દેવૈસ્તથા વિધાતવ્યં મયા મતિવિચારણમ્ વિસ્તારો યોજનશતમ્ એકૈકસ્ય પુરસ્ય તુ
મારા વિચાર પ્રમાણે દેવોએ પણ એ જ રીતે વ્યવસ્થા કરવી જોઈએ; દરેક નગરનું વિસ્તરણ સો યોજન જેટલું હશે.
કાર્યસ્તેષાં ચ વિષ્કમ્ભશ્ ચૈકૈકશતયોજનમ્ પુષ્યયોગેણ નિર્માણં પુરાણં ચ ભવિષ્યતિ
દરેક નગરની પહોળાઈ પણ સો યોજનની રહેશે; પુષ્ય નક્ષત્રના સંયોગે એ નગરનું નિર્માણ પૂર્ણ થશે અને એ નગર પ્રાચીન ગણાશે.
પુષ્યયોગેણ ચ દિવિ સમેષ્યન્તિ પરસ્પરમ્ પુષ્યયોગેણ યુક્તાનિ યસ્તાન્યાસાદયિષ્યતિ
પુષ્ય નક્ષત્રના સંયોગે એ નગરો આકાશમાં એકબીજામાં જોડાશે; પુષ્યના સંયોગે જોડાયેલા એ નગરો, જે કોઈ ત્યાં પહોંચશે—
પુરાણ્યેકપ્રહારેણ શતાનિ નિહનિષ્યતિ આયસં તુ ક્ષિતિતલે રાજતં તુ નભસ્તલે
એક જ ઘાતથી અનેક પ્રાચીન નગરો નાશ પામશે; પૃથ્વી પર લોખંડનું, આકાશમાં ચાંદીનું નગર હશે.
રાજતસ્યોપરિષ્ટાત્તુ સૌવર્ણં ભવિતા પુરમ્ એવં ત્રિભિઃ પુરૈર્યુક્તં ત્રિપુરં તદ્ભવિષ્યતિ શતયોજનવિષ્કમ્ભૈર્ અન્તરૈસ્તદ્દુરાસદમ્
ચાંદીના ઉપર સોનાનું નગર હશે; આમ ત્રણ નગરો સાથે ત્રિપુર બનેલું હશે, દરેક વચ્ચે સો યોજનનું અંતર હશે અને એ કિલ્લો અપ્રાપ્ય રહેશે.
અટ્ટાલકૈર્ યન્ત્રશતઘ્નિભિશ્ચ સચક્રશૂલોપલકમ્પનૈશ્ચ દ્વારૈર્મહામન્દરમેરુકલ્પૈઃ પ્રાકારશૃઙ્ગૈઃ સુવિરાજમાનમ્
એ નગર ઉંચા મિનારો, અનેક યંત્રો, ચક્રો, ભાલા અને ધ્રુજાવનારા સાધનોથી સજ્જ હશે; મહામંદર અને મેરુ જેવા દ્વાર અને તેજસ્વી પ્રાકારશિખરો એમાં હશે.
સતારકાખ્યેન મયેન ગુપ્તં સ્વસ્થં ચ ગુપ્તં તડિન્માલિનાપિ કો નામ હન્તું ત્રિપુરં સમર્થો મુક્ત્વા ત્રિનેત્રં ભગવન્તમેકમ્
સતારક નામે માયા દ્વારા રક્ષિત, સુરક્ષિત અને વીજળીની માળાથી ઘેરાયેલું એ ત્રિપુર, ત્રણ આંખવાળા ભગવાન સિવાય બીજું કોઈ નાશ કરી શકે તેમ નથી.
ઇતિ ચિન્તાયુતો દૈત્યો દિવ્યોપાયપ્રભાવજમ્ ચકાર ત્રિપુરં દુર્ગં મનઃસંચારચારિતમ્
આ રીતે અનેક વિચારોમાં મગ્ન દૈત્યે દિવ્ય શક્તિથી પોતાના મનના સંકલ્પથી ત્રિપુર નામે કિલ્લો ઊભો કર્યો.
પ્રાકારો ઽનેન માર્ગેણ ઇહ વામુત્ર ગોપુરમ્ ઇહ ચાટ્ટાલકદ્વારમ્ ઇહ ચાટ્ટાલગોપુરમ્
અહીં પ્રાકાર છે, આ રસ્તો અહીંથી કે ત્યાં જાય છે, અહીં મુખ્ય દ્વાર છે; અહીં મિનારોવાળું દ્વાર છે, અહીં મિનારોવાળું ગોપુર છે.
રાજમાર્ગ ઇતશ્ચાપિ વિપુલો ભવતામિતિ રથ્યોપરથ્યાઃ સત્ત્રિકા ઇહ ચત્વર એવ ચ
અહીં રાજમાર્ગ પણ વિશાળ છે; રસ્તાઓ, ગલીઓ, સભામંડપો અને ચોક પણ અહીં જ છે.
ઇદમન્તઃપુરસ્થાનં રુદ્રાયતનમત્ર ચ સવટાનિ તડાગાનિ હ્ય્ અત્ર વાપ્યઃ સરાંસિ ચ
આ શહેરના અંદરના ભાગમાં રુદ્રના મંદિરો છે, અને અહીં છાયાવટાવાળા મંડપો, તળાવો, કૂવો અને સરોવર પણ છે.
આરામાશ્ચ સભાશ્ચાત્ર ઉદ્યાનાન્યત્ર વા તથા ઉપનિર્ગમો દાનવાનાં ભવત્યત્ર મનોહરઃ
અહીં બગીચાઓ, સભા મંડપો અને ઉદ્યાનો છે; દાનવો માટે મનોહર ફરવાનું સ્થળ પણ અહીં જ છે.
ઇત્યેવં માનસં તત્રાકલ્પયત્પુરકલ્પવિત્ મયેન તત્પુરં સૃષ્ટં ત્રિપુરં ત્વિતિ નઃ શ્રુતમ્
આ રીતે શહેર રચનારએ પોતાના મનમાં આ શહેર બનાવ્યું; અમે સાંભળ્યું છે કે માયાએ ત્રિપુરા નામનું આ શહેર ઊભું કર્યું હતું.
કાર્ષ્ણાયસમયં યત્તુ મયેન વિહિતં પુરમ્ તારકાખ્યો ઽધિપસ્તત્ર કૃતસ્થાનાધિપો ઽવસત્
કાળી લોખંડથી બનેલું જે શહેર માયાએ બનાવ્યું હતું, ત્યાં તારક નામનો રાજા સ્થાપિત થયો હતો.
યત્તુ પૂર્ણેન્દુસંકાશં રાજતં નિર્મિતં પુરમ્ વિદ્યુન્માલી પ્રભુસ્તત્ર વિદ્યુન્માલી ત્વિવામ્બુદઃ
પૂર્ણ ચાંદની જેવું ચમકતું ચાંદીનું શહેર માયાએ બનાવ્યું હતું, અને ત્યાં વિદ્યુન્માલી મેઘ જેવો તેજસ્વી રાજા હતો.
સુવર્ણાધિકૃતં યચ્ચ મયેન વિહિતં પુરમ્ સ્વયમેવ મયસ્તત્ર ગતસ્તદધિપઃ પ્રભુઃ
સોનું વડે બનેલું શહેર પણ માયાએ જ ઊભું કર્યું હતું, અને તે પોતે જ તેમાં જઈને તેનો સ્વામી બન્યો હતો.
તારકસ્ય પુરં તત્ર શતયોજનમન્તરમ્ વિદ્યુન્માલિપુરં ચાપિ શતયોજનકે ઽન્તરે
તારકનું શહેર ત્યાં એક સો યોજન દૂર હતું, અને વિદ્યુન્માલીનું શહેર પણ એ જ અંતરે હતું.
મેરુપર્વતસંકાશં મયસ્યાપિ પુરં મહત્ પુષ્યસંયોગમાત્રેણ કાલેન સ મયઃ પુરા
માયાનું મહાન શહેર મેરુ પર્વત જેવું દેખાતું હતું; પુષ્ય નક્ષત્રના સંયોગે, માયાએ એ શહેર બનાવ્યું હતું.
કૃતવાંસ્ત્રિપુરં દૈત્યસ્ ત્રિનેત્રઃ પુષ્પકં યથા યેન યેન મયો યાતિ પ્રકુર્વાણઃ પુરં પુરાત્
તે દૈત્યે ત્રિપુરા શહેર બનાવ્યું, જેમ ત્રણ નેત્રવાળાએ પુષ્પક બનાવ્યું હતું; માયા જ્યાં જ્યાં ગયો, ત્યાં ત્યાં શહેરો ઊભાં કર્યા.
પ્રશસ્તાસ્તત્ર તત્રૈવ વારુણ્યામાલયાઃ સ્વયમ્ રુક્મરૂપ્યાયસાનાં ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ
વરુણના પ્રદેશમાં ત્યાં સોનાં, ચાંદી અને લોખંડનાં સૈકડો અને હજારો સુંદર મહેલો હતા.
રત્નાચિતાનિ શોભન્તે પુરાણ્યમરવિદ્વિષામ્ પ્રાસાદશતજુષ્ટાનિ કૂટાગારોત્કટાનિ ચ
દેવતાઓના શત્રુઓના શહેરો રત્નોથી શોભતા, સૈકડો મહેલો અને ઊંચા મંડપોથી ભરીલાં હતા.
સર્વેષાં કામગાનિ સ્યુઃ સર્વલોકાતિગાનિ ચ સોદ્યાનવાપીકૂપાનિ સપદ્મસરવન્તિ ચ
બધાં શહેરો ઇચ્છા મુજબના અને બધા લોકોથી શ્રેષ્ઠ હતા, તેમાં બગીચાઓ, તળાવો, કૂવો અને કમળવાળા સરોવરો હતાં.
અશોકવનભૂતાનિ કોકિલારુતવન્તિ ચ ચિત્રશાલાવિશાલાનિ ચતુઃશાલોત્તમાનિ ચ
અશોકવન જેવાં બગીચાઓ, કોયલના મીઠા રવ, વિશાળ રંગબેરંગી હોલ અને શ્રેષ્ઠ ચાર સ્તંભવાળા મહેલો હતાં.
સપ્તાષ્ટદશભૌમાનિ સત્કૃતાનિ મયેન ચ બહુધ્વજપતાકાનિ સ્રગ્દામાલંકૃતાનિ ચ
સાત, આઠ અને દસ માળવાળા મકાનો માયાએ સુંદર રીતે બનાવ્યાં હતાં, અને તે ધ્વજ, પટાકા અને હારોથી શોભતા હતાં.
કિઙ્કિણીજાલશબ્દાનિ ગન્ધવન્તિ મહાન્તિ ચ સુસંયુક્તોપલિપ્તાનિ પુષ્પનૈવેદ્યવન્તિ ચ
ત્યાં ઘંટિકાની ઝણઝણ, સુગંધિત વાયુ, સુંદર રીતે સજાવટ અને પુષ્પ તથા ભોજનના નૈવેદ્ય હતાં.
યજ્ઞધૂમાન્ધકારાણિ સંપૂર્ણકલશાનિ ચ ગગનાવરણાભાનિ હંસપઙ્ક્તિનિભાનિ ચ
યજ્ઞના ધૂમાડાથી અંધારું, ભરેલા કળશો, આકાશના આવરણ જેવું અને હંસોની પંક્તિ જેવી શોભા ધરાવતાં સ્થળો હતાં.
પઙ્ક્તીકૃતાનિ રાજન્તે ગૃહાણિ ત્રિપુરે પુરે મુક્તાકલાપૈર્લમ્બદ્ભિર્ હસન્તીવ શશિશ્રિયમ્
ત્રિપુરાના શહેરમાં ઘરો પંક્તિમાં ઊભેલા, મોતીની માળાઓથી શોભતા અને ચાંદની જેવી સુંદરતા સાથે હસતાં હોય તેમ લાગતા.
મલ્લિકાજાતિપુષ્પાદ્યૈર્ ગન્ધધૂપાધિવાસિતૈઃ પઞ્ચેન્દ્રિયસુખૈર્નિત્યં સમૈઃ સત્પુરુષૈરિવ
મલ્લિકા, જાતી અને અન્ય ફૂલોની સુગંધ, ધૂપ અને સર્વેંદ્રિયોને આનંદ આપતી સુખ-સગવડથી ઘરો હંમેશાં સજ્જ હતા, જાણે સારા મનુષ્યો સાથે રહેતા હોય.
હેમરાજતલોહાદ્યમણિરત્નાઞ્જનાઙ્કિતાઃ પ્રાકારાસ્ત્રિપુરે તસ્મિન્ ગિરિપ્રાકારસંનિભાઃ
તે ત્રિપુરના કિલ્લાના કાંઠા સોનાં, ચાંદી, તાંબાં અને કિંમતી રત્નોથી શોભિત હતાં, અને તે પહાડ જેવા મજબૂત દેખાતાં હતાં.
એકૈકસ્મિન્પુરે તસ્મિન્ ગોપુરાણાં શતં શતમ્ સપતાકાધ્વજવતાં દૃશ્યન્તે ગિરિશૃઙ્ગવત્
દરેક શહેરમાં, સૈકડો સૈકડો દરવાજા ધ્વજ અને પટાકાઓથી શણગારીને, પહાડની ટોચ જેવી ભવ્યતા ધરાવતાં હતાં.