સ ચ વવ્રે વધં દૈત્યઃ શિશુતઃ સપ્તવાસરાત્ સ સપ્તદિવસો બાલઃ શંકરાદ્યો ભવિષ્યતિ
એ દૈત્યએ એવું વર માંગ્યું કે તેની મૃત્યુ સાત દિવસના બાળકના હાથેથી થાય; એવો બાળક શંકરથી જન્મશે.
તારકસ્ય નિહન્તા સ ભાસ્કરાભો ભવિષ્યતિ સાંપ્રતં ચાપ્યપત્નીકઃ શંકરો ભગવાન્પ્રભુઃ
તારકને મારનાર એ બાળક સૂર્ય જેવો તેજસ્વી હશે; પણ હાલમાં ભગવાન શંકર પાસે પત્ની નથી.
યચ્ચાહમુક્તવાન્યસ્યા હ્ય્ ઉત્તાનકરતા સદા ઉત્તાનો વરદઃ પાણિર્ એષ દેવ્યાઃ સદૈવ તુ
જેમ મેં કહ્યું છે, તેમ તેનું હાથ હંમેશા આશીર્વાદ આપવા તૈયાર છે; એ હાથ દેવી માટે હંમેશા વરદાન આપવા તૈયાર છે.
હિમાચલસ્ય દુહિતા સા તુ દેવી ભવિષ્યતિ તસ્યાઃ સકાશાદ્યઃ શર્વસ્ ત્વ્ અરણ્યાં પાવકો યથા
હિમાચલની પુત્રી જ દેવી બનશે; તેના દ્વારા શરવા વનમાં જન્મ લેશે, જેમ લાકડામાંથી અગ્નિ પ્રગટે છે.
જનયિષ્યતિ તં પ્રાપ્ય તારકો ઽભિભવિષ્યતિ મયાપ્યુપાયઃ સ કૃતો યથૈવં હિ ભવિષ્યતિ
તે દેવી એ બાળકને જન્મ આપશે; તેના આવતાં જ તારકનો નાશ થશે. મેં આ ઉપાય કર્યો છે, અને એ જ રીતે થશે.
શેષશ્ચાપ્યસ્ય વિભવો વિનશ્યેત્તદનન્તરમ્ સ્તોકકાલં પ્રતીક્ષધ્વં નિર્વિશઙ્કેન ચેતસા
પછી તેની બાકી રહેલી શક્તિ પણ નાશ પામશે; થોડો સમય નિડર મનથી રાહ જુઓ.
ઇત્યુક્તાસ્ત્રિદશાસ્તેન સાક્ષાત્કમલજન્મના જગ્મુસ્તં પ્રણિપત્યેશં યથાયોગં દિવૌકસઃ
કમળમાંથી જન્મેલા ભગવાને આમ કહ્યાના પછી, દેવતાઓએ યથાયોગ્ય પ્રણામ કરીને ભગવાનને વંદન કરી, ત્યાંથી વિદાય લીધી.
તતો ગતેષુ દેવેષુ બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ નિશાં સસ્માર ભગવાન્ સ્વતનોઃ પૂર્વસંભવામ્
પછી દેવતાઓ વિદાય થયા પછી, બ્રહ્મા, જે લોકપિતા છે, તેમણે રાત્રે પોતાની પુત્રીના પૂર્વ જન્મને યાદ કર્યો.
તતો ભગવતી રાત્રિર્ ઉપતસ્થે પિતામહમ્ તાં વિવિક્તે સમાલોક્ય બ્રહ્મોવાચ વિભાવરીમ્
પછી દિવ્ય રાત્રિ પિતામહ પાસે આવી; તેને એકાંતમાં જોયા પછી બ્રહ્માજીએ તેજસ્વિનીને કહ્યું.
વિભાવરિ મહત્કાયં વિબુધાનામુપસ્થિતમ્ તત્કર્તવ્યં ત્વયા દેવિ શૃણુ કાર્યસ્ય નિશ્ચયમ્
હે તેજસ્વિની, દેવતાઓને લગતું એક મોટું કાર્ય ઊભું થયું છે; એ કાર્ય તું જ કરવું પડશે, દેવી. હવે એ કાર્યનું નિશ્ચય સાંભળ.
તારકો નામ દૈત્યેન્દ્રઃ સુરકેતુરનિર્જિતઃ તસ્યાભાવાય ભગવાઞ્ જનયિષ્યતિ ચેશ્વરઃ
તારક નામનો અસુરરાજ છે, જે અસુરોનું ધ્વજરૂપ છે અને અજેય છે; તેના વિનાશ માટે ભગવાન ઈશ્વર પુત્રને જન્મ આપશે.
સુતં સ ભવિતા તસ્ય તારકસ્યાન્તકારકઃ શંકરસ્યાભવત્પત્ની સતી દક્ષસુતા તુ યા
એ પુત્ર તારકનો વિનાશક બનશે; શંકરજીની પત્ની સતી હતી, જે દક્ષની પુત્રી હતી.
સા મૃતા કુપિતા દેવી કસ્મિંશ્ચિત્કારણાન્તરે ભવિતા હિમશૈલસ્ય દુહિતા લોકભાવિની
એ દેવી કોઈ બીજા કારણથી રોષમાં આવીને મૃત્યુ પામી હતી; હવે તે હિમાલયની પુત્રી બની જન્મશે અને લોકહિત માટે ઉપસ્થિત થશે.
વિરહેણ હરસ્તસ્યા મત્વા શૂન્યં જગત્ત્રયમ્ તપસ્યન્હિમશૈલસ્ય કન્દરે સિદ્ધસેવિતે
તેના વિયોગમાં હરજી ત્રણેય લોકને ખાલી માની લેશે અને હિમાલયની ગુફામાં, જ્યાં સિદ્ધો તપ કરે છે, તપ કરશે.
પ્રતીક્ષમાણસ્તજ્જન્મ કંચિત્કાલં નિવત્સ્યતિ તયોઃ સુતપ્તતપસોર્ ભવિતા યો મહાબલઃ
હરજી એના જન્મની રાહ જોઈને થોડો સમય ત્યાં રહેશે; બંનેના ઘન તપથી એક મહાબલી પુત્ર જન્મે છે.
સ ભવિષ્યતિ દૈત્યસ્ય તારકસ્ય વિનાશકઃ જાતમાત્રા તુ સા દેવી સ્વલ્પસંજ્ઞા ચ ભામિની
એ પુત્ર અસુર તારકનો વિનાશક બનશે. અને એ દેવી, જન્મતાની સાથે જ, તેજસ્વિ હોવા છતાં, થોડું જ જ્ઞાન ધરાવશે.
વિરહોત્કણ્ઠિતા ગાઢં હરસંગમલાલસા તયોઃ સુતપ્તતપસોઃ સંયોગઃ સ્યાચ્છુભાનને
વિયોગમાં બંનેને મળવાની તીવ્ર ઈચ્છા રહેશે; બંનેના ઘન તપ પછી, હે શુભે, તેમનો મિલન થશે.
તતસ્તાભ્યાં તુ જનિતઃ સ્વલ્પો વાક્કલહો ભવેત્ તતો ઽપિ સંશયો ભૂયસ્ તારકં પ્રતિ દૃશ્યતે
પછી બંને વચ્ચે થોડું બોલાચાલી થઈ શકે છે; એથી તારકને લઈને વધુ સંશય ઊભો થાય છે.
તયોઃ સંયુક્તયોસ્તસ્માત્ સુરતાસક્તિકારણે વિઘ્નસ્ત્વયા વિધાતવ્યો યથા તાભ્યાં તથા શૃણુ
જ્યારે બંનેનું મિલન થાય, ત્યારે તેમનાં આનંદમાં તું અવરોધ ઊભો કરજે, જેથી બધું એમ થાય જેમ મેં કહ્યું છે—સાંભળ.
ગર્ભસ્થાને ચ તન્માતુઃ સ્વેન રૂપેણ રઞ્જય તતો વિહાય શર્વસ્તાં વિશ્રાન્તો નર્મપૂર્વકમ્
એ માતાના ગર્ભમાં, તું તારા સ્વરૂપે delights આપજે; પછી શરવ એ દેવીને છોડી, રમતમાં આરામ કરશે.
ભર્ત્સયિષ્યતિ તાં દેવીં તતઃ સા કુપિતા સતી પ્રયાસ્યતિ તપશ્ચર્તું તત્તસ્માત્તપસે પુનઃ
પછી શરવ એ દેવીને ઠપકો આપશે; એથી સતી રોષે ભરાઈ, ફરીથી તપ કરવા નીકળી જશે.
જનયિષ્યતિ યં શર્વા દયિતદ્યુતિમણ્ડિતમ્ સ ભવિષ્યતિ હન્તા વૈ સુરારીણામસંશયમ્
શરવ જે પુત્રને જન્મ આપશે, જે પ્રિયાની કાંતિથી યુક્ત હશે, એ નિશ્ચયે દેવશત્રુઓનો વિનાશક બનશે.
ત્વયાપિ દાનવા દેવિ હન્તવ્યા લોકદુર્જયાઃ યાવચ્ચ ન સતી દેહસંક્રાન્તગુણસંચયા
હે દેવી, તારે પણ એ દાનવોને મારવા પડશે, જે દુનિયામાં અજેય છે, જ્યાં સુધી સતી પોતાના શરીરમાં ગુણસંપત્તિ પ્રાપ્ત ન કરે.
તત્સંગમેન તાવત્ત્વં દૈત્યાન્હન્તું ન શક્ષ્યસે એવં કૃતે તપસ્તપ્ત્વા સૃષ્ટિસંહારકારિણી
એ મિલન સુધી તું દાનવોને મારવા સમર્થ નહીં થશ; જ્યારે આવું થશે, તપ કરીને તું સર્જન અને સંહાર કરનાર બનીશ.
સમાપ્તનિયમા દેવી યદા ચોમા ભવિષ્યતિ તદા સ્વમેવ તદ્રૂપં શૈલજા પ્રતિપત્સ્યતે
જ્યારે નિયમ પૂર્ણ થશે અને દેવી ઉમા બનશે, ત્યારે શૈલજાએ પોતાનું સ્વરૂપ સહજ રીતે ધારણ કરશે.
તનુસ્તવાપિ સહજા સૈકાનંશા ભવિષ્યતિ રૂપાંશેન તુ સંયુક્તા ત્વમુમાયાં ભવિષ્યસિ
તારું શરીર પણ સહજ રીતે એક અંશરૂપ રહેશે; રૂપના ભાગથી તું ઉમામાં સ્થિત રહેશે.
એકાનંશેતિ લોકસ્ત્વાં વરદે પૂજયિષ્યતિ ભેદૈર્બહુવિધાકારૈઃ સર્વગા કામસાધિની
હે વરદાન આપનારી, આખું જગત તમને એકાનંશા નામે અનેક રૂપે અને ભિન્નતા સાથે પૂજે છે, કેમ કે તમે સર્વત્ર વ્યાપી છો અને સર્વની ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરો છો.
ઓંકારવક્ત્રા ગાયત્રી ત્વમિતિ બ્રહ્મવાદિભિઃ આક્રાન્તિરૂર્જિતાકારા રાજભિશ્ચ મહાભુજૈઃ
બ્રહ્મજ્ઞાની લોકો તમને ગાયત્રી કહે છે, જેમનું મુખ ઓંકાર છે; મહાન બળવાન રાજાઓ તમને શક્તિ અને મહિમાની મૂર્તિ તરીકે માન આપે છે.
ત્વં ભૂરિતિ વિશાં માતા શૂદ્રૈઃ શૈવીતિ પૂજિતા ક્ષાન્તિર્મુનીનામક્ષોભ્યા દયા નિયમિનામિતિ
તમે ભુ તરીકે સર્વ લોકોની માતા છો, શૂદ્રો તમને શૈવી નામે પૂજે છે; મુનિઓમાં તમે ક્ષમા અને અડગ છો, અને નિયમમાં રહેનારાઓમાં તમે દયા રૂપે વસો છો.
ત્વં મહોપાયસંદોહા નીતિર્નયવિસર્પિણામ્ પરિચ્છિત્તિસ્ત્વમર્થાનાં ત્વમીહા પ્રાણિહૃચ્છયા
તમે મહાન ઉપાયોનો ભંડાર છો, વિવેકી લોકો માટે યોગ્ય નીતિ છો; સંપત્તિ માટેની સમજ પણ તમે જ છો અને જીવના હૃદયમાં રહેલી ઇચ્છા પણ તમે જ છો.