અથ વિદ્રવમાણં તદ્ બલં પ્રેક્ષ્ય સમન્તતઃ રુદ્રાઃ પરસ્પરં પ્રોચુર્ અહંકારોત્થિતાર્ચિષઃ
પછી, ચારેય બાજુથી સેના ભાગતી જોઈ, રુદ્રો પોતપોતામાં, અહંકારથી જ્વલંત, વાતો કરવા લાગ્યા.
ભો ભો ગૃહ્ણીત દૈત્યેન્દ્રં મર્દતૈનં હતાશ્રયમ્ કર્ષતૈનં શિતૈઃ શૂલૈર્ ભઞ્જતૈનં ચ મર્મસુ
'અરે, અરે! દૈત્યરાજને પકડો! એનો આશ્રય નાશ પામ્યો છે, એને પીસી નાખો! તીક્ષ્ણ શૂલો વડે ખેંચો, અને એના મર્મસ્થાન તોડી નાખો!'
કપાલી વાક્યમાકર્ણ્ય શૂલં શિતશિખામુખમ્ સંમાર્જ્ય વામહસ્તેન સંરમ્ભવિવૃતેક્ષણઃ
આ શબ્દો સાંભળી, કપાલી ક્રોધથી આંખો ફાડીને, ડાબા હાથમાં તીક્ષ્ણ શૂલ પકડી, એને સાફ કરવા લાગ્યા.
અધાવદ્ભૃકુટીવક્રો દૈત્યેન્દ્રાભિમુખો રણે દૃઢેન મુષ્ટિબન્ધેન શૂલં વિષ્ટભ્ય નિર્મલમ્
ભ્રૂકુટિ ચડાવી, કપાલી યુદ્ધભૂમિમાં દૈત્યરાજ સામે દોડ્યા, મજબૂત મુઠીથી નિર્મળ શૂલ પકડીને.
જઘાન કુમ્ભદેશે તુ કપાલી ગજદાનવમ્ તતો દશાપિ તે રુદ્રા નિર્મલાયોમયૈ રણે
કપાલી એ ગજદૈત્યને કમર પર ઘા કર્યો; પછી દસેય રુદ્રોએ નિખૂટ લોખંડના શસ્ત્રોથી યુદ્ધમાં હુમલો કર્યો.
જઘ્નુઃ શૂલૈશ્ચ દૈત્યેન્દ્રં શૈલવર્ષ્માણમાહવે સ્રુતશોણિતરન્ધ્રસ્તુ શિતશૂલમુખાર્દિતઃ
તેઓએ પહાડ જેવો દૈત્યરાજને શૂળોથી ભેદી નાખ્યો; તેની ઘા માંથી લોહી વહેવા લાગ્યું, તીક્ષ્ણ શૂળના દુઃખથી તે પીડાતો રહ્યો.
બભૌ કૃષ્ણચ્છવિર્ દૈત્યઃ શરદીવામલં સરઃ પ્રોત્ફુલ્લારુણનીલાબ્જસંઘાતઃ સર્વતોદિશમ્
કાળો દૈત્ય ચમકતો હતો, જાણે શરદઋતુનું નિર્મળ સરોવર, ચારેય બાજુ ખીલેલા લાલ-નીલ કમળોથી ઘેરાયેલો.
ભસ્મશુભ્રતનુછાયૈ રુદ્રૈર્હંસૈરિવાવૃતઃ ઉપસ્થિતાર્તિર્દૈત્યો ઽથ પ્રચલત્કર્ણપલ્લવઃ
ભસ્મ જેવો ફિક્કો શરીર ધરાવતો તે દૈત્ય, રુદ્રો હંસ જેવો ઘેરાવ કરતા, દુઃખી થઈને, કાનના પાંદડાં ફફડાવતા આગળ આવ્યો.
શંભું બિભેદ દશનૈર્ નાભિદેશે ગજાસુરઃ દૃષ્ટ્વા સક્તં તુ રુદ્રાભ્યાં નવ રુદ્રાસ્તતો ઽદ્ભુતમ્
ગજાસુરે દસ દાંતથી શંભુના નાભિમાં ઘા કર્યો; તેને બે રુદ્રો વચ્ચે ફસાયો જોઈ, બાકી નવ રુદ્રોએ અજોડ કરામત કરી.
તતક્ષુર્વિવિધૈઃ શસ્ત્રૈઃ શરીરમમરદ્વિષઃ નિર્ભયા બલિનો યુદ્ધે રણભૂમૌ વ્યવસ્થિતાઃ
તેઓએ અમરદ્વેષી દૈત્યના શરીર પર અનેક શસ્ત્રોથી ઘા કર્યા, નિર્ભય અને બલવાન રહીને યુદ્ધભૂમિ પર અડગ ઊભા રહ્યા.
મૃતં મહિષમાસાદ્ય વને ગોમાયવો યથા કપાલિનં પરિત્યજ્ય ગતશ્ચાસુરપુંગવઃ
જેમ જંગલમાં મરેલા મહિષને ગીધો ઘેરી લે છે, તેમ દૈત્યપતિએ કપાલી ને છોડીને ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
વેગેન કુપિતો દૈત્યો નવ રુદ્રાનુપાદ્રવત્ મમર્દ ચરણાઘાતૈર્ દન્તૈશ્ચાપિ કરેણ ચ
કુપિત દૈત્ય જોરથી નવ રુદ્રો પર તૂટી પડ્યો, પગ, દાંત અને સુંડથી તેમને દબાવી નાખ્યા.
સ તૈસ્તુમુલયુદ્ધેન શ્રમમાસાદિતો યદા તદા કપાલી જગ્રાહ કરં તસ્યામરદ્વિષઃ
જ્યારે ભયાનક યુદ્ધથી તે થાકી ગયો, ત્યારે કપાલી એ અમરદ્વેષી દૈત્યનો હાથ પકડી લીધો.
ભ્રામયામાસ વેગેન હ્ય્ અતીવ ચ ગજાસુરમ્ દૃષ્ટ્વા શ્રમાતુરં દૈત્યં કિંચિત્સ્ફુરિતજીવિતમ્
કપાલી એ ગજદૈત્યને જોરથી ઘુમાવ્યો; દૈત્યને થાકથી કાંપતો, જીવ બાકી રહ્યો હતો એમ જોઈ.
નિરુત્સાહં રણે તસ્મિન્ ગતયુદ્ધોત્સવોદ્યમમ્ તતઃ પતત એવાસ્ય ચર્મ ચોત્કૃત્ય ભૈરવમ્
તે યુદ્ધમાં દૈત્યનો સાહસ તૂટી ગયો, વિજયની આશા છોડી દીધી; પછી પડતો પડતો કપાલી એ તેનું ચામડું ઉતારી ભયાનક વસ્ત્ર બનાવ્યું.
સ્રવત્સર્વાઙ્ગરક્તૌઘં ચકારામ્બરમાત્મનઃ દૃષ્ટ્વા વિનિહતં દૈત્યં દાનવેન્દ્રા મહાબલાઃ
શરીરના બધા ભાગમાંથી લોહી વહેતું, કપાલી એ પોતાને માટે એ ચામડાનું વસ્ત્ર બનાવ્યું; દૈત્યને મરેલો જોઈ મહાબલી દૈત્યપતિઓ—
વિત્રેસુર્દુદ્રુવુર્જગ્મુર્ નિપેતુશ્ચ સહસ્રશઃ દૃષ્ટ્વા કપાલિનો રૂપં ગજચર્મામ્બરાવૃતમ્
કપાલીનું ગજચર્મ ધારણ કરેલું રૂપ જોઈ દૈત્યપતિઓ ડરી ગયા, ભાગી ગયા, અને હજારો દૈત્યઓ પડી ગયા.
દિક્ષુ ભૂમૌ તમેવોગ્રં રુદ્રં દૈત્યા વ્યલોકયન્ એવં વિલુલિતે તસ્મિન્ દાનવેન્દ્રે મહાબલે
દૈત્યોએ એ ભયાનક રુદ્રને ચારેય દિશા અને ધરતી પર જોયો; એ રીતે મહાબલી દૈત્યરાજને હરાવી દેવામાં આવ્યો.
દ્વિપાધિરૂઢો દૈત્યેન્દ્રો હતદુન્દુભિના તતઃ કલ્પાન્તામ્બુધરાભેણ દુર્ધરેણાપિ દાનવઃ
દૈત્યરાજ હજીયે હાથી પર સવાર હતો, તેનો દુંદુભિ વાદ્ય તૂટી ગયું હતું; તે કલ્પાંતના મેઘ જેવો ભયાનક દેખાતો, શક્તિશાળી ને પણ ડરાવે એવો.
નિમિરભ્યપતત્તૂર્ણં સુરસૈન્યાનિ લોડયન્
એ તુરંત જ દૈત્યરાજે દેવસેનાઓને હલાવી નાખતા હુમલો કર્યો.
યાં યાં નિમિગજો યાતિ દિશં તાં તાં સવાહના સંત્યજ્ય દુદ્રુવુર્દેવા ભયાર્તાસ્ત્યક્તહેતયઃ ગન્ધેન સુરમાતઙ્ગા દુદ્રુવુસ્તસ્ય હસ્તિનઃ
જ્યાં જ્યાં નિમિનો હાથી ગયો, ત્યાં ત્યાં દેવતાઓ પોતાના વાહન છોડીને ડરીને ભાગી ગયા; તેના હાથીની ગંધથી સ્વર્ગના હાથીઓ પણ ભાગી ગયા.
પલાયિતેષુ સૈન્યેષુ સુરાણાં પાકશાસનઃ તસ્થૌ દિક્પાલકૈઃ સાર્ધમ્ અષ્ટભિઃ કેશવેન ચ
જ્યારે દેવસેનાઓ ભાગી ગઈ, ત્યારે ઇન્દ્ર આઠ દિશાપાલો અને કેશવ સાથે અડગ ઊભો રહ્યો.
સમ્પ્રાપ્તો નિમિમાતઙ્ગો યાવચ્છક્રગજં પ્રતિ તાવચ્છક્રગજો યાતો મુક્ત્વા નાદં સ ભૈરવમ્
જ્યારે નિમિનો હાથી ઇન્દ્રના હાથીની સામે પહોંચ્યો, એ જ સમયે ઇન્દ્રનો હાથી ભયાનક ગર્જના કરતાં આગળ વધ્યો.
ધ્રિયમાણો ઽપિ યત્નેન સ રણે નૈવ તિષ્ઠતિ પલાયિતે ગજે તસ્મિન્ન્ આરૂઢઃ પાકશાસનઃ
મોટા પ્રયત્ને રોકવા છતાં એ યુદ્ધમાં ટક્યો નહીં; જ્યારે એનો હાથી ભાગી ગયો, ત્યારે પાકશાસન એ પર ચડી ગયો.
વિપરીતમુખો ઽયુધ્યદ્ દાનવેન્દ્રબલં પ્રતિ શતક્રતુસ્તુ વજ્રેણ નિમિં વક્ષસ્યતાડયત્
પાછળ મોઢું ફેરવીને એ દાનવરાજાની સેના સામે લડતો રહ્યો; ત્યારે શતક્રતુએ પોતાના વજ્રથી નિમિને છાતી પર ઘા કર્યો.
ગદયા દન્તિનશ્ચાસ્ય ગણ્ડદેશે ઽહનદ્દૃઢમ્ તત્પ્રહારમચિન્ત્યૈવ નિમિર્નિર્ભયપૌરુષઃ
પછી તેણે ગદા વડે એ હાથીને ગાલ પર જોરદાર માર્યો; પણ નિમિ નિર્ભય અને બહાદુર હતો, એ ઘા એને કંઈ લાગ્યો જ નહીં.
ઐરાવણં કટીદેશે મુદ્ગરેણાભ્યતાડયત્ સ હતો મુદ્ગરેણાથ શક્રકુઞ્જર આહવે
પછી તેણે એરાવતને કમરે મુદગરીથી ઘા કર્યો; એ મુદગરીના ઘા થી ઇન્દ્રનો હાથી યુદ્ધમાં પડી ગયો.
જગામ પશ્ચાચ્ચરણૈર્ ધરણીં ભૂધરાકૃતિઃ લાઘવાત્ક્ષિપ્રમુત્થાય તતો ઽમરમહાગજઃ
એ પર્વત જેવો હાથી પગથી પછડેથી જમીન પર પડ્યો; પણ પોતાની ચપળતાથી તરત ઊભો થઈ ગયો, એ દેવોનો મહાહાથી—
રણાદપસસર્પાશુ ભીષિતો નિમિહસ્તિના તતો વાયુર્વવૌ રૂક્ષો બહુશર્કરપાંસુલઃ
નિમિના હાથીથી ડરીને એ ઝડપથી યુદ્ધમાંથી પલાયન થયો; પછી ત્યાં કઠોર, ધૂળ અને કંકરથી ભરેલો પવન ફૂંકાયો.
સંમુખો નિમિમાતઙ્ગો જવનાચલકમ્પનઃ સ્રુતરક્તો બભૌ શૈલો ઘનધાતુહ્રદો યથા
નિમિનો હાથી સામે જોઈને, ઝડપથી પર્વતોને હલાવી નાખતો હતો; એના શરીર પરથી લોહી વહેતાં, એ પર્વત જેવો દેખાતો હતો, જાણે ધાતુથી ભરેલા તળાવ સાથે.