દક્ષિણં જાનુમાલભ્ય ત્વં મયા તુ નિમન્ત્રિતઃ એવં નિમન્ત્ર્ય નિયમં શ્રાવયેત્પિતૃબાન્ધવાન્
જમણું ઘૂંટણ સ્પર્શી, કહેવું જોઈએ: 'તમને મેં આમંત્રિત કર્યા છો.' આમ આમંત્રિત કરીને, પિતૃબંધુઓને નિયમો સમજાવવાના છે.
અક્રોધનૈઃ શૌચપરૈઃ સતતં બ્રહ્મચારિભિઃ ભવિતવ્યં ભવદ્ભિશ્ચ મયા ચ શ્રાદ્ધકારિણા
તમારે અને મને, શ્રાદ્ધકર્તાને, હંમેશાં ક્રોધરહિત, શુદ્ધિપ્રેમી અને બ્રહ્મચારી રહેવું જોઈએ.
પિતૃયજ્ઞં વિનિર્વર્ત્ય તર્પણાખ્યં તુ યો ઽગ્નિમાન્ પિણ્ડાન્વાહાર્યકં કુર્યાચ્ છ્રાદ્ધમિન્દુક્ષયે સદા
તર્પણ નામના પિતૃયજ્ઞને પૂર્ણ કર્યા પછી, અગ્નિ ધરાવનાર વ્યક્તિએ હંમેશા પિંડો સાથે શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ, ખાસ કરીને ચંદ્રક્ષય સમયે.
ગોમયેનોપલિપ્તે તુ દક્ષિણપ્રવણે સ્થલે શ્રાદ્ધં સમાચરેદ્ભક્ત્યા ગોષ્ઠે વા જલસંનિધૌ
ગાયના લોટથી લિપેલા અને દક્ષિણ તરફ ઢોળાયેલા સ્થાન પર, ભક્તિપૂર્વક શ્રાદ્ધ કરવું જોઈએ, ગૌશાળામાં કે પાણીની નજીક પણ કરી શકાય.
અગ્નિમાન્નિર્વપેત્પિત્ર્યં ચરું ચ સમમુષ્ટિભિઃ પિતૃભ્યો નિર્વપામીતિ સર્વં દક્ષિણતો ન્યસેત્
અગ્નિ હોવો જોઈએ, પછી સમાન મુઠ્ઠીથી પિતૃઓ માટે ચરુ અને પિંડ અર્પણ કરવા, 'હું પિતૃઓને અર્પણ કરું છું' એમ કહી, બધું દક્ષિણ તરફ મૂકવું.
અભિઘાર્યં તતઃ કુર્યાન્ નિર્વાપત્રયમગ્રતઃ તે ઽપિ તસ્યાયતાઃ કાર્યાશ્ ચતુરઙ્ગુલવિસ્તૃતાઃ
પછી છાંટણી કરીને, આગળ ત્રણ અર્પણો કરવી; આ અર્પણો લાંબી અને ચાર આંગળ જેટલી પહોળી હોવી જોઈએ.
દર્વીત્રયં તુ કુર્વીત ખાદિરં રજતાન્વિતમ્ રત્નિમાત્રં પરિશ્લક્ષ્ણં હસ્તાકારાગ્રમુત્તમમ્
ખાદિરની ત્રણ ચમચી, ચાંદીથી શોભિત, એક આંગળી જેટલી મોટી, સારી રીતે ઘસેલી અને હાથ જેવું મોઢું ધરાવતી તૈયાર કરવી.
ઉદપાત્રં ચ કાંસ્યં ચ મેક્ષણં ચ સમિત્કુશાન્ તિલાઃ પાત્રાણિ સદ્વાસો ગન્ધધૂપાનુલેપનમ્
પાણીનું વાસણ, કાંસ્યનું વાસણ, છાણણી, સમિધ, કુશ, તિલ, વાસણો, સ્વચ્છ વસ્ત્રો, સુગંધિત ધૂપ અને લેપ લાવવું જોઈએ.
આહરેદપસવ્યં તુ સર્વં દક્ષિણતઃ શનૈઃ એવમાસાદ્ય તત્સર્વં ભવનસ્યાગ્રતો ભુવિ
આ બધું ડાબી બાજુ રાખીને, ધીમે ધીમે દક્ષિણ તરફથી લાવવું; અને પછી ઘર સામે જમીન પર ગોઠવવું.
ગોમયેનોપલિપ્તાયાં ગોમૂત્રેણ તુ મણ્ડલમ્ અક્ષતાભિઃ સપુષ્પાભિસ્ તદભ્યર્ચ્યાપસવ્યવત્
ગાયના લોટથી લિપેલી જગ્યાએ, ગૌમૂત્રથી મંડળ દોરવું, અને અક્ષત તથા ફૂલો વડે ડાબા હાથથી પૂજન કરવું.
વિપ્રાણાં ક્ષાલયેત્ પાદાવ્ અભિનન્દ્ય પુનઃ પુનઃ આસનેષૂપકૢપ્તેષુ દર્ભવત્સુ વિધાનવત્
બ્રાહ્મણોના પગ ધોઈ, વારંવાર અભિવાદન કરી, નિયમ પ્રમાણે તેમને દર્ભ પર બેસાડવા.
ઉપસ્પૃષ્ટોદકાન્વિપ્રાન્ ઉપવેશ્યાનુમન્ત્રયેત્ દ્વૌ દૈવે પિતૃકૃત્યે ત્રીન્ એકૈકમુભયત્ર ચ
પાણી છાંટી, બ્રાહ્મણોને બેસાડવા અને આમંત્રિત કરવા; દૈવ કાર્ય માટે બે અને પિતૃ કાર્ય માટે ત્રણ, દરેક માટે એક અથવા બંને માટે આમંત્રિત કરવા.
ભોજયેદીશ્વરો ઽપીહ ન કુર્યાદ્વિસ્તરં બુધઃ દૈવપૂર્વં નિયોજ્યાથ વિપ્રાનર્ઘ્યાદિના બુધઃ
અહીં ભોજનમાં વિસતાર ન કરવો, ભલે સ્વામી હોય; વિદ્વાન વ્યક્તિએ પ્રથમ દૈવ કાર્ય માટે બ્રાહ્મણોને અર્ઘ્ય વગેરે આપી નિમણૂક કરવી.
અગ્નૌ કુર્યાદનુજ્ઞાતો વિપ્રૈર્ વિપ્રો યથાવિધિ સ્વગૃહ્યોક્તવિધાનેન કાંસ્યે કૃત્વા ચરું તતઃ
બ્રાહ્મણો દ્વારા અનુમતિ મળ્યા પછી, નિયમ પ્રમાણે પોતાના ગૃહ્યસૂત્ર મુજબ અગ્નિમાં વિધિ કરવી અને પછી કાંસ્યના વાસણમાં ચરુ તૈયાર કરવું.
અગ્નીષોમયમાભ્યાં તુ કુર્યાદાપ્યાયનં બુધઃ દક્ષિણાગ્નૌ પ્રતીતે વા ય એકાગ્નિર્દ્વિજોત્તમઃ
વિદ્યાવાન વ્યક્તિએ અગ્નિ અને સોમ સાથે આપ્યાયન વિધિ કરવી જોઈએ; અને જો એક જ અગ્નિ હોય, તો, દ્વિજોમાં શ્રેષ્ઠ, દક્ષિણ અગ્નિમાં અથવા અગ્નિ પ્રગટ થયા પછી એ વિધિ કરવી.
યજ્ઞોપવીતી નિર્વર્ત્ય તતઃ પર્યુક્ષણાદિકમ્ પ્રાચીનાવીતિના કાર્યમ્ અતઃ સર્વં વિજાનતા
યજ્ઞોપવિત ધારણ કર્યા પછી, પ્રાચીનાવિતી રીતે, જાણકાર વ્યક્તિએ પાણી છાંટવાની અને સંબંધિત તમામ વિધિઓ કરવી જોઈએ.
ષટ્ ચ તસ્માદ્ધવિઃશેષાત્ પિણ્ડાન્કૃત્વા તતોદકમ્ દદ્યાદુદકપાત્રૈસ્ તુ સતિલં સવ્યપાણિના
પછી, હવનના બચેલા ભાગમાંથી છ પિંડ બનાવી, પાણીના પાત્રમાં તિલ સાથે, ડાબા હાથથી, પાણી અર્પણ કરવું.
જાન્વ્ આચ્ય સવ્યં યત્નેન દર્ભયુક્તો વિમત્સરઃ વિધાય લેખા યત્નેન નિર્વાપેષ્વવનેજનમ્
સાવધાનીપૂર્વક, ડાબા ઘૂંટણ પાસે દર્ભા મૂકી, મનમાં કોઈ ઈર્ષ્યા વિના, નિયમ પ્રમાણે લીટી દોરી, છાંટક અને શુદ્ધિકરણ કરવું.
દક્ષિણાભિમુખઃ કુર્યાત્ કરે દર્વીં નિધાય વૈ નિધાય પિણ્ડમ્ એકૈકં સર્વદર્ભેષ્વનુક્રમાત્
દક્ષિણ તરફ મોખું કરીને, હાથમાં કડછો રાખવો અને પછી દરેક પિંડને ક્રમશઃ તમામ દર્ભા પર મૂકવા.
નિનયેદથ દર્ભેષુ નામગોત્રાનુકીર્તનૈઃ તેષુ દર્ભેષુ તં હસ્તં વિમૃજ્યાલ્લેપભાગિનામ્
પછી, દર્ભા પર નામ અને ગોત્ર ઉચ્ચારી, એ દર્ભાને સ્પર્શ કર્યા પછી, અર્પણના હકદાર માટે હાથ સાફ કરવો.
તથૈવ ચ તતઃ કુર્યાત્ પુનઃ પ્રત્યવનેજનમ્ ષડપ્યૃતૂન્નમસ્કૃત્ય ગન્ધધૂપાર્હણાદિભિઃ
એ જ રીતે, ફરીથી શુદ્ધિકરણ કરવું, છ ઋતુઓને વંદન કરી, સુગંધ, ધૂપ અને અન્ય યોગ્ય વસ્તુઓ અર્પણ કરવી.
એવમાવાહ્ય તત્સર્વં વેદમન્ત્રૈર્યથોદિતૈઃ એકાગ્નેરેક એવ સ્યાન્ નિર્વાપો દર્વિકા તથા
આ રીતે, વિધિ પ્રમાણે વેદમંત્રોથી સર્વનું આવાહન કર્યા પછી, એક અગ્નિ હોય તો માત્ર એક અર્પણ અને એક કડછો જ રાખવો.
તતઃ કૃત્વાન્તરે દદ્યાત્ પત્નીભ્યો ઽન્નં કુશેષુ સઃ તદ્વત્પિણ્ડાદિકે કુર્યાદ્ આવાહનવિસર્જનમ્
પછી, એ પ્રમાણે, પત્નીઓને કુશ પર અન્ન આપવું અને પિંડાદિક માટે પણ આવાહન અને વિસર્જન કરવું.
તતો ગૃહીત્વા પિણ્ડેભ્યો માત્રાઃ સર્વાઃ ક્રમેણ તુ તાનેવ વિપ્રાન્પ્રથમં પ્રાશયેદ્યત્નતો નરઃ
પછી, પિંડમાંથી તમામ ભાગો ક્રમશઃ લઈને, પહેલા બ્રાહ્મણોને સાવધાનીથી અર્પણ કરવું.
યસ્માદન્નાદ્ધૃતા માત્રા ભક્ષયન્તિ દ્વિજાતયઃ અન્વાહાર્યકમ્ ઇત્યુક્તં તસ્માત્તચ્ચન્દ્રસંક્ષયે
કારણ કે, અન્નમાંથી લીધેલા ભાગો દ્વિજાતિઓ ખાય છે, તેને 'અન્વાહાર્ય' કહે છે; તેથી, એ વિધિ ચંદ્રક્ષય સમયે કરવી.
પૂર્વં દત્ત્વા તુ તદ્ધસ્તે સપવિત્રં તિલોદકમ્ તત્પિણ્ડાગ્રં પ્રયચ્છેત સ્વધૈષામસ્ત્વિતિ બ્રુવન્
પહેલા, તેમના હાથમાં તિલવાળું પાણી અને પવિત્ર રાખીને, પિંડના અગ્રભાગ આપવો અને 'એમના તૃપ્તિ માટે હોય' એમ કહેવું.
વર્ણયન્ભોજયેદન્નં મિષ્ટં પૂતં ચ સર્વદા વર્જયેત્ક્રોધપરતાં સ્મરન્નારાયણં હરિમ્
વર્ણન કરીને, હંમેશાં શુદ્ધ અને મીઠું અન્ન જ આપવું, ક્રોધી વ્યક્તિઓને ટાળવું અને નારાયણ, હરિનું સ્મરણ કરવું.
તૃપ્તાઞ્જ્ઞાત્વા તતઃ કુર્યાદ્ વિકિરન્સાર્વવર્ણિકમ્ સોદકં ચાન્નમુદ્ધૃત્ય સલિલં પ્રક્ષિપેદ્ભુવિ
જાણ્યા પછી કે તેઓ તૃપ્ત થયા છે, પછી સર્વ વર્ણના લોકો માટે અન્ન વિતરણ કરવું અને પછી અન્ન અને પાણી જમીન પર ઢોળવું.
આચાન્તેષુ પુનર્દદ્યાજ્ જલપુષ્પાક્ષતોદકમ્ સ્વસ્તિવાચનકં સર્વં પિણ્ડોપરિ સમાહરેત્
ભોજન પૂર્ણ થયા પછી, ફરીથી ફૂલો અને અક્ષતાવાળું પાણી અર્પણ કરવું, શુભવચન બોલવું અને આ બધું પિંડ પર એકત્ર કરવું.
દેવાદ્યન્તં પ્રકુર્વીત શ્રાદ્ધનાશો ઽન્યથા ભવેત્ વિસૃજ્ય બ્રાહ્મણાંસ્તદ્વત્ તેષાં કૃત્વા પ્રદક્ષિણમ્
દેવોથી અંત સુધી વિધિ કરવી, નહિ તો શ્રાદ્ધ વ્યર્થ થાય છે. બ્રાહ્મણોને વિદાય આપી, તેમનું પ્રદક્ષિણ પણ કરવું.