જગ્રાહ મુદિતઃ સ્રગ્વી બાહુભિર્બહુભૂષણૈઃ જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
હર્ષભેર ફૂલોની વણાવેલી માળાઓથી શોભાયમાન થઈ, અનેક આભૂષણોથી સજ્જ હાથોથી તેણે પકડી લીધું. મુખ્ય ગંધર્વોએ મીઠાં ગીતો ગાયા અને અપ્સરાઓના ટોળાએ આનંદપૂર્વક નૃત્ય કર્યું.
વાદયન્તો ઽતિમધુરં જગુર્ ગન્ધર્વકિંનરાઃ મૂર્તાશ્ચ ઋતવસ્તત્ર જગુશ્ચ નનૃતુશ્ચ વૈ
અતિમીઠાં વાદ્યો વગાડતાં ગંધર્વો અને કિન્નરો ગીત ગાતા હતા; ઋતુઓએ પણ સ્વરૂપ ધારણ કરીને ત્યાં ગીત ગાયા અને નૃત્ય કર્યું.
ચપલાશ્ચ ગણાસ્તસ્થુર્ લોલયન્તો હિમાચલમ્ ઉત્તિષ્ઠન્ક્રમશશ્ચાત્ર વિશ્વભુગ્ભગનેત્રહા
ચંચળ ટોળાઓએ હિમાલય પર્વતને હલાવતાં ઊભા રહ્યા; અને સર્વને પોષક, ભાનુની આંખવાળા ભગવાન ધીરે ધીરે આગળ વધ્યા.
ચકારૌદ્વાહિકં કૃત્યં પત્ન્યા સહ યથોચિતમ્ દત્તાર્ઘો ગિરિરાજેન સુરવૃન્દૈર્ વિનોદિતઃ
પત્ની સાથે યોગ્ય રીતે લગ્નવિધિ કરી; પર્વતરાજે અર્ઘ્ય આપ્યો અને દેવતાઓના સમૂહે આનંદ આપ્યો.
અવસત્તાં ક્ષપાં તત્ર પત્ન્યા સહ પુરાન્તકઃ તતો ગન્ધર્વગીતેન નૃત્યેનાપ્સરસામપિ
પુરો વિનાશક ભગવાને પોતાની પત્ની સાથે ત્યાં આખી રાત વિતાવી; પછી ગંધર્વોના ગીત અને અપ્સરાઓના નૃત્ય સાથે,
સ્તુતિભિર્ દેવદૈત્યાનાં વિબુદ્ધો વિબુધાધિપઃ આમન્ત્ર્ય હિમશૈલેન્દ્રં પ્રભાતે ચોમયા સહ જગામ મન્દરગિરિં વાયુવેગેન શૃઙ્ગિણા
દેવો અને દૈત્યોની સ્તુતિથી દેવતાઓના સ્વામી જાગ્યા; હિમાલયના રાજાને આમંત્રિત કરીને, પ્રભાતે ઉમા સાથે પવનની ઝડપે શૃંગી પર આરૂઢ થઈ મન્દર પર્વત તરફ ગયા.
તતો ગતે ભગવતિ નીલલોહિતે સહોમયા રતિમલભન્ન ભૂધરઃ સબાન્ધવો ભવતિ ચ કસ્ય નો મનો વિહ્વલં ચ જગતિ હિ કન્યકાપિતુઃ
નિલા અને લાલ રંગના ભગવાન ઉમા સાથે વિદાય થયા પછી, પર્વત અને તેના સગાંઓનું મન વિરહથી વ્યાકુળ થયું; કારણ કે દુનિયામાં કન્યાના પિતાનું મન દીકરી વિદાયે દુ:ખી ન થાય એવું કોણ છે?
જ્વલન્મણિસ્ફટિકહાટકોત્કટં સ્ફુટદ્યુતિ સ્ફટિકગોપુરં પુરમ્ હરો ગિરૌ ચિરમનુકલ્પિતં તદા વિસર્જિતામરનિવહો ઽવિશત્સ્વકમ્
પર્વત પર હરે દ્વારા લાંબા સમયથી તૈયાર કરાયેલું શહેર જ્વલંત રત્નો, સ્ફટિક અને સોનાથી તેજસ્વી હતું, તેની સ્ફટિકની મિનારો ઝગમગતી હતી; પછી દેવતાઓના સમૂહે વિદાય લીધી અને દરેક પોતાના ઘરમાં ગયા.
તદોમાસહિતો દેવો વિજહાર ભગાક્ષિહા પુરોદ્યાનેષુ રમ્યેષુ વિવિક્તેષુ વનેષુ ચ
પછી ઉમા સાથે ભગવાન, જેમની આંખ સૂર્ય છે, સુંદર બગીચાઓ અને એકાંત વનોમાં આનંદથી વિહાર કરવા લાગ્યા.
સુરક્તહૃદયો દેવ્યા મકરાઙ્કપુરઃસરઃ તતો બહુતિથે કાલે સુતકામા ગિરેઃ સુતા
દેવી પ્રત્યેનું હૃદય ખૂબ જ લગાવથી ભરેલું હતું, મકરચિહ્ન વડે આગળ વધતા, લાંબા સમય પછી પર્વતકન્યાએ સંતાનની ઈચ્છા કરી.
સખીભિઃ સહિતા ક્રીડાં ચક્રે કૃત્રિમપુત્રકૈઃ કદાચિદ્ગન્ધતૈલેન ગાત્રમભ્યજ્ય શૈલજા
સખીઓ સાથે મળીને તેણે બનાવટના બાળકો સાથે રમણ કર્યું; ક્યારેક પર્વતકન્યાએ સુગંધિત તેલથી પોતાનું શરીર ચોળ્યું.
ચૂર્ણૈરુદ્વર્તયામાસ મલિનાન્તરિતાં તનુમ્ તદુદ્વર્તનકં ગૃહ્ય નરં ચક્રે ગજાનનમ્
પછી તેણે ચામડી પર લાગેલી માટી પાઉડરથી ઘસી કાઢી, એ ઉકળેલા પાઉડરને લઈ, હાથીના ચહેરાવાળો પુત્ર બનાવ્યો.
પુત્રકં ક્રીડતી દેવી તં ચાપ્યર્પયદમ્ભસિ જાહ્નવ્યાસ્તુ શિવાસખ્યાસ્ તતઃ સો ઽભૂદ્બૃહદ્વપુઃ
દેવી એ પુત્રક સાથે રમતી અને તેને પાણીમાં મૂકી દીધો; શિવ અને જાહ્નવીની મિત્રતાથી તે પછી વિશાળ સ્વરૂપ ધરાવતો થયો.
કાયેનાતિવિશાલેન જગદાપૂરયત્તદા પુત્રેત્યુવાચ તે દેવી પુત્રેત્યૂચે ચ જાહ્નવી
તે વિશાળ શરીરથી આખું જગત ભરાઈ ગયું; દેવી એ તેને 'પુત્ર' કહી સંબોધ્યો અને જાહ્નવી એ પણ તેને 'પુત્ર' કહ્યો.
ગાઙ્ગેય ઇતિ દેવૈસ્તુ પૂજિતો ઽભૂદ્ગજાનનઃ વિનાયકાધિપત્યં ચ દદાવસ્ય પિતામહઃ
દેવતાઓએ હાથીમુખવાળાને 'ગાંગેય' કહી પૂજ્યો; પિતામહે તેને વિનાયકોના અધિપતિપદ આપ્યું.
પુનઃ સા ક્રીડનં ચક્રે પુત્રાર્થં વરવર્ણિની મનોજ્ઞમઙ્કુરં રૂઢમ્ અશોકસ્ય શુભાનના
પુત્રની ઈચ્છાથી ફરીથી રંગીન દેવી રમવા લાગી; સુંદર ચહેરાવાળી એ અશોક વૃક્ષના મોહક અંકુરને ઉછેરવા લાગી.
વર્ધયામાસ તં ચાપિ કૃતસંસ્કારમઙ્ગલા બૃહસ્પતિમુખૈર્વિપ્રૈર્ દિવસ્પતિપુરોગમૈઃ
તેણે યોગ્ય સંસ્કાર અને શુભવિધિ કરીને, બૃહસ્પતિ તથા દેવગણના મુખ્ય બ્રાહ્મણો દ્વારા તેને ઉછેર્યો.
તતો દેવૈશ્ચ મુનિભિઃ પ્રોક્તા દેવી ત્વિદં વચઃ ભવાનિ ભવતી ભવ્યા સમ્ભૂતા લોકભૂતયે
પછી દેવતાઓ અને ઋષિઓએ દેવીને કહ્યું: 'ભવાણી, તું ભવતી છે, શુભ છે અને જગતના કલ્યાણ માટે જન્મી છે.'
પ્રાયઃ સુતફલો લોકઃ પુત્રપૌત્રૈશ્ચ લભ્યતે અપુત્રાશ્ચ પ્રજાઃ પ્રાયો દૃશ્યન્તે દૈવહેતવઃ
મોટાભાગે લોકો પુત્ર અને પૌત્રથી સંતાનનું ફળ મેળવે છે, પણ ક્યારેક ભાગ્યના કારણે સંતાન વિના લોકો પણ જોવા મળે છે.
અધુના દર્શિતે માર્ગે મર્યાદાં કર્તુમર્હસિ ફલં કિં ભવિતા દેવિ કલ્પિતૈસ્તરુપુત્રકૈઃ ઇત્યુક્તા હર્ષપૂર્ણાઙ્ગી પ્રોવાચોમા શુભાં ગિરમ્
હવે જ્યારે સાચો માર્ગ બતાવવામાં આવ્યો છે, ત્યારે તું યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ; હે દેવી, કલ્પિત વૃક્ષના સંતાનથી શું ફળ મળશે? આમ કહેતાં, આનંદથી ભરેલી એ સ્ત્રીએ શુભ વચન કહ્યાં.
એવં નિરુદકે દેશે યઃ કૂપં કારયેદ્બુધઃ બિન્દૌ બિન્દૌ ચ તોયસ્ય વસેત્સંવત્સરં દિવિ
જે બુદ્ધિમાન માણસ પાણી વગરના પ્રદેશમાં કૂવો બનાવે છે, અને પાણીની એક એક બૂંદથી, એ જેટલી બૂંદો હોય તેટલા વર્ષ માટે સ્વર્ગમાં રહે છે.
દશકૂપસમા વાપી દશવાપીસમો હ્રદઃ દશહ્રદસમઃ પુત્રો દશપુત્રસમો દ્રુમઃ એષૈવ મમ મર્યાદા નિયતા લોકભાવિની
દસ કૂવાં જેટલી એક વાવ છે, દસ વાવ જેટલું એક તળાવ છે, દસ તળાવ જેટલો એક પુત્ર છે અને દસ પુત્ર જેટલું એક વૃક્ષ છે; આ જ મારી નિશ્ચિત વ્યવસ્થા છે, જે જગત માટે કલ્યાણકારી છે.
ઇત્યુક્તાસ્તુ તતો વિપ્રા બૃહસ્પતિપુરોગમાઃ જગ્મુઃ સ્વમન્દિરાણ્યેવ ભવાનીં વન્દ્ય સાદરમ્
આમ કહીને, બૃહસ્પતિના આગેવાનીમાં બધા બ્રાહ્મણોએ ભવાનીની ભક્તિપૂર્વક વંદના કરી અને પછી પોતાના ઘરો તરફ પાછા ગયા.
ગતેષુ તેષુ દેવો ઽપિ શંકરઃ પર્વતાત્મજામ્ પાણિનાલમ્બ્ય વામેન શનૈઃ પ્રાવેશયચ્છુભામ્
પછી જ્યારે તેઓ ગયા, ત્યારે દેવ શંકરે પાર્વતીનું ડાબું હાથ પકડીને ધીમે ધીમે શુભ સ્ત્રીને અંદર લઈ ગયા.
ચિત્તપ્રસાદજનનં પ્રાસાદમનુગોપુરમ્ લમ્બમૌક્તિકદામાનં માલિકાકુલવેદિકમ્
ત્યાં મનને આનંદ આપતું મહેલ હતું, જેમાં વિશાળ પ્રવેશદ્વાર, લટકતી મુક્તાની માળાઓ અને ફૂલમાળાઓથી સજ્જ મંચો હતા.
નિર્ધૌતકલધૌતં ચ ક્રીડાગુહમનોરમમ્ પ્રકીર્ણકુસુમામોદમત્તાલિકુલકૂજિતમ્
એ મહેલની રમણીય ગુફા સારી રીતે ધોઈ અને ચમકાવેલી હતી, ફૂલોથી સુગંધિત અને મસ્ત સ્ત્રીઓની કૂજનથી ગૂંજતી હતી.
કિંનરોદ્ગીતસંગીતગૃહાન્તરિતભિત્તિકમ્ સુગન્ધિધૂપસંઘાતમનઃપ્રાર્થ્યમલક્ષિતમ્
એ મહેલની અંદરની દીવાલો કિન્નરોના સંગીતથી ગૂંજતી હતી અને સુગંધિત ધૂપથી હવામાં મનને આકર્ષતી સુગંધ ફેલાયેલી હતી.
ક્રીડન્મયૂરનારીભિર્ વૃતં વૈ તતવાદિભિઃ હંસસંઘાતસંઘુષ્ટં સ્ફટિકસ્તમ્ભવેદિકમ્
તે મહેલ રમતાં મોરો અને સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલું હતું, સંગીતકારોથી ભરેલું હતું, હંસોના ઝુંડની ટહુકથી ગૂંજતું અને સ્ફટિકના થંભળે મંચો ધરાવતું હતું.
અનાવિલમસંભ્રાન્ત્યા બહુશઃ કિંનરાકુલમ્ શુકૈર્યત્રાભિહન્યન્તે પદ્મરાગવિનિર્મિતાઃ
એ મહેલ શુદ્ધ અને નિર્વિકાર હતું, ઘણીવાર કિન્નરોની ભીડથી ભરેલું હતું, જ્યાં શુકો પદ્મરાગના રત્નો પર ટકરાતા હતા.
ભિત્તયો દાડિમભ્રાન્ત્યા પ્રતિબિમ્બિતમૌક્તિકાઃ તત્રાક્ષક્રીડયા દેવી વિહર્તુમુપચક્રમે
એ મહેલની દીવાલો દાડમના દાણાં જેવી મુક્તાની ઝાંખીથી શોભતી હતી; ત્યાં દેવીએ જૂઆ રમવાનું આરંભ્યું.