નિષ્પેષણે તયોર્ભીમમ્ અભૂદ્ગગનગોચરમ્ નિહત્યાથ ગદાં દણ્ડસ્ તતો ગ્રસનમૂર્ધનિ
આકાશમાં તેમની ભયાનક અથડામણથી ગદા તૂટી ગઈ; પછી દંડ સીધો ગ્રસનાના માથા પર પડ્યો.
હૃત્વા શ્રિયમિવાનર્થો દુર્વૃત્તસ્યાપતદ્દૃઢઃ સ તુ તેન પ્રહારેણ દૃષ્ટ્વા સતિમિરા દિશઃ
જેમ દુર્ભાગ્ય ધનને પકડી લે છે, તેમ એ દંડ દુષ્ટ ગ્રસના પર જોરથી પડ્યો; એ ઘા થી તેની આંખે દિશાઓ અંધારી દેખાઈ.
પપાત ભૂમૌ નિઃસંજ્ઞો ભૂમિરેણુવિભૂષિતઃ તતો હાહારવો ઘોરઃ સેનયોરુભયોરભૂત્
એ બેભાન થઈ જમીન પર પડ્યો અને ધૂળથી ઢંકાઈ ગયો; પછી બન્ને સેના તરફથી ભયાનક હાહાકાર ઊઠ્યો.
તતો મુહૂર્તમાત્રેણ ગ્રસનઃ પ્રાપ્ય ચેતનામ્ અપશ્યત્સ્વાં તનું ધ્વસ્તાં વિલોલાભરણામ્બરામ્
થોડી વારમાં ગ્રસનાને હોશ આવ્યો અને તેણે પોતાનું શરીર તૂટી ગયેલું, અને તેના આભૂષણ-વસ્ત્રો વિખેરાયેલા જોયા.
સ ચાપિ ચિન્તયામાસ કૃતે પ્રતિકૃતિક્રિયામ્ મદ્વિધે વસ્તુનિ પુંસિ પ્રભોઃ પરિભવોદયાત્
પછી તેણે વિચાર્યું કે, મારા જેવા માણસ માટે, ભગવાનના અપમાનથી જ અપમાન થાય છે અને જે કરવું તે ભોગવવું પડે છે.
મય્યાશ્રિતાનિ સૈન્યાનિ જિતે મયિ વિનાશિતા અસંભાવિત એવાસ્તુ જનઃ સ્વચ્છન્દચેષ્ટિતઃ
મારા પર આધાર રાખતી સેના મારી હારથી નષ્ટ થઈ ગઈ; હવે લોકો જે ઇચ્છે તે કરે, કારણ કે દુનિયામાં બધું અનોખું જ બને છે.
ન તુ વ્યર્થશતોદ્ઘુષ્ટસંભાવિતધનો નરઃ એવં સંચિન્ત્ય વેગેન સમુત્તસ્થૌ મહાબલઃ
પણ જે માણસનું ધન ફક્ત વાતોમાં જ હોય અને ખોટી શેખી મારતો હોય, તે કંઈ જ નથી; આવું વિચારીને, ગ્રસનાએ જોરથી ઊભો થયો.
મુદ્ગરં કાલદણ્ડાભં ગૃહીત્વા ગિરિસંનિભઃ ગ્રસનો ઘોરસંકલ્પઃ સંદષ્ટૌષ્ઠપુટચ્છદઃ
ગ્રસના, મનમાં ભયાનક સંકલ્પ લઈને, હોઠ દબાવીને, કાળના દંડ જેવો અને પર્વત જેટલો મોટો મુગદરો હાથમાં લીધો.
રથેન ત્વરિતો ગચ્છન્ નાસસાદાન્તકં રણે સમાસાદ્ય યમં યુદ્ધે ગ્રસનો ભ્રામ્ય મુદ્ગરમ્
રથમાં ઝડપથી જતા, એ યુદ્ધમાં અંતકને મળ્યો નહીં; પણ યુદ્ધમાં યમરાજને મળીને, ગ્રસનાએ પોતાનો મુગદરો ફરકાવ્યો.
વેગેન મહતા રૌદ્રં ચિક્ષેપ યમમૂર્ધનિ વિલોક્ય મુદ્ગરં દીપ્તં યમઃ સંભ્રાન્તલોચનઃ
મોટી ઝડપથી, ભયાનક મુગદરો યમરાજના માથા પર ફેંક્યો; એ પ્રજ્વલિત મુગદરો જોઈને, યમરાજની આંખોમાં ભય છવાઈ ગયો.
વઞ્ચયામાસ દુર્ધર્ષં મુદ્ગરં સ મહાબલઃ તસ્મિન્નપસૃતે દૂરં ચણ્ડાનાં ભીમકર્મણામ્
તે મહાબળવાને દુર્ધર્ષ મુદગરને ચાલાકીથી ભટકાવ્યો, જેથી મુદગર ભયાનક યોદ્ધાઓથી દૂર ભાગી ગયો.
યામ્યાનાં કિંકરાણાં તુ સહસ્રં નિષ્પિપેષ હ તતસ્તાં નિહતાં દૃષ્ટ્વા ઘોરાં કિંકરવાહિનીમ્
પછી તેણે યમના હજારો સેવકોને પછાડી નાખ્યા, અને જ્યારે એ ભયાનક સેના પડી ગઈ તે જોઈ,
અગમત્પરમં ક્ષોભં નાનાપ્રહરણોદ્યતઃ ગ્રસનસ્તુ સમાલોક્ય તાં કિંકરમયીં ચમૂમ્
ત્યારે ગ્રસનાએ અનેક શસ્ત્રો ઉઠાવીને, એ સેવકોની સેના જોઈને ખૂબ જ ગભરાઈ ગયો.
મેને યમસહસ્રાણિ સૃષ્ટાનિ યમમાયયા નિગ્રાહ્ય ગ્રસનઃ સેનાં વિસૃજન્નસ્ત્રવૃષ્ટયઃ
એણે વિચાર્યું કે યમની માયાથી હજારો યમો ઉભા થયા છે; પછી ગ્રસનાએ પોતાને સંભાળી સેના પર શસ્ત્રવર્ષા કરી.
કલ્પાન્તઘોરસંકાશો બભૂવ ક્રોધમૂર્છિતઃ કાંશ્ચિદ્બિભેદ શૂલેન કાંશ્ચિદ્બાણૈરજિહ્મગૈઃ
ક્રોધથી ભરાઈને, એ કલ્પના અંતના ભય જેવો ભયાનક બની ગયો; કેટલાકને એણે શૂળથી છિદ્ર કર્યા, તો કેટલાકને સીધા તીરો વડે ભેદી નાખ્યા.
કાંશ્ચિત્ પિપેષ ગદયા કાંશ્ચ મુદ્ગરવૃષ્ટિભિઃ કેચિત્પ્રાસપ્રહારૈશ્ચ દારુણૈસ્તાડિતાસ્તદા
કેટલાકને એણે ગદા વડે પછાડી નાખ્યા, કેટલાકને મુદગરના વરસાદથી, અને બીજા કેટલાકને ભયાનક ભાલાની ઘાતથી માર્યા.
અપરે બહુશસ્તસ્ય લલમ્બુર્બાહુમણ્ડલે શિલાભિરપરે જઘ્નુર્ દ્રુમૈરન્યૈર્મહોચ્છ્રયૈઃ
બીજા ઘણા લોકો એના હાથ પર લટકાઈ ગયા, કેટલાકએ પથ્થરો ફેંકી માર્યા, તો કેટલાકએ ઊંચા વૃક્ષોથી હુમલો કર્યો.
તસ્યાપરે તુ ગાત્રેષુ દશનૈરપ્યદંશયન્ અપરે મુષ્ટિભિઃ પૃષ્ઠં કિંકરાઃ પ્રહરન્તિ ચ
કેટલાકએ તેના શરીર પર દાંતથી કટકટ કર્યા, તો બીજા સેવકો એના પીઠ પર મુઠીઓથી મારતા રહ્યા.
અભિદ્રુતસ્તથા ઘોરૈર્ ગ્રસનઃ ક્રોધમૂર્છિતઃ ઉત્સૃજ્ય ગાત્રં ભૂપૃષ્ઠે નિષ્પિપેષ સહસ્રશઃ
એ રીતે ભયાનક લોકોના હુમલાથી ગ્રસના ક્રોધથી પાગલ બની ગયો, અને પોતાનું શરીર જમીન પર મૂકી, હજારોને પછાડી નાખ્યા.
કાંશ્ચિદુત્થાય મુષ્ટિભિર્ જઘ્ને કિંકરસંશ્રયાન્ સ તુ કિંકરયુદ્ધેન ગ્રસનઃ શ્રમમાપ્તવાન્
પછી એ ઊભો થઈને, કેટલાક સેવકોને મુઠીઓથી માર્યા; પણ આ યુદ્ધમાં ગ્રસના થાકી ગયો.
તમાલોક્ય યમઃ શ્રાન્તં નિહતાં ચ સ્વવાહિનીમ્ આજગામ સમુદ્યમ્ય દણ્ડં મહિષવાહનઃ
એને થાકેલો જોઈ અને પોતાની સેના પડી ગઈ તે જોઈ, યમ પોતાના મહિષ પર ચડી, દંડ ઉંચકીને આગળ આવ્યો.
ગ્રસનસ્તુ સમાયાન્તમ્ આજઘ્ને ગદયોરસિ અચિન્તયિત્વા તત્કર્મ ગ્રસનસ્યાન્તકો ઽરિહા
યમ નજીક આવતાં, ગ્રસનાએ ગદાથી એના છાતી પર ઘા કર્યો, પણ દુશ્મનોનો વિનાશક યમ એ કાર્યને અવગણ્યો.
જઘ્ને રથસ્ય મૂર્ધન્યાન્ વ્યાઘ્રાન્દણ્ડેન કોપનઃ સ રથો દણ્ડમથિતૈર્ વ્યાઘ્રૈરર્ધૈર્ વિકૃષ્યતે
યમે ગુસ્સામાં રથના મસ્તક પરના વાઘોને દંડથી માર્યા; દંડના ઘા ખાધેલા વાઘો રથને અડધો ખેંચી ગયા.
સંશયઃ પુરુષસ્યેવ ચિત્તં દૈત્યસ્ય તદ્રથમ્ સમુત્સૃજ્ય રથં દૈત્યઃ પદાતિર્ધરણીં ગતઃ
દૈત્યનું મન માનવી જેવું અસ્થિર થઈ ગયું; એણે પોતાનો રથ છોડ્યો અને પગપાળા જમીન પર ઊતર્યો.
યમં ભુજાભ્યામાદાય યોધયામાસ દાનવઃ યમો ઽપિ શસ્ત્રાણ્યુત્સૃજ્ય બાહુયુદ્ધેષ્વવર્તત
દૈત્યએ યમને બાહુમાં પકડીને યુદ્ધ શરૂ કર્યું; યમ પણ પોતાના શસ્ત્રો છોડીને હાથાપાઈમાં જોડાયો.
ગ્રસનઃ કટિવસ્ત્રૈસ્તુ યમં ગુહ્ય બલોદ્ધતઃ ભ્રામયામાસ વેગેન પ્રચિત્તમિવ સમ્ભ્રમઃ
ગ્રસનાએ પોતાની તાકાતથી યમને કમરના કપડાથી પકડી ઝડપથી ફેરવ્યો, જેમ મન ગભરાઈ જાય છે.
યમો ઽપિ કણ્ઠે ઽવષ્ટભ્ય દૈત્યં બાહુયુગેન તુ વેગેન ભ્રામયામાસ સમુત્કૃષ્ય મહીતલાત્
યમ પણ બંને હાથથી દૈત્યને ગળામાં પકડી જમીન પરથી ઉંચકી જોરથી ફેરવવા લાગ્યો.
તતો મુષ્ટિભિરન્યોન્યં નિર્દયૌ તૌ નિજઘ્નતુઃ દૈત્યેન્દ્રસ્યાતિકાયત્વાત્ તતઃ શ્રાન્તભુજો યમઃ
પછી બંનેએ એકબીજાને નિર્દયતાથી મુઠીઓથી માર્યા; પણ દૈત્યરાજના વિશાળ શરીરથી યમના હાથ થાકી ગયા.
સ્કન્ધે નિધાય દૈત્યસ્ય મુખં વિશ્રાન્તિમૈચ્છત તમાલક્ષ્ય તતો દૈત્યઃ શ્રાન્તમન્તકમોજસા
દૈત્યને પોતાના ખભા પર રાખીને, તેણે આરામ લેવા ઇચ્છા કરી; પણ તેને આવું કરતા જોઈ, થાકેલા દૈત્યએ પોતાની તાકાતથી તેને મરી નાખ્યો.
નિષ્પિપેષ મહીપૃષ્ઠે બહુશઃ પાર્ષ્ણિપાણિભિઃ યાવદ્યમસ્ય વદનાત્ સુસ્રાવ રુધિરં બહુ
પછી તેણે પીઠ અને હાથથી વારંવાર જમીન પર દબાવીને તેને કચડી નાખ્યો, જ્યાં સુધી યમના મોઢામાંથી ઘણું લોહી વહેવું ન લાગ્યું.