કુપિતં તુ તમાલોક્ય કાલનેમિપુરોગમાઃ સર્વે દૈત્યેશ્વરા જઘ્નુઃ કુમારં રણદારુણમ્
તેને ગુસ્સામાં જોઈને, કાળનેમિ આગળ કરીને બધા દૈત્યરાજાઓએ ભયાનક યુદ્ધમાં કુમાર પર હુમલો કર્યો.
સ તૈઃ પ્રહારૈરસ્પૃષ્ટો વૃથાક્લેશૈર્મહાદ્યુતિઃ રણશૌણ્ડાસ્તુ દૈત્યેન્દ્રાઃ પુનઃ પ્રાસૈઃ શિલીમુખૈઃ
કુમાર તેમના પ્રહારોને અસ્પર્શિત રહ્યો, તેમનો મહેનત વ્યર્થ ગઈ; પણ યુદ્ધકલા જાણતા દૈત્યરાજાઓએ ફરી ભાલા અને તીરો વડે હુમલો કર્યો.
કુમારં સામરં જઘ્નુર્ બલિનો દેવકણ્ટકાઃ કુમારસ્ય વ્યથા નાભૂદ્ દૈત્યાસ્ત્રનિહતસ્ય તુ
દેવતાઓના દુશ્મનો અને તેમની સેનાએ મળીને કુમાર પર હુમલો કર્યો; પણ દૈત્યોના શસ્ત્રોથી ઘાયલ થયાં છતાં કુમારને કોઈ દુઃખ થયું નહીં.
પ્રાણાન્તકરણો જાતો દેવાનાં દાનવાહવઃ દેવાન્નિપીડિતાન્દૃષ્ટ્વા કુમારઃ કોપમાવિશત્
દૈત્યો સાથેનું યુદ્ધ દેવતાઓ માટે જીવલેણ બન્યું; દેવતાઓને પીડાતા જોઈને કુમારને ભારે ગુસ્સો આવ્યો.
તતો ઽસ્ત્રૈર્વારયામાસ દાનવાનામનીકિનીમ્ તતસ્તૈર્ નિષ્પ્રતીકરૈસ્ તાડિતાઃ સુરકણ્ટકાઃ
પછી તેણે પોતાના શસ્ત્રોથી દૈત્યોની સેના પર આક્રમણ કરીને તેમને પછાડ્યા; તેના પ્રહારોને સહન કરી શક્યા નહીં અને દેવતાઓને દુઃખ આપનારા દૈત્યો નિરાશ થઈ ગયા.
કાલનેમિમુખાઃ સર્વે રણાદાસન્પરાઙ્મુખાઃ વિદ્રુતેષ્વથ દૈત્યેષુ હતેષુ ચ સમન્તતઃ
કાળનેમિ અને બીજા બધા દૈત્યોએ યુદ્ધમાંથી પીઠ ફેરવી; દૈત્યો ચારે બાજુએ ભાગી ગયા અને ઘણાં માર્યા ગયા.
તતઃ ક્રુદ્ધો મહાદૈત્યસ્ તારકો ઽસુરનાયકઃ જગ્રાહ ચ ગદાં દિવ્યાં હેમજાલપરિષ્કૃતામ્
પછી અસુરોના મુખ્ય તારક નામના મહાદૈત્યે ગુસ્સામાં આવીને સોનાની ઝાંપ સાથે શોભતી એક દિવ્ય ગદા હાથમાં લીધી.
જઘ્ને કુમારં ગદયા નિષ્ટપ્તકનકાઙ્ગદઃ શરૈર્મયૂરપત્રૈશ્ચ ચકાર વિમુખાન્સુરાન્
પોળા સોનાના કડાં પહેરેલા તારકે ગદાથી કુમારને માર્યો અને મયૂરપંખી તીરો વડે દેવતાઓને હાંકી દઈ ભાગાડ્યા.
તથા પરૈર્મહાભલ્લૈર્ મયૂરં ગુહવાહનમ્ બિભેદ તારકઃ ક્રુદ્ધઃ સ સૈન્યે ઽસુરનાયકઃ
એ જ રીતે અસુરસેનાના વડા તારકે ગુસ્સામાં આવી મહાન ભલ્લ તીરો વડે ગુહાનું વાહન મયૂર પણ ઘાયલ કર્યું.
દૃષ્ટ્વા પરાઙ્મુખાન્દેવાન્ મુક્તરક્તં સ્વવાહનમ્ જગ્રાહ શક્તિં વિમલાં રણે કનકભૂષણામ્
દેવતાઓને પીઠ ફેરવી જતા અને પોતાનું વાહન લોહી વહાવતું જોઈ, તેણે સોનાની અલંકારોથી શોભતી એક નિર્મળ શક્તિ યુદ્ધમાં ઉઠાવી.
બાહુના હેમકેયૂરરુચિરેણ ષડાનનઃ તતો જવાન્મહાસેનસ્ તારકં દાનવાધિપમ્
પછી છમુખી મહાસેનાએ પોતાના સોનાના કડાંથી ઝગમગતા હાથ વડે ઝડપથી દાનવોના રાજા તારક પાસે ધસી ગયો.
તિષ્ઠ તિષ્ઠ સુદુર્બુદ્ધે જીવલોકં વિલોકય હતો ઽસ્યદ્ય મયા શક્ત્યા સ્મર શસ્ત્રં સુશિક્ષિતમ્
"થે, ઊભો, ઊભો, ઓ મૂર્ખ! જીવતો જગત જોઈ લે. આજે હું તને મારી શક્તિથી સંહાર કરીશ. તારા શીખેલા શસ્ત્રો યાદ કરી લે!"
ઇત્યુક્ત્વા ચ તતઃ શક્તિં મુમોચ દિતિજં પ્રતિ સા કુમારભુજોત્સૃષ્ટા તત્કેયૂરરવાનુગા બિભેદ દૈત્યહૃદયં વજ્રશૈલેન્દ્રકર્કશમ્
આ રીતે કહીને કુમારે પોતાની ભુજાથી શક્તિ દૈત્ય પર ફેંકી, કડાંની ઝણકાર સાથે એ શક્તિ વજ્ર કે પર્વત જેટલા કઠણ દૈત્યના હૃદયમાં ઘૂસી ગઈ.
ગતાસુઃ સ પપાતોર્વ્યાં પ્રલયે ભૂધરો યથા વિકીર્ણમુકુટોષ્ણીષો વિસ્રસ્તાખિલભૂષણઃ
પ્રાણ છોડીને તે પૃથ્વી પર એવો પડ્યો જાણે પ્રલયકાળે પર્વત ધરાશાયી થાય, તેના મુગટ-પગડી છુટા પડી ગયા અને બધા આભૂષણો છૂટી પડ્યા.
તસ્મિન્વિનિહતે દૈત્યે ત્રિદશાનાં મહોત્સવે નાભૂત્ કશ્ચિત્ તદા દુઃખી નરકેષ્વપિ પાપકૃત્
એ દૈત્યના મરણથી દેવતાઓમાં મહોત્સવ થયો; એ સમયે તો નરકમાં રહેલા પાપી પણ દુઃખી નહોતા.
સ્તુવન્તઃ ષણ્મુખં દેવાઃ ક્રીડન્તશ્ચાઙ્ગનાયુતાઃ જગ્મુઃ સ્વાનેવ ભવનાન્ ભૂરિધામાન ઉત્સુકાઃ
દેવતાઓએ છમુખીનું સ્તુતિગાન કર્યું, અને હજારો સ્ત્રીઓ સાથે રમતા-રમતા, ઉત્સુક થઈને પોતાના તેજસ્વી ગૃહોમાં પાછા ગયા.
દદુશ્ચાપિ વરં સર્વે દેવાઃ સ્કન્દમુખં પ્રતિ તુષ્ટાઃ સમ્પ્રાપ્તસર્વેચ્છાઃ સહ સિદ્ધૈસ્તપોધનૈઃ
બધા દેવતાઓ, સિદ્ધો અને તપસ્વીઓ સાથે, પ્રસન્ન થઈને અને પોતાની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ થઈ, સ્કંદને વરદાન આપ્યું.
યઃ પઠેત્સ્કન્દસમ્બદ્ધાં કથાં મર્ત્યો મહામતિઃ શૃણુયાચ્છ્રાવયેદ્વાપિ સ ભવેત્કીર્તિમાન્નરઃ
જે મહાન બુદ્ધિવાળો માણસ સ્કંદસંબંધિત આ કથા વાંચે, સાંભળે કે બીજાને સંભળાવે, એ પુરુષ પ્રસિદ્ધિ પામે છે.
બહ્વાયુઃ સુભગઃ શ્રીમાન્ કાન્તિમાઞ્છુભદર્શનઃ ભૂતેભ્યો નિર્ભયશ્ચાપિ સર્વદુઃખવિવર્જિતઃ
એ લાંબુ આયુષ્ય પામે છે, ભાગ્યશાળી, ધનવાન, તેજસ્વી અને શુભદર્શનવાળો બને છે; ભૂતોનો ડર રહેતો નથી અને બધાં દુઃખોથી મુક્ત રહે છે.
સંધ્યામુપાસ્ય યઃ પૂર્વાં સ્કન્દસ્ય ચરિતં પઠેત્ સ મુક્તઃ કિલ્બિષૈઃ સર્વૈર્ મહાધનપતિર્ભવેત્
જે વ્યક્તિ સવારે સંધ્યા પૂજા કરીને સ્કંદના ચરિત્રનું પઠન કરે છે, તે બધા પાપોથી છૂટે છે અને મહાધનનો સ્વામી બને છે.
બાલાનાં વ્યાધિજુષ્ટાનાં રાજદ્વારં ચ સેવતામ્ ઇદં તત્પરમં દિવ્યં સર્વદા સર્વકામદમ્ તનુક્ષયે ચ સાયુજ્યં ષણ્મુખસ્ય વ્રજેન્નરઃ
રોગગ્રસ્ત બાળકો માટે કે રાજદ્વાર પર સેવા આપનારા માટે આ શ્રેષ્ઠ અને દિવ્ય કથા હંમેશાં સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરે છે; અને જીવનના અંતે છમુખ સાથે એકરૂપતા મળે છે.
ઇદાનીં શ્રોતુમિચ્છામો હિરણ્યકશિપોર્વધમ્ નરસિંહસ્ય માહાત્મ્યં તથા પાપવિનાશનમ્
હવે અમને હિરણ્યકશિપુના વધ, નરસિંહના મહિમા અને પાપના નાશની વાર્તા સાંભળવી છે.
પુરા કૃતયુગે વિપ્રા હિરણ્યકશિપુઃ પ્રભુઃ દૈત્યાનામાદિપુરુષશ્ ચકાર સ મહત્તપઃ
અતિ પ્રાચીન કૃતયુગમાં, હે બ્રાહ્મણો, દૈત્યોના અધિપતિ અને મૂળ પુરુષ હિરણ્યકશિપુએ મહાન તપ કર્યું.
દશ વર્ષસહસ્રાણિ દશ વર્ષશતાનિ ચ જલવાસી સમભવત્ સ્નાનમૌનધૃતવ્રતઃ
દસ હજાર વર્ષ અને દસ સો વર્ષ સુધી તેણે જળમાં રહી, સ્નાન, મૌન અને સંયમના વ્રતનું પાલન કર્યું.
તતઃ શમદમાભ્યાં ચ બ્રહ્મચર્યેણ ચૈવ હિ બ્રહ્મા પ્રીતો ઽભવત્તસ્ય તપસા નિયમેન ચ
પછી, તેના શાંતિ અને આત્મસંયમથી, તેમજ બ્રહ્મચર્યથી, બ્રહ્માજી તેની તપસ્યા અને નિયમથી પ્રસન્ન થયા.
તતઃ સ્વયંભૂર્ભગવાન્ સ્વયમાગમ્ય તત્ર હ વિમાનેનાર્કવર્ણેન હંસયુક્તેન ભાસ્વતા
ત્યાં પછી, સ્વયંભૂ ભગવાન પોતે જ ત્યાં આવ્યા, સૂર્ય જેવો તેજસ્વી અને હંસો જોડાયેલ વિમાનમાં.
આદિત્યૈર્વસુભિઃ સાધ્યૈર્ મરુદ્ભિર્દૈવતૈસ્તથા રુદ્રૈર્વિશ્વસહાયૈશ્ચ યક્ષરાક્ષસપન્નગૈઃ
સાથે સાથે, આદિત્ય, વસુ, સાધ્ય, મરુત અને બીજા દેવતાઓ, રુદ્ર, વિશ્વ, યક્ષ, રાક્ષસ અને સાપો પણ આવ્યા.
દિગ્ભિશ્ ચૈવ વિદિગ્ભિશ્ ચ નદીભિઃ સાગરૈસ્તથા નક્ષત્રૈશ્ચ મુહૂર્તૈશ્ચ ખેચરૈશ્ચ મહાગ્રહૈઃ
દિશાઓ અને ઉપદિશાઓ, નદીઓ અને સમુદ્રો, તારાઓ અને મુહૂર્તો, આકાશમાં રહેનારા અને મહાપ્લેનેટો પણ આવ્યા.
દેવૈર્બ્રહ્મર્ષિભિઃ સાર્ધં સિદ્ધૈઃ સપ્તર્ષિભિસ્તથા રાજર્ષિભિઃ પુણ્યકૃદ્ભિર્ ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણૈઃ
દેવતાઓ, બ્રહ્મર્ષિ, સિદ્ધો, સત્તરૃષિઓ, પુણ્ય કરનાર રાજર્ષિઓ અને ગંધર્વ-અપ્સરાઓના સમૂહો પણ જોડાયા.
ચરાચરગુરુઃ શ્રીમાન્ વૃતઃ સર્વૈર્દિવૌકસૈઃ બ્રહ્મા બ્રહ્મવિદાં શ્રેષ્ઠો દૈત્યં વચનમબ્રવીત્
સર્વ જીવોના ગુરુ, તેજસ્વી અને સૌ સ્વર્ગવાસીઓથી ઘેરાયેલા, બ્રહ્મા, સર્વોત્તમ બ્રહ્મજ્ઞાની, દૈત્યને બોલ્યા.