પદાતિરથ વિત્તેશો ગદામાદાય ભૈરવીમ્ મહાહવવિમર્દેષુ દૃપ્તશત્રુવિનાશિનીમ્
પદાતી અને રથ પર રહેલા વિત્તેશ્વરે ભયાનક ગદા ઉપાડી, જે મહાયુદ્ધમાં ઘમંડિયા શત્રુઓનો નાશ કરતી હતી.
અધૃષ્યાં સર્વભૂતાનાં બહુવર્ષગણાર્ચિતામ્ નાનાચન્દનદિગ્ધાઙ્ગાં દિવ્યપુષ્પવિવાસિતામ્
એ ગદા, જેને બધા જીવોથી કોઈ હરાવી શકતું નહોતું, વર્ષો સુધી પૂજાયેલી, વિવિધ ચંદનથી લપેટાયેલી અને દિવ્ય ફૂલો વડે શોભાયમાન હતી.
નિર્મલાયોમયીં ગુર્વીમ્ અમોઘાં હેમભૂષણામ્ ચિક્ષેપ મૂર્ધ્નિ સંક્રુદ્ધો જમ્ભસ્ય તુ ધનાધિપઃ
પવિત્ર, લોખંડની, ભારે, ક્યારેય નિષ્ફળ ન થતી અને સોનાના આભૂષણોથી શોભાયમાન એવી ગદાને ક્રોધિત ધનાધિપતિએ જંભના માથા પર ફેંકી.
આયાન્તીં તાં સમાલોક્ય તડિત્સંઘાતમણ્ડિતામ્ દૈત્યો ગદાભિઘાતાર્થં શસ્ત્રવૃષ્ટિં મુમોચ હ
એ વીજળીના ઝાંઝાવાત જેવી તેજસ્વી ગદા આવતી જોઈને, દૈત્યે તેને અટકાવવા માટે શસ્ત્રોની વરસાદ વરસાવી.
ચક્રાણિ કુણપાન્પ્રાસાન્ ભુશુણ્ડીઃ પટ્ટિશાનપિ હેમકેયૂરનદ્ધાભ્યાં બાહુભ્યાં ચણ્ડવિક્રમઃ
ચક્ર, ખોપરીઓ, ભાલા, ભુશુંડી અને પટ્ટિશ પણ, બંને હાથમાં સોનાની કડીઓ પહેરેલા અને ભયાનક પરાક્રમથી ભરેલા હતા.
વ્યર્થીકૃત્ય તુ તાન્સર્વાન્ આયુધાન્દૈત્યવક્ષસિ પ્રસ્ફુરન્તી પપાતોગ્રા મહોલ્કેવાદ્રિકન્દરે
પણ એ બધા શસ્ત્રોને નિષ્ફળ બનાવી, ભયાનક ગદા દૈત્યના છાતી પર વીજળી જેવી ઝલકી મારીને, પહાડની ગુફામાં પડતા મહા ઉલ્કા જેવી પડી.
સ તયાભિહતો ગાઢં પપાત રથકૂબરે સ્રોતોભિશ્ચાસ્ય રુધિરં સુસ્રાવ ગતચેતસઃ
એ ગદાથી જોરથી ઘાયલ થઈને, દૈત્ય રથના ધુરા પર પડી ગયો અને તેના શરીરમાંથી લોહીની ધારા વહેવા લાગી, તે બેભાન થઈ ગયો.
જમ્ભં તુ નિહતં મત્વા કુજમ્ભો ભૈરવસ્વનઃ ધનાધિપસ્ય સંક્રુદ્ધો વાક્યેનાતીવ કોપિતઃ
જંભને મરેલો માનીને, કુજંભે ભયાનક ગર્જના કરી અને ધનાધિપતિના વચનોથી અત્યંત ક્રોધિત થયો.
ચક્રે બાણમયં જાલં દિક્ષુ યક્ષાધિપસ્ય તુ ચિછેદ બાણજાલં તદ્ અર્ધચન્દ્રૈઃ શિતૈસ્તતઃ
કુજંભે યક્ષાધિપતિ સામે ચારેય દિશામાં બાણોનું જાળ રચ્યું, પણ તે જાળ તીક્ષ્ણ અર્ધચંદ્રાકાર બાણોથી કાપી નાખવામાં આવ્યું.
મુમોચ શરવૃષ્ટિં તુ તસ્મૈ યક્ષાધિપો બલી સ તં દૈત્યઃ શરવ્રાતં ચિછેદ નિશિતૈઃ શરૈઃ
પછી શક્તિશાળી યક્ષાધિપતિએ તેના પર બાણોની વરસાદ વરસાવી, પણ દૈત્યે તે બાણોના સમૂહને તીક્ષ્ણ બાણોથી કાપી નાખ્યો.
વ્યર્થીકૃતાં તુ તાં દૃષ્ટ્વા શરવૃષ્ટિં ધનાધિપઃ શક્તિં જગ્રાહ દુર્ધર્ષાં હેમઘણ્ટાટ્ટહાસિનીમ્
એ બાણવર્ષા નિષ્ફળ થઈ ગઈ જોઈ, ધનાધિપતિએ સોનાની ઘંટીઓથી શોભાયમાન એવી અપરાજિત શક્તિ ઉપાડી.
બાહુના રત્નકેયૂરકાન્તિસંતાનહાસિના સ તાં નિરૂપ્ય વેગેન કુજમ્ભાય મુમોચ હ
રત્નકંકણોથી ઝગમગતા હાથથી, તેણે એ શક્તિને નિશાન બનાવી ઝડપથી કુજંભા પર ફેંકી.
સા કુજમ્ભસ્ય હૃદયં દારયામાસ દારુણમ્ વિત્તેહા સ્વલ્પસત્ત્વસ્ય પુરુષસ્યેવ ભાવિતા
એ શક્તિએ કુજંભાના હૃદયને ભયાનક રીતે ફાડી નાખ્યું, જેમ ધન માટે લાલચી અને નબળા મનુષ્યને ભાગ્ય કચડી નાખે.
અથાસ્ય હૃદયં ભિત્ત્વા જગામ ધરણીતલમ્ તતો મુહૂર્તાદસ્વસ્થો દાનવો દારુણાકૃતિઃ
પછી એ શક્તિએ તેનું હૃદય ભેદીને ધરતી પર પહોંચી, અને થોડા ક્ષણમાં જ ભયાનક આકાર ધરાવતો દૈત્ય અસ્થિર થઈ ગયો.
જગ્રાહ પટ્ટિશં દૈત્યઃ પ્રાંશું શિતશિલામુખમ્ સ તેન પટ્ટિશેનાજૌ ધનદસ્ય સ્તનાન્તરમ્
દૈત્યએ લાંબી, તીખી પથ્થરની અણીવાળી ભાલા પકડી અને એ ભાલાથી યુદ્ધમાં ધનદના છાતીમાં ઘા કર્યો.
વાક્યેન તીક્ષ્ણરૂપેણ મર્માન્તરવિસર્પિણા નિર્બિભેદાભિજાતસ્ય હૃદયં દુર્જનો યથા
કઠોર અને હૃદયને ઘાયલ કરતી વાણીથી દુષ્ટએ શ્રેષ્ઠના હૃદયને એમ જ દુઃખાવ્યું જેમ કે દુર્જન સારા માણસને દુઃખ આપે.
તેન પટ્ટિશઘાતેન ધનેશઃ પરિમૂર્છિતઃ નિપપાત રથોપસ્થે જર્જરો ધૂર્વહો યથા
એ ભાલાના પ્રહારથી ધનેશ બેભાન થઈ ગયા અને ધ્વજ તૂટી પડે તેમ રથના પાટિયા પર પડી ગયા.
તથાગતં તુ તં દૃષ્ટ્વા ધનેશં નરવાહનમ્ ખડ્ગાસ્ત્રો નિરૃતિર્દેવો નિશાચરબલાનુગઃ
એવી હાલતમાં ધનેશને જોઈને, ખડગધારી નિૃતિ દેવ રાત્રિના દૈત્યસેનાના સાથે આગળ વધ્યા.
અભિદુદ્રાવ વેગેન કુજમ્ભં ભીમવિક્રમમ્ અથ દૃષ્ટ્વા તુ દુર્ધર્ષં કુજમ્ભો રાક્ષસેશ્વરમ્
એ પછી તેઓ ભયાનક પરાક્રમી કુજંભા પર ઝડપથી તૂટ્યા; અને દુર્લંઘ્ય એવા કુજંભાને જોઈને—દૈત્યરાજ—
ચોદયામાસ સૈન્યાનિ રાક્ષસેન્દ્રવધં પ્રતિ સ દૃષ્ટ્વા ચોદિતાં સેનાં ભલ્લનાનાસ્ત્રભીષણામ્
તેણે પોતાની સેનાને રાક્ષસરાજના સંહાર માટે ચડાવવાનો આદેશ આપ્યો. એ ભયાનક તીરો અને શસ્ત્રોથી સજ્જ સેનાને જોઈને—
રથાદાપ્લુત્ય વેગેન ભૂષણદ્યુતિભાસ્વરઃ ખડ્ગેન કમલાનીવ વિકોશેનામ્બરત્વિષા
તે તેજસ્વી આભૂષણોથી ઝગમગતો, રથમાંથી ઝડપથી કૂદી પડ્યો અને ખડગ લઈને, જે આકાશમાં અખુલીલ કમળ જેવો ઝળહળતો હતો—
ચિછેદ રિપુવક્ત્રાણિ વિચિત્રાણિ સમન્તતઃ તિર્યક્પૃષ્ઠમધશ્ચોર્ધ્વં દીર્ઘબાહુર્મહાસિના
તે લાંબા હાથવાળો, મહા ખડગથી ચારેય બાજુએ, આગળ, પાછળ, નીચે, ઉપર—શત્રુઓના મુખો કાપતો ગયો.
સંદષ્ટૌષ્ઠપુટાટોપભ્રુકુટીવિકટાનનઃ પ્રચણ્ડકોપરક્તાક્ષો ન્યકૃન્તદ્દાનવાન્રણે
કપાળ પર ભયાનક ભ્રૂભંગ, હોઠ દબાયેલા, ભયંકર ક્રોધથી આંખો લાલ—એ રીતે તેણે યુદ્ધમાં દૈત્યોને કાપી નાખ્યા.
તતો નિઃશેષિતપ્રાયાં વિલોક્ય સ્વામનીકિનીમ્ મુક્ત્વા કુજમ્ભો ધનદં રાક્ષસેન્દ્રમભિદ્રવન્
પછી, પોતાની સેના લગભગ નાશ પામી છે એ જોઈને, કુજંભાએ ધનદને છોડી રાક્ષસરાજ પર આક્રમણ કર્યું.
લબ્ધસંજ્ઞો ઽથ જમ્ભસ્તુ ધનાધ્યક્ષપદાનુગાન્ જીવગ્રાહાન્સ જગ્રાહ બદ્ધ્વા પાશૈઃ સહસ્રશઃ
પછી જંભાએ સંજાન પામી, ધનના રક્ષકોએ જે સહાયકો હતા, તેમને જીવતા પકડીને હજારોને ફાંસથી બાંધ્યા.
મૂર્તિમન્તિ તુ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ દાનવાઃ વાહનાનિ ચ દિવ્યાનિ વિમાનાનિ સહસ્રશઃ
દૈત્યોએ અનેક પ્રકારના જીવંત રત્નો, દિવ્ય વાહનો અને હજારો વિમાનો પર કબજો કર્યો.
ધનેશો લબ્ધસંજ્ઞો ઽથ તામવસ્થાં વિલોક્ય તુ નિઃશ્વસન્દીર્ઘમુષ્ણં ચ રોષાત્તામ્રવિલોચનઃ
ધનેશે સંજાન મેળવી એ સ્થિતિ જોઈ, ગુસ્સાથી આંખો લાલ કરી અને લાંબી, ગરમ ઉશ્કેરાયેલ શ્વાસ છોડી.
ધ્યાત્વાસ્ત્રં ગારુડં દિવ્યં બાણં સંધાય કાર્મુકે મુમોચ દાનવાનીકે તં બાણં શત્રુદારણમ્
તેણે દિવ્ય ગરુડાસ્ત્રનું સ્મરણ કર્યું, ધનુષ પર બાણ ચઢાવ્યો અને એ શત્રુવિનાશક બાણ દૈત્યસેનામાં છોડ્યો.
પ્રથમં કાર્મુકાત્તસ્ય નિશ્ચેરુર્ધૂમરાજયઃ અનન્તરં સ્ફુલિઙ્ગાનાં કોટયો દીપ્તવર્ચસામ્
પહેલા તેના ધનુષમાંથી ધૂમ્રના વાદળો નીકળ્યા; પછી અગ્નિના અસંખ્ય પ્રખર ચિંગારીઓ દેખાઈ.
તતો જ્વાલાકુલં વ્યોમ ચકારાસ્ત્રં સમન્તતઃ તતઃ ક્રમેણ દુર્વારં નાનારૂપં તદાભવત્
પછી એ અસ્ત્રે આખા આકાશને જ્વાળાઓથી ધધકતું કરી દીધું; અને ધીરે ધીરે એ અનેક રૂપ ધરાવતું, અપરાજેય બની ગયું.