રત્નાચિતાનિ શોભન્તે પુરાણ્યમરવિદ્વિષામ્ પ્રાસાદશતજુષ્ટાનિ કૂટાગારોત્કટાનિ ચ
દેવતાઓના શત્રુઓના શહેરો રત્નોથી શોભતા, સૈકડો મહેલો અને ઊંચા મંડપોથી ભરીલાં હતા.
સર્વેષાં કામગાનિ સ્યુઃ સર્વલોકાતિગાનિ ચ સોદ્યાનવાપીકૂપાનિ સપદ્મસરવન્તિ ચ
બધાં શહેરો ઇચ્છા મુજબના અને બધા લોકોથી શ્રેષ્ઠ હતા, તેમાં બગીચાઓ, તળાવો, કૂવો અને કમળવાળા સરોવરો હતાં.
અશોકવનભૂતાનિ કોકિલારુતવન્તિ ચ ચિત્રશાલાવિશાલાનિ ચતુઃશાલોત્તમાનિ ચ
અશોકવન જેવાં બગીચાઓ, કોયલના મીઠા રવ, વિશાળ રંગબેરંગી હોલ અને શ્રેષ્ઠ ચાર સ્તંભવાળા મહેલો હતાં.
સપ્તાષ્ટદશભૌમાનિ સત્કૃતાનિ મયેન ચ બહુધ્વજપતાકાનિ સ્રગ્દામાલંકૃતાનિ ચ
સાત, આઠ અને દસ માળવાળા મકાનો માયાએ સુંદર રીતે બનાવ્યાં હતાં, અને તે ધ્વજ, પટાકા અને હારોથી શોભતા હતાં.
કિઙ્કિણીજાલશબ્દાનિ ગન્ધવન્તિ મહાન્તિ ચ સુસંયુક્તોપલિપ્તાનિ પુષ્પનૈવેદ્યવન્તિ ચ
ત્યાં ઘંટિકાની ઝણઝણ, સુગંધિત વાયુ, સુંદર રીતે સજાવટ અને પુષ્પ તથા ભોજનના નૈવેદ્ય હતાં.
યજ્ઞધૂમાન્ધકારાણિ સંપૂર્ણકલશાનિ ચ ગગનાવરણાભાનિ હંસપઙ્ક્તિનિભાનિ ચ
યજ્ઞના ધૂમાડાથી અંધારું, ભરેલા કળશો, આકાશના આવરણ જેવું અને હંસોની પંક્તિ જેવી શોભા ધરાવતાં સ્થળો હતાં.
પઙ્ક્તીકૃતાનિ રાજન્તે ગૃહાણિ ત્રિપુરે પુરે મુક્તાકલાપૈર્લમ્બદ્ભિર્ હસન્તીવ શશિશ્રિયમ્
ત્રિપુરાના શહેરમાં ઘરો પંક્તિમાં ઊભેલા, મોતીની માળાઓથી શોભતા અને ચાંદની જેવી સુંદરતા સાથે હસતાં હોય તેમ લાગતા.
મલ્લિકાજાતિપુષ્પાદ્યૈર્ ગન્ધધૂપાધિવાસિતૈઃ પઞ્ચેન્દ્રિયસુખૈર્નિત્યં સમૈઃ સત્પુરુષૈરિવ
મલ્લિકા, જાતી અને અન્ય ફૂલોની સુગંધ, ધૂપ અને સર્વેંદ્રિયોને આનંદ આપતી સુખ-સગવડથી ઘરો હંમેશાં સજ્જ હતા, જાણે સારા મનુષ્યો સાથે રહેતા હોય.
હેમરાજતલોહાદ્યમણિરત્નાઞ્જનાઙ્કિતાઃ પ્રાકારાસ્ત્રિપુરે તસ્મિન્ ગિરિપ્રાકારસંનિભાઃ
તે ત્રિપુરના કિલ્લાના કાંઠા સોનાં, ચાંદી, તાંબાં અને કિંમતી રત્નોથી શોભિત હતાં, અને તે પહાડ જેવા મજબૂત દેખાતાં હતાં.
એકૈકસ્મિન્પુરે તસ્મિન્ ગોપુરાણાં શતં શતમ્ સપતાકાધ્વજવતાં દૃશ્યન્તે ગિરિશૃઙ્ગવત્
દરેક શહેરમાં, સૈકડો સૈકડો દરવાજા ધ્વજ અને પટાકાઓથી શણગારીને, પહાડની ટોચ જેવી ભવ્યતા ધરાવતાં હતાં.
નૂપુરારાવરમ્યાણિ ત્રિપુરે તત્પુરાણ્યપિ સ્વર્ગાતિરિક્તશ્રીકાણિ તત્ર કન્યાપુરાણિ ચ
ત્રિપુરના શહેરોમાં ઘૂઘવાટવાળી પાયલની રણકારથી આનંદ છવાયેલો હતો, અને ત્યાંની વૈભવતા સ્વર્ગથી પણ વધારે હતી; ત્યાં કન્યાઓના શહેરો પણ હતાં.
આરામૈશ્ચ વિહારૈશ્ચ તડાગવટચત્વરૈઃ સરોભિશ્ચ સરિદ્ભિશ્ચ વનૈશ્ચોપવનૈરપિ
તે શહેરો બગીચાઓ, રમણિય સ્થળો, તળાવો, વટવૃક્ષના ઓટલા, સરોવર, નદીઓ, જંગલો અને ઉપવનોથી પણ શોભતા હતાં.
દિવ્યભોગોપભોગાનિ નાનારત્નયુતાનિ ચ પુષ્પોત્કરૈશ્ચ સુભગાસ્ ત્રિપુરસ્યોપનિર્ગમાઃ પરિખાશતગમ્ભીરાઃ કૃતા માયાનિવારણૈઃ
દિવ્ય ભોગવિલાસ, વિવિધ રત્નોથી શણગારા, સુંદર ફૂલોના ઢગલાંથી યુક્ત હતાં; ત્રિપુરના દરવાજા આસપાસ ગાઢ ખાઈઓથી ઘેરાયેલા હતાં, જે માયાના જાદુથી રક્ષિત હતાં.
નિશમ્ય તદ્દુર્ગવિધાનમુત્તમં કૃતં મયેનાદ્ભુતવીર્યકર્મણા દિતેઃ સુતા દૈવતરાજવૈરિણઃ સહસ્રશઃ પ્રાપુરનન્તવિક્રમાઃ
માયાએ અદભુત કૌશલ્યથી બનાવેલા એ અદ્વિતીય કિલ્લાની વાત સાંભળી, દિતિના પુત્રો, જે દેવતાઓ અને રાજાઓના દુશ્મન હતાં, હજારોની સંખ્યામાં, અપરમિત પરાક્રમ સાથે ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
તદાસુરૈર્દર્પિતવૈરિમર્દનૈર્ જનાર્દનૈઃ શૈલકરીન્દ્રસંનિભૈઃ બભૂવ પૂર્ણં ત્રિપુરં તથા પુરા યથામ્બરં ભૂરિજલૈર્ જલપ્રદૈઃ
પછી અસુરો, પોતાના શત્રુઓને દબાવીને, ગર્વભેર ત્રિપુરને ભરાઈ ગયા; તેઓ પહાડ જેવા હાથીઓ જેવાં લાગતાં, જેમ વરસાદી વાદળો આકાશને પાણીથી ભર દે છે.
નિર્મિતે ત્રિપુરે દુર્ગે મયેનાસુરશિલ્પિના તદ્દુર્ગં દુર્ગતાં પ્રાપ બદ્ધવૈરૈઃ સુરાસુરૈઃ
જ્યારે માયા નામના અસુર શિલ્પીએ ત્રિપુરનો કિલ્લો બનાવ્યો, ત્યારે એ કિલ્લો દેવતાઓ અને અસુરો માટે, જે પરસ્પર દુશ્મન હતાં, આશ્રયસ્થાન બની ગયો.
સકલત્રાઃ સપુત્રાશ્ચ શસ્ત્રવન્તો ઽન્તકોપમાઃ મયાદિષ્ટાનિ વિવિશુર્ ગૃહાણિ હૃષિતાશ્ચ તે
પત્નીઓ અને પુત્રો સાથે, શસ્ત્રધારી અને યમદૂત જેવાં ભયાનક અસુરો, માયાની આજ્ઞાથી ઘરોમાં પ્રવેશ્યા અને આનંદિત થયા.
સિંહા વનમિવાનેકે મકરા ઇવ સાગરમ્ રોષૈશ્ચૈવાતિપારુષ્યૈઃ શરીરમિવ સંહતૈઃ
જેમ જંગલમાં સિંહો અને દરિયામાં મગરો ભેગા થાય છે, તેમ તેઓ ઉગ્ર ક્રોધ અને કઠોરતાથી, પોતાના શરીરો સાથે એકઠા થયા.
તદ્વદ્બલિભિરધ્યસ્તં તત્પુરં દેવતારિભિઃ ત્રિપુરં સંકુલં જાતં દૈત્યકોટિશતાકુલમ્
એ રીતે, શક્તિશાળી દેવશત્રુઓએ એ શહેર પર કબજો કર્યો; ત્રિપુર અસંખ્ય દૈત્યોથી ભરાઈ ગયું.
સુતલાદપિ નિષ્પત્ય પાતાલાદ્દાનવાલયાત્ ઉપતસ્થુઃ પયોદાભા યે ચ ગિર્યુપજીવિનઃ
સુતલ લોકમાંથી, પાતાળના દૈત્યોના ઘરેથી અને પહાડ પાસે રહેતા લોકો પણ વાદળ જેવા ભેગા થયા.
યો યં પ્રાર્થયતે કામં સમ્પ્રાપ્તસ્ત્રિપુરાશ્રયાત્ તસ્ય તસ્ય મયસ્તત્ર માયયા વિદધાતિ સઃ
ત્રિપુરમાં આશ્રય લીધા પછી, જે જે ઇચ્છા કોઈએ કરી હોય, તે દરેકની માયાએ પોતાની જાદુથી પૂર્ણ કરી.
સચન્દ્રેષુ પ્રદોષેષુ સામ્બુજેષુ સરઃસુ ચ આરામેષુ સચૂતેષુ તપોધનવનેષુ ચ
ચાંદની રાતે, તળાવમાં કમળો વચ્ચે, બગીચામાં કે કેરીના વનમાં, અને તપસ્વીઓના જંગલમાં પણ તેઓ આનંદ માણતા.
સ્વઙ્ગાશ્ચન્દનદિગ્ધાઙ્ગાં માતંગાઃ સમદા ઇવ મૃષ્ટાભરણવસ્ત્રાશ્ચ મૃષ્ટસ્રગનુલેપનાઃ
તેમના શરીર ચંદનથી લિપાયેલા, હાથીઓ મદમસ્ત, અને સૌ સુંદર આભૂષણ-વસ્ત્રો, સુગંધિત ફૂલો અને લપણા પહેરીને શોભતા હતાં.
પ્રિયાભિઃ પ્રિયક્રામાભિર્ હાવભાવપ્રસૂતિભિઃ નારીભિઃ સતતં રેમુર્ મુદિતાશ્ચૈવ દાનવાઃ
પ્રિય સ્ત્રીઓ સાથે, જે પ્રેમભરી ચાલ અને હાવભાવથી આનંદ આપતી, દૈત્યો હંમેશા આનંદમાં મગ્ન રહેતા.
મયેન નિર્મિતે સ્થાને મોદમાના મહાસુરાઃ અર્થે ધર્મે ચ કામે ચ નિદધુસ્તે મતીઃ સ્વયમ્
માયાએ બનાવેલા એ સ્થળે, મહાસુરો આનંદથી, પોતાનું મન ધન, ધર્મ અને કામમાં સ્વેચ્છાએ લગાડતા.
તેષાં ત્રિપુરયુક્તાનાં ત્રિપુરે ત્રિદશારિણામ્ વ્રજતિ સ્મ સુખં કાલઃ સ્વર્ગસ્થાનાં યથા તથા
ત્રિપુરમાં વસેલા દેવશત્રુઓ માટે, સમય સુખથી પસાર થતો, જેમ સ્વર્ગમાં રહેતાં લોકો માટે થાય છે.
શુશ્રૂષન્તે પિતૄન્પુત્રાઃ પત્ન્યશ્ચાપિ પતીંસ્તથા વિમુક્તકલહાશ્ચાપિ પ્રીતયઃ પ્રચુરાભવન્
પુત્રો પિતાને સેવા કરતા, પત્નીઓ પણ પતિની સેવા કરતી; કોઈ ઝઘડો નહોતો અને બધે પ્રેમ જ પ્રેમ છવાયો હતો.
નાધર્મસ્ત્રિપુરસ્થાનાં બાધતે વીર્યવાનપિ અર્ચયન્તો દિતેઃ પુત્રાસ્ ત્રિપુરાયતને હરમ્
ત્રિપુરાવાસીઓને, ભલે તેઓમાં શક્તિ હોય, કોઈ અધર્મ તકલીફ આપતો નહોતો; દિતિના પુત્રો ત્રિપુરાના મંદિરમાં હરનું પૂજન કરતા.
પુણ્યાહશબ્દાનુચ્ચેરુર્ આશીર્વાદાંશ્ચ વેદગાન્ સ્વનૂપુરરવોન્મિશ્રાન્ વેણુવીણારવાનપિ
શુભ દિવસની ઘોષણા, આશીર્વાદ અને વેદમંત્રો ઉંચે બોલાતા, પગળીના ઘંટ અને વાંસળી-વીણા ના મધુર અવાજ સાથે ગૂંજી ઉઠતા.
હાસશ્ચ વરનારીણાં ચિત્તવ્યાકુલકારકઃ ત્રિપુરે દાનવેન્દ્રાણાં રમતાં શ્રૂયતે સદા
અતિ સુંદર સ્ત્રીઓની હાસ્યધ્વનિ, જે સૌના હૃદયમાં આનંદ જગાવતી, ત્રિપુરામાં દૈત્યરાજાઓના મનને હંમેશા ખુશ કરતી.