અમૂર્તશ્ચાભવલ્લોકો હ્ય્ અન્ધકારસમાવૃતઃ તતો ઽન્તરિક્ષે શંસન્તિ તેજસ્તે તુ પરિષ્કૃતમ્
પછી આખું જગત આકારવિહિન અને અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું; પછી આકાશમાં તારો શુદ્ધ તેજ દેખાયું.
કુજમ્ભસ્તત્સમાલોચ્ય દાનવો ઽતિપરાક્રમઃ અભિદુદ્રાવ વેગેન પદાતિર્ધનદં નદન્
કુજંભા એ બધું જોઈ, અત્યંત પરાક્રમી દૈત્ય, પગપાળા ધનદ પર ગર્જના કરતાં દોડી આવ્યો.
અથાભિમુખમ્ આયાન્તં દૈત્યં દૃષ્ટ્વા ધનાધિપઃ બભૂવ સમ્ભ્રમાવિષ્ટઃ પલાયનપરાયણઃ
પછી, જ્યારે દૈત્ય સીધો સામે આવતો જોઈ, ધનની દેવતા ભયથી ઘેરાઈ ગયા અને ભાગવા લાગ્યા.
તતઃ પલાયતસ્તસ્ય મુકુટં રત્નમણ્ડિતમ્ પપાત ભૂતલે દીપ્તં રવિબિમ્બમિવામ્બરાત્
જ્યારે તેઓ ભાગી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમના મોંઘા રત્નોથી શોભતા મુગટ જમીન પર પડી ગયો, જાણે આકાશમાંથી સૂર્યમંડળ નીચે પડી ગયું હોય.
શૂરાણામભિજાતાનાં ભર્તર્યપસૃતે રણાત્ મર્તું સંગ્રામશિરસિ યુક્તં તદ્ભૂષણાગ્રતઃ
પછી, જ્યારે તેમના મહાન સ્વામી યુદ્ધમાંથી પાછા વળી ગયા, ત્યારે બહાદુર અને ઉંચા કુળના યોદ્ધાઓએ, તેમના મુગટ પડ્યું હતું ત્યાં, યુદ્ધના મથાળે પોતાનું જીવન આપવું યોગ્ય હતું.
ઇતિ વ્યવસ્ય દુર્ધર્ષા નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રપાણયઃ યુયુત્સવઃ સ્થિતા યક્ષા મુકુટં પરિવાર્ય તમ્
આ રીતે નક્કી કરીને, ભયાનક અને વિવિધ શસ્ત્રો ધરાવતા, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક યક્ષોએ મુગટને ઘેરીને મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા.
અભિમાનધના વીરા ધનદસ્ય પદાનુગાઃ તાનમર્ષાચ્ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય દાનવશ્ચણ્ડપૌરુષઃ
આ ધનવાન અને ગર્વીલા વીરો, ધનની દેવતાના સેવકોએ ત્યાં સ્થિતી સંભાળી; તેમને જોઈને, ભયાનક અને શક્તિશાળી દૈત્ય ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો.
ભુશુણ્ડીં ભૈરવાકારાં ગૃહીત્વા શૈલગૌરવામ્ રક્ષિણો મુકુટસ્યાથ નિષ્પિપેષ નિશાચરાન્
પછી તેણે પહાડ જેટલું ભારે અને ભયાનક ભુશુંડી શસ્ત્ર પકડીને, મુગટના રક્ષક રાત્રિચર રાક્ષસોને ચકનાચૂર કરી નાખ્યા.
તાન્પ્રમથ્યાથ દનુજો મુકુટં તત્સ્વકે રથે સમારોપ્યામરરિપુર્ જિત્વા ધનદમાહવે
એ બધાને હરાવીને, દૈત્યએ મુગટ પોતાના રથ પર રાખી દીધું; યુદ્ધમાં ધનની દેવતાને હરાવી, દેવતાઓના દુશ્મન વિજયી થયો.
ધનાનિ રત્નાનિ ચ મૂર્તિમન્તિ તથા નિધાનાનિ શરીરિણશ્ચ આદાય સર્વાણિ જગામ દૈત્યો જમ્ભઃ સ્વસૈન્યં દનુજેન્દ્રસિંહઃ ધનાધિપો વૈ વિનિકીર્ણમૂર્ધજો જગામ દીનઃ સુરભર્તુરન્તિકમ્
પછી દૈત્ય જંભએ બધા ખજાના, રત્નો, મૂર્તિમાન સંપત્તિ અને જીવંત પ્રાણીઓ લઈ પોતાના સૈન્ય સાથે ચાલ્યો ગયો; ધનની દેવતા, વાળ વિખરાયેલા અને દુઃખી, દેવોના સ્વામી પાસે ગયા.
કુજમ્ભેનાથ સંસક્તો રજનીચરનન્દનઃ માયામમોઘામાશ્રિત્ય તામસીં રાક્ષસેશ્વરઃ
પછી, કુજંભ સાથે મળીને, રાત્રિચરનો પુત્ર અને રાક્ષસોના રાજાએ પોતાની અખૂટ, અંધકારમય માયા પર આધાર રાખીને યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
મોહયામાસ દૈત્યેન્દ્રં જગત્કૃત્વા તમોમયમ્ તતો વિફલનેત્રાણિ દાનવાનાં બલાનિ તુ
તેણે દૈત્યરાજાને મોહિત કરી દીધો અને આખું જગત અંધકારથી ઘેરી દીધું; ત્યારબાદ દૈત્યોના નેત્રો અને તેમની સેનાઓ બેકાર થઈ ગઈ.
ન શેકુશ્ચલિતં તત્ર પદાદપિ પદં તદા તતો નાનાસ્ત્રવર્ષેણ દાનવાનાં મહાચમૂમ્
ત્યાં, તેઓ એક પગલું પણ આગળ વધી શક્યા નહીં; પછી વિવિધ શસ્ત્રોના વરસાદથી દૈત્યોની મહાસેના—
જઘાન ઘનનીહારતિમિરાતુરવાહનામ્ વધ્યમાનેષુ દૈત્યેષુ કુજમ્ભે મૂઢચેતસિ
—જ deren વાહનો ઘન અંધકારથી પીડાઈ રહ્યા હતા—વિનાશ પામી; જ્યારે દૈત્યો મારાઈ રહ્યા હતા, ત્યારે કુજંભનું મન પણ ભ્રમિત થઈ ગયું.
મહિષો દાનવેન્દ્રસ્તુ કલ્પાન્તામ્ભોદસંનિભઃ અસ્ત્રં ચકાર સાવિત્રમ્ ઉલ્કાસંઘાતમણ્ડિતમ્
પછી દૈત્યરાજ મહિષ, જે કલ્પાંતના મેઘ જેવો કાળો હતો, તેણે સાવિત્ર નામનું શસ્ત્ર બનાવ્યું, જે ઉલ્કાઓના સમૂહથી શોભતું હતું.
વિજૃમ્ભત્યથ સાવિત્રે પરમાસ્ત્રે પ્રતાપિનિ પ્રણાશમગમત્તીવ્રં તમો ઘોરમનન્તરમ્
જ્યારે તે તેજસ્વી સાવિત્ર શસ્ત્ર ફેલાયું, ત્યારે ભયાનક અને ઘન અંધકાર તુરંત નાશ પામ્યું.
તતો ઽસ્ત્રં વિસ્ફુલિઙ્ગાઙ્કં તમઃ કૃત્સ્નં વ્યનાશયત્ પ્રફુલ્લારુણપદ્મૌઘં શરદીવામલં સરઃ
પછી, ચમકતા કણોથી યુક્ત એક શસ્ત્રે આખું અંધકાર દૂર કરી દીધું, જેમ શરદઋતુમાં ખીલેલા લાલ કમળોથી ભરેલું સ્વચ્છ સરોવર હોય.
તતસ્તમસિ સંશાન્તે દૈત્યેન્દ્રાઃ પ્રાપ્તચક્ષુષઃ ચક્રુઃ ક્રૂરેણ મનસા દેવાનીકૈઃ સહાદ્ભુતમ્
પછી, જ્યારે અંધકાર શાંત થયું, દૈત્યરાજાઓને ફરી નજર મળી અને તેમણે ક્રૂર મનથી પોતાની સેનાઓ સાથે દેવતાઓ સામે અદ્ભુત કાર્ય કર્યું.
શસ્ત્રૈરમર્ષાન્નિર્મુક્તૈર્ ભુજંગાસ્ત્રં વિનોદિતમ્ અથાદાય ધનુર્ઘોરમ્ ઇષૂંશ્ચાશીવિષોપમાન્
પછી, ગુસ્સામાં આવી, તેમણે શસ્ત્રો છોડ્યા અને ભુજંગાસ્ત્રનો ઉપયોગ કરીને ભયાનક ધનુષ્ય અને ઝેરી સાપ જેવા તીરો ઉપાડ્યા.
કુજમ્ભો ઽધાવત ક્ષિપ્તં રક્ષોરાજબલં પ્રતિ રાક્ષસેન્દ્રસ્તમ્ આયાન્તં વિલોક્ય સપદાનુગઃ
કુજંભે રાક્ષસરાજાની સેનાના સામે દોડ કર્યો, જે યુદ્ધ માટે તૈયાર હતી; તેને પોતાના સાથીઓ સાથે આગળ આવતો જોઈ, રાક્ષસોના સ્વામીએ—
વિવ્યાધ નિશિતૈર્બાણૈઃ ક્રૂરાશીવિષભીષણૈઃ તદાદાનં ચ સંધાનં ન મોક્ષશ્ચાપિ લક્ષ્યતે
તેણે તીક્ષ્ણ તીરો વડે, જે ભયાનક ઝેરી સાપ જેવાં હતા, પ્રહાર કર્યો; ધનુષ્ય ખેંચવું, નિશાન સાધવું કે છોડવું—કંઈ જ દેખાતું નહોતું.
ચિછેદાસ્ય શરવ્રાતાન્ સ્વશરૈર્ અતિલાઘવાત્ ધ્વજં પરમતીક્ષ્ણેન ચિત્રકર્મામરદ્વિષઃ
પોતાના તીરોની વિદગ્ધતા વડે, વીજળી જેવી ઝડપથી, સામેના તીરોને કાપી નાખ્યા; અને એક અત્યંત તીક્ષ્ણ, સુંદર રીતે બનાવેલા તીરે, અમરદ્વેષીનો ધ્વજ તોડી નાખ્યો.
સારથિં ચાસ્ય ભલ્લેન રથનીડાદપાતયત્ કુજમ્ભઃ કર્મ તદ્દૃષ્ટ્વા રાક્ષસેન્દ્રસ્ય સંયુગે
પછી કુજંભએ એક પહોળા ફલાવાળા તીરે સામેના રથચાલકને રથમાંથી નીચે પાડી દીધો; યુદ્ધમાં રાક્ષસોના રાજાએ આ કૃત્ય જોયું.
રોષરક્તેક્ષણયુતો રથાદાપ્લુત્ય દાનવઃ ખડ્ગં જગ્રાહ વેગેન શરદમ્બરનિર્મલમ્
કોપથી આંખો લાલ થઈ ગયેલી દાનવે, રથમાંથી કૂદી પડ્યો અને ઝડપથી શરદના આકાશ જેટલું નિર્મળ ખડગ પકડી લીધો.
ચર્મ ચોદયખણ્ડેન્દુદશકેન વિભૂષિતમ્ અભ્યદ્રવદ્રણે દૈત્યો રક્ષો ઽધિપતિમોજસા
દસ સોના જેવા અર્ધચંદ્રથી શોભિત ઢાલ લઈને, દૈત્યે મહાન બળથી રાક્ષસાધિપતિ સામે યુદ્ધમાં ધાવાન કર્યો.
તં રક્ષો ઽધિપતિઃ પ્રાપ્તં મુદ્ગરેણાહનદ્ધૃદિ સ તુ તેન પ્રહારેણ ક્ષીણઃ સંભ્રાન્તમાનસઃ
રાક્ષસોના રાજાએ, જ્યારે તે નજીક આવ્યો, ત્યારે ગદાથી તેના છાતીમાં ઘા કર્યો; એ ઘા થી દૈત્ય દુર્બળ થઈ ગયો અને મન ગભરાઈ ગયું.
તસ્થાવચેષ્ટો દનુજો યથા ધીરો ધરાધરઃ સ મુહૂર્તં સમાશ્વસ્તો દાનવેન્દ્રો ઽતિદુર્જયઃ
દૈત્ય સ્થિર પર્વત જેવો અચળ ઊભો રહ્યો; થોડા ક્ષણમાં એ અતિ દુર્જય દાનવરાજે ફરી સંયમ પામ્યો.
રથમારુહ્ય જગ્રાહ રક્ષો વામકરેણ તુ કેશેષુ નિરૃતિં દૈત્યો જાનુનાક્રમ્ય ધિષ્ઠિતમ્
પછી રાક્ષસે રથ પર ચડી, ડાબા હાથથી નિૃતિના વાળ પકડી લીધા, અને દૈત્યએ ઘૂંટણથી દબાવીને તેને સ્થિર રાખ્યો.
તતઃ ખડ્ગેન ચ શિરશ્ છેત્તુમૈચ્છદમર્ષણઃ તસ્મિંસ્તદન્તરે દેવો વરુણો ઽપાંપતિર્દ્રુતમ્
પછી ક્રોધિત થઈ, તેણે ખડગથી તેનું માથું કાપવાની ઈચ્છા કરી; એ જ સમયે, જળોના દેવ વરુણે ઝડપથી—
પાશેન દાનવેન્દ્રસ્ય બબન્ધ ચ ભુજદ્વયમ્ તતો બદ્ધભુજં દૈત્યં વિફલીકૃતપૌરુષમ્
—પાશ વડે દૈત્યરાજના બંને હાથ બાંધી દીધા; આમ, બાંધાયેલા હાથવાળા દૈત્યનું બળ નિષ્ફળ થયું.