ગન્ધર્વા રાક્ષસા યક્ષાઃ સકિંનરમહોરગાઃ નાનાવિધાયુધાશ્ચિત્રા દધાના હેમભૂષણાઃ
ગંધર્વ, રાક્ષસ, યક્ષ, કિનર અને મહાન સાપો, વિવિધ શસ્ત્રો અને સોનાના આભૂષણોથી સજ્જ થઈને ત્યાં ભેગા થયા.
કોટિશઃ કોટિશઃ કૃત્વા વૃન્દં ચિહ્નોપલક્ષિતમ્ વિશ્રામયન્તઃ સ્વાં કીર્તિં બન્દિવૃન્દપુરઃસરાઃ ચેરુર્દૈત્યવધે હૃષ્ટાઃ સહેન્દ્રાઃ સુરજાતયઃ
અનગણિત ટોળા, વિશિષ્ટ ચિહ્નો સાથે, ભાટોની આગેવાનીમાં, દૈત્યોના વિનાશથી આનંદિત થઈ, પોતાની કીર્તિ ગાતા, ઇન્દ્ર અને દેવતાઓ સાથે ફરતા હતા.
શતક્રતોરમરનિકાયપાલિતા પતાકિની ગજશતવાજિનાદિતા સિતોન્નતધ્વજપટકોટિમણ્ડિતા બભૂવ સા દિતિસુતશોકવર્ધિની
અમર દેવતાઓ દ્વારા રક્ષિત, ધ્વજાવાળી, સૈંકડો હાથી-ઘોડાની ગર્જનાથી ગૂંજતી, ઊંચા સફેદ ધ્વજપટ્ટાોથી શોભાયમાન એવી ઇન્દ્રની સેના, દિતિના પુત્રોને દુઃખ આપનારી બની.
આયાન્તીમ્ અવલોક્યાથ સુરસેનાં ગજાસુરઃ ગજરૂપી મહામ્ભોદસંઘાતો ભાતિ ભૈરવઃ
જ્યારે ગજદૈત્યે દેવસેનાને આગળ આવતી જોઈ, ત્યારે એ હાથીરૂપે, ઘનઘોર વાદળના સમૂહ જેવો ભયાનક દેખાયો.
પરશ્વધાયુધો દૈત્યો દંશિતોષ્ઠકસંપુટઃ મમર્દ ચ રણે દેવાંશ્ ચિક્ષેપાન્યાન્કરેણ તુ
પરશુધારી દૈત્યે, ગુસ્સાથી હોઠ ચપટાવી, યુદ્ધમાં દેવતાઓને પીસી નાખ્યા અને કેટલાકને હાથથી ફેંકી દીધા.
પરાન્પરશુના જઘ્ને દૈત્યેન્દ્રો રૌદ્રવિક્રમઃ તસ્ય પાતયતઃ સેનાં યક્ષગન્ધર્વકિંનરાઃ
ક્રૂર પરાક્રમી દૈત્યરાજાએ પરશુ વડે શત્રુઓને માર્યા; તેની સેના નાશ પામતી જતાં, યક્ષ, ગંધર્વ અને કિનરોએ—
મુમુચુઃ સંહતાઃ સર્વે ચિત્રશસ્ત્રાસ્ત્રસંહતિમ્ પાશાન્ પરશ્વધાંશ્ચક્રાન્ ભિન્દિપાલાન્ સમુદ્ગરાન્
બધાએ મળીને અદભૂત શસ્ત્રો અને અસ્ત્રોની વર્ષા કરી: પાશ, પરશુ, ચક્ર, ભિન્દિપાલ અને ગદા ફેંકી.
કુન્તાન્પ્રાસાન્ અસીંસ્તીક્ષ્ણાન્ મુદ્ગરાંશ્ચાપિ દુઃસહાન્ તાન્સર્વાન્સો ઽગ્રસદ્દૈત્યઃ કવલાનિવ યૂથપઃ
ભાલા, ભાલ, તીક્ષ્ણ તલવાર અને ભયાનક ગદાઓ—આ બધું દૈત્યે એ રીતે ગળી લીધું જેમ યૂથપતિ ઘાસના તુકડા ગળી જાય.
કોપાસ્ફાલિતદીર્ઘાગ્રકરાસ્ફોટેન પાતયન્ વિચચાર રણે દેવાન્ દુષ્પ્રેક્ષ્યે ગજદાનવઃ
ક્રોધથી લાંબી સુંડ ફટકારીને, ગજદૈત્યે યુદ્ધભૂમિમાં દેવતાઓને પટક્યા અને ભયાનક રૂપે ફરતો રહ્યો.
યસ્મિન્યસ્મિન્નિપતતિ સુરવૃન્દે ગજાસુરઃ તસ્મિંસ્તસ્મિન્મહાશબ્દો હાહાકારકૃતો ઽભવત્
જ્યાં જ્યાં ગજદૈત્ય દેવસેનાના ટોળા પર તૂટી પડતો, ત્યાં ત્યાં મોટો હાહાકાર અને રડવાનો અવાજ ઊઠતો.
અથ વિદ્રવમાણં તદ્ બલં પ્રેક્ષ્ય સમન્તતઃ રુદ્રાઃ પરસ્પરં પ્રોચુર્ અહંકારોત્થિતાર્ચિષઃ
પછી, ચારેય બાજુથી સેના ભાગતી જોઈ, રુદ્રો પોતપોતામાં, અહંકારથી જ્વલંત, વાતો કરવા લાગ્યા.
ભો ભો ગૃહ્ણીત દૈત્યેન્દ્રં મર્દતૈનં હતાશ્રયમ્ કર્ષતૈનં શિતૈઃ શૂલૈર્ ભઞ્જતૈનં ચ મર્મસુ
'અરે, અરે! દૈત્યરાજને પકડો! એનો આશ્રય નાશ પામ્યો છે, એને પીસી નાખો! તીક્ષ્ણ શૂલો વડે ખેંચો, અને એના મર્મસ્થાન તોડી નાખો!'
કપાલી વાક્યમાકર્ણ્ય શૂલં શિતશિખામુખમ્ સંમાર્જ્ય વામહસ્તેન સંરમ્ભવિવૃતેક્ષણઃ
આ શબ્દો સાંભળી, કપાલી ક્રોધથી આંખો ફાડીને, ડાબા હાથમાં તીક્ષ્ણ શૂલ પકડી, એને સાફ કરવા લાગ્યા.
અધાવદ્ભૃકુટીવક્રો દૈત્યેન્દ્રાભિમુખો રણે દૃઢેન મુષ્ટિબન્ધેન શૂલં વિષ્ટભ્ય નિર્મલમ્
ભ્રૂકુટિ ચડાવી, કપાલી યુદ્ધભૂમિમાં દૈત્યરાજ સામે દોડ્યા, મજબૂત મુઠીથી નિર્મળ શૂલ પકડીને.
જઘાન કુમ્ભદેશે તુ કપાલી ગજદાનવમ્ તતો દશાપિ તે રુદ્રા નિર્મલાયોમયૈ રણે
કપાલી એ ગજદૈત્યને કમર પર ઘા કર્યો; પછી દસેય રુદ્રોએ નિખૂટ લોખંડના શસ્ત્રોથી યુદ્ધમાં હુમલો કર્યો.
જઘ્નુઃ શૂલૈશ્ચ દૈત્યેન્દ્રં શૈલવર્ષ્માણમાહવે સ્રુતશોણિતરન્ધ્રસ્તુ શિતશૂલમુખાર્દિતઃ
તેઓએ પહાડ જેવો દૈત્યરાજને શૂળોથી ભેદી નાખ્યો; તેની ઘા માંથી લોહી વહેવા લાગ્યું, તીક્ષ્ણ શૂળના દુઃખથી તે પીડાતો રહ્યો.
બભૌ કૃષ્ણચ્છવિર્ દૈત્યઃ શરદીવામલં સરઃ પ્રોત્ફુલ્લારુણનીલાબ્જસંઘાતઃ સર્વતોદિશમ્
કાળો દૈત્ય ચમકતો હતો, જાણે શરદઋતુનું નિર્મળ સરોવર, ચારેય બાજુ ખીલેલા લાલ-નીલ કમળોથી ઘેરાયેલો.
ભસ્મશુભ્રતનુછાયૈ રુદ્રૈર્હંસૈરિવાવૃતઃ ઉપસ્થિતાર્તિર્દૈત્યો ઽથ પ્રચલત્કર્ણપલ્લવઃ
ભસ્મ જેવો ફિક્કો શરીર ધરાવતો તે દૈત્ય, રુદ્રો હંસ જેવો ઘેરાવ કરતા, દુઃખી થઈને, કાનના પાંદડાં ફફડાવતા આગળ આવ્યો.
શંભું બિભેદ દશનૈર્ નાભિદેશે ગજાસુરઃ દૃષ્ટ્વા સક્તં તુ રુદ્રાભ્યાં નવ રુદ્રાસ્તતો ઽદ્ભુતમ્
ગજાસુરે દસ દાંતથી શંભુના નાભિમાં ઘા કર્યો; તેને બે રુદ્રો વચ્ચે ફસાયો જોઈ, બાકી નવ રુદ્રોએ અજોડ કરામત કરી.
તતક્ષુર્વિવિધૈઃ શસ્ત્રૈઃ શરીરમમરદ્વિષઃ નિર્ભયા બલિનો યુદ્ધે રણભૂમૌ વ્યવસ્થિતાઃ
તેઓએ અમરદ્વેષી દૈત્યના શરીર પર અનેક શસ્ત્રોથી ઘા કર્યા, નિર્ભય અને બલવાન રહીને યુદ્ધભૂમિ પર અડગ ઊભા રહ્યા.
મૃતં મહિષમાસાદ્ય વને ગોમાયવો યથા કપાલિનં પરિત્યજ્ય ગતશ્ચાસુરપુંગવઃ
જેમ જંગલમાં મરેલા મહિષને ગીધો ઘેરી લે છે, તેમ દૈત્યપતિએ કપાલી ને છોડીને ત્યાંથી ચાલ્યો ગયો.
વેગેન કુપિતો દૈત્યો નવ રુદ્રાનુપાદ્રવત્ મમર્દ ચરણાઘાતૈર્ દન્તૈશ્ચાપિ કરેણ ચ
કુપિત દૈત્ય જોરથી નવ રુદ્રો પર તૂટી પડ્યો, પગ, દાંત અને સુંડથી તેમને દબાવી નાખ્યા.
સ તૈસ્તુમુલયુદ્ધેન શ્રમમાસાદિતો યદા તદા કપાલી જગ્રાહ કરં તસ્યામરદ્વિષઃ
જ્યારે ભયાનક યુદ્ધથી તે થાકી ગયો, ત્યારે કપાલી એ અમરદ્વેષી દૈત્યનો હાથ પકડી લીધો.
ભ્રામયામાસ વેગેન હ્ય્ અતીવ ચ ગજાસુરમ્ દૃષ્ટ્વા શ્રમાતુરં દૈત્યં કિંચિત્સ્ફુરિતજીવિતમ્
કપાલી એ ગજદૈત્યને જોરથી ઘુમાવ્યો; દૈત્યને થાકથી કાંપતો, જીવ બાકી રહ્યો હતો એમ જોઈ.
નિરુત્સાહં રણે તસ્મિન્ ગતયુદ્ધોત્સવોદ્યમમ્ તતઃ પતત એવાસ્ય ચર્મ ચોત્કૃત્ય ભૈરવમ્
તે યુદ્ધમાં દૈત્યનો સાહસ તૂટી ગયો, વિજયની આશા છોડી દીધી; પછી પડતો પડતો કપાલી એ તેનું ચામડું ઉતારી ભયાનક વસ્ત્ર બનાવ્યું.
સ્રવત્સર્વાઙ્ગરક્તૌઘં ચકારામ્બરમાત્મનઃ દૃષ્ટ્વા વિનિહતં દૈત્યં દાનવેન્દ્રા મહાબલાઃ
શરીરના બધા ભાગમાંથી લોહી વહેતું, કપાલી એ પોતાને માટે એ ચામડાનું વસ્ત્ર બનાવ્યું; દૈત્યને મરેલો જોઈ મહાબલી દૈત્યપતિઓ—
વિત્રેસુર્દુદ્રુવુર્જગ્મુર્ નિપેતુશ્ચ સહસ્રશઃ દૃષ્ટ્વા કપાલિનો રૂપં ગજચર્મામ્બરાવૃતમ્
કપાલીનું ગજચર્મ ધારણ કરેલું રૂપ જોઈ દૈત્યપતિઓ ડરી ગયા, ભાગી ગયા, અને હજારો દૈત્યઓ પડી ગયા.
દિક્ષુ ભૂમૌ તમેવોગ્રં રુદ્રં દૈત્યા વ્યલોકયન્ એવં વિલુલિતે તસ્મિન્ દાનવેન્દ્રે મહાબલે
દૈત્યોએ એ ભયાનક રુદ્રને ચારેય દિશા અને ધરતી પર જોયો; એ રીતે મહાબલી દૈત્યરાજને હરાવી દેવામાં આવ્યો.
દ્વિપાધિરૂઢો દૈત્યેન્દ્રો હતદુન્દુભિના તતઃ કલ્પાન્તામ્બુધરાભેણ દુર્ધરેણાપિ દાનવઃ
દૈત્યરાજ હજીયે હાથી પર સવાર હતો, તેનો દુંદુભિ વાદ્ય તૂટી ગયું હતું; તે કલ્પાંતના મેઘ જેવો ભયાનક દેખાતો, શક્તિશાળી ને પણ ડરાવે એવો.
નિમિરભ્યપતત્તૂર્ણં સુરસૈન્યાનિ લોડયન્
એ તુરંત જ દૈત્યરાજે દેવસેનાઓને હલાવી નાખતા હુમલો કર્યો.