શીઘ્રમ્ એવ કરિષ્યામિ યથાયુક્તમ્ અનન્તરમ્ એવમસ્ત્વિતિ દેવીં સ વીરકઃ પ્રાહ સાંપ્રતમ્
હું તરત જ યોગ્ય જે કરવું હોય તે કરીશ. 'એવું જ થાઓ' એમ કહીને એ વીર બાળક એ સમયે દેવીને જવાબ આપ્યો.
માતુરાજ્ઞામૃતાહ્લાદપ્લાવિતાઙ્ગો ગતજ્વરઃ જગામ કક્ષાં સંદ્રષ્ટું પ્રણિપત્ય ચ માતરમ્
માતાના આજ્ઞાના અમૃત સમાન આનંદથી ભીંજાઈ, દુઃખ ભૂલી, એ બાળક માતાને વંદન કરીને વન તરફ ગયો.
દેવીં સાપશ્યદ્ આયાન્તીં સખીં માતુર્વિભૂષિતામ્ કુસુમમોદિનીં નામ તસ્ય શૈલસ્ય દેવતામ્
એણે approaching, પોતાની માતાની સખી, સુંદર રીતે શોભાયમાન અને 'કુસુમમોદિની' નામની, એ પર્વતની દેવીને જોયા.
સાપિ દૃષ્ટ્વા ગિરિસુતાં સ્નેહવિક્લવમાનસા ક્વ પુત્રિ ગચ્છસીત્યુચ્ચૈર્ આલિઙ્ગ્યોવાચ દેવતા
પર્વતકન્યાને જોઈ, પ્રેમથી ભીની હૃદયવાળી એ દેવીએ એને ઉડાડી અને ઉંચા સ્વરે પુછ્યું, 'પુત્રી, તું ક્યાં જાય છે?'
સા ચાસ્યૈ સર્વમાચખ્યૌ શંકરાત્કોપકારણમ્ પુનશ્ચોવાચ ગિરિજા દેવતાં માતૃસંમતામ્
એણે શંકર પર ગુસ્સાનો કારણ બધું જ એને કહી દીધું અને પછી ફરીથી ગિરિજાએ પોતાની માતાની મંજુર કરેલી દેવીને કહ્યું.
નિત્યં શૈલાધિરાજસ્ય દેવતા ત્વમનિન્દિતે સર્વતઃ સંનિધાનં તે મમ ચાતીવ વત્સલા
નિર્દોષે, તું હંમેશા પર્વતરાજની દેવી છે અને તું મને સર્વ રીતે બહુ જ પ્રિય છે.
અતસ્તુતે પ્રવક્ષ્યામિ યદ્વિધેયં તદા ધિયા અન્યસ્ત્રીસંપ્રવેશસ્તુ ત્વયા રક્ષ્યઃ પ્રયત્નતઃ
એટલે હવે હું તને જે કરવું જરૂરી છે તે સમજાવીશ; તારે બીજી કોઈ સ્ત્રી અહીં પ્રવેશ ન કરે એ માટે ખૂબ જ ચોકસાઈ રાખવી.
રહસ્યત્ર પ્રયત્નેન ચેતસા સતતં ગિરૌ પિનાકિનઃ પ્રવિષ્ટાયાં વક્તવ્યં મે ત્વયાનઘે
હું પર્વત પર ગુપ્ત તપમાં લીન હોઉં ત્યારે જો કોઈ પિનાકધારીના સ્થાનમાં પ્રવેશ કરે તો, નિર્દોષે, તારે તરત મને જાણ કરવી.
તતો ઽહં સંવિધાસ્યામિ યત્કૃત્યં તદનન્તરમ્ ઇત્યુક્તા સા તથેત્યુક્ત્વા જગામ સ્વગિરિં શુભમ્
પછી હું જે કરવું જરૂરી હોય તે કરીશ. આવું સાંભળીને એણે 'જેમ કહ્યું તેમ જ' કહ્યું અને પોતાના શુભ પર્વત પર ચાલી ગઈ.
ઉમાપિ પિતુરુદ્યાનં જગામાદ્રિસુતા દ્રુતમ્ અન્તરિક્ષં સમાવિશ્ય મેઘમાલામિવ પ્રભા
અને ઉમા, પર્વતકન્યા, ઝડપથી પિતાના બગીચામાં ગઈ, એની કાંતિ આકાશમાં મેઘમાળાની જેમ ફેલાઈ ગઈ.
તતો વિભૂષણાન્યસ્ય વૃક્ષવલ્કલધારિણી ગ્રીષ્મે પઞ્ચાગ્નિસંતપ્તા વર્ષાસુ ચ જલોષિતા
ત્યાં એ વૃક્ષછાલા પહેરીને રહી, ઉનાળામાં પાંચ અગ્નિની તપસ્યા કરી, ચોમાસામાં પાણીમાં રહી.
શૈશિરાસુ ચ રાત્રીષુ શુષ્કસ્થણ્ડિલશાયિની એવં સાધયતી તત્ર તપસા સંવ્યવસ્થિતા
અને શિયાળાની રાતે સુકાં જમીન પર સૂઈ, એ રીતે ત્યાં તપસ્યામાં સ્થિર રહી.
જ્ઞાત્વા તુ તાં ગિરિસુતાં દૈત્યસ્તત્રાન્તરે વશી અન્ધકસ્ય સુતો દૃપ્તઃ પિતુર્વધમનુસ્મરન્
એ વચ્ચે, અંધકાસુરના દમદાર પુત્રએ, જે પિતાના મૃત્યુને યાદ કરી રહ્યો હતો, પર્વતકન્યાના વિષયમાં જાણકારી મેળવી.
દેવાન્સર્વાન્વિજિત્યાજૌ બકભ્રાતા રણોત્કટઃ આડિર્નામાન્તરપ્રેક્ષી સતતં ચન્દ્રમૌલિનઃ
યુદ્ધમાં બધા દેવોને હરાવીને, બકાનો ભાઈ, ભયાનક યોદ્ધા, 'આડી' નામનો, ચંદ્રશેખર પર હંમેશા નજર રાખતો હતો.
આજગામામરરિપુઃ પુરં ત્રિપુરઘાતિનઃ સ તત્રાગત્ય દદૃશે વીરકં દ્વાર્યવસ્થિતમ્
દેવતાઓના શત્રુએ ત્રિપુરવિનાશકના શહેરમાં આવી પહોંચ્યો; ત્યાં જઈને તેણે દરવાજા પાસે એક વીરને ઉભેલો જોયો.
વિચિન્ત્યાસીદ્વરં દત્તં સ પુરા પદ્મજન્મના હતે તદાન્ધકે દૈત્યે ગિરિશેનામરદ્વિષિ
એ સમયે તેને યાદ આવ્યું કે, કમળમાંથી જન્મેલા ભગવાને, જ્યારે ગિરિશે અંધક દૈત્યને મારી નાખ્યો હતો, ત્યારે એક વરદાન આપ્યું હતું.
આડિશ્ચકાર વિપુલં તપઃ પરમદારુણમ્ તમાગત્યાબ્રવીદ્બ્રહ્મા તપસા પરિતોષિતઃ
પછી તેણે અત્યંત કઠિન તપ કરવાનું શરૂ કર્યું; એ તપથી પ્રસન્ન થઈને બ્રહ્માજી આવ્યા અને તેને કહ્યું.
કિમાડે દાનવશ્રેષ્ઠ તપસા પ્રાપ્તુમિચ્છસિ બ્રહ્માણમાહ દૈત્યસ્તુ નિર્મૃત્યુત્વમહં વૃણે
"હે દૈત્યશ્રેષ્ઠ, તું આ તપથી શું મેળવવા માંગે છે?" બ્રહ્માએ પૂછ્યું. દૈત્યએ જવાબ આપ્યો: "હું અમરત્વનું વરદાન માંગું છું."
ન કશ્ચિચ્ ચ વિના મૃત્યું નરો દાનવ વિદ્યતે યતસ્તતો ઽપિ દૈત્યેન્દ્ર મૃત્યુઃ પ્રાપ્યઃ શરીરિણા
"કોઈ મનુષ્ય કે દૈત્ય મરણ વિના રહી શકતો નથી; એટલે, હે દૈત્યરાજ, દરેક શરીરધારી માટે મૃત્યુ અવશ્ય આવે છે."
ઇત્યુક્તો દૈત્યસિંહસ્તુ પ્રોવાચામ્બુજસંભવમ્ રૂપસ્ય પરિવર્તો મે યદા સ્યાત્પદ્મસંભવ
આ રીતે કહેતાં દૈત્યસિંહે કમળમાંથી જન્મેલા ભગવાનને કહ્યું: "હે કમળજ, જ્યારે મારા રૂપમાં ફેરફાર થાય ત્યારે જ મને મૃત્યુ આવે."
તદા મૃત્યુર્મમ ભવેદ્ અન્યથા ત્વમરો હ્યહમ્ ઇત્યુક્તસ્તુ તદોવાચ તુષ્ટઃ કમલસંભવઃ
"તો પછી એ સમયે જ મને મૃત્યુ મળે, નહિતર હું અમર રહીશ." એમ તેણે કહ્યું ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા કમળજએ જવાબ આપ્યો.
યદા દ્વિતીયો રૂપસ્ય વિવર્તસ્તે ભવિષ્યતિ તદા તે ભવિતા મૃત્યુર્ અન્યથા ન ભવિષ્યતિ
"જ્યારે તારા રૂપનો બીજો ફેરફાર થશે, ત્યારે તને મૃત્યુ મળશે; નહિતર નહિ."
ઇત્યુક્તો ઽમરતાં મેને દૈત્યસૂનુર્ મહાબલઃ તસ્મિન્કાલે તુ સંસ્મૃત્ય તદ્વધોપાયમાત્મનઃ
આ રીતે સાંભળી મહાબલી દૈત્યપુત્રે પોતાને અમર માન્યો. એ સમયે તેણે પોતાના વિનાશનો ઉપાય યાદ કર્યો.
પરિહર્તું દૃષ્ટિપથં વીરકસ્યાભવત્તદા ભુજંગરૂપી રન્ધ્રેણ પ્રવિવેશ દૃશઃ પથમ્
વીરના નજરથી બચવા માટે તેણે સાપનું રૂપ ધારણ કર્યું અને એક ફાટમાંથી નજરથી છુપાઈને અંદર પ્રવેશ્યો.
પરિહૃત્ય ગણેશસ્ય દાનવો ઽસૌ સુદુર્જયઃ અલક્ષિતો ગણેશેન પ્રવિષ્ટો ઽથ પુરાન્તકમ્
ગણેશજીને ચકમો આપી, એ દુર્જય દૈત્ય, ગણેશજીની નજરે ન પડાઈ, શહેરવિનાશકના ઘરમા પ્રવેશી ગયો.
ભુજગરૂપં સંત્યજ્ય બભૂવાથ મહાસુરઃ ઉમારૂપી છલયિતું ગિરિશં મૂઢચેતનઃ
સાપનું રૂપ છોડીને એ મહાસુરે પછી ઉમાનું રૂપ ધારણ કર્યું, ગિરિશને છેતરવા માટે, કારણ કે તેનું મન ભટકી ગયું હતું.
કૃત્વા માયાં તતો રૂપમ્ અપ્રતર્ક્યમનોહરમ્ સર્વાવયવસમ્પૂર્ણં સર્વાભિજ્ઞાનસંવૃતમ્
પછી તેણે માયાથી એવું રૂપ બનાવ્યું કે જે કલ્પના બહાર અને મનોહર હતું, બધાં અંગોથી પૂર્ણ અને ઓળખાવાની કોઈ નિશાની નહોતી.
કૃત્વા મુખાન્તરે દન્તાન્ દૈત્યો વજ્રોપમાન્દૃઢાન્ તીક્ષ્ણાગ્રાન્ બુદ્ધિમોહેન ગિરિશં હન્તુમુદ્યતઃ
દૈત્યએ પોતાના મોઢામાં વજ્ર જેવી મજબૂત અને તીક્ષ્ણ દાંત બનાવ્યા અને ભટકેલા મનથી ગિરિશને મારવા તૈયાર થયો.
કૃત્વોમારૂપસંસ્થાનં ગતો દૈત્યો હરાન્તિકમ્ પાપો રમ્યાકૃતિશ્ચિત્રભૂષણામ્બરભૂષિતઃ
ઉમાનું રૂપ ધારણ કરીને, એ દૈત્ય પાપી હોવા છતાં સુંદર દેખાતો, અદભુત આભૂષણો અને વસ્ત્રોથી સજ્જ થઈને હરાની પાસે ગયો.
તં દૃષ્ટ્વા ગિરિશસ્તુષ્ટસ્ તદાલિઙ્ગ્ય મહાસુરમ્ મન્યમાનો ગિરિસુતાં સર્વૈરવયવાન્તરૈઃ
ગિરિશે તેને જોઈને પ્રસન્ન થઈને, એ મહાસુરને, બધા અંગો સાથે, પર્વતકન્યા સમજીને આલિંગન આપ્યું.