મહેન્દ્રપ્રમુખાઃ સર્વે સુરા દૃષ્ટ્વા તદદ્ભુતમ્ નેત્રાણિ સફલાન્યદ્ય મનોભિરિતિ તે દધુઃ
મહેન્દ્ર સહિત બધા દેવતાઓએ એ અદ્ભુત દૃશ્ય જોઈને કહ્યું, 'આજે આપણા નેત્રો મનની ઈચ્છા પૂર્ણ કરી બેઠા.'
વિમર્દક્ષીણકેયૂરા હરિણા દ્વારિ રોધિતાઃ કથંચિત્પ્રમુખાસ્તત્ર વિવિશુર્નાકવાસિનઃ
ભીડથી એમના કાંડા ના વળય ઢીલા પડી ગયા હતા, દરવાજા પર હરણો અટકાવતાં હતાં, છતાં સ્વર્ગવાસીઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા કોઈક રીતે અંદર પ્રવેશ્યા.
પ્રણતેનાચલેન્દ્રેણ પૂજિતો ઽથ ચતુર્મુખઃ ચકાર વિધિના સર્વં વિધિમન્ત્રપુરઃસરમ્
પછી, પર્વતના રાજાએ વંદન કર્યા પછી, ચતુરમુખ બ્રહ્માએ વિધિ પ્રમાણે, મંત્રોચ્ચાર સાથે, તમામ વિધિ પૂર્ણ કરી.
શર્વસ્ય પાણિગ્રહણમ્ અગ્નિસાક્ષિકમક્ષતમ્ દાતા મહીભૃતાં નાથો હોતા દેવશ્ચતુર્મુખઃ
શર્વનું હસ્તગ્રહણ અગ્નિને સાક્ષી રાખીને અખંડિત રીતે થયું. દાતા પૃથ્વીના રાજા હતા અને યજમાન ચતુરમુખ દેવ હતા.
વરઃ પશુપતિઃ સાક્ષાત્ કન્યા વિશ્વારણિસ્તથા ચરાચરાણિ ભૂતાનિ સુરાસુરવરાણિ ચ
વર તો પશુપતિ પોતે હતા, વધૂ વિશ્વારણી હતી; ચાલતા અને અચળ બધા જીવ, તથા શ્રેષ્ઠ દેવો અને દાનવો હાજર હતા.
તત્રાપ્યેતે નિયમતો હ્ય્ અભવન્વ્યગ્રમૂર્તયઃ મુમોચાભિનવાન્સર્વાન્ સસ્યશાલીન્રસૌષધીઃ
ત્યાં પણ નિયમ પ્રમાણે, બધા વ્યસ્ત થઈ ગયા; એમણે નવા અનાજ, ધાન અને ઔષધિઓ વહાવી દીધા.
વ્યગ્રા તુ પૃથિવી દેવી સર્વભાવમનોરમા ગૃહીત્વા વરુણઃ સર્વરત્નાન્યાભરણાનિ ચ
પૃથ્વી દેવી પણ ખૂબ ઉત્સાહથી અને સર્વે રીતે મનોહર બની, બધા રત્નો અને આભૂષણો લઈને, વરુણ પણ જોડાયા.
પુણ્યાનિ ચ પવિત્રાણિ નાનારત્નમયાનિ તુ તસ્થૌ સાભરણો દેવો હર્ષદઃ સર્વદેહિનામ્
અને અનેક પ્રકારના રત્નોથી બનેલા પવિત્ર અને શુદ્ધ આભૂષણો પણ હતા; દેવતા એ આભૂષણોથી શોભિત થઈ, સર્વે જીવોને આનંદ આપતા હતા.
ધનદશ્ચાપિ દિવ્યાનિ હૈમાન્યાભરણાનિ ચ જાતરૂપવિચિત્રાણિ પ્રયતઃ સમુપસ્થિતઃ
કુબેર પણ દિવ્ય અને સુવર્ણના વિવિધ આભૂષણો ભક્તિપૂર્વક લાવ્યા અને અર્પણ કર્યા.
વાયુર્વવૌ સુસુરભિઃ સુખસંસ્પર્શનો વિભુઃ છત્રમિન્દુકરોદ્ભાસિ સુસિતં ચ શતક્રતુઃ
પવન સુગંધિત અને સુખદ સ્પર્શ આપતો વહેતો હતો; ઇન્દ્ર ચાંદ્ર જેવો તેજસ્વી, શુદ્ધ સફેદ છત્ર ધારણ કરતા હતા.
જગ્રાહ મુદિતઃ સ્રગ્વી બાહુભિર્બહુભૂષણૈઃ જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
હર્ષભેર ફૂલોની વણાવેલી માળાઓથી શોભાયમાન થઈ, અનેક આભૂષણોથી સજ્જ હાથોથી તેણે પકડી લીધું. મુખ્ય ગંધર્વોએ મીઠાં ગીતો ગાયા અને અપ્સરાઓના ટોળાએ આનંદપૂર્વક નૃત્ય કર્યું.
વાદયન્તો ઽતિમધુરં જગુર્ ગન્ધર્વકિંનરાઃ મૂર્તાશ્ચ ઋતવસ્તત્ર જગુશ્ચ નનૃતુશ્ચ વૈ
અતિમીઠાં વાદ્યો વગાડતાં ગંધર્વો અને કિન્નરો ગીત ગાતા હતા; ઋતુઓએ પણ સ્વરૂપ ધારણ કરીને ત્યાં ગીત ગાયા અને નૃત્ય કર્યું.
ચપલાશ્ચ ગણાસ્તસ્થુર્ લોલયન્તો હિમાચલમ્ ઉત્તિષ્ઠન્ક્રમશશ્ચાત્ર વિશ્વભુગ્ભગનેત્રહા
ચંચળ ટોળાઓએ હિમાલય પર્વતને હલાવતાં ઊભા રહ્યા; અને સર્વને પોષક, ભાનુની આંખવાળા ભગવાન ધીરે ધીરે આગળ વધ્યા.
ચકારૌદ્વાહિકં કૃત્યં પત્ન્યા સહ યથોચિતમ્ દત્તાર્ઘો ગિરિરાજેન સુરવૃન્દૈર્ વિનોદિતઃ
પત્ની સાથે યોગ્ય રીતે લગ્નવિધિ કરી; પર્વતરાજે અર્ઘ્ય આપ્યો અને દેવતાઓના સમૂહે આનંદ આપ્યો.
અવસત્તાં ક્ષપાં તત્ર પત્ન્યા સહ પુરાન્તકઃ તતો ગન્ધર્વગીતેન નૃત્યેનાપ્સરસામપિ
પુરો વિનાશક ભગવાને પોતાની પત્ની સાથે ત્યાં આખી રાત વિતાવી; પછી ગંધર્વોના ગીત અને અપ્સરાઓના નૃત્ય સાથે,
સ્તુતિભિર્ દેવદૈત્યાનાં વિબુદ્ધો વિબુધાધિપઃ આમન્ત્ર્ય હિમશૈલેન્દ્રં પ્રભાતે ચોમયા સહ જગામ મન્દરગિરિં વાયુવેગેન શૃઙ્ગિણા
દેવો અને દૈત્યોની સ્તુતિથી દેવતાઓના સ્વામી જાગ્યા; હિમાલયના રાજાને આમંત્રિત કરીને, પ્રભાતે ઉમા સાથે પવનની ઝડપે શૃંગી પર આરૂઢ થઈ મન્દર પર્વત તરફ ગયા.
તતો ગતે ભગવતિ નીલલોહિતે સહોમયા રતિમલભન્ન ભૂધરઃ સબાન્ધવો ભવતિ ચ કસ્ય નો મનો વિહ્વલં ચ જગતિ હિ કન્યકાપિતુઃ
નિલા અને લાલ રંગના ભગવાન ઉમા સાથે વિદાય થયા પછી, પર્વત અને તેના સગાંઓનું મન વિરહથી વ્યાકુળ થયું; કારણ કે દુનિયામાં કન્યાના પિતાનું મન દીકરી વિદાયે દુ:ખી ન થાય એવું કોણ છે?
જ્વલન્મણિસ્ફટિકહાટકોત્કટં સ્ફુટદ્યુતિ સ્ફટિકગોપુરં પુરમ્ હરો ગિરૌ ચિરમનુકલ્પિતં તદા વિસર્જિતામરનિવહો ઽવિશત્સ્વકમ્
પર્વત પર હરે દ્વારા લાંબા સમયથી તૈયાર કરાયેલું શહેર જ્વલંત રત્નો, સ્ફટિક અને સોનાથી તેજસ્વી હતું, તેની સ્ફટિકની મિનારો ઝગમગતી હતી; પછી દેવતાઓના સમૂહે વિદાય લીધી અને દરેક પોતાના ઘરમાં ગયા.
તદોમાસહિતો દેવો વિજહાર ભગાક્ષિહા પુરોદ્યાનેષુ રમ્યેષુ વિવિક્તેષુ વનેષુ ચ
પછી ઉમા સાથે ભગવાન, જેમની આંખ સૂર્ય છે, સુંદર બગીચાઓ અને એકાંત વનોમાં આનંદથી વિહાર કરવા લાગ્યા.
સુરક્તહૃદયો દેવ્યા મકરાઙ્કપુરઃસરઃ તતો બહુતિથે કાલે સુતકામા ગિરેઃ સુતા
દેવી પ્રત્યેનું હૃદય ખૂબ જ લગાવથી ભરેલું હતું, મકરચિહ્ન વડે આગળ વધતા, લાંબા સમય પછી પર્વતકન્યાએ સંતાનની ઈચ્છા કરી.
સખીભિઃ સહિતા ક્રીડાં ચક્રે કૃત્રિમપુત્રકૈઃ કદાચિદ્ગન્ધતૈલેન ગાત્રમભ્યજ્ય શૈલજા
સખીઓ સાથે મળીને તેણે બનાવટના બાળકો સાથે રમણ કર્યું; ક્યારેક પર્વતકન્યાએ સુગંધિત તેલથી પોતાનું શરીર ચોળ્યું.
ચૂર્ણૈરુદ્વર્તયામાસ મલિનાન્તરિતાં તનુમ્ તદુદ્વર્તનકં ગૃહ્ય નરં ચક્રે ગજાનનમ્
પછી તેણે ચામડી પર લાગેલી માટી પાઉડરથી ઘસી કાઢી, એ ઉકળેલા પાઉડરને લઈ, હાથીના ચહેરાવાળો પુત્ર બનાવ્યો.
પુત્રકં ક્રીડતી દેવી તં ચાપ્યર્પયદમ્ભસિ જાહ્નવ્યાસ્તુ શિવાસખ્યાસ્ તતઃ સો ઽભૂદ્બૃહદ્વપુઃ
દેવી એ પુત્રક સાથે રમતી અને તેને પાણીમાં મૂકી દીધો; શિવ અને જાહ્નવીની મિત્રતાથી તે પછી વિશાળ સ્વરૂપ ધરાવતો થયો.
કાયેનાતિવિશાલેન જગદાપૂરયત્તદા પુત્રેત્યુવાચ તે દેવી પુત્રેત્યૂચે ચ જાહ્નવી
તે વિશાળ શરીરથી આખું જગત ભરાઈ ગયું; દેવી એ તેને 'પુત્ર' કહી સંબોધ્યો અને જાહ્નવી એ પણ તેને 'પુત્ર' કહ્યો.
ગાઙ્ગેય ઇતિ દેવૈસ્તુ પૂજિતો ઽભૂદ્ગજાનનઃ વિનાયકાધિપત્યં ચ દદાવસ્ય પિતામહઃ
દેવતાઓએ હાથીમુખવાળાને 'ગાંગેય' કહી પૂજ્યો; પિતામહે તેને વિનાયકોના અધિપતિપદ આપ્યું.
પુનઃ સા ક્રીડનં ચક્રે પુત્રાર્થં વરવર્ણિની મનોજ્ઞમઙ્કુરં રૂઢમ્ અશોકસ્ય શુભાનના
પુત્રની ઈચ્છાથી ફરીથી રંગીન દેવી રમવા લાગી; સુંદર ચહેરાવાળી એ અશોક વૃક્ષના મોહક અંકુરને ઉછેરવા લાગી.
વર્ધયામાસ તં ચાપિ કૃતસંસ્કારમઙ્ગલા બૃહસ્પતિમુખૈર્વિપ્રૈર્ દિવસ્પતિપુરોગમૈઃ
તેણે યોગ્ય સંસ્કાર અને શુભવિધિ કરીને, બૃહસ્પતિ તથા દેવગણના મુખ્ય બ્રાહ્મણો દ્વારા તેને ઉછેર્યો.
તતો દેવૈશ્ચ મુનિભિઃ પ્રોક્તા દેવી ત્વિદં વચઃ ભવાનિ ભવતી ભવ્યા સમ્ભૂતા લોકભૂતયે
પછી દેવતાઓ અને ઋષિઓએ દેવીને કહ્યું: 'ભવાણી, તું ભવતી છે, શુભ છે અને જગતના કલ્યાણ માટે જન્મી છે.'
પ્રાયઃ સુતફલો લોકઃ પુત્રપૌત્રૈશ્ચ લભ્યતે અપુત્રાશ્ચ પ્રજાઃ પ્રાયો દૃશ્યન્તે દૈવહેતવઃ
મોટાભાગે લોકો પુત્ર અને પૌત્રથી સંતાનનું ફળ મેળવે છે, પણ ક્યારેક ભાગ્યના કારણે સંતાન વિના લોકો પણ જોવા મળે છે.
અધુના દર્શિતે માર્ગે મર્યાદાં કર્તુમર્હસિ ફલં કિં ભવિતા દેવિ કલ્પિતૈસ્તરુપુત્રકૈઃ ઇત્યુક્તા હર્ષપૂર્ણાઙ્ગી પ્રોવાચોમા શુભાં ગિરમ્
હવે જ્યારે સાચો માર્ગ બતાવવામાં આવ્યો છે, ત્યારે તું યોગ્ય વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ; હે દેવી, કલ્પિત વૃક્ષના સંતાનથી શું ફળ મળશે? આમ કહેતાં, આનંદથી ભરેલી એ સ્ત્રીએ શુભ વચન કહ્યાં.