નિરાસે મદનસ્થિત્યા યોગમાયાસમાવ્રતઃ સ તયા માયયાવિષ્ટો જજ્વાલ મદનસ્તતઃ
આશા ન હોવા છતાં, મનમાં કામની લાગણી યથાવત્ રહી, યોગમાયાથી ઘેરાઈને, એ મોહમાં આવી ગયો અને કામની જ્વાળા વધુ પ્રજ્વલિત થઈ.
ઇચ્છાશરીરો દુર્જેયો રોષદોષમહાશ્રયઃ હૃદયાન્નિર્ગતઃ સો ઽથ વાસનાવ્યસનાત્મકઃ
ઇચ્છારૂપ કામ, જે દમાવવું મુશ્કેલ છે અને ક્રોધ તથા દોષનું મોટું કેન્દ્ર છે, એ પછી હૃદયમાંથી નીકળી, વાસનાના દુઃખરૂપ બની બહાર આવ્યો.
બહિઃસ્થલં સમાલમ્બ્ય હ્ય્ ઉપતસ્થૌ ઝષધ્વજઃ અનુયાતો ઽથ હૃદ્યેન મિત્રેણ મધુના સહ
બહારના સ્થળે પગલાં મૂકીને, મીનધ્વજ આવ્યા; હૃદયમાં વસતા મિત્ર અને મધુ સાથે તેઓ આગળ વધ્યા.
સહકારતરૌ દૃષ્ટ્વા મૃદુમારુતનિર્ધુતમ્ સ્તબકં મદનો રમ્યં હરવક્ષસિ સત્વરમ્
સહકારના વૃક્ષ પર, મૃદુ પવનથી હલનારા ફૂલોનો ગુચ્છ જોઈ, કામદેવ હરાના વક્ષ પર એ સુંદરતા જોઈને તરત આનંદિત થયો.
મુમોચ મોહનં નામ માર્ગણં મકરધ્વજઃ શિવસ્ય હૃદયે શુદ્ધે નાશશાલી મહાશરઃ
મકરધ્વજએ મોહન નામનું મોહક બાણ છોડ્યું, જે મહાન અને વિનાશક ફૂલબાણ હતું, અને એ શિવના પવિત્ર હૃદયમાં ઘૂસી ગયું.
પપાત પરુષપ્રાંશુઃ પુષ્પબાણો વિમોહનઃ તતઃ કરણસંદેહો વિદ્ધસ્તુ હૃદયે ભવઃ
એ કઠોર અને ઊંચું મોહક ફૂલબાણ પડી ગયું; પછી, હૃદયમાં ઘાયલ થયેલા ભવના ઇન્દ્રિયો ગૂંચવાઈ ગઈ.
બભૂવ ભૂધરૌપમ્યધૈર્યો ઽપિ મદનોન્મુખઃ તતઃ પ્રભુત્વાદ્ભાવાનાં નાવેશં સમપદ્યત
પર્વત જેવી ધીરજ ધરાવતો હોવા છતાં, તે કામ તરફ વળ્યો; પછી, એ ભાવનાઓની શક્તિથી એના વશમાં થઈ ગયો.
બાહ્યં બહુ સમાસાદ્ય પ્રત્યૂહપ્રસવાત્મકમ્ તતઃ કોપાનલોદ્ભૂતઘોરહુઙ્કારભીષણે
બહારના ઘણા અવરોધોનો સામનો કરીને, જે અવરોધોથી ઉત્પન્ન થયા હતા, પછી ક્રોધની અગ્નિમાંથી ભયાનક અને ભયજનક ગર્જના ઉઠી.
બભૂવ વદને નેત્રં તૃતીયમનલાકુલમ્ રુદ્રસ્ય રૌદ્રવપુષો જગત્સંહારભૈરવમ્
એના ચહેરા પર ત્રીજું, અગ્નિથી ભરેલું આંખ દેખાયું—રુદ્રના રૌદ્ર રૂપનું, જગતનો સંહાર કરનાર ભયાનક નેત્ર.
તદન્તિકસ્થે મદને વ્યસ્ફારયત ધૂર્જટિઃ તન્નેત્રવિસ્ફુલિઙ્ગેન ક્રોશતાં નાકવાસિનામ્
જ્યારે કામદેવ નજીક ઊભો હતો, ત્યારે ધૂર્જટી એ આંખ ખોલી; એના વિજથી સ્વર્ગવાસીઓ ચીસો પાડી ઉઠ્યા.
ગમિતો ભસ્મસાત્તૂર્ણં કન્દર્પઃ કામિદર્પકઃ સ તુ તં ભસ્મસાત્કૃત્વા હરનેત્રોદ્ભવો ઽનલઃ
કામદેવ, જે પ્રેમીઓના અભિમાનને દમાવે છે, તુરંત ભસ્મ થઈ ગયો; અને હરાના નેત્રમાંથી નીકળેલી અગ્નિએ તેને ભસ્મ કરી નાખ્યો.
વ્યજૃમ્ભત જગદ્દગ્ધું જ્વાલાહુઙ્કારઘસ્મરઃ તતો ભવો જગદ્ધેતોર્ વ્યભવજ્જાતવેદસમ્
એ અગ્નિ જગતને દહન કરવા માટે ફાટી નીકળી, જ્વાળાની ગર્જના સાથે; પછી, જગતના હિત માટે, ભવએ એ અગ્નિને રોકી દીધો.
સહકારે મધૌ ચન્દ્રે સુમનઃસુ પરેષ્વપિ ભૃઙ્ગેષુ કોકિલાસ્યેષુ વિભાગેન સ્મરાનલમ્
સહકારના વૃક્ષમાં, વસંતમાં, ચાંદનીમાં, ફૂલોમાં, ભમરાંમાં, કોયલના સ્વરમાં, અનેક રૂપે પ્રેમની અગ્નિ વ્યાપી ગઈ.
સ બાહ્યાન્તરવિદ્ધેન હરેણ સ્મરમાર્ગણઃ રાગસ્નેહસમિદ્ધાન્તર્ધાવંસ્તીવ્રહુતાશનઃ
એ પ્રેમનું બાણ, હરિ દ્વારા અંદર અને બહારથી ઘાયલ, રાગ અને સ્નેહથી પ્રજ્વલિત થઈ, ભયાનક અગ્નિ બની અંદર દોડી ગયું.
વિભક્તલોકસંક્ષોભકરો દુર્વારજૃમ્ભિતઃ સમ્પ્રાપ્ય સ્નેહસંપૃક્તં કામિનાં હૃદયં કિલ
અનિયંત્રિત રીતે વધતું, જુદા-જુદા લોકોએ ઉથલપાથલ કરાવતું, કહેવામાં આવે છે કે એ સ્નેહથી ભરેલા પ્રેમીઓના હૃદય સુધી પહોંચે છે.
જ્વલત્યહર્નિશં ભીમો દુશ્ચિકિત્સ્યમુખાત્મકઃ વિલોક્ય હરહુઙ્કારજ્વાલાભસ્મકૃતં સ્મરમ્
એ દિવસ-રાત પ્રજ્વલિત રહે છે, ભયાનક અને અઉપચાર્ય છે; હરાની ગર્જનાની જ્વાળાથી પ્રેમ ભસ્મ થયેલો જોઈને.
વિલલાપ રતિઃ ક્રૂરં બન્ધુના મધુના સહ તતો વિલપ્ય બહુશો મધુના પરિસાન્ત્વિતા
રતિએ પોતાના ક્રૂર પતિ મધુ સાથે મળીને ખૂબ જ રડાણું કર્યું; ઘણીવાર દુઃખ વ્યક્ત કર્યા પછી, મધુએ તેને શાંત કરી.
જગામ શરણં દેવમ્ ઇન્દુમૌલિં ત્રિલોચનમ્ ભૃઙ્ગાનુયાતાં સંગૃહ્ય પુષ્પિતાં સહકારજામ્
પછી, ફૂલી રહેલી કેરીની વેલને ભમરા સાથે લઈને, રતિ ચંદ્રમાની કલાથી શોભતા અને ત્રણ આંખ ધરાવતા દેવ પાસે આશરો લેવા ગઈ.
લતાં પવિત્રકસ્થાને પાણૌ પરભૃતાં સખીમ્ નિર્બધ્ય તુ જટાજૂટં કુટિલૈર્ અલકૈ રતિઃ
રતિએ પવિત્ર સ્થાન માટે હાથમાં ફૂલી રહેલી વેલ લીધી અને પોતાના વાળમાં વાળેલા જટામાં વણાઈ ગયેલી વેલને મિત્ર તરીકે બાંધીને શોભા વધારી.
ઉદ્ધ્વલ્ય ગાત્રં શુભ્રેણ હૃદ્યેન સ્મરભસ્મના જાનુભ્યામવનીં ગત્વા પ્રોવાચેન્દુવિભૂષણમ્
પ્રેમના શુદ્ધ અને મનગમતા ભસ્મથી શરીર પર છાંટીને, રતિ ઘૂંટણે પડી અને ચાંદનીથી શોભતા ભગવાનને બોલી.
નમઃ શિવાયાસ્તુ નિરામયાય નમઃ શિવાયાસ્તુ મનોમયાય નમઃ શિવાયાસ્તુ સુરાર્ચિતાય તુભ્યં સદા ભક્તકૃપાપરાય
શિવને વંદન, જે નિર્દોષ છે; મનથી બનેલા શિવને વંદન; દેવતાઓ દ્વારા હંમેશા પૂજાતા અને ભક્તો પર અપરંપાર કૃપા કરનાર શિવને વંદન.
નમો ભવાયાસ્તુ ભવોદ્ભવાય નમો ઽસ્તુ તે ધ્વસ્તમનોભવાય નમો ઽસ્તુ તે ગૂઢમહાવ્રતાય નમો ઽસ્તુ માયાગહનાશ્રયાય
ભવને વંદન, જે સૃષ્ટિના મૂળ છે; મનમથના વિનાશકને વંદન; ગુપ્ત મહાવ્રત ધારણ કરનારને વંદન; માયાના ઘન જંગલમાં નિવાસ કરનારને વંદન.
નમો ઽસ્તુ શર્વાય નમઃ શિવાય નમો ઽસ્તુ સિદ્ધાય પુરાતનાય નમો ઽસ્તુ કાલાય નમઃ કલાય નમો ઽસ્તુ તે જ્ઞાનવરપ્રદાય
શર્વને વંદન, શિવને વંદન; સિદ્ધ અને પ્રાચીનને વંદન; સમયને વંદન, કલાને વંદન; શ્રેષ્ઠ જ્ઞાન આપનારને વંદન.
નમો ઽસ્તુ તે કાલકલાતિગાય નમો નિસર્ગામલભૂષણાય નમો ઽસ્ત્વમેયાન્ધકમર્દકાય નમઃ શરણ્યાય નમો ઽગુણાય
સમય અને તેની તમામ વિભાજનાઓને પાર કરનારને વંદન; સ્વાભાવિક પવિત્રતાથી શોભાતા તમને વંદન; અપરિમિત અંધકનો વિનાશકને વંદન; આશ્રયદાતા અને ગુણરહિતને વંદન.
નમો ઽસ્તુ તે ભીમગણાનુગાય નમો ઽસ્તુ નાનાભુવનાદિકર્ત્રે નમો ઽસ્તુ નાનાજગતાં વિધાત્રે નમો ઽસ્તુ તે ચિત્રફલપ્રયોક્ત્રે
ભયાનક ગણા સાથે ચાલનારને વંદન; અનેક લોકોના સર્જકને વંદન; વિવિધ જગતોના રચયિતાને વંદન; વિવિધ ફળ આપનારને વંદન.
સર્વાવસાને હ્યવિનાશનેત્રે નમો ઽસ્તુ ચિત્રાધ્વરભાગભોક્ત્રે નમો ઽસ્તુ ભક્તાભિમતપ્રદાત્રે નમઃ સદા તે ભવસઙ્ગહર્ત્રે
સમસ્ત અંતે અવિનાશી દ્રષ્ટાને વંદન; અદ્ભુત યજ્ઞના ભાગ ભોગવનારને વંદન; ભક્તોની ઇચ્છા પૂર્ણ કરનારને વંદન; હંમેશા સંસારબંધન દૂર કરનારને વંદન.
અનન્તરૂપાય સદૈવ તુભ્યમ્ અસહ્યકોપાય નમો ઽસ્તુ તુભ્યમ્ શશાઙ્કચિહ્નાય સદૈવ તુભ્યમ્ અમેયમાનાય નમઃ સ્તુતાય
અનંત રૂપ ધરાવનારને હંમેશા વંદન; અસહ્ય ક્રોધ ધરાવનારને વંદન; ચાંદ્રચિહ્ન ધરાવનારને હંમેશા વંદન; અપરિમિત માપ ધરાવનાર અને સર્વે દ્વારા સ્તુત થયેલા તમને વંદન.
વૃષેન્દ્રયાનાય પુરાન્તકાય નમઃ પ્રસિદ્ધાય મહૌષધાય નમો ઽસ્તુ ભક્ત્યાભિમતપ્રદાય નમો ઽસ્તુ સર્વાર્તિહરાય તુભ્યમ્
વૃષભ પર સવાર, શહેરોનો વિનાશક, પ્રસિદ્ધ અને મહાન ઔષધિ સ્વરૂપે તમને વંદન; ભક્તોની ઇચ્છા પૂર્ણ કરનારને વંદન; સર્વ દુઃખ દૂર કરનારને વંદન.
ચરાચરાચારવિચારવર્યમ્ આચાર્યમ્ ઉત્પ્રેક્ષિતભૂતસર્ગમ્ ત્વામિન્દુમૌલિં શરણં પ્રપન્ના પ્રિયાપ્રમેયં મહતાં મહેશમ્
ચાલતા અને અચળ સર્વ પ્રાણીઓના વ્યવહારને સમજનારા, સર્વ સૃષ્ટિને જોનારા, ચંદ્રમુકુટ ધારણ કરનાર મહાન મહેશ્વર, હું આશ્રય લેવા તમારી પાસે આવી છું.
પ્રયચ્છ મે કામયશઃસમૃદ્ધિં પુનઃ પ્રભો જીવતુ કામદેવઃ પ્રિયં વિના ત્વાં પ્રિયજીવિતેષુ ત્વત્તો ઽપરઃ કો ભુવનેષ્વિહાસ્તિ
હે પ્રભુ, મને ફરીથી પ્રેમ અને યશની પૂર્ણતા આપો; કામદેવ ફરીથી જીવતો થાય. પ્રિય જીવનના સ્વામી, તમારા વિના જગતમાં બીજું કોણ છે?