તતો વિનીતો જાનુભ્યામ્ અવલમ્બ્ય મહીસ્થિતિમ્ ઉવાચ વીરકો દેવં પ્રણામૈકસમાશ્રયઃ
પછી, વિનમ્રતાથી ઘૂંટણે બેસીને, સેવકે ભગવાનને એકમાત્ર પ્રણામનો આશરો લઈને સંબોધ્યા.
સમ્પ્રાપ્તા મુનયઃ સપ્ત ત્વાં દ્રષ્ટું દીપ્તતેજસઃ વિભો સમાદિશ દ્રષ્ટુમ્ અવગન્તુમ્ ઇહાર્હસિ તે ઽબ્રુવન્દેવકાર્યેણ તવ દર્શનલાલસાઃ
'હે તેજસ્વી ભગવાન, સાતેય મુનિઓ આપને જોવા આવ્યા છે. કૃપા કરીને આજ્ઞા આપો કે તેઓ આપને જોઈ અને મળવા આવી શકે; તેઓ દેવોના કાર્ય માટે, આપના દર્શન માટે આતુર છે.'
ઇત્યુક્તો ધૂર્જટિસ્તેન વીરકેણ મહાત્મના ભૂભઙ્ગસંજ્ઞયા તેષાં પ્રવેશાજ્ઞાં દદૌ તદા
મહાન આત્માવાળા સેવક દ્વારા આવું કહેવામાં આવતા, ધૂર્જટિએ (શિવજી) પૃથ્વી હલાવીને તેમને પ્રવેશવાની પરવાનગી આપી.
મૂર્ધ્નઃ કમ્પેન તાન્સર્વાન્ વીરકો ઽપિ મહામુનીન્ આજુહાવાવિદૂરસ્થાન્ દર્શનાય પિનાકિનઃ
પછી, સેવકે માથું ઝુકાવીને, નજીક ઊભેલા બધા મહામુનિઓને પિનાકધારી ભગવાનના દર્શન માટે બોલાવ્યા.
ત્વરાબદ્ધાર્ધચૂડાસ્તે લમ્બમાનાજિનામ્બરાઃ વિવિશુર્વેદિકાં સિદ્ધાં ગિરિશસ્ય વિભૂતિભિઃ
અર્ધબંધેલા જટાઓ અને લટકતા કૃષ્ણમૃગ ચામડાં પહેરીને, તેઓ પર્વતના સ્વામીની મહિમાથી શોભાયમાન પવિત્ર વેદિકામાં પ્રવેશ્યા.
બદ્ધપાણિપુટાક્ષિપ્તનાકપુષ્પોત્કરાસ્તતઃ પિનાકિપાદયુગલં વન્દ્યં નાકનિવાસિનામ્
હાથ જોડીને અને સ્વર્ગિક ફૂલોની ઢગલીઓ લઈને, તેમણે પિનાકધારી ભગવાનના, સ્વર્ગવાસીઓ દ્વારા પૂજાતા, પાવન પગલાંનું વંદન કર્યું.
તતઃ સ્નિગ્ધેક્ષિતાઃ શાન્તા મુનયઃ શૂલપાણિના મન્મથારિં તતો હૃષ્ટાઃ સમં તુષ્ટુવુરાદૃતાઃ
પછી, શૂળધારી ભગવાને પ્રેમભરી નજરે જોયા, ત્યારે એ શાંત મુનિઓ આનંદિત થઈ, કામદેવના શત્રુ ભગવાનની ભક્તિપૂર્વક સ્તુતિ કરવા લાગ્યા.
અહો કૃતાર્થા વયમેવ સાંપ્રતં સુરેશ્વરો ઽપ્યત્ર વરો ભવિષ્યતિ ભવત્પ્રસાદામલવારિસેકતઃ ફલેન કાચિત્ તપસા નિયુજ્યતે
'અરે, હવે તો અમારો જન્મ સફળ થયો! અહીં દેવોના સ્વામી પણ વરદાન આપશે. આપની કૃપાના શુદ્ધ જળથી, તપસ્યાથી કંઈક ફળ પ્રાપ્ત થાય છે.'
જયત્યસૌ ધન્યતરો હિમાચલસ્ તદાશ્રયં યસ્ય સુતા તપસ્યતિ સ દૈત્યરાજો ઽપિ મહાફલોદયો વિમૂલિતાશેષસુરો હિ તારકઃ
'સૌભાગ્યશાળી છે એ હિમાલય, જેના આશ્રયે તેની પુત્રી તપ કરે છે; એ દૈત્યરાજ તારક, જેણે બધા દેવતાઓને હરાવ્યા, તેનો પણ મહાન અંત આવશે.'
ત્વદીયમંશં પ્રવિલોક્ય કલ્મષાત્ સ્વકં શરીરં પરિમોક્ષ્યતે હિ યઃ સ ધન્યધીર્લોકપિતા ચતુર્મુખો હરિશ્ચ યત્સંભ્રમવહ્નિદીપિતઃ
'આપનો અંશ જોતા જ, માણસ પોતાનું સર્વ પાપમય શરીર છોડે છે; એ ધન્ય છે—ચતુરાનન બ્રહ્મા અને હરિ પણ આપની પ્રાપ્તિ માટે આતુરતા સાથે દહન થાય છે.'
ત્વદઙ્ઘ્રિયુગ્મં હૃદયેન બિભ્રતો મહાભિતાપપ્રશમૈકહેતુકમ્ ત્વમેવ ચૈકો વિવિધાકૃતક્રિયઃ કિલેતિ વાચા વિધુરૈર્ વિભાષ્યતે
જે લોકો તમારા બંને ચરણોને હૃદયમાં ધારણ કરે છે, જે મહાન પાપોને શાંત કરવાનું એકમાત્ર કારણ છે, તેઓ તમને જ અનેક પ્રકારના કાર્યો કરનાર તરીકે કહે છે, કારણ કે હકીકતમાં તમે જ એકમાત્ર છો.
અથાદ્ય એકસ્ત્વમવાદિ નાન્યથા જગત્તથા નિર્ઘૃણતાં તવ સ્પૃશેત્ ન વેત્સિ વા દુઃખમિદં પ્રજાત્મકં વિહન્યતે તે ખલુ સર્વતઃ ક્રિયા
આજે તો તમે જ બોલ્યા છો; નહોત તો દુનિયા તમારી કરુણા ન હોવાને કારણે દુઃખી થાત, અથવા તો તમને જીવોનાં આ દુઃખ ખબર જ ન હોત, પણ તમે તો સર્વત્ર બધાં કર્મોનો નાશ કરો છો.
ઉપેક્ષસે ચેજ્ જગતામુપદ્રવં દયામયત્વં તવ કેન કથ્યતે સ્વયોગમાયામહિમાગુહાશ્રયં ન વિદ્યતે નિર્મલભૂતિગૌરવમ્
જો તમે જગતનાં દુઃખોને અવગણો, તો તમારી દયાળુતા કઈ રીતે કહેવાય? તમારી યોગ અને માયાની મહિમા, જે ગુપ્ત છે, એમાં કોઈ નિર્મળ મહિમા છુપાયેલી નથી.
વયં ચ તે ધન્યતરાઃ શરીરિણાં યદીદૃશં ત્વાં પ્રવિલોકયામહે અદર્શનં તેન મનોરથો યથા પ્રયાતિ સાફલ્યતયા મનોગતમ્
અમે બધા શરીરધારી જીવોમાં સૌથી વધુ ધન્ય છીએ, કારણ કે અમે તમને આવી રીતે જોઈ શકીએ છીએ; આમ, અમારા મનની ઈચ્છા પૂર્ણ થાય છે, કેમ કે જો તમારો દર્શન ન મળ્યો હોત તો એ વ્યર્થ જાત.
જગદ્વિધાનૈકવિધૌ જગન્મુખે કરિષ્યસે ઽતો બલભિચ્ચરા વયમ્ વિનેમુરિત્થં મુનયો વિસૃજ્ય તાં ગિરં ગિરીશશ્રુતિભૂમિસંનિધૌ
તમે જગતની વ્યવસ્થા માટે એકમાત્ર કર્તા બનીને, સૃષ્ટિના આરંભે કાર્ય કરશો; તેથી અમે ઋષિઓ, વાણી છોડી, પર્વતપતિ અને તેમના વચનોના આધારસ્થાન સમક્ષ નમન કરીએ છીએ.
ઉત્કૃષ્ટકેદાર ઇવાવનીતલે સુબીજમુષ્ટિં સુફલાય કર્ષકાઃ
જેમ ઉત્તમ ખેડૂત જમીન પર સારા બીજ વાવે છે અને તેનો સારું ફળ મેળવવાનો આશય રાખે છે.
તેષાં શ્રુત્વા તુ તાં રમ્યાં પ્રક્રમોપક્રમક્રિયામ્ વાચં વાચસ્પતિસ્તુષ્ટઃ પ્રોવાચ સ્મિતસુન્દરીમ્
જ્યારે તેમણે એ મોહક અને સુવ્યવસ્થિત વાણી સાંભળી, ત્યારે વાણીના દેવતા પ્રસન્ન થઈને સુંદર સ્મિત સાથે બોલ્યા.
જાને લોકવિધાનસ્ય કન્યા સત્કાર્યમુત્તમમ્ જાતા પ્રાલેયશૈલસ્ય સંકેતકનિરૂપણાઃ
મને જગતની વ્યવસ્થાનો શ્રેષ્ઠ હેતુ ખબર છે; હિમાલયપર્વતની પુત્રી, જે જન્મી છે, એ શ્રેષ્ઠ કલ્યાણ માટે નિર્ધારિત છે, એના સંકેતો પણ દેખાય છે.
સત્યમુત્કણ્ઠિતાઃ સર્વે દેવકાર્યાર્થમુદ્યતાઃ તેષાં ત્વરન્તિ ચેતાંસિ કિંતુ કાર્યં વિવક્ષિતમ્
બધા સાચે જ ઉત્સુક છે અને દેવકાર્ય માટે પ્રયત્નશીલ છે; તેમનાં મન ઝડપથી આગળ વધે છે, પણ હજી કાર્ય શું છે એ સ્પષ્ટ નથી.
લોકયાત્રાનુગન્તવ્યા વિશેષેણ વિચક્ષણૈઃ સેવન્તે તે યતો ધર્મં તત્પ્રામાણ્યાત્પરે સ્થિતાઃ
વિશેષ રીતે બુદ્ધિશાળી લોકો એ જગતની ગતિને અનુસરે છે; તેઓ ધર્મની સેવા કરે છે અને બીજાંઓ પણ એના આધારથી સ્થિર રહે છે.
ઇત્યુક્તા મુનયો જગ્મુસ્ ત્વરિતાસ્તુ હિમાચલમ્ તત્ર તે પૂજિતાસ્તેન હિમશૈલેન સાદરમ્ ઊચુર્મુનિવરાઃ પ્રીતાઃ સ્વલ્પવર્ણં ત્વરાન્વિતાઃ
આ રીતે સંવાદ મળતાં ઋષિઓ ઝડપથી હિમાલય તરફ ગયા; ત્યાં હિમશૈલએ તેમને સન્માનપૂર્વક આવકાર્યા, ત્યારે પ્રસન્ન થયેલા ઋષિગણોએ થોડી જ વાણીમાં તાત્કાલિક વાત કહી.
દેવો દુહિતરં સાક્ષાત્ પિનાકી તવ માર્ગતે તચ્છીઘ્રં પાવયાત્માનમ્ આહુત્યેવાનલાર્પણાત્
પિનાકધારી દેવ તમારા પુત્રીને સીધા માંગે છે; તમે ઝડપથી પોતાનું શુદ્ધિકરણ કરો, જેમ અગ્નિમાં આહુતિ આપતાં કરે છે.
કાર્યમેતચ્ચ દેવાનાં સુચિરં પરિવર્તતે જગદુદ્ધરણાયૈષ ક્રિયતાં વૈ સમુદ્યમઃ
આ દેવતાઓનું કાર્ય બહુ સમયથી ચાલે છે; હવે જગતના ઉદ્ધાર માટે પ્રયત્ન કરવો જોઈએ.
ઇત્યુક્તસ્તૈસ્તદા શૈલો હર્ષાવિષ્ટો ઽવદન્મુનીન્ અસમર્થો ઽભવદ્વક્તુમ્ ઉત્તરં પ્રાર્થયઞ્છિવમ્
એમ ઋષિઓએ કહ્યાબાદ, પર્વત આનંદથી ભરાઈ ગયા અને ઋષિઓને કહ્યુ, પણ પોતે જવાબ આપી શક્યા નહીં અને શિવજી પાસે ઉત્તર માગ્યો.
તતો મેના મુનીન્વીક્ષ્ય પ્રોવાચ સ્નેહવિક્લવા દુહિતુસ્તાન્મુનીંશ્ચૈવ ચરણાશ્રયમ્ અર્થવિત્
પછી મેનાએ ઋષિઓને જોઈને, પ્રેમથી કંપતી વાણીમાં પુત્રી અને ઋષિઓને, તેમનાં ચરણોમાં શરણ લઈ, તેમનો હેતુ સમજીને વાત કરી.
યદર્થં દુહિતુર્જન્મ નેચ્છન્ત્યપિ મહાફલમ્ તદેવોપસ્થિતં સર્વં પ્રક્રમેણૈવ સાંપ્રતમ્
જે હેતુ માટે પુત્રીનો જન્મ ઇચ્છાય છે, ભલે તે મહાફળદાયી હોય, એ બધું હવે યોગ્ય સમયે પૂરું થયું છે.
કુલજન્મવયોરૂપવિભૂત્યૃદ્ધિયુતો ઽપિ યઃ વરસ્તસ્યાપિ ચાહૂય સુતા દેયા હ્યયાચતઃ
યાદ રાખો, જો વર પાસે કુળ, જન્મ, વય, રૂપ, વૈભવ અને સંપત્તિ હોય, તો પુત્રી તેને, જ્યારે તે માંગે, આપવી જોઈએ.
તત્સમસ્તતપોઘોરં કથં પુત્રી પ્રયાસ્યતિ પુત્રીવાક્યાદ્યદત્રાસ્તિ વિધેયં તદ્વિધીયતામ્
પુત્રીએ જેટલી કઠિન તપસ્યા કરી છે, એ પછી તે કેવી રીતે વિદાય લેશે? હવે જે કંઈ તેની ઈચ્છા પ્રમાણે કરવું હોય, તે કરો.
ઇત્યુક્તા મુનયસ્તે તુ પ્રિયયા હિમભૂભૃતઃ ઊચુઃ પુનરુદારાર્થં નારીચિત્તપ્રસાદકમ્
હિમાલયના પ્રિયજન દ્વારા આમ કહેતા, ઋષિઓએ ફરીથી ઉદાર અને સ્ત્રીના મનને આનંદ આપતી વાતો કરી.
ઐશ્વર્યમવગચ્છસ્વ શંકરસ્ય સુરાસુરૈઃ આરાધ્યમાનપાદાબ્જયુગલત્વાત્સુનિર્વૃતૈઃ
શિવજીનું રાજ્ય દેવો અને દૈત્યો બંનેને મળે છે, જે તેમના કમળ જેવા પગને ભક્તિપૂર્વક પૂજે છે અને સંતોષ પામે છે.