પુરાણિ ત્રીણિ ચૈતાનિ યથાસ્થાનેષુ દાનવાઃ તિષ્ઠધ્વં લઙ્ઘનીયાનિ ભવિષ્યન્તિ પુરાણિ ચ
તમે દાનવો, આ ત્રણ શહેરોમાં જે-તે સ્થાન પર ઊભા રહો; શહેરો કોઈ રીતે તૂટવા ન જોઈએ.
નમોગતાસ્તથા શૂરા દેવતા વિદિતા હિ વઃ તાઃ પ્રયત્નેન વાર્યાશ્ચ વિદાર્યાશ્ચૈવ સાયકૈઃ
જે શૂરવીર દેવતાઓ અહીં આવ્યા છે, તેઓ તમને ઓળખીતા છે; તેમને પુરજોશથી રોકો અને તીરો વડે ઘાયલ કરો.
ઇતિ દનુતનયાન્મયસ્તથોક્ત્વા સુરગણવારણવારણે વચાંસિ યુવતિજનવિષણ્ણમાનસં તત્ ત્રિપુરપુરં સહસા વિવેશ રાજા
મયાએ દાનુના પુત્રોને આ રીતે કહ્યા પછી, દેવસેનાને રોકનાર એવા મયાએ, યુવાન સ્ત્રીઓના મન દુઃખી થવા પાત્ર એવા શબ્દો કહી, તરત જ ત્રિપુરા શહેરમાં પ્રવેશ કર્યો, રાજા.
અથ રજતવિશુદ્ધભાવભાવો ભવમભિપૂજ્ય દિગમ્બરં સુગીર્ભિઃ શરણમુપજગામ દેવદેવં મદનાર્યન્ધકયજ્ઞદેહઘાતમ્
પછી ચાંદી જેવી શુદ્ધ મનવૃત્તિથી, ભવને મીઠા શબ્દોથી પૂજ્યા પછી, તેણે દિગંબર ભગવાનનો આશરો લીધો, જે કામદેવ, શત્રુ, અંધક અને યજ્ઞશરીરનો વિનાશક છે.
મયમભયપદૈષિણં પ્રપન્નં ન કિલ બુબોધ તૃતીયદીપ્તનેત્રઃ તદભિમતમદાત્તતઃ શશાઙ્કી સ ચ કિલ નિર્ભય એવ દાનવો ઽભૂત્
ત્રણ આંખો ધરાવનાર તેજસ્વી ભગવાને, ભયમુક્તિની આશા રાખીને શરણમાં આવેલા મયાને ઓળખ્યા નહીં; છતાં તેણે મયાની ઈચ્છિત વરદાન આપી, અને ચંદ્રચિહ્નિત એ દાનવ ખરેખર નિર્ભય બની ગયો.
તતો રણે દેવબલં નારદો ઽભ્યગમત્પુનઃ આગત્ય ચૈવ ત્રિપુરાત્ સભાયામાસ્થિતઃ સ્વયમ્
પછી યુદ્ધમાં નારદજી ફરીથી દેવસેનાની પાસે આવ્યા; ત્રિપુરાથી આવીને તેઓ પોતે સભામાં બેઠા.
ઇલાવૃતમિતિ ખ્યાતં તદ્વર્ષં વિસ્તૃતાયતમ્ યત્ર યજ્ઞો બલેર્વૃત્તો બલિર્યત્ર ચ સંયતઃ
એ વિશાળ અને પ્રસિદ્ધ પ્રદેશનું નામ ઇલાવૃત છે, જ્યાં બલિનું યજ્ઞ થયું હતું અને જ્યાં બલિ બંધાયો હતો.
દેવાનાં જન્મભૂમિર્યા ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા વિવાહાઃ ક્રતવશ્ચૈવ જાતકર્માદિકાઃ ક્રિયાઃ
એ સ્થળ દેવતાઓની જન્મભૂમિ છે, જે ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે; ત્યાં લગ્ન, યજ્ઞ અને જન્માદિ વિધિઓ થાય છે.
દેવાનાં યત્ર વૃત્તાનિ કન્યાદાનાનિ યાનિ ચ રેમે નિત્યં ભવો યત્ર સહાયૈઃ પાર્ષદૈર્ગણૈઃ
ત્યાં દેવતાઓના કન્યાદાન અને અન્ય કાર્યો થયા; અને ત્યાં ભવો પોતાના સહાયકો અને ગણો સાથે હંમેશા આનંદ પામે છે.
લોકપાલાઃ સદા યત્ર તસ્થુર્મેરુગિરૌ યથા મધુપિઙ્ગલનેત્રસ્તુ ચન્દ્રાવયવભૂષણઃ દેવાનામધિપં પ્રાહ ગણપાંશ્ચ મહેશ્વરઃ
ત્યાં, જેમ મેરુ પર્વત પર, લોકપાલો હંમેશા ઊભા રહે છે; મધુ રંગની આંખો અને ચંદ્રના ભાગથી શોભતા મહેશ્વરે દેવતાઓના સ્વામી અને ગણોને સંબોધ્યા.
વાસવૈતદ્ અરીણાં તે ત્રિપુરં પરિદૃશ્યતે વિમાનૈશ્ચ પતાકાભિર્ ધ્વજૈશ્ચ સમલંકૃતમ્
વાસવ, તારા દુશ્મનોનું ત્રિપુરા શહેર અહીં દેખાય છે, જે વિમાનો, ધ્વજ અને ઝંડાથી શોભાયમાન છે.
ઇદં વૃત્તમિદં ખ્યાતં વહ્નિવદ્ભૃશતાપનમ્ એતે જના ગિરિપ્રખ્યાઃ સકુણ્ડલકિરીટિનઃ
આ ઘટના જાણીતી અને અગ્નિ જેવી પ્રખર છે; આ લોકો પર્વત જેવા છે અને કાનમાં કુંડળ તથા માથે મુગટ ધારણ કરે છે.
પ્રાકારગોપુરાટ્ટેષુ કક્ષાન્તે દાનવાઃ સ્થિતાઃ ઇમે ચ તોયદાભાસા દનુજા વિકૃતાનનાઃ
કિલ્લાની દીવાલો, દરવાજા અને મિનારોમાં દાનવો ઊભેલા છે; અને આ દાનવો વાદળ જેવા શરીર અને વિકૃત ચહેરા ધરાવે છે.
નિર્ગચ્છન્તિ પુરો દૈત્યાઃ સાયુધા વિજયૈષિણઃ
દૈત્યોએ હથિયાર લઈ, વિજયની ઈચ્છાથી, શહેરની સામે આગળ વધવાનું શરૂ કર્યું છે.
સ ત્વં સુરશતૈઃ સાર્ધં સસહાયો વરાયુધઃ સહદ્ભિર્મામકૈર્ભૃત્યૈર્ વ્યાપાદય મહાસુરાન્
તેથી, તું અનેક દેવતાઓ અને પોતાના સાથીઓ સાથે, પસંદગીના શસ્ત્ર લઈને, મારા સેવકો સાથે મળીને મહાસુરોનો નાશ કર.
અહં ચ રથવર્યેણ નિશ્ચલાચલવત્સ્થિતઃ પુરઃ પુરસ્ય રન્ધ્રાર્થી સ્થાસ્યામિ વિજયાય વઃ
અને હું શ્રેષ્ઠ રથમાં અડગ પર્વત જેવો ઊભો રહીશ, શહેર સામે રહી, તમારી વિજય માટે તક શોધીશ.
યદા તુ પુષ્યયોગેણ એકત્વં સ્થાસ્યતે પુરમ્ તદેતન્નિર્દહિષ્યામિ શરેણૈકેન વાસવ
પુષ્ય નક્ષત્રના સંયોગે જ્યારે ત્રણેય શહેરો એક થઈ જશે, ત્યારે હું એક જ બાણથી એ શહેરોને ભસ્મ કરી દઈશ, હે ઇન્દ્ર.
ઇત્યુક્તો વૈ ભગવતા રુદ્રેણેહ સુરેશ્વરઃ યયૌ તત્ત્રિપુરં જેતું તેન સૈન્યેન સંવૃતઃ
ભગવાન રુદ્રે આવું કહ્યાના પછી દેવતાઓના રાજા પોતાની સેનાને સાથે લઈને ત્રિપુરા પર વિજય મેળવવા માટે રવાના થયા.
પ્રક્રાન્તરથભીમૈસ્તૈઃ સદેવૈઃ પાર્ષદાં ગણૈઃ કૃતસિંહરવોપેતૈર્ ઉદ્ગચ્છદ્ભિરિવામ્બુદૈઃ
ભયાનક રથો સાથે દેવતાઓ અને તેમના સહયોગીઓ સિંહની જેમ ગર્જના કરતાં, મેઘો ઊઠે એમ આગળ વધ્યા.
તેન નાદેન ત્રિપુરાદ્ દાનવા યુદ્ધલાલસાઃ ઉત્પત્ય દુદ્રુવુશ્ચેલુઃ સાયુધાઃ ખે ગણેશ્વરાન્
એ ગર્જનાથી ત્રિપુરાના દાનવો યુદ્ધની ઉત્સુકતા સાથે હથિયાર લઈને આકાશમાં ઉડીને દેવસેનાપતિઓ તરફ દોડી ગયા.
અન્યે પયોધરારાવાઃ પયોધરસમા બભુઃ સસિંહનાદં વાદિત્રં વાદયામાસુરુદ્ધતાઃ
કેટલાંક દાનવો મેઘ જેવી ગર્જના સાથે મેઘ જેટલા જ શક્તિશાળી બની ગયા અને સિંહ જેવી ગર્જનાથી વાદ્યો વગાડવા લાગ્યા.
દેવાનાં સિંહનાદશ્ચ સર્વતૂર્યરવો મહાન્ ગ્રસ્તો ઽભૂદ્દૈત્યનાદૈશ્ચ ચન્દ્રસ્તોયધરૈરિવ
દેવતાઓની સિંહગર્જના અને બધા વાદ્યોની ધ્વનિ દાનવોની ગર્જનામાં એ રીતે દટાઈ ગઈ જેમ ચાંદ્રમા મેઘોમાં છુપાઈ જાય છે.
ચન્દ્રોદયાત્સમુદ્ભૂતઃ પૌર્ણમાસ ઇવાર્ણવઃ ત્રિપુરં પ્રભવત્તદ્વદ્ ભીમરૂપમહાસુરૈઃ
જેમ પૂર્ણિમાના ચાંદ્રોદયે દરિયો ઉછળી ઊઠે છે, તેમ ભયાનક અને શક્તિશાળી અસુરોથી ભરેલું ત્રિપુરા પણ ઉછળી ઊઠ્યું.
પ્રાકારેષુ પુરે તત્ર ગોપુરેષ્વપિ ચાપરે અટ્ટાલકાન્સમારુહ્ય કેચિચ્ ચલિતવાદિનઃ
શહેરની દીવાલો પર, દ્વાર પર અને કિલ્લાની મિનારો પર કેટલાક ઊભા રહ્યા; કેટલાક ગભરાટભરી વાતો કરતા મિનારો પર ચડી ગયા.
સ્વર્ણમાલાધરાઃ શૂરાઃ પ્રભાસિતકરામ્બરાઃ કેચિન્ નદન્તિ દનુજાસ્ તોયમત્તા ઇવામ્બુદાઃ
કેટલાંક શૂરવીર દાનવો સોનાની માળા પહેરી, તેજસ્વી વસ્ત્રો પહેરીને પાણીથી ભરેલા મેઘો જેવી ગર્જના કરતા હતા.
ઇતશ્ચેતશ્ચ ધાવન્તઃ કેચિદુદ્ભૂતવાસસઃ કિમેતદિતિ પપ્રચ્છુર્ અન્યોન્યં ગૃહમાશ્રિતાઃ
કેટલાંક અજાણી વસ્ત્રોમાં અહીંથી ત્યાં દોડી રહ્યા હતા અને ઘરમાં એકબીજાને પૂછતા—'આ શું છે?'
કિમેતન્નૈવ જાનામિ જ્ઞાનમન્તર્હિતં હિ મે જ્ઞાસ્યસે ઽનન્તરેણેતિ કાલો વિસ્તારતો મહાન્
'આ શું છે, મને ખબર નથી; મારું જ્ઞાન અંદર છુપાયું છે. તું જલ્દી જાણશે—સમય બહુ વિશાળ છે.'
સો ઽપ્યસૌ પૃથ્વીસારં ચ સિંહશ્ચ રથમાસ્થિતઃ તિષ્ઠતે ત્રિપુરં પીડ્ય દેહં વ્યાધિરિવોચ્છ્રિતઃ
ત્યાં પણ પૃથ્વીનો સ્વામી, સિંહની જેમ રથ પર બેઠો છે, ત્રિપુરા પર દબાણ કરી રહ્યો છે, જાણે શરીર પર ઊંચી બીમારી હોય એમ.
ય એષો ઽસ્તિ સ એષો ઽસ્તુ કા ચિન્તા સમ્ભ્રમે સતિ એહિ આયુધમ્ આદાય ક્વ મે પૃચ્છા ભવિષ્યતિ
'એ જે હોય તે હોય, ગભરાટમાં ચિંતાનો શું અર્થ? આવ, હથિયાર લઈ લે—મારા પ્રશ્નો ક્યાં રહી જશે?'
ઇતિ તે ઽન્યોન્યમાવિદ્ધા ઉત્તરોત્તરભાષિણઃ આસાદ્ય પૃચ્છન્તિ તદા દાનવાસ્ત્રિપુરાલયાઃ
આ રીતે એકબીજાને વાદવિવાદથી ઘાયલ કરતા ત્રિપુરાના દાનવો નજીક આવીને પરસ્પર પ્રશ્નો પૂછવા લાગ્યા.