રથાદાપ્લુત્ય વેગેન ભૂષણદ્યુતિભાસ્વરઃ ખડ્ગેન કમલાનીવ વિકોશેનામ્બરત્વિષા
તે તેજસ્વી આભૂષણોથી ઝગમગતો, રથમાંથી ઝડપથી કૂદી પડ્યો અને ખડગ લઈને, જે આકાશમાં અખુલીલ કમળ જેવો ઝળહળતો હતો—
ચિછેદ રિપુવક્ત્રાણિ વિચિત્રાણિ સમન્તતઃ તિર્યક્પૃષ્ઠમધશ્ચોર્ધ્વં દીર્ઘબાહુર્મહાસિના
તે લાંબા હાથવાળો, મહા ખડગથી ચારેય બાજુએ, આગળ, પાછળ, નીચે, ઉપર—શત્રુઓના મુખો કાપતો ગયો.
સંદષ્ટૌષ્ઠપુટાટોપભ્રુકુટીવિકટાનનઃ પ્રચણ્ડકોપરક્તાક્ષો ન્યકૃન્તદ્દાનવાન્રણે
કપાળ પર ભયાનક ભ્રૂભંગ, હોઠ દબાયેલા, ભયંકર ક્રોધથી આંખો લાલ—એ રીતે તેણે યુદ્ધમાં દૈત્યોને કાપી નાખ્યા.
તતો નિઃશેષિતપ્રાયાં વિલોક્ય સ્વામનીકિનીમ્ મુક્ત્વા કુજમ્ભો ધનદં રાક્ષસેન્દ્રમભિદ્રવન્
પછી, પોતાની સેના લગભગ નાશ પામી છે એ જોઈને, કુજંભાએ ધનદને છોડી રાક્ષસરાજ પર આક્રમણ કર્યું.
લબ્ધસંજ્ઞો ઽથ જમ્ભસ્તુ ધનાધ્યક્ષપદાનુગાન્ જીવગ્રાહાન્સ જગ્રાહ બદ્ધ્વા પાશૈઃ સહસ્રશઃ
પછી જંભાએ સંજાન પામી, ધનના રક્ષકોએ જે સહાયકો હતા, તેમને જીવતા પકડીને હજારોને ફાંસથી બાંધ્યા.
મૂર્તિમન્તિ તુ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ દાનવાઃ વાહનાનિ ચ દિવ્યાનિ વિમાનાનિ સહસ્રશઃ
દૈત્યોએ અનેક પ્રકારના જીવંત રત્નો, દિવ્ય વાહનો અને હજારો વિમાનો પર કબજો કર્યો.
ધનેશો લબ્ધસંજ્ઞો ઽથ તામવસ્થાં વિલોક્ય તુ નિઃશ્વસન્દીર્ઘમુષ્ણં ચ રોષાત્તામ્રવિલોચનઃ
ધનેશે સંજાન મેળવી એ સ્થિતિ જોઈ, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી અને લાંબી, ગરમ ઉશ્કેરાયેલ શ્વાસ છોડી.
ધ્યાત્વાસ્ત્રં ગારુડં દિવ્યં બાણં સંધાય કાર્મુકે મુમોચ દાનવાનીકે તં બાણં શત્રુદારણમ્
તેણે દિવ્ય ગરુડાસ્ત્રનું સ્મરણ કર્યું, ધનુષ પર બાણ ચઢાવ્યો અને એ શત્રુવિનાશક બાણ દૈત્યસેનામાં છોડ્યો.
પ્રથમં કાર્મુકાત્તસ્ય નિશ્ચેરુર્ધૂમરાજયઃ અનન્તરં સ્ફુલિઙ્ગાનાં કોટયો દીપ્તવર્ચસામ્
પહેલા તેના ધનુષમાંથી ધૂમ્રના વાદળો નીકળ્યા; પછી અગ્નિના અસંખ્ય પ્રખર ચિંગારીઓ દેખાઈ.
તતો જ્વાલાકુલં વ્યોમ ચકારાસ્ત્રં સમન્તતઃ તતઃ ક્રમેણ દુર્વારં નાનારૂપં તદાભવત્
પછી એ અસ્ત્રે આખા આકાશને જ્વાળાઓથી ધધકતું કરી દીધું; અને ધીરે ધીરે એ અનેક રૂપ ધરાવતું, અપરાજેય બની ગયું.
અમૂર્તશ્ચાભવલ્લોકો હ્ય્ અન્ધકારસમાવૃતઃ તતો ઽન્તરિક્ષે શંસન્તિ તેજસ્તે તુ પરિષ્કૃતમ્
પછી આખું જગત આકારવિહિન અને અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું; પછી આકાશમાં તારો શુદ્ધ તેજ દેખાયું.
કુજમ્ભસ્તત્સમાલોચ્ય દાનવો ઽતિપરાક્રમઃ અભિદુદ્રાવ વેગેન પદાતિર્ધનદં નદન્
કુજંભા એ બધું જોઈ, અત્યંત પરાક્રમી દૈત્ય, પગપાળા ધનદ પર ગર્જના કરતાં દોડી આવ્યો.
અથાભિમુખમ્ આયાન્તં દૈત્યં દૃષ્ટ્વા ધનાધિપઃ બભૂવ સમ્ભ્રમાવિષ્ટઃ પલાયનપરાયણઃ
પછી, જ્યારે દૈત્ય સીધો સામે આવતો જોઈ, ધનની દેવતા ભયથી ઘેરાઈ ગયા અને ભાગવા લાગ્યા.
તતઃ પલાયતસ્તસ્ય મુકુટં રત્નમણ્ડિતમ્ પપાત ભૂતલે દીપ્તં રવિબિમ્બમિવામ્બરાત્
જ્યારે તેઓ ભાગી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમના મોંઘા રત્નોથી શોભતા મુગટ જમીન પર પડી ગયો, જાણે આકાશમાંથી સૂર્યમંડળ નીચે પડી ગયું હોય.
શૂરાણામભિજાતાનાં ભર્તર્યપસૃતે રણાત્ મર્તું સંગ્રામશિરસિ યુક્તં તદ્ભૂષણાગ્રતઃ
પછી, જ્યારે તેમના મહાન સ્વામી યુદ્ધમાંથી પાછા વળી ગયા, ત્યારે બહાદુર અને ઉંચા કુળના યોદ્ધાઓએ, તેમના મુગટ પડ્યું હતું ત્યાં, યુદ્ધના મથાળે પોતાનું જીવન આપવું યોગ્ય હતું.
ઇતિ વ્યવસ્ય દુર્ધર્ષા નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રપાણયઃ યુયુત્સવઃ સ્થિતા યક્ષા મુકુટં પરિવાર્ય તમ્
આ રીતે નક્કી કરીને, ભયાનક અને વિવિધ શસ્ત્રો ધરાવતા, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક યક્ષોએ મુગટને ઘેરીને મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા.
અભિમાનધના વીરા ધનદસ્ય પદાનુગાઃ તાનમર્ષાચ્ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય દાનવશ્ચણ્ડપૌરુષઃ
આ ધનવાન અને ગર્વીલા વીરો, ધનની દેવતાના સેવકોએ ત્યાં સ્થિતી સંભાળી; તેમને જોઈને, ભયાનક અને શક્તિશાળી દૈત્ય ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો.
ભુશુણ્ડીં ભૈરવાકારાં ગૃહીત્વા શૈલગૌરવામ્ રક્ષિણો મુકુટસ્યાથ નિષ્પિપેષ નિશાચરાન્
પછી તેણે પહાડ જેટલું ભારે અને ભયાનક ભુશુંડી શસ્ત્ર પકડીને, મુગટના રક્ષક રાત્રિચર રાક્ષસોને ચકનાચૂર કરી નાખ્યા.
તાન્પ્રમથ્યાથ દનુજો મુકુટં તત્સ્વકે રથે સમારોપ્યામરરિપુર્ જિત્વા ધનદમાહવે
એ બધાને હરાવીને, દૈત્યએ મુગટ પોતાના રથ પર રાખી દીધું; યુદ્ધમાં ધનની દેવતાને હરાવી, દેવતાઓના દુશ્મન વિજયી થયો.
ધનાનિ રત્નાનિ ચ મૂર્તિમન્તિ તથા નિધાનાનિ શરીરિણશ્ચ આદાય સર્વાણિ જગામ દૈત્યો જમ્ભઃ સ્વસૈન્યં દનુજેન્દ્રસિંહઃ ધનાધિપો વૈ વિનિકીર્ણમૂર્ધજો જગામ દીનઃ સુરભર્તુરન્તિકમ્
પછી દૈત્ય જંભએ બધા ખજાના, રત્નો, મૂર્તિમાન સંપત્તિ અને જીવંત પ્રાણીઓ લઈ પોતાના સૈન્ય સાથે ચાલ્યો ગયો; ધનની દેવતા, વાળ વિખરાયેલા અને દુઃખી, દેવોના સ્વામી પાસે ગયા.
કુજમ્ભેનાથ સંસક્તો રજનીચરનન્દનઃ માયામમોઘામાશ્રિત્ય તામસીં રાક્ષસેશ્વરઃ
પછી, કુજંભ સાથે મળીને, રાત્રિચરનો પુત્ર અને રાક્ષસોના રાજાએ પોતાની અખૂટ, અંધકારમય માયા પર આધાર રાખીને યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
મોહયામાસ દૈત્યેન્દ્રં જગત્કૃત્વા તમોમયમ્ તતો વિફલનેત્રાણિ દાનવાનાં બલાનિ તુ
તેણે દૈત્યરાજાને મોહિત કરી દીધો અને આખું જગત અંધકારથી ઘેરી દીધું; ત્યારબાદ દૈત્યોના નેત્રો અને તેમની સેનાઓ બેકાર થઈ ગઈ.
ન શેકુશ્ચલિતં તત્ર પદાદપિ પદં તદા તતો નાનાસ્ત્રવર્ષેણ દાનવાનાં મહાચમૂમ્
ત્યાં, તેઓ એક પગલું પણ આગળ વધી શક્યા નહીં; પછી વિવિધ શસ્ત્રોના વરસાદથી દૈત્યોની મહાસેના—
જઘાન ઘનનીહારતિમિરાતુરવાહનામ્ વધ્યમાનેષુ દૈત્યેષુ કુજમ્ભે મૂઢચેતસિ
—જ deren વાહનો ઘન અંધકારથી પીડાઈ રહ્યા હતા—વિનાશ પામી; જ્યારે દૈત્યો મારાઈ રહ્યા હતા, ત્યારે કુજંભનું મન પણ ભ્રમિત થઈ ગયું.
મહિષો દાનવેન્દ્રસ્તુ કલ્પાન્તામ્ભોદસંનિભઃ અસ્ત્રં ચકાર સાવિત્રમ્ ઉલ્કાસંઘાતમણ્ડિતમ્
પછી દૈત્યરાજ મહિષ, જે કલ્પાંતના મેઘ જેવો કાળો હતો, તેણે સાવિત્ર નામનું શસ્ત્ર બનાવ્યું, જે ઉલ્કાઓના સમૂહથી શોભતું હતું.
વિજૃમ્ભત્યથ સાવિત્રે પરમાસ્ત્રે પ્રતાપિનિ પ્રણાશમગમત્તીવ્રં તમો ઘોરમનન્તરમ્
જ્યારે તે તેજસ્વી સાવિત્ર શસ્ત્ર ફેલાયું, ત્યારે ભયાનક અને ઘન અંધકાર તુરંત નાશ પામ્યું.
તતો ઽસ્ત્રં વિસ્ફુલિઙ્ગાઙ્કં તમઃ કૃત્સ્નં વ્યનાશયત્ પ્રફુલ્લારુણપદ્મૌઘં શરદીવામલં સરઃ
પછી, ચમકતા કણોથી યુક્ત એક શસ્ત્રે આખું અંધકાર દૂર કરી દીધું, જેમ શરદઋતુમાં ખીલેલા લાલ કમળોથી ભરેલું સ્વચ્છ સરોવર હોય.
તતસ્તમસિ સંશાન્તે દૈત્યેન્દ્રાઃ પ્રાપ્તચક્ષુષઃ ચક્રુઃ ક્રૂરેણ મનસા દેવાનીકૈઃ સહાદ્ભુતમ્
પછી, જ્યારે અંધકાર શાંત થયું, દૈત્યરાજાઓને ફરી નજર મળી અને તેમણે ક્રૂર મનથી પોતાની સેનાઓ સાથે દેવતાઓ સામે અદ્ભુત કાર્ય કર્યું.
શસ્ત્રૈરમર્ષાન્નિર્મુક્તૈર્ ભુજંગાસ્ત્રં વિનોદિતમ્ અથાદાય ધનુર્ઘોરમ્ ઇષૂંશ્ચાશીવિષોપમાન્
પછી, ગુસ્સામાં આવી, તેમણે શસ્ત્રો છોડ્યા અને ભુજંગાસ્ત્રનો ઉપયોગ કરીને ભયાનક ધનુષ્ય અને ઝેરી સાપ જેવા તીરો ઉપાડ્યા.
કુજમ્ભો ઽધાવત ક્ષિપ્તં રક્ષોરાજબલં પ્રતિ રાક્ષસેન્દ્રસ્તમ્ આયાન્તં વિલોક્ય સપદાનુગઃ
કુજંભે રાક્ષસરાજાની સેનાના સામે દોડ કર્યો, જે યુદ્ધ માટે તૈયાર હતી; તેને પોતાના સાથીઓ સાથે આગળ આવતો જોઈ, રાક્ષસોના સ્વામીએ—