અચ્છોદં નામ ચ સરઃ પિતૃભિર્નિર્મિતં પુરા અચ્છોદા તુ તપશ્ચક્રે દિવ્યં વર્ષસહસ્રકમ્
અચ્છોદા નામનું સરોવર પણ છે, જે પિતૃઓએ પ્રાચીનકાળે બનાવ્યું હતું; અને અચ્છોદાએ હજારો વર્ષ સુધી દિવ્ય તપ કર્યું.
આજગ્મુઃ પિતરસ્તુષ્ટાઃ કિલ દાતું ચ તાં વરમ્ દિવ્યરૂપધરાઃ સર્વે દિવ્યમાલ્યાનુલેપનાઃ
પિતૃઓ પ્રસન્ન થઈને તેને વર આપવા આવ્યા, બધા દિવ્ય રૂપ ધારણ કરી, સ્વર્ગીય ફૂલો અને સુગંધિત લપસણથી શોભતા હતા.
સર્વે યુવાનો બલિનઃ કુસુમાયુધસંનિભાઃ તન્મધ્યે ઽમાવસું નામ પિતરં વીક્ષ્ય સાઙ્ગના
બધા યુવાન, બળવાન અને કામદેવ જેવા સુંદર હતા; એમાં અમાવસુ નામના પિતૃને જોઈ, એ કન્યાએ પોતાની સખીઓ સાથે—
વવ્રે વરાર્થિની સઙ્ગં કુસુમાયુધપીડિતા યોગાદ્ભ્રષ્ટા તુ સા તેન વ્યભિચારેણ ભામિની
—વર માંગતી અને કામદેવના બાણથી વ્યાકુળ થઈ, એના સંગને પસંદ કર્યો; પણ એ પાપથી યોગમાંથી પડી ગઈ, એ તેજસ્વિ કન્યા—
ધરાં તુ નાસ્પૃશત્પૂર્વં પપાતાથ ભુવસ્તલે તિથાવ્ અમાવસુર્ યસ્યામ્ ઇચ્છાં ચક્રે ન તાં પ્રતિ
પહેલા ધરા પર કદી સ્પર્શ ન કર્યો હતો, પણ પછી તે જમીન પર પડી ગઈ, એ પણ અમાવાસ્યાના દિવસે, જ્યારે તેને આવું કરવાનું મન નહોતું.
ધૈર્યેણ તસ્ય સા લોકૈર્ અમાવાસ્યેતિ વિશ્રુતા પિતૄણાં વલ્લભા તસ્માત્ તસ્યામક્ષયકારકમ્
એના ધીરજને કારણે, લોકોમાં એ અમાવાસ્યા તરીકે જાણીતી થઈ, પિતૃઓને પ્રિય બની. તેથી એ દિવસ અક્ષય ફળ આપનાર છે.
અચ્છોદાધોમુખી દીના લજ્જિતા તપસઃ ક્ષયાત્ સા પિતૄન્ પ્રાર્થયામાસ પુરે ચાત્મપ્રસિદ્ધયે
અચ્છોદા દુઃખી, શરમાઈને અને તપશ્ચર્યાનો ક્ષય થતાં નિરાશ થઈ, પોતાની ખ્યાતિ માટે પિતૃઓને પ્રાર્થના કરવા લાગી.
વિલપ્યમાના પિતૃભિર્ ઇદમુક્તા તપસ્વિની ભવિષ્યમર્થમાલોક્ય દેવકાર્યં ચ તે તદા
જ્યારે એ રડતી હતી, ત્યારે પિતૃઓએ એ તપસ્વિણીને આવું કહ્યું, ભવિષ્યમાં શું થવાનું છે અને દેવતાઓનું કાર્ય શું છે એ જોઈને.
ઇદમ્ ઊચુર્ મહાભાગાઃ પ્રસાદશુભયા ગિરા દિવિ દિવ્યશરીરેણ યત્ કિંચિત્ ક્રિયતે બુધૈઃ
મહાન પિતૃઓએ કૃપા અને આશીર્વાદભરી વાણીથી કહ્યું: 'આકાશમાં દિવ્ય શરીર ધારણ કરીને જ્ઞાની લોકો જે કંઈ કરે છે—'
તેનૈવ તત્કર્મફલં ભુજ્યતે વરવર્ણિની સદ્યઃ ફલન્તિ કર્માણિ દેવત્વે પ્રેત્ય માનુષે
'એ જ કર્મનું ફળ, હે સુંદર, એ જ ક્ષણે દેવત્વમાં કે મૃત્યુ પછી માનવ અવસ્થામાં પ્રાપ્ત થાય છે.'
તસ્માત્ત્વં પુત્રિ તપસઃ પ્રાપ્સ્યસે પ્રેત્ય તત્ફલમ્ અષ્ટાવિંશે ભવિત્રી ત્વં દ્વાપરે મત્સ્યયોનિજા
'મેટી, તું તપશ્ચર્યાનું ફળ મૃત્યુ પછી પ્રાપ્ત કરશે. અઠ્ઠાવીસમા દ્વાપરયુગમાં તું માછલીના પેટમાંથી જન્મ લેશે.'
વ્યતિક્રમાત્પિતૄણાં ત્વં કષ્ટં કુલમવાપ્સ્યસિ તસ્માદ્રાજ્ઞો વસોઃ કન્યા ત્વમ્ અવશ્યં ભવિષ્યસિ
'પિતૃઓની આજ્ઞા ઉલ્લંઘન કરવાથી તને કુટુંબમાં દુઃખ સહન કરવું પડશે. તેથી તું રાજા વસુની પુત્રી બનશે.'
કન્યા ભૂત્વા ચ લોકાન્સ્વાન્ પુનરાપ્સ્યસિ દુર્લભાન્ પરાશરસ્ય વીર્યેણ પુત્રમેકમવાપ્સ્યસિ
'પછી તું કન્યા બનીને દુર્લભ એવા પોતાના લોકોએ ફરીથી પ્રાપ્ત કરશે. પરાશરનાં વીર્યથી તને એક પુત્ર થશે.'
દ્વીપે તુ બદરીપ્રાયે બાદરાયણમચ્યુતમ્ સ વેદમેકં બહુધા વિભજિષ્યતિ તે સુતઃ
'બદરી નામના દ્વીપ પર, તારો પુત્ર બદરાયણ, અચલ મનવાળો, એક વેદને અનેક ભાગોમાં વહેંચશે.'
પૌરવસ્યાત્મજૌ દ્વૌ તુ સમુદ્રાંશસ્ય શંતનોઃ વિચિત્રવીર્યસ્તનયસ્ તથા ચિત્રાઙ્ગદો નૃપઃ
'પૌરવ વંશના શાંતનુ, સમુદ્રાંશના પુત્ર, તેના બે પુત્રો જન્મશે: વિચિત્રવીર્ય અને રાજા ચિત્રાંગદ.'
ઇમાવ્ ઉત્પાદ્ય તનયૌ ક્ષેત્રજાવસ્ય ધીમતઃ પ્રૌષ્ઠપદ્યષ્ટકારૂપા પિતૃલોકે ભવિષ્યસિ
'આ બંને પુત્રોને વિદ્વાન ક્ષેત્રજ માટે જન્મ આપ્યા પછી, તું પ્રૌષ્ઠપદ્ય અષ્ટકા રૂપે પિતૃલોકમાં વસશે.'
નામ્ના સત્યવતી લોકે પિતૃલોકે તથાષ્ટકા આયુરારોગ્યદા નિત્યં સર્વકામફલપ્રદા
'લોકોમાં તું સત્યવતી તરીકે જાણીશ અને પિતૃલોકમાં અષ્ટકા તરીકે. તું હંમેશાં આયુષ્ય, આરોગ્ય અને સર્વ કામના ફળ આપનારી રહેશે.'
ભવિષ્યસિ પરે કાલે નદીત્વં ચ ગમિષ્યસિ પુણ્યતોષા સરિચ્છ્રેષ્ઠા લોકે હ્ય્ અચ્છોદનામિકા
'પછીના સમયમાં તું પવિત્ર અને સંતોષ આપનારી, સર્વ શ્રેષ્ઠ નદી, અચ્છોદા નામે જગતમાં પ્રસિદ્ધ થશે.'
ઇત્યુક્ત્વા સ ગણસ્તેષાં તત્રૈવાન્તરધીયત સાપ્યવાપ ચ તત્સર્વં ફલં યદુદિતં પુરા
આ રીતે કહ્યા પછી એ પિતૃઓનો સમૂહ ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો અને એ સ્ત્રીએ અગાઉ જે ફળ જણાવાયું હતું તે બધું પ્રાપ્ત કર્યું.
વિભ્રાજા નામ ચાન્યે તુ દિવિ સન્તિ સુવર્ચસઃ લોકા બર્હિષદો યત્ર પિતરઃ સન્તિ સુવ્રતાઃ
આકાશમાં વિભ્રાજા નામના તેજસ્વી લોક પણ છે, જ્યાં બર્હિષદ નામના શ્રેષ્ઠ પિતૃઓ વસે છે.
યત્ર બર્હિણયુક્તાનિ વિમાનાનિ સહસ્રશઃ સંકલ્પ્યા બર્હિષો યત્ર તિષ્ઠન્તિ ફલદાયિનઃ
ત્યાં હજારો વિમાનો છે, જે બર્હિ ઘાસથી શોભાયમાન છે, જ્યાં ફળ આપનારા બર્હિષદ પિતૃઓ રહે છે.
યત્રાભ્યુદયશાલાસુ મોદન્તે શ્રાદ્ધદાયિનઃ યાંશ્ ચ દેવાસુરગણા ગન્ધર્વાપ્સરસાં ગણાઃ
ત્યાં સમૃદ્ધિભર્યા મંડપોમાં શ્રાદ્ધ આપનારા આનંદ કરે છે, અને દેવ, અસુર, ગંધર્વ તથા અપ્સરાઓના સમૂહો પણ ત્યાં છે.
યક્ષરક્ષોગણાશ્ચૈવ યજન્તિ દિવિ દેવતાઃ પુલસ્ત્યપુત્રાઃ શતશસ્ તપોયોગસમન્વિતાઃ
દિવમાં યક્ષો, રાક્ષસો અને દેવતાઓએ મળીને, પુલસ્ત્યના પુત્રોને સો સો સંખ્યામાં, તપ અને યોગથી યુક્ત હોવાથી, ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે.
મહાત્માનો મહાભાગા ભક્તાનામભયપ્રદાઃ એતેષાં પીવરી કન્યા માનસી દિવિ વિશ્રુતા
આ મહાન આત્માવાળા, ભાગ્યશાળી અને ભક્તોને નિર્ભયતા આપનારા છે. એમના વચ્ચે એક પ્રસિદ્ધ અને પુણ્યવંતી પુત્રી સ્વર્ગમાં જન્મી હતી.
યોગિની યોગમાતા ચ તપશ્ચક્રે સુદારુણમ્ પ્રસન્નો ભગવાંસ્તસ્યા વરં વવ્રે તુ સા હરેઃ
તે યોગિની અને યોગની માતા હતી. તેણે અત્યંત કઠિન તપ કર્યું. ભગવાન પ્રસન્ન થયા અને તેને વરદાન આપ્યું. તેણે હરિ પાસે એક વર માંગ્યો.
યોગવન્તં સુરૂપં ચ ભર્તારં વિજિતેન્દ્રિયમ્ દેહિ દેવ પ્રસન્નસ્ત્વં પતિં મે વદતાં વરમ્
"હે દેવ, તમે પ્રસન્ન છો તો મને યોગથી પરિપૂર્ણ, સુંદર અને ઇન્દ્રિયજિત પતિ આપો. સર્વ શ્રેષ્ઠ પતિ મને મળે એવી કૃપા કરો."
ઉવાચ દેવો ભવિતા વ્યાસપુત્રો યદા શુકઃ ભવિતા તસ્ય ભાર્યા ત્વં યોગાચાર્યસ્ય સુવ્રતે
ભગવાને કહ્યું: "જ્યારે વ્યાસપુત્ર શુકનો જન્મ થશે, ત્યારે તું એ યોગાચાર્યની, હે સદાચારવાળી, પત્ની બનશે."
ભવિષ્યતિ ચ તે કન્યા કૃત્વી નામ ચ યોગિની પાઞ્ચાલાધિપતેર્દેયા માનુષસ્ય ત્વયા તદા
અને તને કૃત્વી નામની યોગિની પુત્રી થશે, જેને તું એ સમયે માનવ સ્વરૂપે પંચાલના રાજાને આપશે.
જનની બ્રહ્મદત્તસ્ય યોગસિદ્ધા ચ ગૌઃ સ્મૃતા કૃષ્ણો ગૌરઃ પ્રભુઃ શમ્ભુર્ ભવિષ્યન્તિ ચ તે સુતાઃ
તને યોગસિદ્ધા અને બ્રહ્મદત્તની માતા તરીકે ઓળખવામાં આવશે. અને તારા પુત્રો કૃષ્ણ, ગૌર, પ્રભુ અને શંભુ હશે.
મહાત્માનો મહાભાગા ગમિષ્યન્તિ પરં પદમ્ તાનુત્પાદ્ય પુનર્ યોગાત્ સવરા મોક્ષમેષ્યસિ
આ મહાન આત્માવાળા અને ભાગ્યશાળી પુત્રો પરમ પદને પામશે. તેમને જન્મ આપ્યા પછી, તું ફરી યોગ અને વરદાનથી મોક્ષ પામશે.