાશ્ચાન્યે ધૂમકેતુમુખાસ્તથા અર્ધચન્દ્રાર્ધવક્ત્રાશ્ચ અગ્નિદીપ્તમુખાસ્તથા
કેટલાંકના ચહેરા ઉગતા સૂર્ય જેવા, કેટલાકના ધૂમકેતુ જેવા, કેટલાકના અર્ધચંદ્ર જેવા અને કેટલાકના અગ્નિ જેવું જ્વલંત મુખ હતું.
હંસકુક્કુટવક્ત્રાશ્ચ વ્યાદિતાસ્યા ભયાવહાઃ સિંહાસ્યા લેલિહાનાશ્ચ કાકગૃધ્રમુખાસ્તથા
કેટલાંકના હંસ અને કૂકડી જેવા, મોટું મોં ખોલીને ભયાનક લાગતા; કેટલાકના સિંહ જેવા, જીભ લપલપાવતા અને કેટલાકના કાગડા તથા ગૃધ્ર જેવા મુખ હતા.
દ્વિજિહ્વકા વક્રશીર્ષાસ્ તથોલ્કામુખસંસ્થિતાઃ મહાગ્રાહમુખાશ્ચાન્યે દાનવા બલદર્પિતાઃ
કેટલાંકના બે જીભ, વાંકા માથા અને ઉલ્કા જેવા મુખ હતા; બીજા શક્તિશાળી દાનવોના મુખ મહાશાર્ક જેવા હતા, જે પોતાની તાકાતમાં ગર્વ કરતા હતા.
શૈલસંવર્ષ્મણસ્ તસ્ય શરીરે શરવૃષ્ટિભિઃ અવધ્યસ્ય મૃગેન્દ્રસ્ય ન વ્યથાં ચક્રુરાહવે
જ્યાં સુધી એના શરીર પર્વત જેટલા વિશાળ હતા અને એ સિંહ પર તીરોની વરસાદ વરસાવતો હતો, ત્યારે પણ એ અજય મૃગેન્દ્રને યુદ્ધમાં કોઈ દુઃખ કે ભય લાગ્યું નહીં.