તેષાં સામાદિ નૈવાસ્તિ દણ્ડ એવ વિધીયતામ્ ક્રિયતાં સમરોદ્યોગઃ સૈન્યં સંયોજ્યતાં મમ
એમના માટે સમજાવટ કે અન્ય ઉપાય કામના નથી; માત્ર દંડ જ યોગ્ય છે. યુદ્ધની તૈયારી કરો અને મારી સેના ભેગી કરો.
આદ્રિયન્તાં ચ શસ્ત્રાણિ પૂજ્યન્તામસ્ત્રદેવતાઃ વાહનાનિ ચ યાનાનિ યોજયન્તુ મમામરાઃ
હથિયારોનું સન્માન કરો, શસ્ત્રદેવતાઓની પૂજા કરો. અમરદેવતાઓએ મારા માટે વાહનો અને રથો તૈયાર રાખો.
યમં સેનાપતિં કૃત્વા શીઘ્રમેવં દિવૌકસઃ ઇત્યુક્તાઃ સમનહ્યન્ત દેવાનાં યે પ્રધાનતઃ
યમરાજને સેના પ્રમુખ બનાવો અને તરત જ તૈયાર થાઓ, હે સ્વર્ગવાસીઓ. આવું કહેતાં મુખ્ય દેવતાઓએ તૈયારીઓ શરૂ કરી.
વાજિનામયુતેનાજૌ હેમઘણ્ટાપરિષ્કૃતમ્ નાનાશ્ચર્યગુણોપેતં સમ્પ્રાપ્તં સર્વદૈવતૈઃ
દસ હજાર ઘોડાઓ જોડાયેલા, સુવર્ણ ઘંટીઓથી શોભિત અને અદ્ભુત ગુણોથી ભરપૂર એવો રથ બધા દેવતાઓએ લાવ્યો.
રથં માતલિના કૢપ્તં દેવરાજસ્ય દુર્જયમ્ યમો મહિષમાસ્થાય સેનાગ્રે સમવર્તત
માતલીએ દેવરાજ માટે અપરાજિત રથ તૈયાર કર્યો. યમરાજે પોતાના મહિષ પર ચડીને સેના આગળ સ્થાન લીધું.
ચણ્ડકિંકરવૃન્દેન સર્વતઃ પરિવારિતઃ કલ્પકાલોદ્ધતજ્વાલાપૂરિતામ્બરલોચનઃ
ભયાનક દૂતોથી ચારેય બાજુથી ઘેરાયેલા, કલ્પાંતની જ્વાળાઓ જેવી આંખોથી આકાશ ભરાઈ ગયું.
હુતાશનશ્છાગરૂઢઃ શક્તિહસ્તો વ્યવસ્થિતઃ પવનો ઽઙ્કુશપાણિસ્તુ વિસ્તારિતમહાજવઃ
અગ્નિ દેવમાંમાં પર બેસીને હાથમાં ભાલા સાથે ઊભા રહ્યા; પવનદેવએ હાથમાં અંકુશ લઈને પોતાની મહાન ગતિ બતાવી.
ભુજગેન્દ્રસમારૂઢો જલેશો ભગવાન્સ્વયમ્ નરયુક્તરથે દેવો રાક્ષસેશો વિયચ્ચરઃ
જલદેવ પોતે મહાન સાપ પર આરૂઢ થયા; રાક્ષસાધિપતિ આકાશમાં મનુષ્યો જોડેલા રથ પર ફરતો હતો.
તીક્ષ્ણખડ્ગયુતો ભીમઃ સમરે સમવસ્થિતઃ મહાસિંહરવો દેવો ધનાધ્યક્ષો ગદાયુધઃ
તીક્ષ્ણ ખડગથી સજ્જ ભયાનક દેવ યુદ્ધમાં મજબૂતીથી ઊભા રહ્યા; ધનના દેવ સિંહ જેવી ગર્જના સાથે ગદા ધારણ કરીને ઊભા રહ્યા.
ચન્દ્રાદિત્યાવશ્વિનૌ ચ ચતુરઙ્ગબલાન્વિતૌ રાજભિઃ સહિતાસ્તસ્થુર્ ગન્ધર્વા હેમભૂષણાઃ
ચંદ્ર, સૂર્ય અને અશ્વિનીકુમારો ચતુરંગી સેના સાથે રાજાઓ અને સુવર્ણભૂષિત ગંધર્વો સાથે ઊભા રહ્યા.
હેમપીતોત્તરાસઙ્ગાશ્ ચિત્રવર્મરથાયુધાઃ નાકપૃષ્ઠશિખણ્ડાસ્તુ વૈડૂર્યમકરધ્વજાઃ
સુવર્ણ પીળા ઉપરવસ્ત્ર પહેરેલા, રંગબેરંગી કવચ, રથ અને હથિયારો ધરાવનારા, સ્વર્ગની ઊંચાઈએ વજ્ર અને મકરચિહ્નવાળા ધ્વજાવાળા હતા.
જપારક્તોત્તરાસઙ્ગા રાક્ષસા રક્તમૂર્ધજાઃ ગૃધ્રધ્વજા મહાવીર્યા નિર્મલાયોવિભૂષણાઃ
રાક્ષસો લાલ જાપાની રંગના ઉપરવસ્ત્ર અને લોહી જેવા લાલ વાળ ધરાવતા, ગૃધ્રધ્વજવાળા, મહાન પરાક્રમી અને શુદ્ધ આભૂષણોથી શોભતા હતા.
મુસલાસિગદાહસ્તા રથે ચોષ્ણીષદંશિતાઃ મહામેઘરવા નાગા ભીમોલ્કાશનિહેતયઃ
મુસળ, તલવાર અને ગદા હાથમાં લઈને, રથ પર પાગડી પહેરીને, મહાન નાગો મેઘ જેવી ગર્જના કરતા અને ભયાનક ઉલ્કા તથા વીજળી ફેંકતા હતા.
યક્ષાઃ કૃષ્ણામ્બરભૃતો ભીમબાણધનુર્ધરાઃ તામ્રોલૂકધ્વજા રૌદ્રા હેમરત્નવિભૂષણાઃ
યક્ષો કાળા વસ્ત્રમાં, ભયાનક બાણ અને ધનુષ ધારણ કરીને, તાંબાના ઉલ્લૂના ધ્વજવાળા, ક્રોધી અને સુવર્ણ-મણિભૂષિત હતા.
દ્વીપિચર્મોત્તરાસઙ્ગં નિશાચરબલં બભૌ ગાર્ધ્રપત્ત્રધ્વજપ્રાયમ્ અસ્થિભૂષણભૂષિતમ્
રાત્રિમાં ફરનારી સેના વાઘછાલના ઉપરવસ્ત્ર પહેરીને, મોટેભાગે ગૃધ્રપાંખના ધ્વજવાળી અને હાડકાંના આભૂષણોથી શોભિત હતી.
મુસલાયુધદુષ્પ્રેક્ષ્યં નાનાપ્રાણિમહારવમ્ કિંનરાઃ શ્વેતવસનાઃ સિતપત્ત્રિપતાકિનઃ
મુસળધારી, ભયાનક દેખાવવાળી અને અનેક પ્રાણીઓની ગર્જના કરતા, કિન્નરોએ સફેદ વસ્ત્ર પહેરીને સફેદ પાંખવાળા ધ્વજ ધારણ કર્યા હતા.
મત્તેભવાહનપ્રાયાસ્ તીક્ષ્ણતોમરહેતયઃ મુક્તાજાલપરિષ્કારો હંસો રજતનિર્મિતઃ
મસ્ત હાથીઓ પર સવાર, હાથમાં તીખા ભાલા, ગળામાં મુક્તાની માળા, અને ચાંદીથી બનાવેલો હંસ – એમ શોભાયમાન હતા.
કેતુર્જલાધિનાથસ્ય ભીમધૂમધ્વજાનલઃ પદ્મરાગમહારત્નવિટપં ધનદસ્ય તુ
જળના દેવતાનો ધ્વજ ભયાનક ધૂમ્ર જ્વાળાવાળો હતો; ધનદેના ધ્વજ પર કમળમણિ અને મહામૂલ્યા રત્નોની ડાળી હતી.
ધ્વજં સમુચ્છ્રિતં ભાતિ ગન્તુકામમિવામ્બરમ્ વૃકેણ કાષ્ઠલોહેન યમસ્યાસીન્મહાધ્વજઃ
ઊંચે લહેરાતો ધ્વજ આકાશમાં જવા ઈચ્છે એવો તેજસ્વી લાગતો; યમરાજનો મહાધ્વજ વાઘે બનાવેલો લાકડું અને લોખંડનો હતો.
રાક્ષસેશસ્ય કેતોર્વૈ પ્રેતસ્ય મુખમાબભૌ હેમસિંહધ્વજૌ દેવૌ ચન્દ્રાર્કાવમિતદ્યુતી
રાક્ષસોના રાજાના ધ્વજ પર ભૂતનું મુખ દેખાતું; દેવતાઓના ધ્વજ સોનાના સિંહવાળા અને ચાંદ્રસૂર્ય જેવો તેજ ધરાવતા હતા.
કુમ્ભેન રત્નચિત્રેણ કેતુર્ અશ્વિનયોર્ અભૂત્ હેમમાતંગરચિતં ચિત્રરત્નપરિષ્કૃતમ્
અશ્વિનીકુમારોના ધ્વજ પર રત્નોથી શોભતો કુંભ હતો, જે સોનાના હાથીથી બનાવેલો અને રંગબેરંગી રત્નોથી શણગારો હતો.
ધ્વજં શતક્રતોરાસીત્ સિતચામરમણ્ડિતમ્ સનાગયક્ષગન્ધર્વમ્ અહોરગનિશાચરા
શતક્રતુનો ધ્વજ સફેદ ચામરોથી શોભતો, અને આસપાસ નાગ, યક્ષ, ગંધર્વ, સાપો અને રાત્રિમાં ફરતા જીવોથી ઘેરાયેલો હતો.
સેના સા દેવરાજસ્ય દુર્જયા ભુવનત્રયે કોટયસ્તાસ્ ત્રયસ્ત્રિંશદ્ દેવદેવનિકાયિનામ્
દેવરાજની એ સેના ત્રણેય લોકમાં અપરાજેય હતી; તેમાં ત્રેત્રીસ કરોડ દેવદેવતાઓના દળો સામેલ હતા.
હિમાચલાભે સિતકર્ણચામરે સુવર્ણપદ્મામલસુન્દરસ્રજિ કૃતાભિરાગોજ્જ્વલકુઙ્કુમાઙ્કુરે કપોલલીલાલિકદમ્બસંકુલે
હિમાલય જેવી સફેદ ચામર, શુદ્ધ સોનાના કમળની સુંદર માળાઓ, તેજસ્વી કુંકુમના ટપકા, અને ગાલે રમતી વાળની ગૂંચ – એ સૌ શોભતા હતા.
સ્થિતસ્તદૈરાવતનામકુઞ્જરે મહાબલશ્ચિત્રવિભૂષણામ્બરઃ વિશાલવસ્ત્રાંશુવિતાનભૂષિતઃ પ્રકીર્ણકેયૂરભુજાગ્રમણ્ડલઃ સહસ્રદૃગ્બન્દિસહસ્રસંસ્તુતસ્ ત્રિવિષ્ટપે ઽશોભત પાકશાસનઃ
એરાવત નામના મહાબળવાન હાથી પર ઊભેલા, અદભુત આભૂષણો અને વસ્ત્રોથી શોભતા, વિશાળ વસ્ત્રો અને કાંડા પર કયૂરોથી શણગારા, હજારો વંદીજનોએ જેની સ્તુતિ કરી, એવા પાકશાસન ત્રિવિષ્ટપમાં તેજ પામતા હતા.
તુરંગમાતંગબલૌઘસંકુલા સિતાતપત્રધ્વજરાજિશાલિની ચમૂશ્ચ સા દુર્જયપત્ત્રિસંતતા વિભાતિ નાનાયુધયોધદુસ્તરા
એ સેના ઘોડા અને હાથીઓથી ભરેલી, સફેદ છત્ર અને ધ્વજોની પાંખીઓથી શોભતી, અપરાજેય અને વિવિધ શસ્ત્રો ધરાવતી, યુદ્ધમાં હરાવવી અઘરી હતી.
સુરાસુરાણાં સમ્મર્દસ્ તસ્મિન્નત્યન્તદારુણે તુમુલો ઽતિમહાનાસીત્ સેનયોરુભયોરપિ
તે અત્યંત ભયાનક સંઘર્ષમાં દેવો અને અસુરો વચ્ચે બંને સેનાઓ વચ્ચે ભયંકર અને વિશાળ યુદ્ધ શરૂ થયું.
ગર્જતાં દેવદૈત્યાનાં શઙ્ખભેરીરવેણ ચ તૂર્યાણાં ચૈવ નિર્ઘોષૈર્ માતંગાનાં ચ બૃંહિતૈઃ
દેવો અને દૈત્યોના ગર્જન, શંખ અને ભેરીના ઘોંઘાટ, તુર્યના ગજ્જન અને હાથીઓના ડંકારથી આખું میدان ગુંજી ઉઠ્યું.
હ્વેષતાં હયવૃન્દાનાં રથનેમિસ્વનેન ચ જ્યાઘોષેણ ચ શૂરાણાં તુમુલો ઽતિમહાનભૂત્
ઘોડાઓના હણહણાટ, રથના ચકરાંની ગર્જના, ધનુષ્યની તાણ અને વીરોના ઉગ્ર ઘોંઘાટથી ભયાનક અને મોટો રણભેર ઊભો થયો.
સમાસાદ્યોભયે સેને પરસ્પરજયૈષિણામ્ રોષેણાતિપરીતાનાં ત્યક્તજીવિતચેતસામ્
બંને સેનાઓ સામસામે આવી, એકબીજાને હરાવવાની ઈચ્છા, ક્રોધથી ભરેલા અને જીવ આપવાની તૈયારી સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા.