તસ્માત્ત્વં પુત્રિ તપસઃ પ્રાપ્સ્યસે પ્રેત્ય તત્ફલમ્ અષ્ટાવિંશે ભવિત્રી ત્વં દ્વાપરે મત્સ્યયોનિજા
'મેટી, તું તપશ્ચર્યાનું ફળ મૃત્યુ પછી પ્રાપ્ત કરશે. અઠ્ઠાવીસમા દ્વાપરયુગમાં તું માછલીના પેટમાંથી જન્મ લેશે.'
વ્યતિક્રમાત્પિતૄણાં ત્વં કષ્ટં કુલમવાપ્સ્યસિ તસ્માદ્રાજ્ઞો વસોઃ કન્યા ત્વમ્ અવશ્યં ભવિષ્યસિ
'પિતૃઓની આજ્ઞા ઉલ્લંઘન કરવાથી તને કુટુંબમાં દુઃખ સહન કરવું પડશે. તેથી તું રાજા વસુની પુત્રી બનશે.'
કન્યા ભૂત્વા ચ લોકાન્સ્વાન્ પુનરાપ્સ્યસિ દુર્લભાન્ પરાશરસ્ય વીર્યેણ પુત્રમેકમવાપ્સ્યસિ
'પછી તું કન્યા બનીને દુર્લભ એવા પોતાના લોકોએ ફરીથી પ્રાપ્ત કરશે. પરાશરનાં વીર્યથી તને એક પુત્ર થશે.'
દ્વીપે તુ બદરીપ્રાયે બાદરાયણમચ્યુતમ્ સ વેદમેકં બહુધા વિભજિષ્યતિ તે સુતઃ
'બદરી નામના દ્વીપ પર, તારો પુત્ર બદરાયણ, અચલ મનવાળો, એક વેદને અનેક ભાગોમાં વહેંચશે.'
પૌરવસ્યાત્મજૌ દ્વૌ તુ સમુદ્રાંશસ્ય શંતનોઃ વિચિત્રવીર્યસ્તનયસ્ તથા ચિત્રાઙ્ગદો નૃપઃ
'પૌરવ વંશના શાંતનુ, સમુદ્રાંશના પુત્ર, તેના બે પુત્રો જન્મશે: વિચિત્રવીર્ય અને રાજા ચિત્રાંગદ.'
ઇમાવ્ ઉત્પાદ્ય તનયૌ ક્ષેત્રજાવસ્ય ધીમતઃ પ્રૌષ્ઠપદ્યષ્ટકારૂપા પિતૃલોકે ભવિષ્યસિ
'આ બંને પુત્રોને વિદ્વાન ક્ષેત્રજ માટે જન્મ આપ્યા પછી, તું પ્રૌષ્ઠપદ્ય અષ્ટકા રૂપે પિતૃલોકમાં વસશે.'
નામ્ના સત્યવતી લોકે પિતૃલોકે તથાષ્ટકા આયુરારોગ્યદા નિત્યં સર્વકામફલપ્રદા
'લોકોમાં તું સત્યવતી તરીકે જાણીશ અને પિતૃલોકમાં અષ્ટકા તરીકે. તું હંમેશાં આયુષ્ય, આરોગ્ય અને સર્વ કામના ફળ આપનારી રહેશે.'
ભવિષ્યસિ પરે કાલે નદીત્વં ચ ગમિષ્યસિ પુણ્યતોષા સરિચ્છ્રેષ્ઠા લોકે હ્ય્ અચ્છોદનામિકા
'પછીના સમયમાં તું પવિત્ર અને સંતોષ આપનારી, સર્વ શ્રેષ્ઠ નદી, અચ્છોદા નામે જગતમાં પ્રસિદ્ધ થશે.'
ઇત્યુક્ત્વા સ ગણસ્તેષાં તત્રૈવાન્તરધીયત સાપ્યવાપ ચ તત્સર્વં ફલં યદુદિતં પુરા
આ રીતે કહ્યા પછી એ પિતૃઓનો સમૂહ ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો અને એ સ્ત્રીએ અગાઉ જે ફળ જણાવાયું હતું તે બધું પ્રાપ્ત કર્યું.
વિભ્રાજા નામ ચાન્યે તુ દિવિ સન્તિ સુવર્ચસઃ લોકા બર્હિષદો યત્ર પિતરઃ સન્તિ સુવ્રતાઃ
આકાશમાં વિભ્રાજા નામના તેજસ્વી લોક પણ છે, જ્યાં બર્હિષદ નામના શ્રેષ્ઠ પિતૃઓ વસે છે.
યત્ર બર્હિણયુક્તાનિ વિમાનાનિ સહસ્રશઃ સંકલ્પ્યા બર્હિષો યત્ર તિષ્ઠન્તિ ફલદાયિનઃ
ત્યાં હજારો વિમાનો છે, જે બર્હિ ઘાસથી શોભાયમાન છે, જ્યાં ફળ આપનારા બર્હિષદ પિતૃઓ રહે છે.
યત્રાભ્યુદયશાલાસુ મોદન્તે શ્રાદ્ધદાયિનઃ યાંશ્ ચ દેવાસુરગણા ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ
ત્યાં સમૃદ્ધિભર્યા મંડપોમાં શ્રાદ્ધ આપનારા આનંદ કરે છે, અને દેવ, અસુર, ગંધર્વ તથા અપ્સરાઓના સમૂહો પણ ત્યાં છે.
યક્ષરક્ષોગણાશ્ચૈવ યજન્તિ દિવિ દેવતાઃ પુલસ્ત્યપુત્રાઃ શતશસ્ તપોયોગસમન્વિતાઃ
દિવમાં યક્ષો, રાક્ષસો અને દેવતાઓએ મળીને, પુલસ્ત્યના પુત્રોને સો સો સંખ્યામાં, તપ અને યોગથી યુક્ત હોવાથી, ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે.
મહાત્માનો મહાભાગા ભક્તાનામભયપ્રદાઃ એતેષાં પીવરી કન્યા માનસી દિવિ વિશ્રુતા
આ મહાન આત્માવાળા, ભાગ્યશાળી અને ભક્તોને નિર્ભયતા આપનારા છે. એમના વચ્ચે એક પ્રસિદ્ધ અને પુણ્યવંતી પુત્રી સ્વર્ગમાં જન્મી હતી.
યોગિની યોગમાતા ચ તપશ્ચક્રે સુદારુણમ્ પ્રસન્નો ભગવાંસ્તસ્યા વરં વવ્રે તુ સા હરેઃ
તે યોગિની અને યોગની માતા હતી. તેણે અત્યંત કઠિન તપ કર્યું. ભગવાન પ્રસન્ન થયા અને તેને વરદાન આપ્યું. તેણે હરિ પાસે એક વર માંગ્યો.
યોગવન્તં સુરૂપં ચ ભર્તારં વિજિતેન્દ્રિયમ્ દેહિ દેવ પ્રસન્નસ્ત્વં પતિં મે વદતાં વરમ્
"હે દેવ, તમે પ્રસન્ન છો તો મને યોગથી પરિપૂર્ણ, સુંદર અને ઇન્દ્રિયજિત પતિ આપો. સર્વ શ્રેષ્ઠ પતિ મને મળે એવી કૃપા કરો."
ઉવાચ દેવો ભવિતા વ્યાસપુત્રો યદા શુકઃ ભવિતા તસ્ય ભાર્યા ત્વં યોગાચાર્યસ્ય સુવ્રતે
ભગવાને કહ્યું: "જ્યારે વ્યાસપુત્ર શુકનો જન્મ થશે, ત્યારે તું એ યોગાચાર્યની, હે સદાચારવાળી, પત્ની બનશે."
ભવિષ્યતિ ચ તે કન્યા કૃત્વી નામ ચ યોગિની પાઞ્ચાલાધિપતેર્દેયા માનુષસ્ય ત્વયા તદા
અને તને કૃત્વી નામની યોગિની પુત્રી થશે, જેને તું એ સમયે માનવ સ્વરૂપે પંચાલના રાજાને આપશે.
જનની બ્રહ્મદત્તસ્ય યોગસિદ્ધા ચ ગૌઃ સ્મૃતા કૃષ્ણો ગૌરઃ પ્રભુઃ શમ્ભુર્ ભવિષ્યન્તિ ચ તે સુતાઃ
તને યોગસિદ્ધા અને બ્રહ્મદત્તની માતા તરીકે ઓળખવામાં આવશે. અને તારા પુત્રો કૃષ્ણ, ગૌર, પ્રભુ અને શંભુ હશે.
મહાત્માનો મહાભાગા ગમિષ્યન્તિ પરં પદમ્ તાનુત્પાદ્ય પુનર્ યોગાત્ સવરા મોક્ષમેષ્યસિ
આ મહાન આત્માવાળા અને ભાગ્યશાળી પુત્રો પરમ પદને પામશે. તેમને જન્મ આપ્યા પછી, તું ફરી યોગ અને વરદાનથી મોક્ષ પામશે.
સુમૂર્તિમન્તઃ પિતરો વસિષ્ઠસ્ય સુતાઃ સ્મૃતાઃ નામ્ના તુ માનસાઃ સર્વે સર્વે તે ધર્મમૂર્તયઃ
વસિષ્ઠના પુત્રો ઉત્તમ રૂપ ધરાવતા પિતૃ તરીકે ઓળખાય છે. તેઓ બધાને માનસ કહેવાય છે અને બધા ધર્મના સ્વરૂપ છે.
જ્યોતિર્ભાસિષુ લોકેષુ યે વસન્તિ દિવઃ પરમ્ વિરાજમાનાઃ ક્રીડન્તિ યત્ર તે શ્રાદ્ધદાયિનઃ
તે તેજસ્વી લોકોમાં, જ્યાં તેઓ સ્વર્ગમાં રહે છે અને પ્રકાશિત થાય છે, ત્યાં તેઓ આનંદથી વિહાર કરે છે—એ જ પિતૃઓ છે જેમને શ્રાદ્ધમાં દાન મળે છે.
સર્વકામસમૃદ્ધેષુ વિમાનેષ્વપિ પાદજાઃ કિં પુનઃ શ્રાદ્ધદા વિપ્રા ભક્તિમન્તઃ ક્રિયાન્વિતાઃ
પગથી ઉત્પન્ન થયેલા પણ સર્વ ઇચ્છાઓથી ભરપૂર વિમાનોમાં વસે છે. તો પછી શ્રાદ્ધ કરનારા, ભક્તિ અને વિધિથી યુક્ત બ્રાહ્મણોનું શું કહેવું?
ગૌર્ નામ કન્યા યેષાં તુ માનસી દિવિ રાજતે શુક્રસ્ય દયિતા પત્ની સાધ્યાનાં કીર્તિવર્ધિની
એમના પૈકી ગૌર નામની માનસપુત્રી સ્વર્ગમાં તેજ સાથે વિરાજે છે. તે શુક્રની પ્રિય પત્ની અને સાધ્ય દેવતાઓમાં પ્રસિદ્ધ છે.
મરીચિગર્ભા નામ્ના તુ લોકા માર્તણ્ડમણ્ડલે પિતરો યત્ર તિષ્ઠન્તિ હવિષ્મન્તો ઽઙ્ગિરઃસુતાઃ
મારીચિગર્ભા નામના લોક, જે સૂર્યમંડળમાં છે, ત્યાં અંગિરસના પુત્ર પિતૃઓ વસે છે, જે હવનના ભાગ ગ્રહણ કરે છે.
તીર્થશ્રાદ્ધપ્રદા યાન્તિ યે ચ ક્ષત્રિયસત્તમાઃ રાજ્ઞાં તુ પિતરસ્તે વૈ સ્વર્ગમોક્ષફલપ્રદાઃ
જે શ્રેષ્ઠ ક્ષત્રિય તીર્થોમાં શ્રાદ્ધ આપે છે, એ રાજાઓના પિતૃઓ સ્વર્ગ અને મોક્ષના ફળ આપનારા છે.
એતેષાં માનસી કન્યા યશોદા લોકવિશ્રુતા પત્ની હ્ય્ અંશુમતઃ શ્રેષ્ઠા સ્નુષા પઞ્ચજનસ્ય ચ
એમના પૈકી લોકપ્રસિદ્ધ માનસપુત્રી યશોદા, અંશુમતની મુખ્ય પત્ની અને પંચજનની વહુ બની.
જનન્યથ દિલીપસ્ય ભગીરથપિતામહી લોકાઃ કામદુઘા નામ કામભોગફલપ્રદાઃ
તે દલિપની માતા અને ભગીરથની દાદી હતી. કામદુઘા નામના લોક ઇચ્છિત ભોગ અને ફળ આપનારા તરીકે જાણીતા છે.
સુસ્વધા નામ પિતરો યત્ર તિષ્ઠન્તિ સુવ્રતાઃ આજ્યપા નામ લોકેષુ કર્દમસ્ય પ્રજાપતેઃ
જ્યાં સુવ્રત પિતૃઓ સુસ્વધા નામે વસે છે, ત્યાં આજ્યપા નામના લોક પણ છે, જે કર્દમ પ્રજાપતિના છે.
પુલહાઙ્ગજદાયાદા વૈશ્યાસ્તાન્ભાવયન્તિ ચ યત્ર શ્રાદ્ધકૃતઃ સર્વે પશ્યન્તિ યુગપદ્ગતાઃ
પુલહ અને અંગિરસના વંશજ વૈશ્યોએ તેમને પૂજ્યા છે. ત્યાં શ્રાદ્ધ કરનારા બધા એક સાથે તેમને જોઈ શકે છે.