ચક્રેણ મહિષઃ ક્રુદ્ધો જમ્ભઃ શક્ત્યા મહારણે જઘ્નુર્નારાયણં સર્વે શેષાસ્તીક્ષ્ણૈશ્ચ માર્ગણૈઃ
ક્રોધિત મહિષએ ચક્ર વડે, જંભએ શક્તિ વડે અને બાકીના બધાએ તીક્ષ્ણ બાણોથી નારાયણ પર આક્રમણ કર્યું.
તાન્યસ્ત્રાણિ પ્રયુક્તાનિ શરીરં વિવિશુર્હરેઃ ગુરૂક્તાન્યુપદિષ્ટાનિ સચ્છિષ્યસ્ય શ્રુતાવિવ
તેઓએ છોડેલા શસ્ત્રો હરિના શરીરમાં એ રીતે પ્રવેશ્યા જેમ ગુરુએ શિષ્યને આપેલી શિક્ષા યોગ્ય મનમાં ઉતરે છે.
અસમ્ભ્રાન્તો રણે વિષ્ણુર્ અથ જગ્રાહ કાર્મુકમ્ શરાંશ્ચાશીવિષાકારાંસ્ તૈલધૌતાનજિહ્મગાન્
યુદ્ધમાં અડગ રહી વિષ્ણુએ પોતાનું ધનુષ્ય અને સીધા, તેલથી ચળકતા અને સાપ જેવા વાંકાળા બાણો હાથમાં લીધા.
તતો ઽભિસંધ્ય દૈત્યાંસ્તાન્ આકર્ણાકૃષ્ટકાર્મુકઃ અભ્યદ્રવદ્રણે ક્રુદ્ધો દૈત્યાનીકે તુ પૌરુષાત્
પછી, ધનુષ્યને કાન સુધી ખેંચી, ક્રોધથી ભરાઈ, વિષ્ણુએ પોતાની વીરતા સાથે દૈત્યોની સેના સામે દોડ કર્યો.
નિમિં વિવ્યાધ વિંશત્યા બાણાનામગ્નિવર્ચસામ્ મથનં દશભિર્બાણૈઃ શુમ્ભં પઞ્ચભિરેવ ચ
તેણે નિમિને અગ્નિ સમાન તેજવાળા વીસ બાણો, મથનને દસ અને શુંબને પાંચ બાણોથી ઘાયલ કર્યો.
એકેન મહિષં ક્રુદ્ધો વિવ્યાધોરસિ પત્ત્રિણા જમ્ભં દ્વાદશભિસ્તીક્ષ્ણૈઃ સર્વાંશ્ચૈકૈકશો ઽષ્ટભિઃ
ક્રોધમાં આવી, તેણે મહિષના છાતીમાં એક પાંખવાળો બાણ, જંભને બાર તીક્ષ્ણ બાણ અને બાકીના દરેકને આઠ-આઠ બાણો માર્યા.
તસ્ય તલ્લાઘવં દૃષ્ટ્વા દાનવાઃ ક્રોધમૂર્છિતાઃ નર્દમાનાઃ પ્રયત્નેન ચક્રુરત્યદ્ભુતં રણમ્
તેની ઝડપ જોઈ દાનવો ક્રોધથી ગર્જના કરવા લાગ્યા અને મહાન પ્રયત્નથી અદ્ભુત યુદ્ધ સર્જ્યું.
ચિછેદાથ ધનુર્વિષ્ણોર્ નિમિર્ભલ્લેન દાનવઃ સંધ્યમાનં શરં હસ્તે ચિછેદ મહિષાસુરઃ
પછી નિમિ દાનવે વિશાળ ફલાવાળા બાણથી વિષ્ણુનું ધનુષ્ય કાપી નાખ્યું અને મહિષાસુરે વિષ્ણુના હાથમાં રહેલો બાણ તૂટતો હતો ત્યારે કાપી નાખ્યો.
પીડયામાસ ગરુડં જમ્ભસ્તીક્ષ્ણૈસ્તુ સાયકૈઃ ભુજં તસ્યાહનદ્ગાઢં શુમ્ભો ભૂધરસંનિભઃ
જંભએ તીક્ષ્ણ બાણોથી ગરુડને ઘાયલ કર્યો અને પર્વત જેવો વિશાળ શુંબે ગરુડના હાથ પર ભારે ઘા કર્યો.
છિન્ને ધનુષિ ગોવિન્દો ગદાં જગ્રાહ ભીષણામ્ તાં પ્રાહિણોત્સ વેગેન મથનાય મહાહવે
ધનુષ્ય તૂટી ગયું ત્યારે ગોવિંદે ભયાનક ગદા ઉપાડી અને મહાન યુદ્ધમાં મથન તરફ જોરથી ફેંકી.
તામપ્રાપ્તાં નિમિર્બાણૈશ્ ચિછેદ તિલશો રણે તાં નાશમાગતાં દૃષ્ટ્વા હીનાગ્રે પ્રાર્થનામિવ
પણ એ ગદા હજી પહોંચી ન હતી ત્યાં જ નિમિએ યુદ્ધમાં બાણોથી તેને રેતી જેવું ટુકડે ટુકડે કરી નાખી, જેમ ઇચ્છા પૂર્ણ થાય એ પહેલાં પ્રાર્થના તૂટી જાય.
જગ્રાહ મુદ્ગરં ઘોરં દિવ્યરત્નપરિષ્કૃતમ્ તં મુમોચાથ વેગેન નિમિમુદ્દિશ્ય દાનવમ્
પછી તેણે દૈવી રત્નોથી શોભતી ભયાનક મુગદલ ઉપાડી અને ઝડપથી નિમિ દાનવ તરફ ફેંકી.
તમ્ આયાન્તં વિયત્યેવ ત્રયો દૈત્યા ન્યવારયન્ ગદયા જમ્ભદૈત્યસ્તુ ગ્રસનઃ પટ્ટિશેન તુ
જ્યારે એ મુગદલ આકાશમાં જઈ રહી હતી, ત્યારે ત્રણ દૈત્યોએ તેનો રસ્તો રોક્યો: જંભે ગદા વડે, ગ્રસને પટ્ટિશ વડે.
શક્ત્યા ચ મહિષો દૈત્યઃ સ્વપક્ષજયકાઙ્ક્ષયા નિરાકૃતં તમાલોક્ય દુર્જને પ્રણયં યથા
અને મહિષ દૈત્યે પોતાના પક્ષની જીતની આશાએ શક્તિ વડે એ મુગદલને અટકાવી, જેમ દુષ્ટ માણસ પ્રેમમાં અવરોધ ઉભો કરે.
જગ્રાહ શક્તિમુગ્રાગ્રામ્ અષ્ટઘણ્ટોત્કટસ્વનામ્ જમ્ભાય તાં સમુદ્દિશ્ય પ્રાહિણોદ્રણભીષણઃ
તે ભયાનક યોદ્ધા જંભા તરફ, આઠ ઘંટાવાળી ભયાનક અગ્રવાળી ભાલા ઉઠાવીને, તેને જોરથી ફેંકી દીધી.
તામમ્બરસ્થાં જગ્રાહ ગજો દાનવનન્દનઃ ગૃહીતાં તાં સમાલોક્ય શિક્ષામિવ વિવેકિભિઃ
આકાશમાં લટકતી એ ભાલા દાનવોના પુત્ર ગજએ પકડી લીધી; તેને પકડાયેલી જોઈને, બુદ્ધિશાળી લોકોએ તેને શિક્ષા તરીકે માન્યું.
દૃઢં ભારસહં સારમ્ અન્યદાદાય કાર્મુકમ્ રૌદ્રાસ્ત્રમભિસંધાય તસ્મિન્બાણં મુમોચ હ
પછી તેણે બીજું મજબૂત અને ભારે ધનુષ્ય હાથમાં લીધું, ભયાનક અસ્ત્ર તૈયાર કર્યું અને તેના પર તીણ છોડ્યું.
તતો ઽસ્ત્રતેજસા સર્વં વ્યાપ્તં લોકં ચરાચરમ્ તતો બાણમયં સર્વમ્ આકાશં સમદૃશ્યત
પછી એ અસ્ત્રના તેજથી આખું જગત, ચાલતું અને અચળ, બધું ઢંકાઈ ગયું; આખું આકાશ તીણોથી ભરાયેલું દેખાતું હતું.
ભૂર્દિશો વિદિશશ્ચૈવ બાણજાલમયા બભુઃ દૃષ્ટ્વા તદસ્ત્રમાહાત્મ્યં સેનનીર્ ગ્રસનો ઽસુરઃ
પૃથ્વી, દિશાઓ અને વચ્ચેની દિશાઓ બધું તીણોની જાળથી ઢંકાઈ ગયું; એ અસ્ત્રનું મહાત્મ્ય જોઈને, અસુરસેનાપતિ ગ્રસનનો અંત આવી ગયો.
બ્રાહ્મમસ્ત્રં ચકારાસૌ સર્વાસ્ત્રવિનિવારણમ્ તેન તત્પ્રશમં યાતં રૌદ્રાસ્ત્રં લોકઘસ્મરમ્
પછી તેણે બ્રહ્માસ્ત્ર ચલાવ્યું, જે બધા અસ્ત્રોને નિષ્ફળ કરે છે; એથી ભયાનક, જગતને ભસ્મ કરતી શક્તિ શાંત થઈ ગઈ.
અસ્ત્રે પ્રતિહતે તસ્મિન્ વિષ્ણુર્દાનવસૂદનઃ કાલદણ્ડાસ્ત્રમકરોત્ સર્વલોકભયંકરમ્
જ્યારે એ અસ્ત્ર રોકાઈ ગયું, ત્યારે દાનવોના વિનાશક વિષ્ણુએ સર્વજગતને ડરાવતું કાળદંડ અસ્ત્ર બનાવ્યું.
સંધીયમાને તસ્મિંસ્તુ મારુતઃ પરુષો વવૌ ચકમ્પે ચ મહી દેવી દૈત્યા ભિન્નધિયો ઽભવન્
જ્યારે એ અસ્ત્ર તૈયાર થતું હતું, ત્યારે તીવ્ર પવન ફૂંકાયો, પૃથ્વી ડોલી, દેવી કંપી ઉઠી અને દૈત્યોના મનમાં ભય અને ગૂંચવણ છવાઈ ગઈ.
તદસ્ત્રમુગ્રં દૃષ્ટ્વા તુ દાનવા યુદ્ધદુર્મદાઃ ચક્રુરસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ નાનારૂપાણિ સંયુગે
એ ભયાનક અસ્ત્ર જોઈને, યુદ્ધમાં ઉન્મત્ત દૈત્યો એ સંઘર્ષમાં અનેક પ્રકારનાં દૈવી અસ્ત્રો ચલાવ્યા.
નારાયણાસ્ત્રં ગ્રસનો ગૃહીત્વા ચક્રં નિમિઃ સ્વાસ્ત્રવરં મુમોચ ઐષીકમસ્ત્રં ચ ચકાર જમ્ભસ્ તત્કાલદણ્ડાસ્ત્રનિવારણાય
ગ્રસને નારાયણાસ્ત્ર ઉપાડ્યું, નિમીએ ચક્ર લીધું અને દરેકે પોતપોતાનું શ્રેષ્ઠ અસ્ત્ર ચલાવ્યું; જંભએ કાળદંડ અસ્ત્રને રોકવા માટે ઐષીક અસ્ત્ર તૈયાર કર્યું.
યાવન્ન સંધ્યા ન દશાં પ્રયાન્તિ દૈત્યેશ્વરાશ્ચાસ્ત્રનિવારણાય તાવત્ક્ષણેનૈવ જઘાન કોટીર્ દૈત્યેશ્વરાણાં સગજાન્સહાશ્વાન્
સાંજ થવાની પહેલાં અને દૈત્યરાજાઓ એ અસ્ત્રને રોકી શકે એ પહેલા, એ જ ક્ષણે તેણે કરોડો દૈત્યરાજાઓને, તેમના હાથી-ઘોડા સાથે, સંહાર્યા.
અનન્તરં શાન્તમભૂત્તદસ્ત્રં દૈત્યાસ્ત્રયોગેણ તુ કાલદણ્ડમ્ શાન્તં તદાલોક્ય હરિઃ સ્વશસ્ત્રં સ્વવિક્રમે મન્યુપરીતમૂર્તિઃ
પછી એ અસ્ત્ર દૈત્યોએ ચલાવેલા અસ્ત્રોથી શાંત થયું; કાળદંડ શાંત થયેલું જોઈને, ક્રોધ અને પરાક્રમથી ભરેલા હરિએ પોતાનું અસ્ત્ર હાથમાં લીધું.
જગ્રાહ ચક્રં તપનાયુતાભમ્ ઉગ્રારમાત્માનમિવ દ્વિતીયમ્ ચિક્ષેપ સેનાપતયે ઽભિસંધ્ય કણ્ઠસ્થલં વજ્રકઠોરમુગ્રમ્
પછી તેણે દસ હજાર સૂર્ય જેટલું તેજસ્વી, પોતે જેટલું ભયાનક એવું ચક્ર ઉપાડ્યું અને સેના અધ્યક્ષના ગળા પર, વીજળી જેવી કઠોર અને ભયાનક જગ્યાએ, નિશાન કરીને ફેંક્યું.
ચક્રં તદાકાશગતં વિલોક્ય સર્વાત્મના દૈત્યવરાઃ સ્વવીર્યૈઃ નાશક્નુવન્વારયિતું પ્રચણ્ડં દૈવં યથા કર્મ મુધા પ્રપન્નમ્
આકાશમાં એ ચક્ર જોઈને, શ્રેષ્ઠ દૈત્યો પોતાના સમગ્ર બળથી પણ એ પ્રચંડ દૈવી શક્તિને રોકી શક્યા નહીં; જેમ કિસ્મત સામે પ્રયત્ન વ્યર્થ જાય છે.
તમપ્રતર્ક્યં જનયન્નજય્યં ચક્રં પપાત ગ્રસનસ્ય કણ્ઠે દ્વિધા તુ કૃત્વા ગ્રસનસ્ય કણ્ઠં તદ્રક્તધારારુણઘોરનાભિ જગામ ભૂયો ઽપિ જનાર્દનસ્ય પાણિં પ્રવૃદ્ધાનલતુલ્યદીપ્તિ
એ અકલ્પનીય, અજેય ચક્ર ગ્રસનના ગળા પર પડ્યું, તેને બે ભાગે વિભાજિત કરી દીધું; તેના ગળામાંથી રક્તની ભયાનક ધારા વહેવા લાગી અને એ ચક્ર ફરીથી જનાર્દનના હાથમાં, અગ્નિ જેવી તેજસ્વીતા સાથે પાછું આવ્યું.
તસ્મિન્વિનિહતે દૈત્યે ગ્રસને લોકનાયકે નિર્મર્યાદમયુધ્યન્ત હરિણા સહ દાનવાઃ
જ્યારે લોકનાયક ગ્રસન દૈત્યો માર્યો ગયો, ત્યારે દૈત્યો હરિ સાથે કોઈ નિયમ વગર યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.