વારાણસ્યાં વિશાલાક્ષી નૈમિષે લિઙ્ગધારિણી પ્રયાગે લલિતા દેવી કામાક્ષી ગન્ધમાદને માનસે કુમુદા નામ વિશ્વકાયા તથામ્બરે
વારાણસીમાં હું વિશાલાક્ષી છું, નૈમિષમાં લિંગધારિ, પ્રયાગમાં લલિતા દેવી, કામાક્ષી, ગંધમાદન, માનસમાં હું વિશ્વકાયા કુમુદા નામે જાણીતી છું અને એમબરમાં પણ.
ગોમન્તે ગોમતી નામ મન્દરે કામચારિણી મદોત્કટા ચૈત્રરથે જયન્તી હસ્તિનાપુરે
ગોમંતમાં હું ગોમતી નામે ઓળખાય છું, મંદર પર્વતમાં કામચારીણી, ચૈત્રરથમાં મદોત્કટા જયંતી, હસ્તિનાપુરમાં પણ.
કાન્યકુબ્જે તથા ગૌરી રમ્ભા મલયપર્વતે એકામ્ભકે કીર્તિમતી વિશ્વાં વિશ્વેશ્વરે વિદુઃ
કન્યાકુભ્જમાં હું ગૌરી છું, મલય પર્વત પર રંભા, એકાંભકમાં કીર્તિમતી, અને વિશ્વેશ્વર ખાતે બધા મને વિશ્વા તરીકે ઓળખે છે.
પુષ્કરે પુરુહૂતેતિ કેદારે માર્ગદાયિની નન્દા હિમવતઃ પૃષ્ઠે ગોકર્ણે ભદ્રકર્ણિકા
પુષ્કરમાં હું પુરુહૂતા છું, કેદારમાં માર્ગદાયિની, નંદામાં, હિમાલયની ચોટી પર, ગોકર્ણમાં હું ભદ્રકર્ણિકા છું.
સ્થાનેશ્વરે ભવાની તુ બિલ્વલે બિલ્વપત્ત્રિકા શ્રીશૈલે માધવી નામ ભદ્રા ભદ્રેશ્વરે તથા
સ્થાનેશ્વરમાં હું ભવાની છું, બિલ્વમાં બિલ્વપત્રિકા, શ્રીશૈલ પર માધવી, ભદ્રેશ્વરમાં ભદ્રા છું.
જયા વરાહશૈલે તુ કામલા કમલાલયે રુદ્રકોટ્યાં ચ રુદ્રાણી કાલી કાલઞ્જરે ગિરૌ
વરાહ પર્વતમાં હું જયાં છું, કમલાલયમાં કમલા, રુદ્રકોટીમાં રુદ્રાણી, કાલંજર પર્વતમાં કાળી છું.
મહાલિઙ્ગે તુ કપિલા મર્કોટે મુકુટેશ્વરી શાલગ્રામે મહાદેવી શિવલિઙ્ગે જલપ્રિયા
મહાલિંગમાં હું કપિલા, માર્કોટમાં મુકુટેશ્વરી, શાલગ્રામમાં મહાદેવી, શિવલિંગમાં જલપ્રિયા છું.
માયાપુર્યાં કુમારી તુ સંતાને લલિતા તથા ઉત્પલાક્ષી સહસ્રાક્ષે કમલાક્ષે મહોત્પલા
માયાપુરીમાં હું કુમારી, સંતાનમાં લલિતા, ઉત્પલાક્ષીમાં સહસ્રાક્ષી, કમલાક્ષી અને મહોત્પલા છું.
ગઙ્ગાયાં મઙ્ગલા નામ વિમિલા પુરુષોત્તમે વિપાશાયામ્ અમોઘાક્ષી પાટલા પુણ્ડ્રવર્ધને
ગંગામાં મંગળા નામે વિમિલા પુરુષોત્તમમાં, વિપાશામાં અમોઘાક્ષી છે અને પુંડ્રવર્ધનમાં પાટલા કહેવાય છે.
નારાયણી સુપાર્શ્વે તુ વિકૂટે ભદ્રસુન્દરી વિપુલે વિપુલા નામ કલ્યાણી મલયાચલે
નારાયણી સુપાર્શ્વ પાસે છે, વિકૂટમાં ભદ્રસુંદરી, વિપુલમાં વિપુલા અને મલયાચલમાં કલ્યાણી કહેવાય છે.
કોટવી કોટિતીર્થે તુ સુગન્ધા માધવે વને ગોદાશ્રમે ત્રિસંધ્યા તુ ગઙ્ગાદ્વારે રતિપ્રિયા
કોટીતીર્થે કોટવી, માધવ વનમાં સુગંધા, ગોદાશ્રમમાં ત્રિસંધ્યા અને ગંગાદ્વારે રતિપ્રિયા છે.
શિવકુણ્ડે શિવાનન્દા નન્દિની દેવિકાતટે રુક્મિણી દ્વારવત્યાં તુ રાધા વૃન્દાવને વને
શિવકુંડમાં શિવાનંદા, દેવિકા તટે નંદિની, દ્વારકામાં રુક્મિણી અને વૃંદાવન વનમાં રાધા છે.
દેવકી મથુરાયાં તુ પાતાલે પરમેશ્વરી ચિત્રકૂટે તથા સીતા વિન્ધ્યે વિન્ધ્યાધિવાસિની
મથુરામાં દેવકી, પાતાળમાં પરમેશ્વરી, ચિત્રકૂટમાં સીતા અને વિંધ્ય પર્વતમાં વિંધ્યાધિવાસિની છે.
સહ્યાદ્રાવ્ એકવીરા તુ હરિશ્ચન્દ્રે તુ ચન્દ્રિકા રમણા રામતીર્થે તુ યમુનાયાં મૃગાવતી
સહ્યાદ્રિમાં એકવીરા, હરિશ્ચંદ્રે ચંદ્રિકા, રામતીર્થે રમણા અને યમુનામાં મૃગાવતી છે.
કરવીરે મહાલક્ષ્મીર્ ઉમા દેવી વિનાયકે અરોગા વૈદ્યનાથે તુ મહાકાલે મહેશ્વરી
કરવીરમાં મહાલક્ષ્મી, વિનાયક ખાતે ઉમાદેવી, વૈદ્યનાથમાં આરોગા અને મહાકાળે મહેશ્વરી છે.
અભયેત્યુષ્ણતીર્થેષુ ચામૃતા વિન્ધ્યકન્દરે માણ્ડવ્યે માણ્ડવી નામ સ્વાહા માહેશ્વરે પુરે
ઉષ્ણતીર્થે અભય, વિંધ્ય ગુફામાં ચામૃતા, માંડવ્યે માંડવી અને મહેશ્વરપુરમાં સ્વાહા છે.
છાગલાણ્ડે પ્રચણ્ડા તુ ચણ્ડિકા મકરન્દકે સોમેશ્વરે વરારોહા પ્રભાસે પુષ્કરાવતી
છાગલાંડે પ્રચંડા, મકરંદકમાં ચંડિકા, સોમેશ્વરે વરારોહા અને પ્રભાસે પુષ્કરાવતી છે.
દેવમાતા સરસ્વત્યાં પારાવારતટે મતા મહાલયે મહાભાગા પયોષ્ણ્યાં પિઙ્ગલેશ્વરી
સરસ્વતી પર દેવમાતા, પારાવાર તટે માતા, મહાલયે મહાભાગા અને પયોષ્ણી પર પિંગલેશ્વરી છે.
સિંહિકા કૃતશૌચે તુ કાર્ત્તિકેયે યશસ્કરી ઉત્પલાવર્તકે લોલા સુભદ્રા શોણસંગમે
કૃતશૌચે સિંહિકા, કાર્તિકેયે યશસ્કરી, ઉત્પલાવર્તકમાં લોલા અને શોણસંગમમાં સુભદ્રા છે.
માતા સિદ્ધપુરે લક્ષ્મીર્ અઙ્ગના ભરતાશ્રમે જાલંધરે વિશ્વમુખી તારા કિષ્કિન્ધપર્વતે
સિદ્ધપુરમાં માતા લક્ષ્મી, ભરત આશ્રમમાં અંગના, જાલંધરમાં વિશ્વમુખી અને કિષ્કિંધા પર્વતે તારા છે.
દેવદારુવને પુષ્ટિર્ મેધા કાશ્મીરમણ્ડલે ભીમા દેવી હિમાદ્રૌ તુ પુષ્ટિર્વિશ્વેશ્વરે તથા
દેવદારુ વનમાં પુષ્ટિ, કાશ્મીર મંડળમાં મેધા, હિમાલયમાં ભીમાદેવી અને વિશ્વેશ્વરે પુષ્ટિ છે.
કપાલમોચને શુદ્ધિર્ માતા કાયાવરોહણે શઙ્ખોદ્ધારે ધ્વનિર્નામ ધૃતિઃ પિણ્ડારકે તથા
કપાલમોચન ખાતે શુદ્ધિ, કાયાવરોહણે માતા, શંખોદ્ધારે ધ્વનિ અને પિંડારકમાં ધૃતિ છે.
કાલા તુ ચન્દ્રભાગાયામ્ અચ્છોદે શિવકારિણી વેણાયામમૃતા નામ બદર્યામુર્વશી તથા
ચંદ્રભાગામાં કાળા, અચ્છોદે શિવકારિણી, વેણામાં અમૃત અને બદરીમાં ઉર્વશી છે.
ઓષધી ચોત્તરકુરૌ કુશદ્વીપે કુશોદકા મન્મથા હેમકૂટે તુ મુકુટે સત્યવાદિની
ઉત્તરકુરુમાં ઔષધી, કુશદ્વીપે કુશોદકા, હેમકૂટે મનમથા અને મુકુટે સત્યવાદિની છે.
અશ્વત્થે વન્દનીયા તુ નિધિર્વૈશ્રવણાલયે ગાયત્રી વેદવદને પાર્વતી શિવસંનિધૌ
અશ્વત્થ પર વંદનીય, વૈશ્વરાણના ઘરમાં નિધિ, વેદમુખે ગાયત્રી અને શિવસન્નિધિમાં પાર્વતી છે.
દેવલોકે તથેન્દ્રાણી બ્રહ્માસ્યેષુ સરસ્વતી સૂર્યબિમ્બે પ્રભા નામ માતૄણાં વૈષ્ણવી મતા
દેવલોકમાં ઇન્દ્રાણી, બ્રહ્માસન પર સરસ્વતી, સૂર્યમંડળમાં પ્રભા અને માતાઓમાં વૈષ્ણવી કહેવાય છે.
અરુન્ધતી સતીનાં તુ રામાસુ ચ તિલોત્તમા ચિત્તે બ્રહ્મકલા નામ શક્તિઃ સર્વશરીરિણામ્
સતી સ્ત્રીઓમાં અરુંધતી, રામાઓમાં તિલોત્તમા અને મનમાં બ્રહ્મકલાની શક્તિ — આવી શક્તિ દરેક જીવમાં વસે છે.
એતદુદ્દેશતઃ પ્રોક્તં નામાષ્ટશતમુત્તમમ્ અષ્ટોત્તરં ચ તીર્થાનાં શતમેતદુદાહૃતમ્
આ રીતે સંક્ષિપ્તમાં એકસો આઠ ઉત્તમ નામો અને એ જ રીતે એકસો તીર્થો અહીં ગણાવ્યા છે.
યઃ સ્મરેચ્છૃણુયાદ્ વાપિ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે એષુ તીર્થેષુ યઃ કૃત્વા સ્નાનં પશ્યતિ માં નરઃ
જે કોઈ આ નામોનું સ્મરણ કરે છે કે સાંભળે છે, તે બધા પાપોથી છૂટકારો પામે છે; અને જે મનુષ્ય આ તીર્થોમાં સ્નાન કરીને મને દર્શન કરે છે—
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ કલ્પં શિવપુરે વસેત્ યસ્તુ મત્પરમં કાલં કરોત્યેતેષુ માનવઃ
—તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈને એક કલ્પ સુધી શિવના શહેરમાં વસે છે; પણ જે આમાં શ્રેષ્ઠ સમય મને અર્પણ કરે છે—