વ્યર્થીકૃતાં તુ તાં દૃષ્ટ્વા શરવૃષ્ટિં ધનાધિપઃ શક્તિં જગ્રાહ દુર્ધર્ષાં હેમઘણ્ટાટ્ટહાસિનીમ્
એ બાણવર્ષા નિષ્ફળ થઈ ગઈ જોઈ, ધનાધિપતિએ સોનાની ઘંટીઓથી શોભાયમાન એવી અપરાજિત શક્તિ ઉપાડી.
બાહુના રત્નકેયૂરકાન્તિસંતાનહાસિના સ તાં નિરૂપ્ય વેગેન કુજમ્ભાય મુમોચ હ
રત્નકંકણોથી ઝગમગતા હાથથી, તેણે એ શક્તિને નિશાન બનાવી ઝડપથી કુજંભા પર ફેંકી.
સા કુજમ્ભસ્ય હૃદયં દારયામાસ દારુણમ્ વિત્તેહા સ્વલ્પસત્ત્વસ્ય પુરુષસ્યેવ ભાવિતા
એ શક્તિએ કુજંભાના હૃદયને ભયાનક રીતે ફાડી નાખ્યું, જેમ ધન માટે લાલચી અને નબળા મનુષ્યને ભાગ્ય કચડી નાખે.
અથાસ્ય હૃદયં ભિત્ત્વા જગામ ધરણીતલમ્ તતો મુહૂર્તાદસ્વસ્થો દાનવો દારુણાકૃતિઃ
પછી એ શક્તિએ તેનું હૃદય ભેદીને ધરતી પર પહોંચી, અને થોડા ક્ષણમાં જ ભયાનક આકાર ધરાવતો દૈત્ય અસ્થિર થઈ ગયો.
જગ્રાહ પટ્ટિશં દૈત્યઃ પ્રાંશું શિતશિલામુખમ્ સ તેન પટ્ટિશેનાજૌ ધનદસ્ય સ્તનાન્તરમ્
દૈત્યએ લાંબી, તીખી પથ્થરની અણીવાળી ભાલા પકડી અને એ ભાલાથી યુદ્ધમાં ધનદના છાતીમાં ઘા કર્યો.
વાક્યેન તીક્ષ્ણરૂપેણ મર્માન્તરવિસર્પિણા નિર્બિભેદાભિજાતસ્ય હૃદયં દુર્જનો યથા
કઠોર અને હૃદયને ઘાયલ કરતી વાણીથી દુષ્ટએ શ્રેષ્ઠના હૃદયને એમ જ દુઃખાવ્યું જેમ કે દુર્જન સારા માણસને દુઃખ આપે.
તેન પટ્ટિશઘાતેન ધનેશઃ પરિમૂર્છિતઃ નિપપાત રથોપસ્થે જર્જરો ધૂર્વહો યથા
એ ભાલાના પ્રહારથી ધનેશ બેભાન થઈ ગયા અને ધ્વજ તૂટી પડે તેમ રથના પાટિયા પર પડી ગયા.
તથાગતં તુ તં દૃષ્ટ્વા ધનેશં નરવાહનમ્ ખડ્ગાસ્ત્રો નિરૃતિર્દેવો નિશાચરબલાનુગઃ
એવી હાલતમાં ધનેશને જોઈને, ખડગધારી નિૃતિ દેવ રાત્રિના દૈત્યસેનાના સાથે આગળ વધ્યા.
અભિદુદ્રાવ વેગેન કુજમ્ભં ભીમવિક્રમમ્ અથ દૃષ્ટ્વા તુ દુર્ધર્ષં કુજમ્ભો રાક્ષસેશ્વરમ્
એ પછી તેઓ ભયાનક પરાક્રમી કુજંભા પર ઝડપથી તૂટ્યા; અને દુર્લંઘ્ય એવા કુજંભાને જોઈને—દૈત્યરાજ—
ચોદયામાસ સૈન્યાનિ રાક્ષસેન્દ્રવધં પ્રતિ સ દૃષ્ટ્વા ચોદિતાં સેનાં ભલ્લનાનાસ્ત્રભીષણામ્
તેણે પોતાની સેનાને રાક્ષસરાજના સંહાર માટે ચડાવવાનો આદેશ આપ્યો. એ ભયાનક તીરો અને શસ્ત્રોથી સજ્જ સેનાને જોઈને—
રથાદાપ્લુત્ય વેગેન ભૂષણદ્યુતિભાસ્વરઃ ખડ્ગેન કમલાનીવ વિકોશેનામ્બરત્વિષા
તે તેજસ્વી આભૂષણોથી ઝગમગતો, રથમાંથી ઝડપથી કૂદી પડ્યો અને ખડગ લઈને, જે આકાશમાં અખુલીલ કમળ જેવો ઝળહળતો હતો—
ચિછેદ રિપુવક્ત્રાણિ વિચિત્રાણિ સમન્તતઃ તિર્યક્પૃષ્ઠમધશ્ચોર્ધ્વં દીર્ઘબાહુર્મહાસિના
તે લાંબા હાથવાળો, મહા ખડગથી ચારેય બાજુએ, આગળ, પાછળ, નીચે, ઉપર—શત્રુઓના મુખો કાપતો ગયો.
સંદષ્ટૌષ્ઠપુટાટોપભ્રુકુટીવિકટાનનઃ પ્રચણ્ડકોપરક્તાક્ષો ન્યકૃન્તદ્દાનવાન્રણે
કપાળ પર ભયાનક ભ્રૂભંગ, હોઠ દબાયેલા, ભયંકર ક્રોધથી આંખો લાલ—એ રીતે તેણે યુદ્ધમાં દૈત્યોને કાપી નાખ્યા.
તતો નિઃશેષિતપ્રાયાં વિલોક્ય સ્વામનીકિનીમ્ મુક્ત્વા કુજમ્ભો ધનદં રાક્ષસેન્દ્રમભિદ્રવન્
પછી, પોતાની સેના લગભગ નાશ પામી છે એ જોઈને, કુજંભાએ ધનદને છોડી રાક્ષસરાજ પર આક્રમણ કર્યું.
લબ્ધસંજ્ઞો ઽથ જમ્ભસ્તુ ધનાધ્યક્ષપદાનુગાન્ જીવગ્રાહાન્સ જગ્રાહ બદ્ધ્વા પાશૈઃ સહસ્રશઃ
પછી જંભાએ સંજાન પામી, ધનના રક્ષકોએ જે સહાયકો હતા, તેમને જીવતા પકડીને હજારોને ફાંસથી બાંધ્યા.
મૂર્તિમન્તિ તુ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ દાનવાઃ વાહનાનિ ચ દિવ્યાનિ વિમાનાનિ સહસ્રશઃ
દૈત્યોએ અનેક પ્રકારના જીવંત રત્નો, દિવ્ય વાહનો અને હજારો વિમાનો પર કબજો કર્યો.
ધનેશો લબ્ધસંજ્ઞો ઽથ તામવસ્થાં વિલોક્ય તુ નિઃશ્વસન્દીર્ઘમુષ્ણં ચ રોષાત્તામ્રવિલોચનઃ
ધનેશે સંજાન મેળવી એ સ્થિતિ જોઈ, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી અને લાંબી, ગરમ ઉશ્કેરાયેલ શ્વાસ છોડી.
ધ્યાત્વાસ્ત્રં ગારુડં દિવ્યં બાણં સંધાય કાર્મુકે મુમોચ દાનવાનીકે તં બાણં શત્રુદારણમ્
તેણે દિવ્ય ગરુડાસ્ત્રનું સ્મરણ કર્યું, ધનુષ પર બાણ ચઢાવ્યો અને એ શત્રુવિનાશક બાણ દૈત્યસેનામાં છોડ્યો.
પ્રથમં કાર્મુકાત્તસ્ય નિશ્ચેરુર્ધૂમરાજયઃ અનન્તરં સ્ફુલિઙ્ગાનાં કોટયો દીપ્તવર્ચસામ્
પહેલા તેના ધનુષમાંથી ધૂમ્રના વાદળો નીકળ્યા; પછી અગ્નિના અસંખ્ય પ્રખર ચિંગારીઓ દેખાઈ.
તતો જ્વાલાકુલં વ્યોમ ચકારાસ્ત્રં સમન્તતઃ તતઃ ક્રમેણ દુર્વારં નાનારૂપં તદાભવત્
પછી એ અસ્ત્રે આખા આકાશને જ્વાળાઓથી ધધકતું કરી દીધું; અને ધીરે ધીરે એ અનેક રૂપ ધરાવતું, અપરાજેય બની ગયું.
અમૂર્તશ્ચાભવલ્લોકો હ્ય્ અન્ધકારસમાવૃતઃ તતો ઽન્તરિક્ષે શંસન્તિ તેજસ્તે તુ પરિષ્કૃતમ્
પછી આખું જગત આકારવિહિન અને અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું; પછી આકાશમાં તારો શુદ્ધ તેજ દેખાયું.
કુજમ્ભસ્તત્સમાલોચ્ય દાનવો ઽતિપરાક્રમઃ અભિદુદ્રાવ વેગેન પદાતિર્ધનદં નદન્
કુજંભા એ બધું જોઈ, અત્યંત પરાક્રમી દૈત્ય, પગપાળા ધનદ પર ગર્જના કરતાં દોડી આવ્યો.
અથાભિમુખમ્ આયાન્તં દૈત્યં દૃષ્ટ્વા ધનાધિપઃ બભૂવ સમ્ભ્રમાવિષ્ટઃ પલાયનપરાયણઃ
પછી, જ્યારે દૈત્ય સીધો સામે આવતો જોઈ, ધનની દેવતા ભયથી ઘેરાઈ ગયા અને ભાગવા લાગ્યા.
તતઃ પલાયતસ્તસ્ય મુકુટં રત્નમણ્ડિતમ્ પપાત ભૂતલે દીપ્તં રવિબિમ્બમિવામ્બરાત્
જ્યારે તેઓ ભાગી રહ્યા હતા, ત્યારે તેમના મોંઘા રત્નોથી શોભતા મુગટ જમીન પર પડી ગયો, જાણે આકાશમાંથી સૂર્યમંડળ નીચે પડી ગયું હોય.
શૂરાણામભિજાતાનાં ભર્તર્યપસૃતે રણાત્ મર્તું સંગ્રામશિરસિ યુક્તં તદ્ભૂષણાગ્રતઃ
પછી, જ્યારે તેમના મહાન સ્વામી યુદ્ધમાંથી પાછા વળી ગયા, ત્યારે બહાદુર અને ઉંચા કુળના યોદ્ધાઓએ, તેમના મુગટ પડ્યું હતું ત્યાં, યુદ્ધના મથાળે પોતાનું જીવન આપવું યોગ્ય હતું.
ઇતિ વ્યવસ્ય દુર્ધર્ષા નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રપાણયઃ યુયુત્સવઃ સ્થિતા યક્ષા મુકુટં પરિવાર્ય તમ્
આ રીતે નક્કી કરીને, ભયાનક અને વિવિધ શસ્ત્રો ધરાવતા, યુદ્ધ માટે ઉત્સુક યક્ષોએ મુગટને ઘેરીને મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા.
અભિમાનધના વીરા ધનદસ્ય પદાનુગાઃ તાનમર્ષાચ્ચ સમ્પ્રેક્ષ્ય દાનવશ્ચણ્ડપૌરુષઃ
આ ધનવાન અને ગર્વીલા વીરો, ધનની દેવતાના સેવકોએ ત્યાં સ્થિતી સંભાળી; તેમને જોઈને, ભયાનક અને શક્તિશાળી દૈત્ય ગુસ્સાથી ભરાઈ ગયો.
ભુશુણ્ડીં ભૈરવાકારાં ગૃહીત્વા શૈલગૌરવામ્ રક્ષિણો મુકુટસ્યાથ નિષ્પિપેષ નિશાચરાન્
પછી તેણે પહાડ જેટલું ભારે અને ભયાનક ભુશુંડી શસ્ત્ર પકડીને, મુગટના રક્ષક રાત્રિચર રાક્ષસોને ચકનાચૂર કરી નાખ્યા.
તાન્પ્રમથ્યાથ દનુજો મુકુટં તત્સ્વકે રથે સમારોપ્યામરરિપુર્ જિત્વા ધનદમાહવે
એ બધાને હરાવીને, દૈત્યએ મુગટ પોતાના રથ પર રાખી દીધું; યુદ્ધમાં ધનની દેવતાને હરાવી, દેવતાઓના દુશ્મન વિજયી થયો.
ધનાનિ રત્નાનિ ચ મૂર્તિમન્તિ તથા નિધાનાનિ શરીરિણશ્ચ આદાય સર્વાણિ જગામ દૈત્યો જમ્ભઃ સ્વસૈન્યં દનુજેન્દ્રસિંહઃ ધનાધિપો વૈ વિનિકીર્ણમૂર્ધજો જગામ દીનઃ સુરભર્તુરન્તિકમ્
પછી દૈત્ય જંભએ બધા ખજાના, રત્નો, મૂર્તિમાન સંપત્તિ અને જીવંત પ્રાણીઓ લઈ પોતાના સૈન્ય સાથે ચાલ્યો ગયો; ધનની દેવતા, વાળ વિખરાયેલા અને દુઃખી, દેવોના સ્વામી પાસે ગયા.