ગમિતો ભસ્મસાત્તૂર્ણં કન્દર્પઃ કામિદર્પકઃ સ તુ તં ભસ્મસાત્કૃત્વા હરનેત્રોદ્ભવો ઽનલઃ
કામદેવ, જે પ્રેમીઓના અભિમાનને દમાવે છે, તુરંત ભસ્મ થઈ ગયો; અને હરાના નેત્રમાંથી નીકળેલી અગ્નિએ તેને ભસ્મ કરી નાખ્યો.
વ્યજૃમ્ભત જગદ્દગ્ધું જ્વાલાહુઙ્કારઘસ્મરઃ તતો ભવો જગદ્ધેતોર્ વ્યભવજ્જાતવેદસમ્
એ અગ્નિ જગતને દહન કરવા માટે ફાટી નીકળી, જ્વાળાની ગર્જના સાથે; પછી, જગતના હિત માટે, ભવએ એ અગ્નિને રોકી દીધો.
સહકારે મધૌ ચન્દ્રે સુમનઃસુ પરેષ્વપિ ભૃઙ્ગેષુ કોકિલાસ્યેષુ વિભાગેન સ્મરાનલમ્
સહકારના વૃક્ષમાં, વસંતમાં, ચાંદનીમાં, ફૂલોમાં, ભમરાંમાં, કોયલના સ્વરમાં, અનેક રૂપે પ્રેમની અગ્નિ વ્યાપી ગઈ.
સ બાહ્યાન્તરવિદ્ધેન હરેણ સ્મરમાર્ગણઃ રાગસ્નેહસમિદ્ધાન્તર્ધાવંસ્તીવ્રહુતાશનઃ
એ પ્રેમનું બાણ, હરિ દ્વારા અંદર અને બહારથી ઘાયલ, રાગ અને સ્નેહથી પ્રજ્વલિત થઈ, ભયાનક અગ્નિ બની અંદર દોડી ગયું.
વિભક્તલોકસંક્ષોભકરો દુર્વારજૃમ્ભિતઃ સમ્પ્રાપ્ય સ્નેહસંપૃક્તં કામિનાં હૃદયં કિલ
અનિયંત્રિત રીતે વધતું, જુદા-જુદા લોકોએ ઉથલપાથલ કરાવતું, કહેવામાં આવે છે કે એ સ્નેહથી ભરેલા પ્રેમીઓના હૃદય સુધી પહોંચે છે.
જ્વલત્યહર્નિશં ભીમો દુશ્ચિકિત્સ્યમુખાત્મકઃ વિલોક્ય હરહુઙ્કારજ્વાલાભસ્મકૃતં સ્મરમ્
એ દિવસ-રાત પ્રજ્વલિત રહે છે, ભયાનક અને અઉપચાર્ય છે; હરાની ગર્જનાની જ્વાળાથી પ્રેમ ભસ્મ થયેલો જોઈને.
વિલલાપ રતિઃ ક્રૂરં બન્ધુના મધુના સહ તતો વિલપ્ય બહુશો મધુના પરિસાન્ત્વિતા
રતિએ પોતાના ક્રૂર પતિ મધુ સાથે મળીને ખૂબ જ રડાણું કર્યું; ઘણીવાર દુઃખ વ્યક્ત કર્યા પછી, મધુએ તેને શાંત કરી.
જગામ શરણં દેવમ્ ઇન્દુમૌલિં ત્રિલોચનમ્ ભૃઙ્ગાનુયાતાં સંગૃહ્ય પુષ્પિતાં સહકારજામ્
પછી, ફૂલી રહેલી કેરીની વેલને ભમરા સાથે લઈને, રતિ ચંદ્રમાની કલાથી શોભતા અને ત્રણ આંખ ધરાવતા દેવ પાસે આશરો લેવા ગઈ.
લતાં પવિત્રકસ્થાને પાણૌ પરભૃતાં સખીમ્ નિર્બધ્ય તુ જટાજૂટં કુટિલૈર્ અલકૈ રતિઃ
રતિએ પવિત્ર સ્થાન માટે હાથમાં ફૂલી રહેલી વેલ લીધી અને પોતાના વાળમાં વાળેલા જટામાં વણાઈ ગયેલી વેલને મિત્ર તરીકે બાંધીને શોભા વધારી.
ઉદ્ધ્વલ્ય ગાત્રં શુભ્રેણ હૃદ્યેન સ્મરભસ્મના જાનુભ્યામવનીં ગત્વા પ્રોવાચેન્દુવિભૂષણમ્
પ્રેમના શુદ્ધ અને મનગમતા ભસ્મથી શરીર પર છાંટીને, રતિ ઘૂંટણે પડી અને ચાંદનીથી શોભતા ભગવાનને બોલી.
નમઃ શિવાયાસ્તુ નિરામયાય નમઃ શિવાયાસ્તુ મનોમયાય નમઃ શિવાયાસ્તુ સુરાર્ચિતાય તુભ્યં સદા ભક્તકૃપાપરાય
શિવને વંદન, જે નિર્દોષ છે; મનથી બનેલા શિવને વંદન; દેવતાઓ દ્વારા હંમેશા પૂજાતા અને ભક્તો પર અપરંપાર કૃપા કરનાર શિવને વંદન.
નમો ભવાયાસ્તુ ભવોદ્ભવાય નમો ઽસ્તુ તે ધ્વસ્તમનોભવાય નમો ઽસ્તુ તે ગૂઢમહાવ્રતાય નમો ઽસ્તુ માયાગહનાશ્રયાય
ભવને વંદન, જે સૃષ્ટિના મૂળ છે; મનમથના વિનાશકને વંદન; ગુપ્ત મહાવ્રત ધારણ કરનારને વંદન; માયાના ઘન જંગલમાં નિવાસ કરનારને વંદન.
નમો ઽસ્તુ શર્વાય નમઃ શિવાય નમો ઽસ્તુ સિદ્ધાય પુરાતનાય નમો ઽસ્તુ કાલાય નમઃ કલાય નમો ઽસ્તુ તે જ્ઞાનવરપ્રદાય
શર્વને વંદન, શિવને વંદન; સિદ્ધ અને પ્રાચીનને વંદન; સમયને વંદન, કલાને વંદન; શ્રેષ્ઠ જ્ઞાન આપનારને વંદન.
નમો ઽસ્તુ તે કાલકલાતિગાય નમો નિસર્ગામલભૂષણાય નમો ઽસ્ત્વમેયાન્ધકમર્દકાય નમઃ શરણ્યાય નમો ઽગુણાય
સમય અને તેની તમામ વિભાજનાઓને પાર કરનારને વંદન; સ્વાભાવિક પવિત્રતાથી શોભાતા તમને વંદન; અપરિમિત અંધકનો વિનાશકને વંદન; આશ્રયદાતા અને ગુણરહિતને વંદન.
નમો ઽસ્તુ તે ભીમગણાનુગાય નમો ઽસ્તુ નાનાભુવનાદિકર્ત્રે નમો ઽસ્તુ નાનાજગતાં વિધાત્રે નમો ઽસ્તુ તે ચિત્રફલપ્રયોક્ત્રે
ભયાનક ગણા સાથે ચાલનારને વંદન; અનેક લોકોના સર્જકને વંદન; વિવિધ જગતોના રચયિતાને વંદન; વિવિધ ફળ આપનારને વંદન.
સર્વાવસાને હ્યવિનાશનેત્રે નમો ઽસ્તુ ચિત્રાધ્વરભાગભોક્ત્રે નમો ઽસ્તુ ભક્તાભિમતપ્રદાત્રે નમઃ સદા તે ભવસઙ્ગહર્ત્રે
સમસ્ત અંતે અવિનાશી દ્રષ્ટાને વંદન; અદ્ભુત યજ્ઞના ભાગ ભોગવનારને વંદન; ભક્તોની ઇચ્છા પૂર્ણ કરનારને વંદન; હંમેશા સંસારબંધન દૂર કરનારને વંદન.
અનન્તરૂપાય સદૈવ તુભ્યમ્ અસહ્યકોપાય નમો ઽસ્તુ તુભ્યમ્ શશાઙ્કચિહ્નાય સદૈવ તુભ્યમ્ અમેયમાનાય નમઃ સ્તુતાય
અનંત રૂપ ધરાવનારને હંમેશા વંદન; અસહ્ય ક્રોધ ધરાવનારને વંદન; ચાંદ્રચિહ્ન ધરાવનારને હંમેશા વંદન; અપરિમિત માપ ધરાવનાર અને સર્વે દ્વારા સ્તુત થયેલા તમને વંદન.
વૃષેન્દ્રયાનાય પુરાન્તકાય નમઃ પ્રસિદ્ધાય મહૌષધાય નમો ઽસ્તુ ભક્ત્યાભિમતપ્રદાય નમો ઽસ્તુ સર્વાર્તિહરાય તુભ્યમ્
વૃષભ પર સવાર, શહેરોનો વિનાશક, પ્રસિદ્ધ અને મહાન ઔષધિ સ્વરૂપે તમને વંદન; ભક્તોની ઇચ્છા પૂર્ણ કરનારને વંદન; સર્વ દુઃખ દૂર કરનારને વંદન.
ચરાચરાચારવિચારવર્યમ્ આચાર્યમ્ ઉત્પ્રેક્ષિતભૂતસર્ગમ્ ત્વામિન્દુમૌલિં શરણં પ્રપન્ના પ્રિયાપ્રમેયં મહતાં મહેશમ્
ચાલતા અને અચળ સર્વ પ્રાણીઓના વ્યવહારને સમજનારા, સર્વ સૃષ્ટિને જોનારા, ચંદ્રમુકુટ ધારણ કરનાર મહાન મહેશ્વર, હું આશ્રય લેવા તમારી પાસે આવી છું.
પ્રયચ્છ મે કામયશઃસમૃદ્ધિં પુનઃ પ્રભો જીવતુ કામદેવઃ પ્રિયં વિના ત્વાં પ્રિયજીવિતેષુ ત્વત્તો ઽપરઃ કો ભુવનેષ્વિહાસ્તિ
હે પ્રભુ, મને ફરીથી પ્રેમ અને યશની પૂર્ણતા આપો; કામદેવ ફરીથી જીવતો થાય. પ્રિય જીવનના સ્વામી, તમારા વિના જગતમાં બીજું કોણ છે?
પ્રભુઃ પ્રિયાયાઃ પ્રસવઃ પ્રિયાણાં પ્રણીતપર્યાયપરાપરાર્થઃ ત્વમેવમેકો ભુવનસ્ય નાથો દયાલુરુન્મૂલિતભક્તભીતિઃ
હે પ્રભુ, તમે જ પ્રિયજનના જન્મના કારણ, દરેક ફેરફાર અને અર્થના વ્યવસ્થાપક છો; તમે જ જગતના એકમાત્ર સ્વામી, દયાળુ અને ભક્તોના ભયને મૂળથી દૂર કરનાર છો.
ઇત્થં સ્તુતઃ શંકર ઈડ્ય ઈશો વૃષાકપિર્મન્મથકાન્તયા તુ તુતોષ દોષાકરખણ્ડધારી ઉવાચ ચૈનાં મધુરં નિરીક્ષ્ય
આ રીતે મનમથની પ્રિયાએ સ્તુતિ કરતાં શંકર, જે વંદનીય અને વૃષધ્વજ છે, ચંદ્રધારી છે, પ્રસન્ન થયા અને મીઠી નજરથી જોઈને તેને કહ્યું.
ભવિતેતિ ચ કામો ઽયં કાલાત્કાન્તો ઽચિરાદપિ અનઙ્ગ ઇતિ લોકેષુ સ વિખ્યાતિં ગમિષ્યતિ
આ કામ સમય આવતાં ફરી જન્મ લેશે અને ટૂંક સમયમાં ફરી સુંદર બનશે; જગતમાં તે અનંગ તરીકે પ્રસિદ્ધ થશે.
ઇત્યુક્તા શિરસાવન્દ્ય ગિરિશં કામવલ્લભા જગામોપવનં રમ્યં રતિસ્તુ હિમભૂભૃતઃ
આ રીતે કહેતાં, કામની પ્રિયાએ શિરો નમાવી, પર્વતના ભગવાનને વંદન કર્યું અને પછી રતિ, હિમાલયપુત્રી, સુખદ વનમાં ગઈ.
રુરોદ ચાપિ બહુશો દીના રમ્યે સ્થલે તુ સા મરણવ્યવસાયાત્તુ નિવૃત્તા સા હરાજ્ઞયા
એ સુંદર સ્થળે, દુઃખી થઈને, તેણીએ વારંવાર રડ્યું; પણ હરિની આજ્ઞાથી, તેણીએ મૃત્યુનો નિશ્ચય છોડ્યો.
અથ નારદવાક્યેન ચોદિતો હિમભૂધરઃ કૃતાભરણસંસ્કારાં કૃતકૌતુકમઙ્ગલામ્
પછી નારદના શબ્દોથી પ્રેરિત થઈ, હિમાલયે પોતાની પુત્રીને શણગાર કરી, આનંદના વિધિ અને શુભ કાર્ય કર્યા.
સ્વર્ગપુષ્પકૃતાપીડાં શુભ્રચીનાંશુકામ્બરામ્ શરાભ્યાં સંયુતાં શૈલો ગૃહીત્વા સ્વસુતાં તતઃ
તેણે સ્વર્ગના ફૂલોથી બનેલું મુકડું પહેરાવ્યું, ચમકતા ચીનના વસ્ત્રો પહેરાવ્યાં અને બાણ સાથે પોતાની પુત્રીને લઈ ગયો.
જગામ શુભયોગેન તદા સમ્પૂર્ણમાનસઃ સકાનનાન્યુપાક્રમ્ય વનાન્યુપવનાનિ ચ
શુભ સંકલ્પ સાથે અને મન પ્રસન્ન કરીને, તે જંગલો અને ઉપવનોમાંથી પસાર થવા નીકળ્યો.
દદર્શ રુદતીં નારીમ્ અપ્રતર્ક્યમહૌજસમ્ રૂપેણાસદૃશીં લોકે રમ્યેષુ વનસાનુષુ
તેને વનમાંના સુંદર ઢોળાણ પર, અજોડ રૂપવાળી અને અણમાપ શક્તિ ધરાવતી એક રડતી સ્ત્રી દેખાઈ.
કૌતુકેન પરામૃશ્ય તાં દૃષ્ટ્વા રુદતીં ગિરિઃ ઉપસર્પ્ય તતસ્તસ્યા નિકટે સો ઽભ્યપૃચ્છત
જિજ્ઞાસાથી પ્રેરાઈ, પર્વતે તેની પાસે જઈ, રડતી જોઈ, નજીક જઈને પૂછ્યું.