ત્વં મુક્તિઃ સર્વભૂતાનાં ત્વં ગતિઃ સર્વદેહિનામ્ ત્વં ચ કીર્તિમતાં કીર્તિસ્ ત્વં મૂર્તિઃ સર્વદેહિનામ્
તમે સર્વ જીવ માટે મુક્તિ છો, સર્વ દેહધારીઓ માટે માર્ગ છો; પ્રસિદ્ધ લોકોમાં તમે કીર્તિ છો અને સર્વ દેહધારીઓની સ્વરૂપ પણ તમે જ છો.
રતિસ્ત્વં રક્તચિત્તાનાં પ્રીતિસ્ત્વં હૃષ્ટદર્શિનામ્ ત્વં કાન્તિઃ કૃતભૂષાણાં ત્વં શાન્તિર્દુઃખકર્મણામ્
જેનાં હૃદયમાં આસક્તિ છે, તેમના માટે તમે રતિ છો; આનંદથી જોનારાઓ માટે તમે પ્રીતિ છો; શોભિત થયેલાઓ માટે તમે કાંતિ છો અને દુઃખી કર્મ કરનારાઓ માટે તમે શાંતિ છો.
ત્વં ભ્રાન્તિઃ સર્વબોધાનાં ત્વં ગતિઃ ક્રતુયાજિનામ્ જલધીનાં મહાવેલા ત્વં ચ લીલા વિલાસિનામ્
તમે સર્વ જ્ઞાનમાં ભ્રાંતિ રૂપે છો, યજ્ઞ કરનારાઓ માટે માર્ગ છો; મહાસાગરો માટે મહાન કિનારો છો અને રમણિયતામાં મગ્ન રહેનારાઓ માટે લીલા છો.
સંભૂતિસ્ત્વં પદાર્થાનાં સ્થિતિસ્ત્વં લોકપાલિની ત્વં કાલરાત્રિર્નિઃશેષભુવનાવલિનાશિની
તમે સર્વ વસ્તુઓની ઉત્પત્તિ છો, લોકની પાલનહાર છો; તમે કાલરાત્રિ છો, અનંત જગતોનો વિનાશ કરનાર છો.
પ્રિયકણ્ઠગ્રહાનન્દદાયિની ત્વં વિભાવરી ઇત્યનેકવિધૈર્દેવિ રૂપૈર્લોકે ત્વમર્ચિતા
તમે પ્રિયજનના ગળે લાગવાની આનંદદાયી રાત છો; હે દેવી, તમે અનેક પ્રકારના રૂપે દુનિયામાં પૂજાય છો.
યે ત્વાં સ્તોષ્યન્તિ વરદે પૂજયિષ્યન્તિ વાપિ યે તે સર્વકામાનાપ્સ્યન્તિ નિયતા નાત્ર સંશયઃ
જે લોકો તમને સ્તુતિ કરે છે અથવા પૂજા કરે છે, હે વરદાન આપનારી, તેઓ નિશ્ચિતપણે સર્વ ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત કરશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
ઇત્યુક્તા તુ નિશા દેવી તથેત્યુક્ત્વા કૃતાઞ્જલિઃ જગામ ત્વરિતા તૂર્ણં ગૃહં હિમગિરેઃ પરમ્
આ રીતે દેવી રાત્રિએ હાથ જોડીને 'જેમ કહ્યું તેમ જ થશે' કહ્યું અને ઝડપથી હિમાલયના શ્રેષ્ઠ ગૃહ તરફ ચાલી ગઈ.
તત્રાસીનાં મહાહર્મ્યે રત્નભિત્તિસમાશ્રયામ્ દદર્શ મેનામાપાણ્ડુચ્છવિવક્ત્રસરોરુહામ્
ત્યાં રત્નોથી શોભિત મહાન મહેલમાં, શ્વેત કમળ જેવું મુખ ધરાવતી મેનાને તેણે જોયી.
કિંચિચ્ છ્યામમુખોદગ્રસ્તનભારાવનામિતામ્ મહૌષધિગણાબદ્ધમન્ત્રરાજનિષેવિતામ્
થોડી શ્યામવર્ણ વાળું મુખ, ઊંચા સ્તનના ભારથી વાંકી, મહાશક્તિશાળી ઔષધિઓથી શોભિત અને મંત્રરાજાની સેવા હેઠળ હતી.
ઉદ્વહત્કનકોન્નદ્ધજીવરક્ષામહોરગામ્ મણિદીપગણજ્યોતિર્ મહાલોકપ્રકાશિતે
તે સોનાથી શોભિત, રત્નમાળાથી બંધાયેલ જીવરક્ષક સાપ ધારણ કરતી હતી, અનેક મણિદિપોની કાંતિથી પ્રકાશિત અને મહાલોકો જેવી તેજસ્વી હતી.
પ્રકીર્ણબહુસિદ્ધાર્થે મનોજપરિવારકે શુચિન્યંશુકસંછન્નભૂશય્યાસ્તરણોજ્જ્વલે
તે આસપાસ અનેક સિદ્ધ લોકો અને મનને આનંદ આપતી સેવા સાથે, શુદ્ધ સફેદ વસ્ત્રથી ઢંકાયેલી તેજસ્વી ભૂશૈયા પર સુતેલી હતી.
ધૂપામોદમનોરમ્યે સર્જગન્ધોપયોગિકે તતઃ ક્રમેણ દિવસે ગતે દૂરં વિભાવરી
ધૂપની સુગંધથી મનોહર અને સરજના સુગંધથી સુગંધિત સ્થળે, જ્યારે દિવસ દૂર જતો રહ્યો અને રાત ધીમે ધીમે આગળ વધી.
વ્યજૃમ્ભત સુખોદર્કે તતો મેના મહાગૃહે પ્રસુપ્તપ્રાયપુરુષે નિદ્રાભૂતોપચારિકે
પછી સુખદાયક વાતાવરણમાં, જ્યારે મોટાભાગના લોકો મહાન ગૃહમાં સુતા હતા અને નિદ્રા તેની સેવા કરતી હતી, ત્યારે મેનાએ હળવે હળવે જાગવું શરૂ કર્યું.
સ્ફુટાલોકે શશભૃતિ ભ્રાન્તિરાત્રિવિહંગમે રજનીચરભૂતાનાં સંઘૈરાવૃતચત્વરે
ચમકતા ચાંદની પ્રકાશમાં, જ્યારે શશી પ્રકાશિત હતો, ત્યારે રાત્રિના પક્ષીઓમાં ભ્રાંતિ હતી અને રાજમાર્ગો રાત્રે ફરતા ભૂતોના ટોળાોથી ભરાયા હતા.
ગાઢકણ્ઠગ્રહાલગ્નસુભગેષ્ટજને તતઃ કિંચિદાકુલતાં પ્રાપ્તે મેનાનેત્રામ્બુજદ્વયે
પ્રિયજનોથી ઘેરાયેલી મનાની ગળામાં અચાનક ભારે અટકાવ આવી ગયો, ત્યારે મેનાનાં કમળ જેવાં બે નેત્રોમાં થોડી ચિંતા દેખાઈ.
આવિવેશ મુખે રાત્રિઃ સુચિરસ્ફુટસંગમા જન્મદાયા જગન્માતુઃ ક્રમેણ જઠરાન્તરે
રાત્રી, જે લાંબા સમયથી મેનાની સંગાથિ હતી, તેના મોઢામાં પ્રવેશી અને ધીરે ધીરે જગતની માતાના ગર્ભમાં પહોંચી.
આવિવેશાન્તરં જન્મ મન્યમાના ક્ષપા તુ વૈ અરઞ્જયચ્છવિં દેવ્યા ગુહારણ્યે વિભાવરી
જ્યારે રાત્રીએ પોતાને જન્મ સમજીને અંદર પ્રવેશ કર્યો, ત્યારે ગુફા-વનમાં દેવીના ચહેરાની કાંતિ રાત્રિના સ્પર્શથી શોભી ઉઠી.
તતો જગત્પતિપ્રાણહેતુર્હિમગિરિપ્રિયા બ્રાહ્મે મુહૂર્તે સુભગે વ્યસૂયત ગુહારણિમ્
પછી બ્રહ્મમુહૂર્તમાં, હિમાલયપર્વતની પ્રિય અને જગતપતિના જીવનનું કારણ બનેલી સુદર્ભાગ્યવતી મેનાએ ગુફામાં જન્મેલી દીકરીને જન્મ આપી.
તસ્યાં તુ જાયમાનાયાં જન્તવઃ સ્થાણુજઙ્ગમાઃ અભવન્સુખિનઃ સર્વે સર્વલોકનિવાસિનઃ
તે સમયે જ્યારે દીકરી જન્મી રહી હતી, ત્યારે બધા સ્થાવર અને જંગમ જીવો, જે સર્વ લોકોમાં વસતા હતા, તેઓ સૌ આનંદિત થયા.
નારકાણામપિ તદા સુખં સ્વર્ગસમં મહત્ અભવત્ક્રૂરસત્ત્વાનાં ચેતઃ શાન્તં ચ દેહિનામ્
એ સમયે નરકવાસીઓ સુધીને સ્વર્ગ જેવું મહાન સુખ મળ્યું; ક્રૂર સ્વભાવવાળાઓના મન શાંત થયા અને સર્વ જીવાત્માઓ આનંદમાં રહી.
જ્યોતિષામપિ તેજસ્ત્વમ્ અભવત્સુરતોન્નતા વનાશ્રિતાશ્ચૌષધયઃ સ્વાદુવન્તિ ફલાનિ ચ
તારાઓનું તેજ દેવતાઓ કરતાં પણ વધુ તેજસ્વી બન્યું અને વનમાં રહેલી ઔષધિઓએ મીઠાં ફળો આપ્યાં.
ગન્ધવન્તિ ચ માલ્યાનિ વિમલં ચ નભો ઽભવત્ મારુતશ્ચ સુખસ્પર્શો દિશશ્ચ સુમનોહરા
માળાઓ સુગંધિત થઈ ગઈ, આકાશ નિર્મળ બન્યું, પવન સ્પર્શે આનંદદાયક લાગ્યો અને દિશાઓ અતિ મનોહર બની.
તેન ચોદ્ભૂતફલિતપરિપાકગુણોજ્જ્વલાઃ અભવત્પૃથિવી દેવી શાલિમાલાકુલાપિ ચ
આ રીતે પૃથ્વીદેવી પરિપક્વ અને ફળદાયક પાકથી ઝગમગી ઉઠી અને શાલીના હારોથી ભરાઈ ગઈ.
તપાંસિ દીર્ઘચીર્ણાનિ મુનીનાં ભાવિતાત્મનામ્ તસ્મિન્ગતાનિ સાફલ્યં કાલે નિર્મલચેતસામ્
તે સમયે, શુદ્ધ હૃદયવાળા ઋષિઓએ વર્ષો સુધી કરેલી તપસ્યાઓ ફળદાયી બની.
વિસ્મૃતાનિ ચ શસ્ત્રાણિ પ્રાદુર્ભાવં પ્રપેદિરે પ્રભાવસ્તીર્થમુખ્યાનાં તદા પુણ્યતમો ઽભવત્
ભૂલાઈ ગયેલા શાસ્ત્રો ફરી પ્રગટ થયા અને મુખ્ય તીર્થો પણ અત્યંત પવિત્ર બની ગયા.
અન્તરિક્ષે સુરાશ્ચાસન્ વિમાનેષુ સહસ્રશઃ સમહેન્દ્રહરિબ્રહ્મવાયુવહ્નિપુરોગમાઃ
આકાશમાં ઇન્દ્ર, હરિ, બ્રહ્મા, વાયુ, અગ્નિ વગેરે આગેવાનીમાં હજારો દેવતાઓ પોતાના વિમાનોમાં આવી પહોંચ્યા.
પુષ્પવૃષ્ટિં પ્રમુમુચુસ્ તસ્મિંસ્તુ હિમભૂધરે જગુર્ગન્ધર્વમુખ્યાશ્ચ નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ
તેઓએ હિમાલય પર પુષ્પવર્ષા કરી; મુખ્ય ગંધર્વોએ ગીત ગાયું અને અપ્સરાઓના સમૂહે નૃત્ય કર્યું.
મેરુપ્રભૃતયશ્ચાપિ મૂર્તિમન્તો મહાબલાઃ તસ્મિન્મહોત્સવે પ્રાપ્તે દિવ્યપ્રભૃતપાણયઃ
મેરુ અને અન્ય મહાન પર્વતો પણ દૈવી રૂપે, મહોત્સવમાં હાજરી આપવા માટે આવ્યા.
સરિતઃ સાગરાશ્ચૈવ સમાજગ્મુશ્ચ સર્વશઃ હિમશૈલો ઽભવલ્લોકે તથા સર્વૈશ્ચરાચરૈઃ
બધી નદીઓ અને સમુદ્રો પણ ત્યાં ભેગા થયા, અને હિમાલય પર્વત સર્વ જીવોમાં પ્રસિદ્ધ બની ગયો.
સેવ્યશ્ચાપ્યભિગમ્યશ્ચ સ શ્રેયાંશ્ચાચલોત્તમઃ અનુભૂયોત્સવં દેવા જગ્મુઃ સ્વાનાલયાન્મુદા
એ શ્રેષ્ઠ પર્વત સર્વે માટે પૂજનીય અને સર્વેને મળવા યોગ્ય હતો; ઉત્સવ માણી દેવતાઓ આનંદપૂર્વક પોતાના લોકમાં પાછા ગયા.