નિગદિતા ભુવનૈરિતિ ચણ્ડિકા જનનિ શુમ્ભનિશુમ્ભનિષૂદની પ્રણતચિન્તિતદાનવદાનવપ્રમથનૈકરતિસ્તરસા ભુવિ
માતાજી, તને બધા લોકોએ ચંડિકા કહ્યા છે, તું શુમ્ભ-નિશુમ્ભનો વિનાશ કરતી, શરણમાં આવેલા દૈત્યોના દુઃખને ઝડપથી એકલી જ નાશ કરતી છે.
વિયતિ વાયુપથે જ્વલનોજ્જ્વલે ઽવનિતલે તવ દેવિ ચ યદ્વપુઃ તદજિતે ઽપ્રતિમે પ્રણમામ્યહં ભુવનભાવિનિ તે ભવવલ્લભે
આકાશમાં વાયુના તેજસ્વી માર્ગે કે પૃથ્વી પર, દેવી, તારો રૂપ અપરાજિત અને અનન્ય છે. જગતની સર્જનહાર, ભવની પ્રિય, હું તને નમું છું.
જલધયો લલિતોદ્ધતવીચયો હુતવહદ્યુતયશ્ચ ચરાચરમ્ ફણસહસ્રભૃતશ્ચ ભુજંગમાસ્ ત્વદભિધાસ્યતિ મય્યભયંકરાઃ
સમુદ્રોની ઉછળતી તરંગો, અગ્નિના તેજ, ચાલતા-અચલ બધા જીવ, અને હજારો ફણાવાળા સાપો—all તારા નામને બોલશે, જે મારા માટે ભયજનક છે.
ભગવતિ સ્થિરભક્તજનાશ્રયે પ્રતિગતો ભવતીચરણાશ્રયમ્ કરણજાતમિહાસ્તુ મમાચલં નુતિલવાપ્તિફલાશયહેતુતઃ
ભગવતી, સ્થિર ભક્તો માટે તું આશ્રય છે, હું તારા ચરણોમાં શરણ આવી ગયો છું. મારા બધા કર્મો અડગ રહે, જેથી તારી થોડી પણ સ્તુતિથી ફળ મળે.
પ્રસન્ના તુ તતો દેવી વીરકસ્યેતિ સંસ્તુતા પ્રવિવેશ શુભં ભર્તુર્ ભવનં ભૂધરાત્મજા
પછી, વીરકે સ્તુતિ કરતાં દેવી પ્રસન્ન થઈ અને પર્વતકન્યા પોતાના પતિના શુભ ગૃહમાં પ્રવેશી ગઈ.
અથ રુદ્રો મહાગૌરીં ગૌરીં દૃષ્ટ્વા તુ સુન્દરીમ્ ચિત્તવ્યામોહનાકારાં કરીન્દ્રોન્મત્તગામિનીમ્
પછી, રુદ્રે મહાગૌરી, સુંદર ગૌરીને જોયા, જેનું રૂપ મનને મોહી લે છે અને જે મહાકૃદ્ધ હાથીની જેમ ચાલે છે.
પૂર્ણચન્દ્રાનનાં તન્વીં નિતમ્બોરુઘનસ્તનીમ્ મધ્યે ક્ષામાં તથાક્ષીણલાવણ્યામૃતવર્ષિણીમ્
પુર્ણચંદ્ર જેવું મુખ, પાતળી કાય, પહોળા કટિ અને ઘન સ્તનવાળી, કમર પાસે બારીક છતાં સૌંદર્યમાં ક્યારેય ઓછા ન પડતી, એવી એ સ્ત્રીના રૂપમાંથી સૌંદર્યનું અમૃત વહેતું હતું.
સર્વાભરણપૂર્વાઙ્ગીં મદો મન્દેન કારિણીમ્ સકામઃ શઙ્કિતો દીનો રૌદ્રો વીરો ભયાનકઃ
સર્વાંગે આભૂષણોથી સજ્જ, હળવી મદમસ્તીથી ચાલતી, કામથી ભરેલી, શંકાતુર, દુઃખી, કઠોર, વીર અને ભયાનક સ્વભાવ ધરાવતો હતો.
કરુણાહાસ્યબીભત્સકિંચિત્કિંચિદ્ધરો ઽભવત્ જિઘાંસુર્દેવવાક્યેન ભૈરવં કૃતવાન્વપુઃ
ક્યારેક દયાળુ, ક્યારેક સ્મિતભર્યા, ક્યારેક ભયાનક અને ક્યારેક અજીબ એવો થયો; દેવતાઓના આદેશથી સંહારની ઇચ્છા રાખી, તેણે ભયાનક રૂપ ધારણ કર્યું.
સા ચાપિ ભૈરવી જાતા દેવસ્ય પ્રતિરૂપિણી તસ્યા રૂપસહસ્રાણિ દદર્શ ગિરિગોચરઃ
એ સ્ત્રી પણ ભૈરવી બની, દેવના સમાન રૂપ ધારણ કરી; પર્વતોમાં રહેતા તે દેવતાએ તેના હજારો રૂપો દેખ્યા.
ગ્રસ્તે સહસ્રરૂપાણાં તારારૂપે પ્રદર્શિતે પાર્વત્યા ચાથ નિઃશઙ્કઃ શંકરો વાભવત્તતઃ
જ્યારે એ હજારો રૂપો લય પામ્યા અને પાર્વતીએ તારાની જેમ તેજસ્વી રૂપ બતાવ્યું, ત્યારે શંકરનો સંદેહ દૂર થયો.
દૃષ્ટ્વા જગન્મયીં તાં તુ રરામ સુરતપ્રિયઃ વિરહોત્કણ્ઠિતાં ભાર્યાં પ્રાપ્ય ભૂયો હિમાત્મજામ્
જગતરૂપા એ સ્ત્રીને જોઈને, સુખપ્રિય શિવે આનંદ અનુભવ્યો; લાંબા વિયોગ પછી હિમાલયપુત્રી પત્નીને ફરીથી પામી, તે પ્રસન્ન થયો.
યાવદ્વર્ષસહસ્રાન્તમ્ ઉભયો રહસિસ્થયોઃ નાનાકરણબદ્ધોત્થા ક્રીડાસીત્ સંતતા તયોઃ
બંને એકાંતમાં રહ્યા, ત્યાં હજાર વર્ષ સુધી અનેક કારણોથી ઉત્પન્ન થતી તેમની રમણીઓ સતત ચાલતી રહી.
દ્વારસ્થો વીરકો દેવાન્ હરદર્શનકાઙ્ક્ષિણઃ વ્યસર્જયત્ સ્વકાન્યેવ ગૃહાણ્યાદરપૂર્વકમ્
દરવાજા પાસે ઉભેલા વીરકે, હરાના દર્શન માટે આવેલા દેવતાઓને આદરપૂર્વક પોતાના ઘરે પરત જવા કહ્યું.
નાસ્ત્યત્રાવસરો દેવા દેવ્યા સહ વૃષાકપિઃ નિભૃતઃ ક્રીડતીત્યુક્તા યયુસ્તે ચ યથાગતમ્
અહીં કોઈ અવસર નથી, દેવઓ; વૃષધ્વજ શિવ દેવી સાથે એકાંતમાં રમે છે, એમ કહી દેવતાઓ પાછા ફર્યા.
ગતે વર્ષસહસ્રે તુ દેવાસ્ત્વરિતમાનસાઃ જ્વલનં ચોદયામાસુર્ જ્ઞાતું શંકરચેષ્ટિતમ્
જ્યારે હજાર વર્ષ વીતી ગયા, ત્યારે ઉત્સુક મનથી દેવોએ અગ્નિને કહ્યું કે, શંકર શું કરે છે તે જાણવા જા.
પ્રવિશ્ય જાલરન્ધ્રેણ શુકરૂપી હુતાશનઃ દદૃશે શયને શર્વં રતં ગિરિજયા સહ
અગ્નિએ શૂકરૂપ ધારણ કરી, જાળીની ફાંકડીઓમાંથી પ્રવેશ કર્યો અને શરવને ગિરિજાસાથે શયન કરતા જોયા.
દદૃશે તં ચ દેવેશો હુતાશં શુકરૂપિણમ્ તમુવાચ મહાદેવઃ કિંચિત્કોપસમન્વિતઃ
દેવોના સ્વામી શિવે, શૂકરૂપે આવેલા અગ્નિને જોયા અને થોડો ક્રોધ સાથે મહાદેવે તેને કહ્યું.
નિષિક્તમર્ધં દેવ્યાં મે શુક્રસ્ય શુકવિગ્રહ લજ્જયા વિરતિસ્થાયાં ત્વમર્ધં પિબ પાવક
મારો અર્ધો વીર્ય દેવીમાં પ્રવેશી ગયો છે, બાકીનો અર્ધો, જે શુક્રરૂપે છે, એ તું પી જા, અગ્નિ.
યસ્માત્તુ ત્વત્કૃતો વિઘ્નસ્ તસ્માત્ત્વય્યુપપદ્યતે ઇત્યુક્તઃ પ્રાઞ્જલિર્વહ્નિર્ અપિબદ્વીર્યમાહિતમ્
તમે વિઘ્ન ઊભો કર્યો છે, તેથી તેનો ફળ પણ તમારે જ ભોગવવું પડશે; આવું કહી, અગ્નિએ હાથ જોડીને એ શક્તિશાળી વીર્ય પીધું.
તેનાપૂર્યત તાન્દેવાંસ્ તત્તત્કાયવિભેદતઃ વિપાટ્ય જઠરં તેષાં વીર્યં માહેશ્વરં તતઃ
એથી દરેક દેવતા પોતપોતાના શરીર પ્રમાણે એથી ભરાઈ ગયા; પછી તેમના પેટ ફાટી, મહેશ્વરનું વીર્ય બહાર આવ્યું.
નિષ્ક્રાન્તે તપ્તહેમાભં વિતતં શંકરાશ્રમે તસ્મિન્સરો મહજ્જાતં વિમલં બહુયોજનમ્
જ્યારે એ બહાર આવ્યું, ત્યારે તે તપતા સોનાની જેમ તેજસ્વી હતું અને શંકરના આશ્રમમાં ફેલાઈ ગયું; ત્યાં વિશાળ, શુદ્ધ અને અનેક યોજન જેટલું મોટું સરોવર બની ગયું.
પ્રોત્ફુલ્લહેમકમલં નાનાવિહગનાદિતમ્ તચ્છ્રુત્વા તુ તતો દેવી હેમદ્રુમમહાજલમ્
તે સરોવર સોનાની ખીલેલી કમળોથી ભરેલું હતું, અનેક પક્ષીઓના કલરવથી ગુંજી રહ્યું હતું; એ સાંભળી દેવી એ મહાન સોનાના સરોવર પાસે પહોંચી.
જગામ કૌતુકાવિષ્ટા તત્સરઃ કનકામ્બુજમ્ તત્ર કૃત્વા જલક્રીડાં તદબ્જકૃતશેખરા
કૌતુકથી ભરાઈ, દેવી એ સોનાના કમળવાળું સરોવર જોવા ગઈ; ત્યાં જળક્રીડા કરી અને કમળોથી શોભાયમાન શિખર બનાવી પોતાને શણગાર્યા.
ઉપવિષ્ટા તતસ્તસ્ય તીરે દેવી સખીયુતા પાતુકામા ચ તત્તોયં સ્વાદુ નિર્મલપઙ્કજમ્
પછી દેવી પોતાની સખીઓ સાથે તટ પર બેઠી અને પાણી પીવાનું મન થયું. ત્યાં તેણે મીઠું, શુદ્ધ અને કમળથી શોભાયમાન એવું પાણી જોયું.
અપશ્યત્કૃત્તિકાઃ સ્નાતાઃ ષડર્કદ્યુતિસંનિભાઃ પદ્મપત્રે તુ તદ્વારિ ગૃહીત્વોપસ્થિતા ગૃહમ્
તેણે જોઈં કે કૃત્તિકા નામની છ સ્ત્રીઓ, સૂર્ય જેવી તેજસ્વી, સ્નાન કરીને, કમળના પાંદડા પરનું પાણી લઈને પોતાના ઘરે જઈ રહી છે.
હર્ષાદુવાચ પશ્યામિ પદ્મપત્રે સ્થિતં પયઃ તતસ્તા ઊચુરખિલં કૃત્તિકા હિમશૈલજામ્
દેવી આનંદથી બોલી, 'હું કમળના પાંદડા પર દૂધ દેખું છું.' ત્યારે કૃત્તિકાઓએ હિમાલયપુત્રીને આખી વાત કહી.
દાસ્યામો યદિ તે ગર્ભઃ સમ્ભૂતો યો ભવિષ્યતિ સો ઽસ્માકમપિ પુત્રઃ સ્યાદ્ અસ્મન્નામ્ના ચ વર્તતામ્ ભવેલ્લોકેષુ વિખ્યાતઃ સર્વેષ્વપિ શુભાનને
'જો તારા ગર્ભથી પુત્ર જન્મે, તો એ તારો પણ અને અમારો પણ પુત્ર ગણાય, અમારાં નામે ઓળખાય અને સર્વ લોકમાં પ્રસિદ્ધ થાય, હે શુભાંગિ!'
ઇત્યુક્તોવાચ ગિરિજા કથં મદ્ગાત્રસંભવઃ સર્વૈરવયવૈર્યુક્તો ભવતીભ્યઃ સુતો ભવેત્
એવું સાંભળીને ગિરિજાએ પૂછ્યું, 'મારા શરીરથી જન્મેલો, સર્વ અંગોવાળો પુત્ર તમે સૌનો કેવી રીતે ગણાશે?'
તતસ્તાં કૃત્તિકા ઊચુર્ વિધાસ્યામો ઽસ્ય વૈ વયમ્ ઉત્તમાન્યુત્તમાઙ્ગાનિ યદ્યેવં તુ ભવિષ્યતિ
ત્યારે કૃત્તિકાઓએ કહ્યું, 'અમે તેને ઉત્તમ અંગો આપીશું; જો આવું થાય તો એમ જ રહે.'