તેનાપૂર્યત તાન્દેવાંસ્ તત્તત્કાયવિભેદતઃ વિપાટ્ય જઠરં તેષાં વીર્યં માહેશ્વરં તતઃ
એથી દરેક દેવતા પોતપોતાના શરીર પ્રમાણે એથી ભરાઈ ગયા; પછી તેમના પેટ ફાટી, મહેશ્વરનું વીર્ય બહાર આવ્યું.
નિષ્ક્રાન્તે તપ્તહેમાભં વિતતં શંકરાશ્રમે તસ્મિન્સરો મહજ્જાતં વિમલં બહુયોજનમ્
જ્યારે એ બહાર આવ્યું, ત્યારે તે તપતા સોનાની જેમ તેજસ્વી હતું અને શંકરના આશ્રમમાં ફેલાઈ ગયું; ત્યાં વિશાળ, શુદ્ધ અને અનેક યોજન જેટલું મોટું સરોવર બની ગયું.
પ્રોત્ફુલ્લહેમકમલં નાનાવિહગનાદિતમ્ તચ્છ્રુત્વા તુ તતો દેવી હેમદ્રુમમહાજલમ્
તે સરોવર સોનાની ખીલેલી કમળોથી ભરેલું હતું, અનેક પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજી રહ્યું હતું; એ સાંભળી દેવી એ મહાન સોનાના સરોવર પાસે પહોંચી.
જગામ કૌતુકાવિષ્ટા તત્સરઃ કનકામ્બુજમ્ તત્ર કૃત્વા જલક્રીડાં તદબ્જકૃતશેખરા
કૌતુકથી ભરાઈ, દેવી એ સોનાના કમળવાળું સરોવર જોવા ગઈ; ત્યાં જળક્રીડા કરી અને કમળોથી શોભાયમાન શિખર બનાવી પોતાને શણગાર્યા.
ઉપવિષ્ટા તતસ્તસ્ય તીરે દેવી સખીયુતા પાતુકામા ચ તત્તોયં સ્વાદુ નિર્મલપઙ્કજમ્
પછી દેવી પોતાની સખીઓ સાથે તટ પર બેઠી અને પાણી પીવાનું મન થયું. ત્યાં તેણે મીઠું, શુદ્ધ અને કમળથી શોભાયમાન એવું પાણી જોયું.
અપશ્યત્કૃત્તિકાઃ સ્નાતાઃ ષડર્કદ્યુતિસંનિભાઃ પદ્મપત્રે તુ તદ્વારિ ગૃહીત્વોપસ્થિતા ગૃહમ્
તેણે જોઈં કે કૃત્તિકા નામની છ સ્ત્રીઓ, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી, સ્નાન કરીને, કમળના પાંદડા પરનું પાણી લઈને પોતાના ઘરે જઈ રહી છે.
હર્ષાદુવાચ પશ્યામિ પદ્મપત્રે સ્થિતં પયઃ તતસ્તા ઊચુરખિલં કૃત્તિકા હિમશૈલજામ્
દેવી આનંદથી બોલી, 'હું કમળના પાંદડા પર દૂધ દેખું છું.' ત્યારે કૃત્તિકાઓએ હિમાલયપુત્રીને આખી વાત કહી.
દાસ્યામો યદિ તે ગર્ભઃ સમ્ભૂતો યો ભવિષ્યતિ સો ઽસ્માકમપિ પુત્રઃ સ્યાદ્ અસ્મન્નામ્ના ચ વર્તતામ્ ભવેલ્લોકેષુ વિખ્યાતઃ સર્વેષ્વપિ શુભાનને
'જો તારા ગર્ભથી પુત્ર જન્મે, તો એ તારો પણ અને અમારો પણ પુત્ર ગણાય, અમારાં નામે ઓળખાય અને સર્વ લોકમાં પ્રસિદ્ધ થાય, હે શુભાંગિ!'
ઇત્યુક્તોવાચ ગિરિજા કથં મદ્ગાત્રસંભવઃ સર્વૈરવયવૈર્યુક્તો ભવતીભ્યઃ સુતો ભવેત્
એવું સાંભળીને ગિરિજાએ પૂછ્યું, 'મારા શરીરથી જન્મેલો, સર્વ અંગોવાળો પુત્ર તમે સૌનો કેવી રીતે ગણાશે?'
તતસ્તાં કૃત્તિકા ઊચુર્ વિધાસ્યામો ઽસ્ય વૈ વયમ્ ઉત્તમાન્યુત્તમાઙ્ગાનિ યદ્યેવં તુ ભવિષ્યતિ
ત્યારે કૃત્તિકાઓએ કહ્યું, 'અમે તેને ઉત્તમ અંગો આપીશું; જો આવું થાય તો એમ જ રહે.'
ઉક્તા વૈ શૈલજા પ્રાહ ભવત્વેવમનિન્દિતાઃ તતસ્તા હર્ષસમ્પૂર્ણાઃ પદ્મપત્રસ્થિતં પયઃ
શૈલજાએ કહ્યું, 'જેમ કહ્યું તેમ જ થાઓ, હે નિર્દોષીઓ.' પછી કૃત્તિકાઓ આનંદથી કમળના પાંદડા પરનું દૂધ તેમને આપ્યું.
તસ્યૈ દદુસ્તયા ચાપિ તત્પીતં ક્રમશો જલમ્ પીતે તુ સલિલે તસ્મિંસ્ તતસ્તસ્મિન્સરોવરે
તેણે એ દૂધ પધરાવ્યું અને ધીમે ધીમે પીધું. જ્યારે એ પાણી પીધું, ત્યારે એ સરોવરમાં—
વિપાટ્ય દેવ્યાશ્ચ તતો દક્ષિણાં કુક્ષિમુદ્ગતઃ નિશ્ચક્રામાદ્ભુતો બાલઃ સર્વલોકવિભાસકઃ
દેવીના જમણા પાશેથી અદભુત બાળક જન્મ્યો, જે સર્વ લોકને પ્રકાશિત કરતો હતો.
પ્રભાકરપ્રભાકારઃ પ્રકાશકનકપ્રભઃ ગૃહીતનિર્મલોદગ્રશક્તિશૂલઃ ષડાનનઃ
એ બાળક સૂર્ય જેવો તેજસ્વી, સોનાની જેમ ચમકતો, નિર્મળ અને તીક્ષ્ણ શક્તિ-શૂલ ધરાવતો અને છ મુખવાળો હતો.
દીપ્તો મારયિતું દૈત્યાન્ કુત્સિતાન્કનકચ્છવિઃ એતસ્માત્કારણાદ્દૈવઃ કુમારશ્ચાપિ સો ઽભવત્
એ દીપ્તિમાન બાળક દુષ્ટ દૈત્યોનો નાશ કરવા, સોનાની જેમ કાંતિમય જન્મ્યો; આથી દેવઈચ્છાથી એ કુમાર થયો.
વામં વિદાર્ય નિષ્ક્રાન્તઃ સુતો દેવ્યાઃ પુનઃ શિશુઃ સ્કન્દાચ્ચ વદને વહ્નેઃ શુક્રાત્સુવદનો ઽરિહા
પછી દેવીના ડાબા પાશેથી પુનઃ એક બાળક જન્મ્યો; સ્કંદના મુખમાંથી, અગ્નિના બીજથી, સુંદર મુખવાળો શત્રુહંતાનો અવતાર થયો.
કૃત્તિકામેલનાદેવ શાખાભિઃ સવિશેષતઃ શાખાભિધાઃ સમાખ્યાતાઃ ષટ્સુ વક્ત્રેષુ વિસ્તૃતાઃ
કૃત્તિકાઓના સંગથી, ખાસ કરીને તેની છ મુખોમાં 'શાખા' નામ પ્રસિદ્ધ થયું.
યતસ્તતો વિશાખો ઽસૌ ખ્યાતો લોકેષુ ષણ્મુખઃ સ્કન્દો વિશાખઃ ષડ્વક્ત્રઃ કાર્તિકેયશ્ચ વિશ્રુતઃ
આથી એ વિશ્વમાં વિશાખ, છમુખવાળો, સ્કંદ, વિશાખ, ષડ્મુખ અને કાર્તિકેય તરીકે પ્રસિદ્ધ થયો.
ચૈત્રસ્ય બહુલે પક્ષે પઞ્ચદશ્યાં મહાબલૌ સમ્ભૂતાવર્કસદૃશૌ વિશાલે શરકાનને
ચૈત્ર માસના કૃષ્ણ પક્ષની પંદરમી તિથીએ, વિશાળ શરવણ વનમાં, સૂર્ય જેવી કાંતિવાળા બે મહાન પુત્રો જન્મ્યા.
ચૈત્રસ્યૈવ સિતે પક્ષે પઞ્ચમ્યાં પાકશાસનઃ બાલકાભ્યાં ચકારૈકં મત્વા ચામરભૂતયે
એ જ ચૈત્ર માસના શુક્લ પક્ષની પાંચમી તિથીએ, પાકાશાસન દેવે બંને બાળકના નેતૃત્વ માટે વિધિ કરી.
તસ્યામેવ તતઃ ષષ્ઠ્યામ્ અભિષિક્તો ગુહઃ પ્રભુઃ સર્વૈરમરસંઘાતૈર્ બ્રહ્મેન્દ્રોપેન્દ્રભાસ્કરૈઃ
પછી એ જ મહિનાની છઠ્ઠી તિથીએ, ગુહ દેવને બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, ઉપેન્દ્ર અને ભાસ્કર સહિત સર્વ દેવોએ અભિષેક કર્યો.
ગન્ધમાલ્યૈઃ શુભૈર્ધૂપૈસ્ તથા ક્રીડનકૈરપિ છત્રૈશ્ચામરજાલૈશ્ચ ભૂષણૈશ્ચ વિલેપનૈઃ
સુગંધિત ફૂલો, શુભ ધૂપ, રમકડાં, છત્ર, પંખા, જાળીઓ, આભૂષણો અને લિપણીઓથી તેમને શોભાવ્યા.
અભિષિક્તો વિધાનેન યથાવત્ષણ્મુખઃ પ્રભુઃ સુતામસ્મૈ દદૌ શક્રો દેવસેનેતિ વિશ્રુતામ્
વિધિપૂર્વક અભિષેક થયા પછી, શક્તિશાળી ષણમુખ ભગવાને ઇન્દ્ર પાસેથી દેવસેના નામની પ્રસિદ્ધ પુત્રીને પત્ની રૂપે પ્રાપ્ત કરી.
પત્ન્યર્થં દેવદેવસ્ય દદૌ વિષ્ણુસ્તદાયુધમ્ યક્ષાણાં દશલક્ષાણિ દદાવસ્મૈ ધનાધિપઃ
દેવદેવના લગ્ન માટે, વિષ્ણુએ પોતાનું શસ્ત્ર આપ્યું અને ધનના સ્વામી કુબેરે તેમને એક લાખ યક્ષો આપી દીધી.
દદૌ હુતાશનસ્તેજો દદૌ વાયુશ્ચ વાહનમ્ દદૌ ક્રીડનકં ત્વષ્ટા કુક્કુટં કામરૂપિણમ્ એવં સુરાસ્તુ તે સર્વે પરિવારમનુત્તમમ્
અગ્નિદેવે પોતાનું તેજ આપ્યું, વાયુદેવે વાહન આપ્યું અને ત્વષ્ટાએ રમવા માટે રૂપ બદલતો કૂકડી આપ્યો; આમ બધા દેવોએ તેમને શ્રેષ્ઠ સાથીઓ આપ્યા.
દદુર્મુદિતચેતસ્કાઃ સ્કન્દાયાદિત્યવર્ચસે
આદિત્ય જેવી તેજસ્વીતા ધરાવતાં સ્કંદને, આનંદિત હૃદયથી દેવોએ અનેક ભેટો આપી.
જાનુભ્યામવનૌ સ્થિત્વા સુરસંઘાસ્તમસ્તુવન્ સ્તોત્રેણાનેન વરદં ષણ્મુખં મુખ્યશઃ સુરાઃ
દેવતાઓએ જમીન પર ઘૂંટણીએ બેસી, વરદાન આપનાર ષણમુખ ભગવાનનું આ સ્તોત્રથી સ્તુતિ કરી.
નમઃ કુમારાય મહાપ્રભાય સ્કન્દાય ચ સ્કન્દિતદાનવાય નવાર્કવિદ્યુદ્દ્યુતયે નમો ઽસ્તુતે નમો ઽસ્તુ તે ષણ્મુખ કામરૂપ
કુમાર, મહાપ્રભા, દૈત્યવિનાશક સ્કંદ, નવસૂર્ય જેવી તેજ ધરાવનાર, ષણમુખ અને ઇચ્છારૂપી ભગવાન, તમને repeatedly વંદન.
પિનદ્ધનાનાભરણાય ભર્ત્રે નમો રણે દાનવદારણાય નમો ઽસ્તુ તે ઽર્કપ્રતિમપ્રભાય નમો ઽસ્તુ ગુહ્યાય ગુહાય તુભ્યમ્
મોતી અને રત્નોથી શોભાયમાન, યુદ્ધના સ્વામી, દૈત્યવિનાશક, સૂર્ય જેવી તેજ ધરાવનાર, ગુપ્ત અને ગુહા સ્વરૂપે, તમને repeatedly વંદન.
નમો ઽસ્તુ ત્રૈલોક્યભયાપહાય નમો ઽસ્તુ તે બાલ કૃપાપરાય નમો વિશાલામલલોચનાય નમો વિશાખાય મહાવ્રતાય
ત્રણે લોકના ભયને દૂર કરનાર, દયાળુ બાળ સ્વરૂપ, વિશાળ અને નિર્મળ આંખો ધરાવનાર, વિશાખા અને મહાવ્રત ધારક, તમને repeatedly વંદન.