સ વજ્રનિહતો દૈત્યો વજ્રસંહનનોપમઃ પપાત વજ્રાભિહતઃ શક્રેણાદ્રિરિવાહતઃ
વજ્રના ઘા થી, વજ્ર સમાન દેહ ધરાવતો દૈત્ય ઢળી પડ્યો, જેમ ઇન્દ્રના વજ્રથી પર્વત તૂટી પડે.
દૈત્યેશ્વરં વિનિહતં નન્દિના કુલનન્દિના ચુક્રુશુર્દાનવાઃ પ્રેક્ષ્ય દુદ્રુવુશ્ચ ગણાધિપાઃ
કુળને આનંદ આપનાર નંદિએ દૈત્યેશ્વરને માર્યાનું જોઈ, દૈત્યોએ આક્રંદ કર્યો અને ગણાધિપતિઓ ભાગી ગયા.
દુઃખામર્ષિતરોષાસ્તે વિદ્યુન્માલિનિ પાતિતે દ્રુમશૈલમહાવૃષ્ટિં પયોદાઃ સસૃજુર્યથા
વીદ્યુન્માલી પડી ગયો તે જોઈ, દુઃખ, ક્રોધ અને રોષથી ભરાયેલા મેઘોએ, જાણે શોકમાં, વૃક્ષો અને પર્વતોની ભારે વરસાદ વરસાવી.
તે પીડ્યમાના ગુરુભિર્ ગિરિભિશ્ચ ગણેશ્વરાઃ કર્તવ્યં ન વિદુઃ કિંચિદ્ વન્દ્યમાધાર્મિકા ઇવ
ભારે પર્વતોના ભારથી પીડાતા ગણેશ્વરો, શું કરવું એ સમજ્યા જ નહીં, જેમ અધર્મી લોકો વખાણવામાં આવે ત્યારે ગૂંચવાય જાય છે.
તતો ઽસુરવરઃ શ્રીમાંસ્ તારકાખ્યઃ પ્રતાપવાન્ સતરૂણાં ગિરીણાં વૈ તુલ્યરૂપધરો બભૌ
પછી તારક નામનો તેજસ્વી અને પરાક્રમી અસુર, અનેક પર્વતોના સ્વરૂપે દેખાઈ, તેજમાં ઝગમગ્યો.
ભિન્નોત્તમાઙ્ગા ગણપા ભિન્નપાદાઙ્કિતાનનાઃ વિરેજુર્ભુજગા મન્ત્રૈર્ વાર્યમાણા યથા તથા
તૂટેલા માથાં અને ભાંગેલા પગના નિશાનવાળા ચહેરા ધરાવતા ગણો, મંત્રોથી દમાયેલા સાપો જેવા લાગતા હતા.
મયેન માયાવીર્યેણ વધ્યમાના ગણેશ્વરાઃ ભ્રમન્તિ બહુશબ્દાલાઃ પઞ્જરે શકુના ઇવ
મયના માયાવી બળથી પીડાતા ગણેશ્વરો, પાંજરામાં પંખીઓ જેમ અવાજ કરતાં ભટકતા હતા.
તયાસુરવરઃ શ્રીમાંસ્ તારકાખ્યઃ પ્રતાપવાન્ દદાહ ચ બલં સર્વં શુષ્કેન્ધનમિવાનલઃ
એ તેજસ્વી અને પરાક્રમી તારક નામના અસુરે, આખું સેના સુકાં ઇંધણને અગ્નિ દહાડે એમ, ભસ્મ કરી નાખી.
તારકાખ્યેન વાર્યન્તે શરવર્ષૈસ્તદા ગણાઃ મયેન માયાનિહતાસ્ તારકાખ્યેન ચેષુભિઃ ગણેશા વિધુરા જાતા જીર્ણમૂલા યથા દ્રુમાઃ
ત્યારે તારકના તીરોની વરસાદથી ગણો પછડાયા અને મયની માયા તથા તારકના તીરોના ઘા થી ગણેશ્વરો દુઃખી થઈ ગયા, જાણે મૂળ સુકાઈ ગયેલા વૃક્ષો.
ભૂયઃ સંપતતે ચાગ્નિર્ ગ્રહાન્ગ્રાહાન્ભુજંગમાન્ ગિરીન્દ્રાંશ્ચ હરીન્વ્યાઘ્રાન્ વૃક્ષાન્ સૃમરવર્ણકાન્
પછી ફરી એ અગ્નિ ગ્રહો, મગરો, સાપો, મહાપર્વતો, વાંદરો, વાઘ, વૃક્ષો અને ભયાનક રૂપ ધરાવતાં પ્રાણીઓ પર તૂટી પડ્યો.
શરભાનષ્ટપાદાંશ્ચ અપઃ પવનમેવ ચ મયો માયાબલેનૈવ પાતયત્યેવ શત્રુષુ
માયાએ પોતાની માયાની શક્તિથી પાણી, પવન અને શરભના અંગો દુશ્મનો પર વરસાવ્યા.
તે તારકાખ્યેન મયેન માયયા સંમુહ્યમાના વિવશા ગણેશ્વરાઃ નાશક્નુવંસ્તે મનસાપિ ચેષ્ટિતું યથેન્દ્રિયાર્થા મુનિનાભિસંયતાઃ
તારક નામના માયાવાન માયાના પ્રભાવથી, ગણેશ્વરો એટલા ગૂંચવાઈ ગયા કે તેઓ કંઈ પણ વિચારવા કે કરવાનું શક્યા નહીં, જેમ મુનિએ ઇન્દ્રિયોને વિષયોથી દૂર રાખી હોય.
મહાજલાગ્ન્યાદિસકુઞ્જરોરગૈર્ હરીન્દ્રવ્યાઘ્રર્ક્ષતરક્ષુરાક્ષસૈઃ વિબાધ્યમાનાસ્તમસા વિમોહિતાઃ સમુદ્રમધ્યેષ્વિવ ગાધકાઙ્ક્ષિણઃ
મોટા પાણી, અગ્નિ, હાથી, સાપ, સિંહ, વાઘ, રીંછ, રાક્ષસ અને દૈત્યોથી ઘેરાયેલા અને અંધકારથી ભ્રમિત થયેલા, તેઓ સમુદ્રના મધ્યમાં ઊંડાઈ શોધતા લોકો જેવા થઈ ગયા.
સંમર્દ્યમાનેષુ ગણેશ્વરેષુ સંનર્દમાનેષુ સુરેતરેષુ તતઃ સુરાણાં પ્રવરાભિરક્ષિતું રિપોર્બલં સંવિવિશુઃ સહાયુધાઃ
ગણેશ્વરો દબાઈ રહ્યા હતા અને દેવ-અસુરો ગર્જના કરી રહ્યા હતા ત્યારે, દેવોમાં શ્રેષ્ઠો પોતાના શસ્ત્રો સાથે દુશ્મનના સેના બચાવવા માટે તેમાં પ્રવેશ્યા.
યમો ગદાસ્ત્રો વરુણશ્ચ ભાસ્કરસ્ તથા કુમારો ઽમરકોટિસંયુતઃ સ્વયં ચ શક્રઃ સિતનાગવાહનઃ કુલીશપાણિઃ સુરલોકપુંગવઃ
યમરાજે ગદા સાથે, વરુણ, ભાસ્કર, અનેક અમરદેવો સાથે કુમાર અને પોતે ઇન્દ્ર, સફેદ હાથી પર બેઠેલા અને વજ્ર પાણે, દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, એ બધા આવ્યા.
સ ચોડુનાથઃ સસુતો દિવાકરઃ સ સાન્તકસ્ત્ર્યક્ષપતિર્ મહાદ્યુતિઃ એતે રિપૂણાં પ્રબલાભિરક્ષિતં તદા બલં સંવિવિશુર્મદોદ્ધતાઃ
ઓડનાથ પોતાના પુત્ર સાથે, સૂર્ય પોતાના અનુયાયીઓ સાથે અને તેજસ્વી ત્રિનેત્રધારી ભગવાન—આ બધા શક્તિથી મદમસ્ત થઈને, દુશ્મનના મજબૂત સેના માં ઘૂસી ગયા.
યથા વનં દર્પિતકુઞ્જરાધિપા યથા નભઃ સામ્બુધરં દિવાકરઃ યથા ચ સિંહૈર્વિજનેષુ ગોકુલં તથા બલં તત્ત્રિદશૈર્ અભિદ્રુતમ્
જેમ ગર્વીલા હાથીઓ જંગલમાં દોડી જાય, જેમ સૂર્ય વાદળોથી ભરેલા આકાશમાં પ્રવેશે, કે જેમ સિંહો એકાંતમાં ગાયોના ઝુંડ પર તૂટી પડે, તેમ દેવતાઓએ એ સેના પર આક્રમણ કર્યું.
કૃતપ્રહારાતુરદીનદાનવં તતસ્ત્વભજ્યન્ત બલં હિ પાર્ષદાઃ સ્વર્જ્યોતિષાં જ્યોતિર્ ઇવોષ્મવાન્ હરિર્ યથા તમો ઘોરતરં નરાણામ્
પછી, જ્યારે દૈત્યોએ ઘા ખાઈ દુઃખી થઈ ગયેલા હતા, ત્યારે પાર્ષદોએ એ સેના તોડી નાંખી, જેમ તેજસ્વી સૂર્ય માનવોના ઘોર અંધકારને દૂર કરે છે કે અગ્નિ ઘન અંધકારને ભસ્મ કરે છે.
વિશાન્તયામાસ યથા સદૈવ નિશાકરઃ સંચિતશાર્વરં તમઃ તતો ઽપકૃષ્ટે ચ તમઃપ્રભાવે અસ્ત્રપ્રભાવે ચ વિવર્ધમાને
જેમ ચંદ્ર હંમેશા રાત્રિના એકઠા થયેલા અંધકારને શાંત કરે છે, તેમ તેણે શાંતિ પેદા કરી; અને જેમ અંધકારનો પ્રભાવ ઘટતો ગયો, તેમ શસ્ત્રોનું તેજ વધતું ગયું.
દિગ્લોકપાલૈર્ ગણનાયકૈશ્ચ કૃતો મહાન્સિંહરવો મુહૂર્તમ્ સંખ્યે વિભગ્ના વિકરા વિપાદાશ્ છિન્નોત્તમાઙ્ગાઃ શરપૂરિતાઙ્ગાઃ
દિશાના રક્ષકો અને ગણેશ્વરો દ્વારા થોડા ક્ષણ માટે મહાન સિંહની ગર્જના થઈ; યુદ્ધમાં વિકૃત, ખંડિત અને અંગવિહિન દુશ્મનો તૂટી પડ્યા, તેમના માથાં કપાઈ ગયા અને શરીર તીરોથી ભરાઈ ગયા.
દેવેતરા દેવવરૈર્વિભિન્નાઃ સીદન્તિ પઙ્કેષુ યથા ગજેન્દ્રાઃ વજ્રેણ ભીમેન ચ વજ્રપાણિઃ શક્ત્યા ચ શક્ત્યા ચ મયૂરકેતુઃ
દેવશ્રેષ્ઠો દ્વારા ઘાયલ થયેલા અસુરો કાદવમાં ડૂબી જતા મહારાજા હાથીઓ જેવાં થઈ ગયા; વજ્રપાણી વજ્રથી અને મયૂરકેતુ શક્તિશાળી ભાલાથી હુમલો કરતા.
દણ્ડેન ચોગ્રેણ ચ ધર્મરાજઃ પાશેન ચોગ્રેણ ચ વારિગોપ્તા શૂલેન કાલેન ચ યક્ષરાજો વીર્યેણ તેજસ્વિતયા સુકેશઃ
ધર્મરાજે ભયાનક દંડથી, વરુણે ભયાનક પાશથી, યક્ષરાજે ત્રિશૂલથી અને સુકેશે પોતાની તાકાત અને તેજથી યુદ્ધ કર્યું.
ગણેશ્વરાસ્તે સુરસંનિકાશાઃ પૂર્ણાહુતીસિક્તશિખિપ્રકાશાઃ ઉત્સાદયન્તે દનુપુત્રવૃન્દાન્ યથૈવ ઇન્દ્રાશનયઃ પતન્ત્યઃ
દેવ સમાન તે ગણેશ્વરો, જેમના મસ્તક પર પૂર્ણાહુતિથી ચમકતા મુગટ હતા, તેમણે દાનુના પુત્રોના જૂથને નષ્ટ કરી નાખ્યા, જેમ ઇન્દ્રના વજ્ર તૂટી પડે છે.
મયસ્તુ દેવાન્પરિરક્ષિતારમ્ ઉમાત્મજં દેવવરં કુમારમ્ શરેણ ભિત્ત્વા સ હિ તારકાસુતં સ તારકાખ્યાસુરમ્ આબભાષે
પણ માયાએ, ઉમાપુત્ર અને દેવોના રક્ષક એવા કુમારને તીરે ઘાયલ કરીને, તારકના પુત્ર, એટલે તારક નામના અસુરને કહ્યું.
કૃત્વા પ્રહારં પ્રવિશામિ વીરં પુરં હિ દૈત્યેન્દ્રબલેન યુક્તઃ વિશ્રામમૂર્જસ્કરમપ્યવાપ્ય પુનઃ કરિષ્યામિ રણં પ્રપન્નૈઃ
હું ઘા મારીને, દૈત્યરાજાની શક્તિથી ભરેલી નગરીમાં જઈશ; આરામ અને નવી તાકાત મેળવીને, ફરીથી યુદ્ધમાં ઉતરીશ.
વયં હિ શસ્ત્રક્ષતવિક્ષતાઙ્ગા વિશીર્ણશસ્ત્રધ્વજવર્મવાહાઃ જયૈષિણસ્તે જયકાશિનશ્ચ ગણેશ્વરા લોકવરાધિપાશ્ચ
અમે શસ્ત્રઘાતથી ઘાયલ, આપણા શસ્ત્ર, ધ્વજ, કવચ અને વાહન તૂટી ગયેલા, વિજયની ઇચ્છા અને તેજથી ભરેલા છીએ, જેમ ગણેશ્વરો અને લોકપતિઓ પણ છે.
મયસ્ય શ્રુત્વા દિવિ તારકાખ્યો વચો ઽભિકાઙ્ક્ષન્ક્ષતજોપમાક્ષઃ વિવેશ તૂર્ણં ત્રિપુરં દિતેઃ સુતૈઃ સુતૈરદિત્યા યુધિ વૃદ્ધહર્ષૈઃ
માયાના આકાશમાં બોલેલા વચન સાંભળી, લાલ આંખોવાળો તારક, દિતિના પુત્રો અને અદિતિના પુત્રો સાથે, યુદ્ધમાં આનંદિત થઈને, ઝડપથી ત્રિપુરામાં પ્રવેશ્યો.
મયઃ પ્રહારં કૃત્વા તુ માયાવી દાનવર્ષભઃ વિવેશ તૂર્ણં ત્રિપુરમ્ અભ્રં નીલમિવામ્બરમ્
પછી, માયાવાન અને દાનવોમાં શ્રેષ્ઠ એવા માયાએ ઘા મારીને, આકાશમાં નીલા વાદળ જેવાં ત્રિપુરામાં ઝડપથી પ્રવેશ કર્યો.
સ દીર્ઘમુષ્ણં નિઃશ્વસ્ય દાનવાન્વીક્ષ્ય મધ્યગાન્ દધ્યૌ લોકક્ષયે પ્રાપ્તે કાલં કાલ ઇવાપરઃ
તે લાંબો, ગરમ શ્વાસ લઈ, વચ્ચે બેઠેલા દૈત્યોને જોયા અને જ્યારે લોકનો વિનાશ નજીક આવ્યો હતો, ત્યારે તે સમયની જેમ વિચારી રહ્યો હતો.
ઇન્દ્રો ઽપિ બિભ્યતે યસ્ય સ્થિતો યુદ્ધેપ્સુરગ્રતઃ સ ચાપિ નિધનં પ્રાપ્તો વિદ્યુન્માલી મહાયશાઃ
જેના સામે યુદ્ધ કરવા ઇન્દ્ર પણ ડરે છે, તે મહાન યશવંત વિદ્યુન્માલી પણ હવે મૃત્યુ પામ્યો છે.