મૃતં મહિષમાસાદ્ય વને ગોમાયવો યથા કપાલિનં પરિત્યજ્ય ગતશ્ચાસુરપુંગવઃ
જેમ જંગલમાં મરેલા મહિષને ગીધો ઘેરી લે છે, તેમ દૈત્યપતિએ કપાલી ને છોડીને ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
વેગેન કુપિતો દૈત્યો નવ રુદ્રાનુપાદ્રવત્ મમર્દ ચરણાઘાતૈર્ દન્તૈશ્ચાપિ કરેણ ચ
કુપિત દૈત્ય જોરથી નવ રુદ્રો પર તૂટી પડ્યો, પગ, દાંત અને સુંડથી તેમને દબાવી નાખ્યા.
સ તૈસ્તુમુલયુદ્ધેન શ્રમમાસાદિતો યદા તદા કપાલી જગ્રાહ કરં તસ્યામરદ્વિષઃ
જ્યારે ભયાનક યુદ્ધથી તે થાકી ગયો, ત્યારે કપાલી એ અમરદ્વેષી દૈત્યનો હાથ પકડી લીધો.
ભ્રામયામાસ વેગેન હ્ય્ અતીવ ચ ગજાસુરમ્ દૃષ્ટ્વા શ્રમાતુરં દૈત્યં કિંચિત્સ્ફુરિતજીવિતમ્
કપાલી એ ગજદૈત્યને જોરથી ઘુમાવ્યો; દૈત્યને થાકથી કાંપતો, જીવ બાકી રહ્યો હતો એમ જોઈ.
નિરુત્સાહં રણે તસ્મિન્ ગતયુદ્ધોત્સવોદ્યમમ્ તતઃ પતત એવાસ્ય ચર્મ ચોત્કૃત્ય ભૈરવમ્
તે યુદ્ધમાં દૈત્યનો સાહસ તૂટી ગયો, વિજયની આશા છોડી દીધી; પછી પડતો પડતો કપાલી એ તેનું ચામડું ઉતારી ભયાનક વસ્ત્ર બનાવ્યું.
સ્રવત્સર્વાઙ્ગરક્તૌઘં ચકારામ્બરમાત્મનઃ દૃષ્ટ્વા વિનિહતં દૈત્યં દાનવેન્દ્રા મહાબલાઃ
શરીરના બધા ભાગમાંથી લોહી વહેતું, કપાલી એ પોતાને માટે એ ચામડાનું વસ્ત્ર બનાવ્યું; દૈત્યને મરેલો જોઈ મહાબલી દૈત્યપતિઓ—
વિત્રેસુર્દુદ્રુવુર્જગ્મુર્ નિપેતુશ્ચ સહસ્રશઃ દૃષ્ટ્વા કપાલિનો રૂપં ગજચર્મામ્બરાવૃતમ્
કપાલીનું ગજચર્મ ધારણ કરેલું રૂપ જોઈ દૈત્યપતિઓ ડરી ગયા, ભાગી ગયા, અને હજારો દૈત્યઓ પડી ગયા.
દિક્ષુ ભૂમૌ તમેવોગ્રં રુદ્રં દૈત્યા વ્યલોકયન્ એવં વિલુલિતે તસ્મિન્ દાનવેન્દ્રે મહાબલે
દૈત્યોએ એ ભયાનક રુદ્રને ચારેય દિશા અને ધરતી પર જોયો; એ રીતે મહાબલી દૈત્યરાજને હરાવી દેવામાં આવ્યો.
દ્વિપાધિરૂઢો દૈત્યેન્દ્રો હતદુન્દુભિના તતઃ કલ્પાન્તામ્બુધરાભેણ દુર્ધરેણાપિ દાનવઃ
દૈત્યરાજ હજીયે હાથી પર સવાર હતો, તેનો દુંદુભિ વાદ્ય તૂટી ગયું હતું; તે કલ્પાંતના મેઘ જેવો ભયાનક દેખાતો, શક્તિશાળી ને પણ ડરાવે એવો.
નિમિરભ્યપતત્તૂર્ણં સુરસૈન્યાનિ લોડયન્
એ તુરંત જ દૈત્યરાજે દેવસેનાઓને હલાવી નાખતા હુમલો કર્યો.
યાં યાં નિમિગજો યાતિ દિશં તાં તાં સવાહના સંત્યજ્ય દુદ્રુવુર્દેવા ભયાર્તાસ્ત્યક્તહેતયઃ ગન્ધેન સુરમાતઙ્ગા દુદ્રુવુસ્તસ્ય હસ્તિનઃ
જ્યાં જ્યાં નિમિનો હાથી ગયો, ત્યાં ત્યાં દેવતાઓ પોતાના વાહન છોડીને ડરીને ભાગી ગયા; તેના હાથીની ગંધથી સ્વર્ગના હાથીઓ પણ ભાગી ગયા.
પલાયિતેષુ સૈન્યેષુ સુરાણાં પાકશાસનઃ તસ્થૌ દિક્પાલકૈઃ સાર્ધમ્ અષ્ટભિઃ કેશવેન ચ
જ્યારે દેવસેનાઓ ભાગી ગઈ, ત્યારે ઇન્દ્ર આઠ દિશાપાલો અને કેશવ સાથે અડગ ઊભો રહ્યો.
સમ્પ્રાપ્તો નિમિમાતઙ્ગો યાવચ્છક્રગજં પ્રતિ તાવચ્છક્રગજો યાતો મુક્ત્વા નાદં સ ભૈરવમ્
જ્યારે નિમિનો હાથી ઇન્દ્રના હાથીની સામે પહોંચ્યો, એ જ સમયે ઇન્દ્રનો હાથી ભયાનક ગર્જના કરતાં આગળ વધ્યો.
ધ્રિયમાણો ઽપિ યત્નેન સ રણે નૈવ તિષ્ઠતિ પલાયિતે ગજે તસ્મિન્ન્ આરૂઢઃ પાકશાસનઃ
મોટા પ્રયત્ને રોકવા છતાં એ યુદ્ધમાં ટક્યો નહીં; જ્યારે એનો હાથી ભાગી ગયો, ત્યારે પાકશાસન એ પર ચડી ગયો.
વિપરીતમુખો ઽયુધ્યદ્ દાનવેન્દ્રબલં પ્રતિ શતક્રતુસ્તુ વજ્રેણ નિમિં વક્ષસ્યતાડયત્
પાછળ મોઢું ફેરવીને એ દાનવરાજાની સેના સામે લડતો રહ્યો; ત્યારે શતક્રતુએ પોતાના વજ્રથી નિમિને છાતી પર ઘા કર્યો.
ગદયા દન્તિનશ્ચાસ્ય ગણ્ડદેશે ઽહનદ્દૃઢમ્ તત્પ્રહારમચિન્ત્યૈવ નિમિર્નિર્ભયપૌરુષઃ
પછી તેણે ગદા વડે એ હાથીને ગાલ પર જોરદાર માર્યો; પણ નિમિ નિર્ભય અને બહાદુર હતો, એ ઘા એને કંઈ લાગ્યો જ નહીં.
ઐરાવણં કટીદેશે મુદ્ગરેણાભ્યતાડયત્ સ હતો મુદ્ગરેણાથ શક્રકુઞ્જર આહવે
પછી તેણે એરાવતને કમરે મુદગરીથી ઘા કર્યો; એ મુદગરીના ઘા થી ઇન્દ્રનો હાથી યુદ્ધમાં પડી ગયો.
જગામ પશ્ચાચ્ચરણૈર્ ધરણીં ભૂધરાકૃતિઃ લાઘવાત્ક્ષિપ્રમુત્થાય તતો ઽમરમહાગજઃ
એ પર્વત જેવો હાથી પગથી પછડેથી જમીન પર પડ્યો; પણ પોતાની ચપળતાથી તરત ઊભો થઈ ગયો, એ દેવોનો મહાહાથી—
રણાદપસસર્પાશુ ભીષિતો નિમિહસ્તિના તતો વાયુર્વવૌ રૂક્ષો બહુશર્કરપાંસુલઃ
નિમિના હાથીથી ડરીને એ ઝડપથી યુદ્ધમાંથી પલાયન થયો; પછી ત્યાં કઠોર, ધૂળ અને કંકરથી ભરેલો પવન ફૂંકાયો.
સંમુખો નિમિમાતઙ્ગો જવનાચલકમ્પનઃ સ્રુતરક્તો બભૌ શૈલો ઘનધાતુહ્રદો યથા
નિમિનો હાથી સામે જોઈને, ઝડપથી પર્વતોને હલાવી નાખતો હતો; એના શરીર પરથી લોહી વહેતાં, એ પર્વત જેવો દેખાતો હતો, જાણે ધાતુથી ભરેલા તળાવ સાથે.
ધનેશો ઽપિ ગદાં ગુર્વીં તસ્ય દાનવહસ્તિનઃ ચિક્ષેપ વેગાદ્દૈત્યેન્દ્રો નિપપાતાસ્ય મૂર્ધનિ
ધનના દેવએ પોતાની ભારે ગદા દાનવરાજાના હાથી પર જોરથી ફેંકી; દૈત્યરાજા એના માથા પર પડી ગયો.
ગજો ગદાનિપાતેન સ તેન પરિમૂર્છિતઃ દન્તૈર્ભિત્ત્વા ધરાં વેગાત્ પપાતાચલસંનિભઃ
એ હાથી ગદાના ઘા થી સંપૂર્ણ બેહોશ થઈ ગયો; ઝડપથી પડીને એના દાંતથી જમીન ફાડી નાખી, પર્વત જેવો ધરાશાયી થયો.
પતિતે તુ ગજે તસ્મિન્ સિંહનાદો મહાનભૂત્ સર્વતઃ સુરસૈન્યાનાં ગજબૃંહિતબૃંહિતૈઃ
જ્યારે એ હાથી પડી ગયો, ત્યારે ચારેય બાજુ દેવસેનામાંથી મહાન સિંહગર્જના ઉઠી, અને હાથીઓના ગર્જનાથી આખું میدان ગૂંજી ઉઠ્યું.
હ્રેષારવેણ ચાશ્વાનાં ગુણાસ્ફોટૈશ્ચ ધન્વિનામ્ ગજં તં નિહતં દૃષ્ટ્વા નિમિં ચાપિ પરાઙ્મુખમ્
ઘોડાઓના હ્હાણ અને ધનુષ્યના તારના ટકોરા સાથે, જ્યારે એ હાથીને મૃત જોઈને અને નિમિને પીઠ ફેરવતાં જોઈને—
શ્રુત્વા ચ સિંહનાદં ચ સુરાણામતિકોપનઃ જમ્ભો જજ્વાલ કોપેન પીતાજ્ય ઇવ પાવકઃ
દેવતાઓની એ સિંહગર્જના સાંભળી, જંભ ખૂબ જ ગુસ્સે થઈને, જાણે ઘીથી પ્રજ્વલિત અગ્નિ, એમ ક્રોધથી ધધકી ઉઠ્યો.
સ સુરાન્કોપરક્તાક્ષો ધનુષ્યારોપ્ય સાયકમ્ તિષ્ઠતેત્યબ્રવીત્તાવત્ સારથિં ચાપ્યચોદયત્
એના આંખો ગુસ્સાથી લાલ થઈ ગયા, તેણે ધનુષ્ય પર બાણ ચડાવ્યો અને 'સ્થિર રહો!' એમ બોલ્યો અને પોતાના સારથિને આગળ હાંકી દીધો.
વેગેન ચલતસ્તસ્ય તદ્રથસ્યાભવદ્દ્યુતિઃ યથાદિત્યસહસ્રસ્યાભુદિતસ્યોદયાચલે
જ્યારે એનો રથ ઝડપથી દોડતો હતો, ત્યારે એ રથની તેજસ્વિતા એવી હતી કે જાણે પૂર્વ પર્વત પર હજાર સૂર્ય ઉગ્યા હોય.
પતાકિના રથેનાજૌ કિઙ્કિણીજાલમાલિના શશિશુભ્રાતપત્રેણ સ તેન સ્યન્દનેન તુ
યુદ્ધમાં, ધ્વજાવાળો, ઘંટીઓની જાળથી શોભાયમાન અને ચાંદની જેવો સફેદ છત્ર ધરાવતો એ રથ લઈને એ આગળ વધ્યો.
ઘટ્ટયન્સુરસૈન્યાનાં હૃદયં સમદૃશ્યત તમ્ આયાન્તમ્ અભિપ્રેક્ષ્ય ધનુષ્યાહિતસાયકઃ
એ દેવસેનાના હૃદયમાં ભય પેદા કરતો દેખાયો, અને એ ધનુષ્ય પર બાણ ચડાવીને આગળ આવતો હતો.
શતક્રતુરદીનાત્મા દૃઢમાધત્ત કાર્મુકમ્ બાણં ચ તૈલધૌતાગ્રમ્ અર્ધચન્દ્રમજિહ્મગમ્
શતક્રતુ નિર્ભય રહીને પોતાના ધનુષ્યને મજબૂતીથી પકડી લીધો અને તેલથી ચોખ્ખો કરેલો, અર્ધચંદ્રાકાર અને સીધો એવો બાણ હાથમાં લીધો.