ઇદમન્તઃપુરસ્થાનં રુદ્રાયતનમત્ર ચ સવટાનિ તડાગાનિ હ્ય્ અત્ર વાપ્યઃ સરાંસિ ચ
આ શહેરના અંદરના ભાગમાં રુદ્રના મંદિરો છે, અને અહીં છાયાવટાવાળા મંડપો, તળાવો, કૂવો અને સરોવર પણ છે.
આરામાશ્ચ સભાશ્ચાત્ર ઉદ્યાનાન્યત્ર વા તથા ઉપનિર્ગમો દાનવાનાં ભવત્યત્ર મનોહરઃ
અહીં બગીચાઓ, સભા મંડપો અને ઉદ્યાનો છે; દાનવો માટે મનોહર ફરવાનું સ્થળ પણ અહીં જ છે.
ઇત્યેવં માનસં તત્રાકલ્પયત્પુરકલ્પવિત્ મયેન તત્પુરં સૃષ્ટં ત્રિપુરં ત્વિતિ નઃ શ્રુતમ્
આ રીતે શહેર રચનારએ પોતાના મનમાં આ શહેર બનાવ્યું; અમે સાંભળ્યું છે કે માયાએ ત્રિપુરા નામનું આ શહેર ઊભું કર્યું હતું.
કાર્ષ્ણાયસમયં યત્તુ મયેન વિહિતં પુરમ્ તારકાખ્યો ઽધિપસ્તત્ર કૃતસ્થાનાધિપો ઽવસત્
કાળી લોખંડથી બનેલું જે શહેર માયાએ બનાવ્યું હતું, ત્યાં તારક નામનો રાજા સ્થાપિત થયો હતો.
યત્તુ પૂર્ણેન્દુસંકાશં રાજતં નિર્મિતં પુરમ્ વિદ્યુન્માલી પ્રભુસ્તત્ર વિદ્યુન્માલી ત્વિવામ્બુદઃ
પૂર્ણ ચાંદની જેવું ચમકતું ચાંદીનું શહેર માયાએ બનાવ્યું હતું, અને ત્યાં વિદ્યુન્માલી મેઘ જેવો તેજસ્વી રાજા હતો.
સુવર્ણાધિકૃતં યચ્ચ મયેન વિહિતં પુરમ્ સ્વયમેવ મયસ્તત્ર ગતસ્તદધિપઃ પ્રભુઃ
સોનું વડે બનેલું શહેર પણ માયાએ જ ઊભું કર્યું હતું, અને તે પોતે જ તેમાં જઈને તેનો સ્વામી બન્યો હતો.
તારકસ્ય પુરં તત્ર શતયોજનમન્તરમ્ વિદ્યુન્માલિપુરં ચાપિ શતયોજનકે ઽન્તરે
તારકનું શહેર ત્યાં એક સો યોજન દૂર હતું, અને વિદ્યુન્માલીનું શહેર પણ એ જ અંતરે હતું.
મેરુપર્વતસંકાશં મયસ્યાપિ પુરં મહત્ પુષ્યસંયોગમાત્રેણ કાલેન સ મયઃ પુરા
માયાનું મહાન શહેર મેરુ પર્વત જેવું દેખાતું હતું; પુષ્ય નક્ષત્રના સંયોગે, માયાએ એ શહેર બનાવ્યું હતું.
કૃતવાંસ્ત્રિપુરં દૈત્યસ્ ત્રિનેત્રઃ પુષ્પકં યથા યેન યેન મયો યાતિ પ્રકુર્વાણઃ પુરં પુરાત્
તે દૈત્યે ત્રિપુરા શહેર બનાવ્યું, જેમ ત્રણ નેત્રવાળાએ પુષ્પક બનાવ્યું હતું; માયા જ્યાં જ્યાં ગયો, ત્યાં ત્યાં શહેરો ઊભાં કર્યા.
પ્રશસ્તાસ્તત્ર તત્રૈવ વારુણ્યામાલયાઃ સ્વયમ્ રુક્મરૂપ્યાયસાનાં ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
વરુણના પ્રદેશમાં ત્યાં સોનાં, ચાંદી અને લોખંડનાં સૈકડો અને હજારો સુંદર મહેલો હતા.
રત્નાચિતાનિ શોભન્તે પુરાણ્યમરવિદ્વિષામ્ પ્રાસાદશતજુષ્ટાનિ કૂટાગારોત્કટાનિ ચ
દેવતાઓના શત્રુઓના શહેરો રત્નોથી શોભતા, સૈકડો મહેલો અને ઊંચા મંડપોથી ભરીલાં હતા.
સર્વેષાં કામગાનિ સ્યુઃ સર્વલોકાતિગાનિ ચ સોદ્યાનવાપીકૂપાનિ સપદ્મસરવન્તિ ચ
બધાં શહેરો ઇચ્છા મુજબના અને બધા લોકોથી શ્રેષ્ઠ હતા, તેમાં બગીચાઓ, તળાવો, કૂવો અને કમળવાળા સરોવરો હતાં.
અશોકવનભૂતાનિ કોકિલારુતવન્તિ ચ ચિત્રશાલાવિશાલાનિ ચતુઃશાલોત્તમાનિ ચ
અશોકવન જેવાં બગીચાઓ, કોયલના મીઠા રવ, વિશાળ રંગબેરંગી હોલ અને શ્રેષ્ઠ ચાર સ્તંભવાળા મહેલો હતાં.
સપ્તાષ્ટદશભૌમાનિ સત્કૃતાનિ મયેન ચ બહુધ્વજપતાકાનિ સ્રગ્દામાલંકૃતાનિ ચ
સાત, આઠ અને દસ માળવાળા મકાનો માયાએ સુંદર રીતે બનાવ્યાં હતાં, અને તે ધ્વજ, પટાકા અને હારોથી શોભતા હતાં.
કિઙ્કિણીજાલશબ્દાનિ ગન્ધવન્તિ મહાન્તિ ચ સુસંયુક્તોપલિપ્તાનિ પુષ્પનૈવેદ્યવન્તિ ચ
ત્યાં ઘંટિકાની ઝણઝણ, સુગંધિત વાયુ, સુંદર રીતે સજાવટ અને પુષ્પ તથા ભોજનના નૈવેદ્ય હતાં.
યજ્ઞધૂમાન્ધકારાણિ સંપૂર્ણકલશાનિ ચ ગગનાવરણાભાનિ હંસપઙ્ક્તિનિભાનિ ચ
યજ્ઞના ધૂમાડાથી અંધારું, ભરેલા કળશો, આકાશના આવરણ જેવું અને હંસોની પંક્તિ જેવી શોભા ધરાવતાં સ્થળો હતાં.
પઙ્ક્તીકૃતાનિ રાજન્તે ગૃહાણિ ત્રિપુરે પુરે મુક્તાકલાપૈર્લમ્બદ્ભિર્ હસન્તીવ શશિશ્રિયમ્
ત્રિપુરાના શહેરમાં ઘરો પંક્તિમાં ઊભેલા, મોતીની માળાઓથી શોભતા અને ચાંદની જેવી સુંદરતા સાથે હસતાં હોય તેમ લાગતા.
મલ્લિકાજાતિપુષ્પાદ્યૈર્ ગન્ધધૂપાધિવાસિતૈઃ પઞ્ચેન્દ્રિયસુખૈર્નિત્યં સમૈઃ સત્પુરુષૈરિવ
મલ્લિકા, જાતી અને અન્ય ફૂલોની સુગંધ, ધૂપ અને સર્વેંદ્રિયોને આનંદ આપતી સુખ-સગવડથી ઘરો હંમેશાં સજ્જ હતા, જાણે સારા મનુષ્યો સાથે રહેતા હોય.
હેમરાજતલોહાદ્યમણિરત્નાઞ્જનાઙ્કિતાઃ પ્રાકારાસ્ત્રિપુરે તસ્મિન્ ગિરિપ્રાકારસંનિભાઃ
તે ત્રિપુરના કિલ્લાના કાંઠા સોનાં, ચાંદી, તાંબાં અને કિંમતી રત્નોથી શોભિત હતાં, અને તે પહાડ જેવા મજબૂત દેખાતાં હતાં.
એકૈકસ્મિન્પુરે તસ્મિન્ ગોપુરાણાં શતં શતમ્ સપતાકાધ્વજવતાં દૃશ્યન્તે ગિરિશૃઙ્ગવત્
દરેક શહેરમાં, સૈકડો સૈકડો દરવાજા ધ્વજ અને પટાકાઓથી શણગારીને, પહાડની ટોચ જેવી ભવ્યતા ધરાવતાં હતાં.
નૂપુરારાવરમ્યાણિ ત્રિપુરે તત્પુરાણ્યપિ સ્વર્ગાતિરિક્તશ્રીકાણિ તત્ર કન્યાપુરાણિ ચ
ત્રિપુરના શહેરોમાં ઘૂઘવાટવાળી પાયલની રણકારથી આનંદ છવાયેલો હતો, અને ત્યાંની વૈભવતા સ્વર્ગથી પણ વધારે હતી; ત્યાં કન્યાઓના શહેરો પણ હતાં.
આરામૈશ્ચ વિહારૈશ્ચ તડાગવટચત્વરૈઃ સરોભિશ્ચ સરિદ્ભિશ્ચ વનૈશ્ચોપવનૈરપિ
તે શહેરો બગીચાઓ, રમણિય સ્થળો, તળાવો, વટવૃક્ષના ઓટલા, સરોવર, નદીઓ, જંગલો અને ઉપવનોથી પણ શોભતા હતાં.
દિવ્યભોગોપભોગાનિ નાનારત્નયુતાનિ ચ પુષ્પોત્કરૈશ્ચ સુભગાસ્ ત્રિપુરસ્યોપનિર્ગમાઃ પરિખાશતગમ્ભીરાઃ કૃતા માયાનિવારણૈઃ
દિવ્ય ભોગવિલાસ, વિવિધ રત્નોથી શણગારા, સુંદર ફૂલોના ઢગલાંથી યુક્ત હતાં; ત્રિપુરના દરવાજા આસપાસ ગાઢ ખાઈઓથી ઘેરાયેલા હતાં, જે માયાના જાદુથી રક્ષિત હતાં.
નિશમ્ય તદ્દુર્ગવિધાનમુત્તમં કૃતં મયેનાદ્ભુતવીર્યકર્મણા દિતેઃ સુતા દૈવતરાજવૈરિણઃ સહસ્રશઃ પ્રાપુરનન્તવિક્રમાઃ
માયાએ અદભુત કૌશલ્યથી બનાવેલા એ અદ્વિતીય કિલ્લાની વાત સાંભળી, દિતિના પુત્રો, જે દેવતાઓ અને રાજાઓના દુશ્મન હતાં, હજારોની સંખ્યામાં, અપરમિત પરાક્રમ સાથે ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
તદાસુરૈર્દર્પિતવૈરિમર્દનૈર્ જનાર્દનૈઃ શૈલકરીન્દ્રસંનિભૈઃ બભૂવ પૂર્ણં ત્રિપુરં તથા પુરા યથામ્બરં ભૂરિજલૈર્ જલપ્રદૈઃ
પછી અસુરો, પોતાના શત્રુઓને દબાવીને, ગર્વભેર ત્રિપુરને ભરાઈ ગયા; તેઓ પહાડ જેવા હાથીઓ જેવાં લાગતાં, જેમ વરસાદી વાદળો આકાશને પાણીથી ભર દે છે.
નિર્મિતે ત્રિપુરે દુર્ગે મયેનાસુરશિલ્પિના તદ્દુર્ગં દુર્ગતાં પ્રાપ બદ્ધવૈરૈઃ સુરાસુરૈઃ
જ્યારે માયા નામના અસુર શિલ્પીએ ત્રિપુરનો કિલ્લો બનાવ્યો, ત્યારે એ કિલ્લો દેવતાઓ અને અસુરો માટે, જે પરસ્પર દુશ્મન હતાં, આશ્રયસ્થાન બની ગયો.
સકલત્રાઃ સપુત્રાશ્ચ શસ્ત્રવન્તો ઽન્તકોપમાઃ મયાદિષ્ટાનિ વિવિશુર્ ગૃહાણિ હૃષિતાશ્ચ તે
પત્નીઓ અને પુત્રો સાથે, શસ્ત્રધારી અને યમદૂત જેવાં ભયાનક અસુરો, માયાની આજ્ઞાથી ઘરોમાં પ્રવેશ્યા અને આનંદિત થયા.
સિંહા વનમિવાનેકે મકરા ઇવ સાગરમ્ રોષૈશ્ચૈવાતિપારુષ્યૈઃ શરીરમિવ સંહતૈઃ
જેમ જંગલમાં સિંહો અને દરિયામાં મગરો ભેગા થાય છે, તેમ તેઓ ઉગ્ર ક્રોધ અને કઠોરતાથી, પોતાના શરીરો સાથે એકઠા થયા.
તદ્વદ્બલિભિરધ્યસ્તં તત્પુરં દેવતારિભિઃ ત્રિપુરં સંકુલં જાતં દૈત્યકોટિશતાકુલમ્
એ રીતે, શક્તિશાળી દેવશત્રુઓએ એ શહેર પર કબજો કર્યો; ત્રિપુર અસંખ્ય દૈત્યોથી ભરાઈ ગયું.
સુતલાદપિ નિષ્પત્ય પાતાલાદ્દાનવાલયાત્ ઉપતસ્થુઃ પયોદાભા યે ચ ગિર્યુપજીવિનઃ
સુતલ લોકમાંથી, પાતાળના દૈત્યોના ઘરેથી અને પહાડ પાસે રહેતા લોકો પણ વાદળ જેવા ભેગા થયા.