જલજૈઃ સ્થલજૈર્મૂલૈઃ ફલૈઃ પુષ્પૈર્વિશેષતઃ વિવિધૈશ્ચૈવ નીવારૈર્ મુનિભોજ્યૈર્નરાધિપ
જળમાં અને જમીન પર ઉગતા મૂળ, ફળ અને ખાસ કરીને ફૂલો, તથા વિવિધ પ્રકારના નીવાર ધાન્ય, જે મુનિઓના ભોજન માટે યોગ્ય હોય, એ બધું ત્યાં હતું, રાજા.
ન તદ્ધાન્યં ન તત્સસ્યં ન તચ્છાકં ન તત્ફલમ્ ન તન્મૂલં ન તત્કન્દં ન તત્પુષ્પં નરાધિપ
રાજા, ત્યાં એવું કોઈ અનાજ, પાક, શાકભાજી, ફળ, મૂળ, કંદ કે ફૂલ નહોતું જે મળતું ન હોય.
નાગલોકોદ્ભવં દિવ્યં નરલોકભવં ચ યત્ અનૂપોત્થં વનોત્થં ચ તત્ર યન્નાસ્તિ પાર્થિવઃ
પૃથ્વી, નાગલોક કે જંગલ કે કાદવમાંથી જે કંઈ ઉત્તમ ફળ-ફૂલ-પાક મળે છે, એ બધું ત્યાં હાજર છે, રાજા.
સદા પુષ્પફલં સર્વમ્ અજર્યમ્ ઋતુયોગતઃ મદ્રેશ્વરઃ સ દદૃશે તપસા હ્યતિયોગતઃ
બધા વૃક્ષો હંમેશાં ઋતુ પ્રમાણે ફૂલ અને ફળ આપે છે, ક્યારેય સુકાતા નથી; એ બધું મદ્રના રાજાએ પોતાના તપના ફળે જોયું.
દદૃશે ચ તથા તત્ર નાનારૂપાન્ પતત્રિણઃ મયૂરાન્ શતપત્ત્રાંશ્ચ કલવિઙ્કાંશ્ચ કોકિલાન્
ત્યાં રાજાએ અનેક પ્રકારના પક્ષીઓ જોયા: મોર, શતપત્ર, કલવિંક અને કોયલ.
તથા કાદમ્બકાન્હંસાન્ કોયષ્ટીન્ ખઞ્જરીટકાન્ કુરરાન્કાલકૂટાંશ્ચ ખટ્વાઙ્ગાન્ લુબ્ધકાંસ્ તથા
તેમણે કાદંબક, હંસ, કોયષ્ટી, ખંજરીટ, કુરર, કાલકૂટ, ખટ્વાંગ અને શિકારી પક્ષીઓ પણ જોયા.
ગોક્ષ્વેડકાંસ્તથા કુમ્ભાન્ ધાર્તરાષ્ટ્રાઞ્શુકાન્બકાન્ ઘાતુકાંશ્ચક્રવાકાંશ્ચ કટુકાન્ટિટ્ટિભાન્ ભટાન્
તેમણે ગોક્ષ્વેડક, કુંભ, ધાર્તરાષ્ટ્ર, શુક, બક, ઘાતુક, ચક્રવાક, કટુક, ટિટ્ટિભ અને ભટ પક્ષીઓ પણ જોયા.
પુત્રપ્રિયાન્ લોહપૃષ્ઠાન્ ગોચર્મગિરિવર્તકાન્ પારાવતાંશ્ચ કમલાન્ સારિકા જીવજીવકાન્
તેમણે પુત્રપ્રિય, લોહપ્રષ્ઠ, ગોચર્મ, ગિરિવર્તક, પોપટ, કમલ, સારિકા અને જીવજીવિક પક્ષીઓ પણ જોયા.
લાવવર્તકવાર્તાકાન્ રક્તવર્ત્મપ્રભદ્રકાન્ તામ્રચૂડાન્સ્વર્ણચૂડાન્ કુક્કુટાન્ કાષ્ઠકુક્કુટાન્
તેમણે લાવક, વર્તક, વાર્તાક, રક્તવર્ત્મ, પ્રભદ્રક, તાંબાચૂડા, સોનાચૂડા, કુકડ અને લાકડાના કુકડ પણ જોયા.
કપિઞ્જલાન્કલવિઙ્કાંસ્ તથા કુઙ્કુમચૂડકાન્ ભૃઙ્ગરાજાન્ સીરપાદાન્ ભૂલિઙ્ગાન્ ડિણ્ડિમાન્ નવાન્
તેમણે કપિન્જલ, કલવિંક, કુંકુમચૂડા, ભૃંગરાજ, સીરપાદ, ભૂલિંગ અને નવા ડિંડિમ પક્ષીઓ પણ જોયા.
મઞ્જુલીતકદાત્યૂહાન્ ભારદ્વાજાંસ્તથા ચષાન્ એતાંશ્ચાન્યાંશ્ચ સુબહૂન્ પક્ષિસંઘાન્મનોહરાન્
મંજુલીતક, દાત્યુહ, ભારદ્વાજ, ચષ અને ઘણા અન્ય મનોહર પક્ષીઓના ટોળા પણ તેમણે જોયા.
શ્વાપદાન્વિવિધાકારાન્ મૃગાંશ્ચૈવ મહામૃગાન્ વ્યાઘ્રાન્કેસરિણઃ સિંહાન્ દ્વીપિનઃ શરભાન્વૃકાન્
તેમણે અનેક પ્રકારના માંસાહારી પ્રાણીઓ, હરણ અને મોટા હરણ, વાઘ, જટાવાળા સિંહ, સિંહ, દીપડા, શરભ અને વરુ પણ જોયા.
ઋક્ષાંસ્તરક્ષૂંશ્ચ બહૂન્ ગોલાઙ્ગૂલાન્ સવાનરાન્ શશલોમાન્ સકાદમ્બાન્ માર્જારાન્ વાયુવેગિનઃ
તેમણે ઘણા રીંછ, તરક્ષુ, લાંબી પૂંછવાળા વાનર, વાનર, સસલા, કાદંબ, બિલાડી અને પવન જેવી ઝડપવાળા પ્રાણી પણ જોયા.
મૂષકાન્નકુલાન્ કાવાન્ સિંહાન્ દ્રુમમનોહરાન્ તથા મત્તાંશ્ચ માતંગાન્ મહિષાન્ ગવયાન્ વૃષાન્ ચમરાન્ સૃમરાંશ્ચૈવ તથા ગૌરખરાનપિ
તેમણે ઉંદર, નકુલ, શિયાળ, વૃક્ષોમાં રમતા સિંહ, ઉન્મત્ત હાથી, મહિષ, જંગલી ગાય, વાછરડા, ઊંટ, હરણ અને ગૌર તથા ખચરાં પણ જોયા.
ઉરભ્રાંશ્ચ તથા મેષાન્ સારઙ્ગાનથ કૂકુરાન્ નીલાંશ્ચૈવ મહાનાલાન્ કરાલાન્મૃગમાતૃકાન્
ત્યાં દૂધિયા વાંછરાં, ભેંસો, હરણો, કૂતરા, વાદળી રંગના પ્રાણીઓ, મોટા સાપો અને ભયાનક પ્રાણીઓની માતાઓ પણ હતી.
સદંષ્ટ્રારામસરભાન્ ક્રૌઞ્ચાકારકશમ્બરાન્ કરાલાન્કૃતમાલાંશ્ચ કાલપુચ્છાંશ્ચ તોરણાન્
ત્યાં દાંતવાળા જંગલી શૂકર, સરભા, ક્રૌંચ અને કશમ્બર જેવા પક્ષીઓ, ભયાનક અને કાળી પૂંછવાળા તથા ફૂલમાળાવાળા પ્રાણીઓ પણ હતા.
દંષ્ટ્રાન્ખડ્ગાન્વરાહાંશ્ચ તુરંગાન્ખરગર્દભાન્ એતાન્ અદ્વિષ્ટાન્મદ્રેશો વિરુદ્ધાંશ્ચ પરસ્પરમ્
ત્યાં દાંતવાળા પ્રાણી, ગેંડા, જંગલી શૂકર, ઘોડા, ખચ્ચર અને ગધેડા—all એ બધા, હે મદ્રરાજ, સામાન્ય રીતે એકબીજાના દુશ્મન હોવા છતાં, ત્યાં પરસ્પર શાંતિથી રહેતા હતા.
અવિરુદ્ધાન્વને દૃષ્ટ્વા વિસ્મયં પરમં યયૌ તચ્ચાશ્રમપદં પુણ્યં બભૂવાત્રેઃ પુરા નૃપમ્
આ રીતે સામાન્ય રીતે એકબીજાથી વિરુદ્ધ રહેતા પ્રાણીઓએ જંગલમાં શાંતિથી રહેતા જોઈને રાજાને ખૂબ જ આશ્ચર્ય થયું; એ પવિત્ર આશ્રમકુટિર પહેલાં અત્રિ મુનિનું નિવાસસ્થાન હતું.
તત્પ્રસાદાત્પ્રભાયુક્તં સ્થાવરૈર્જઙ્ગમૈસ્તથા હિંસન્તિ હિ ન ચાન્યોન્યં હિંસકાસ્તુ પરસ્પરમ્
મહાન અત્રિ મુનિના આશીર્વાદથી એ સ્થાન તેજસ્વી અને સ્થાવર-જંગમ પ્રાણીઓથી ભરેલું હતું; સ્વભાવથી એકબીજાને નુકસાન કરનારા પ્રાણીઓ પણ ત્યાં કોઈને દુઃખ આપતા નહોતા.
ક્રવ્યાદાઃ પ્રાણિનસ્તત્ર સર્વે ક્ષીરફલાશનાઃ નિર્મિતાસ્તત્ર ચાત્યર્થમ્ અત્રિણા સુમહાત્મના
ત્યાં બધા માંસાહારી પ્રાણીઓ દૂધ અને ફળો પર જ જીવતા હતા; એમ મહાન આત્માવાળા અત્રિ મુનિએ એમને એ રીતે રચ્યા હતા.
શૈલાનિતમ્બદેશેષુ ન્યવસચ્ચ સ્વયં નૃપઃ પયઃ ક્ષરન્તિ તે દિવ્યમ્ અમૃતસ્વાદુકણ્ટકમ્
પર્વતની ઢાળ અને ખીણોમાં રાજા પોતે રહેતો હતો; એ પથ્થરોમાંથી અમૃત જેવું મીઠું અને કાંટાવિહિન દૂધ વહેતું હતું.
ક્વચિદ્રાજન્મહિષ્યશ્ચ ક્વચિદાજાશ્ચ સર્વશઃ શિલાઃ ક્ષીરેણ સમ્પૂર્ણા દધ્ના ચાન્યત્ર વા બહિઃ
ક્યારેક, હે રાજા, ત્યાં મહિષો અને ક્યારેક બકરીઓ સર્વત્ર જોવા મળતી; પથ્થરો દૂધથી ભરેલા હતા, ક્યાંક દહીંથી, તો ક્યાંક બહાર પણ.
સંપશ્યન્પરમાં પ્રીતિમ્ અવાપ વસુધાધિપઃ સરાંસિ તત્ર દિવ્યાનિ નદ્યશ્ચ વિમલોદકાઃ
આ બધું જોઈને ધરતીના રાજાને પરમ આનંદ મળ્યો; ત્યાં દિવ્ય સરોવર અને શુદ્ધ પાણીવાળી નદીઓ હતી.
પ્રણાલિકાનિ ચોષ્ણાનિ શીતલાનિ ચ ભાગશઃ કન્દરાણિ ચ શૈલસ્ય સુસેવ્યાનિ પદે પદે
ત્યાં ગરમ અને ઠંડા પાણીની નાળીઓ વિવિધ જગ્યાએ હતી; પર્વતની ગુફાઓ દરેક પગલીએ આનંદદાયક હતી.
હિમપાતો ન તત્રાસ્તિ સમન્તાત્પઞ્ચયોજનમ્ ઉપત્યકા સુશૈલસ્ય શિખરસ્ય ન વિદ્યતે
પાંચ યોજન સુધી આસપાસ ક્યાંય હિમવર્ષા નહોતી; એ સુંદર પર્વતશિખરની ઢાળ પર બરફ નહોતું.
તત્રાસ્તિ રાજઞ્છિખરં પર્વતેન્દ્રસ્ય પાણ્ડુરમ્ હિમપાતં ઘના યત્ર કુર્વન્તિ સહિતાઃ સદા
ત્યાં, હે રાજા, પર્વતરાજનું એક સફેદ શિખર છે, જ્યાં વાદળો હંમેશા સાથે મળીને હિમવર્ષા કરે છે.
તત્રાસ્તિ ચાપરં શૃઙ્ગં યત્ર તોયઘના ઘનાઃ નિત્યમેવાભિવર્ષન્તિ શિલાભિઃ શિખરં વરમ્
ત્યાં બીજું પણ એક શિખર છે, જ્યાં મેઘો હંમેશા વરસાદ વરસાવે છે અને પથ્થરો વડે એ ઉત્તમ શિખરને ભીંજવે છે.
તદાશ્રમં મનોહારિ યત્ર કામધરા ધરા સુરમુખ્યોપયોગિત્વાચ્ છાખિનાં સફલાઃ ફલાઃ
એ આશ્રમકુટિર મનમોહક હતી, જ્યાં ઈચ્છા પૂર્ણ કરતી નદીઓ વહેતી અને વૃક્ષોના ફળો હંમેશા દેવતાઓના ઉપયોગ માટે તૈયાર રહેતા.
સદોપગીતભ્રમરસુરસ્ત્રીસેવિતં પરમ્ સર્વપાપક્ષયકરં શૈલસ્યેવ પ્રહારકમ્
એ સ્થાન હંમેશા ભમરા, દેવસ્ત્રીઓ અને ગીતોથી ગુંજતું રહેતું; એ સર્વ પાપનો નાશ કરતું અને પર્વતની જેમ પ્રભાવી હતું.
વાનરૈઃ ક્રીડમાનૈશ્ચ દેશાદ્દેશાન્નરાધિપ હિમપુઞ્જાઃ કૃતાસ્તત્ર ચન્દ્રબિમ્બસમપ્રભાઃ
ત્યાં વાનરો જગ્યા જગ્યા પર રમતા; અને ચાંદની જેવો તેજ ધરાવતા હિમના ઢગલા બનાવાતા.