ઐરાવતી સરિચ્છ્રેષ્ઠા યસ્માદ્દેશાદ્વિનિર્ગતા મેઘશ્યામં ચ તં દેશં દ્રુમખણ્ડૈરનેકશઃ
તે પ્રદેશમાંથી શ્રેષ્ઠ નદી ઐરાવતી વહે છે, અને એ પ્રદેશ મેઘ જેવી શ્યામ છે, અનેક પ્રકારના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલ છે.
શાલૈસ્તાલૈસ્તમાલૈશ્ચ કર્ણિકારૈઃ સશામલૈઃ ન્યગ્રોધૈશ્ચ તથાશ્વત્થૈઃ શિરીષૈઃ શિંશપદ્રુમૈઃ
શાલ, તાળ, તમાલ અને કર્ણિકારના વૃક્ષો, તેમજ છાંયાળાં ન્યગ્રોધ, અશ્વત્થ, શિરીષ અને શિંશપાના વૃક્ષો ત્યાં છે.
શ્લેષ્માતકૈર્ આમલકૈર્ હરીતકવિભીતકૈઃ ભૂર્જૈઃ સમુઞ્જકૈર્ બાણૈર્ વૃક્ષૈઃ સપ્તચ્છદદ્રુમૈઃ
શ્લેષ્માતક, આમળા, હરડે, ભિંડો, ભૂર્જ, સમુંજક, બાણ અને સપ્તછદના વૃક્ષો પણ ત્યાં છે.
મહાનિમ્બૈસ્તથા નિમ્બૈર્ નિર્ગુણ્ડીભિર્હરિદ્રુમૈઃ દેવદારુમહાવૃક્ષૈસ્ તથા કાલેયકદ્રુમૈઃ
મહાન નીમ, નીમ, નિર્ગુંડી, હરિદ્રુ, દેવદારુ જેવા વિશાળ વૃક્ષો અને કાલેયકના વૃક્ષો પણ છે.
પદ્મકૈશ્ચન્દનૈર્બિલ્વૈઃ કપિત્થૈ રક્તચન્દનૈઃ માતામ્રરિષ્ટકાક્ષોટૈર્ અબ્દકૈશ્ચ તથાર્જુનૈઃ
પદમ, ચંદન, બિલ્વ, કપિઠ, લાલ ચંદન, માતામ્ર, ઋષ્ટક, અક્ષોટ, અબ્દક અને અર્જુનના વૃક્ષો પણ છે.
હસ્તિકર્ણૈઃ સુમનસૈઃ કોવિદારૈઃ સુપુષ્પિતૈઃ પ્રાચીનામલકૈશ્ચાપિ ધનકૈઃ સમરાટકૈઃ
હસ્તકર્ણ, સુમનસ, સુખી પુષ્પોથી ભરેલા કોવિદાર, પ્રાચીન આમળા, ધનક અને સમરાટકના વૃક્ષો પણ છે.
ખર્જૂરૈર્નારિકેલૈશ્ચ પ્રિયાલામ્રાતકેઙ્ગુદૈઃ તન્તુમાલૈર્ ધવૈર્ભવ્યૈઃ કાશ્મીરીપર્ણિભિસ્તથા
ખજુર, નાળિયેર, પ્રિયાળ, આમ્રાટક, ઇંગુદ, તંતુમાલા, ધવ, ભવ્ય અને કાશ્મીરી પર્ણવાળા વૃક્ષો પણ છે.
જાતીફલૈઃ પૂગફલૈઃ કટ્ફલૈલાવલીફલૈઃ મન્દારૈઃ કોવિદારૈશ્ચ કિંશુકૈઃ કુસુમાંશુકૈઃ
જાતીફળ, પૂગફળ, કટફળ, આવળીફળ, મંદાર, કોવિદાર, કિંચુક અને કુમુદાંશુકના વૃક્ષો પણ છે.
યવાસૈઃ શમિપર્ણાસૈર્ વેતસૈર્ અમ્બુવેતસૈઃ રક્તાતિરઙ્ગનારઙ્ગૈર્ હિઙ્ગુભિઃ સપ્રિયઙ્ગુભિઃ
યવાસ, શમિપર્ણ, વેતસ, અંબુવેતસ, લાલ અતિરંગ, નારંગ, હિંગ અને પ્રિયંગુના વૃક્ષો પણ છે.
રક્તાશોકૈસ્ તથાશોકૈર્ આકલ્લૈર્ અવિચારકૈઃ મુચુકુન્દૈસ્તથા કુન્દૈર્ આટરૂષપરૂષકૈઃ
લાલ અશોક, અશોક, અકલ્લ, અવિચારક, મુચુકુંદ, કુંદ અને અટરૂષ-પરુષકના વૃક્ષો પણ છે.
કિરાતૈઃ કિઙ્કિરાતૈશ્ચ કેતકૈઃ શ્વેતકેતકૈઃ શોભાઞ્જનૈર્ અઞ્જનૈશ્ચ સુકલિઙ્ગનિકોટકૈઃ
કિરાત, કિંકિરાત, કેતકી, શ્વેત કેતકી, શોભાંજન, અંજન અને સુકલિંગનિકોટકના વૃક્ષો પણ છે.
સુવર્ણચારુવસનૈર્ દ્રુમશ્રેષ્ઠૈસ્ તથાસનૈઃ મન્મથસ્ય શરાકારૈઃ સહકારૈર્મનોરમૈઃ
સુવર્ણ જેવી સુંદર લાકડાવાળા શ્રેષ્ઠ વૃક્ષો, આસન અને મનમોહક આમ્રવૃક્ષો, જે માન્ય દેવના બાણ જેવા દેખાય છે, એ પણ છે.
પીતયૂથિકયા ચૈવ શ્વેતયૂથિકયા તથા જાત્યા ચમ્પકજાત્યા ચ તુમ્બરૈશ્ચાપ્યતુમ્બરૈઃ
પીળી યુથિકા, સફેદ યુથિકા, જાસુદ, ચંપક જાતિ અને તુંબર તથા અતુંબરના વૃક્ષો પણ છે.
મોચૈર્લોચૈસ્તુ લકુચૈસ્ તિલપુષ્પકુશેશયૈઃ તથા સુપુષ્પાવરણૈશ્ ચવ્યકૈઃ કામિવલ્લભૈઃ
મોચા, લોચા, લકુચ, તિલના પુષ્પ, કુશેશ, તેમજ સુપુષ્પાવરણ, ચવ્યક અને કામિવલ્લભના વૃક્ષો પણ છે.
પુષ્પાઙ્કુરૈશ્ચ બકુલૈઃ પારિભદ્રહરિદ્રકૈઃ ધારાકદમ્બૈઃ કુટજૈઃ કદમ્બૈર્ ગિરિકુટજૈઃ
પુષ્પાંકુરવાળા બકુલ, પારિભદ્ર, હરિદ્રા, ધારા કદંબ, કુટજ, કદંબ અને ગિરિકુટજના વૃક્ષો પણ છે.
આદિત્યમુસ્તકૈઃ કુમ્ભૈઃ કુઙ્કુમૈઃ કામવલ્લભૈઃ કટ્ફલૈર્બદરૈર્નીપૈર્ દીપૈરિવ મહોજ્જ્વલૈઃ
આદિત્યમુસ્તક, કુંભ, કુંકુમ, કામવલ્લભ, કટફળ, બદર, નીપા, તેજસ્વી દીપક જેવા તેજવાળા વૃક્ષો પણ છે.
રક્તૈઃ પાલીવનૈઃ શ્વેતૈર્ દાડિમૈશ્ચમ્પકદ્રુમૈઃ બન્ધૂકૈશ્ચ સુબન્ધૂકૈઃ કુઞ્જકાનાં તુ જાતિભિઃ
લાલ પાલીવન, સફેદ દાડમ, ચંપકના વૃક્ષો, બંધૂક, સુબંધૂક અને વિવિધ પ્રકારના કુંજકના વૃક્ષો પણ છે.
કુસુમૈઃ પાટલાભિશ્ચ મલ્લિકાકરવીરકૈઃ કુરબકૈર્ હિમવરૈર્ જમ્બૂભિર્ નૃપજમ્બુભિઃ
પાટળા, મલ્લિકા, કરવીર, કુરબક, હિમવર, જાંબુ અને નૃપજાંબુ જેવા ફૂલોવાળા વૃક્ષો પણ છે.
બીજપૂરૈઃ સકર્પૂરૈર્ ગુરુભિશ્ચાગુરુદ્રુમૈઃ બિમ્બૈશ્ચ પ્રતિબિમ્બૈશ્ચ સંતાનકવિતાનકૈઃ
બીજના કોથળા, કપૂર, સુગંધિત અગરૂના વૃક્ષો, ફળો અને એના પ્રતિબિંબો, તેમજ ફૂલી રહેલા વંશજ અને વેલીઓથી,
તથા ગુગ્ગુલવૃક્ષૈશ્ચ હિન્તાલધવલેક્ષુભિઃ તૃણશૂન્યૈઃ કરવીરૈર્ અશોકૈશ્ ચક્રમર્દનૈઃ
ગુગ્ગળના વૃક્ષો, સફેદ હિંતાળ પામ, ઈખ, ઘાસ વગરના કરવીર, અશોક અને ચક્રમર્દના વૃક્ષોથી,
પીલુભિર્ધાતકીભિશ્ચ ચિરિબિલ્વૈઃ સમાકુલૈઃ તિન્તિડીકૈસ્તથા લોધ્રૈર્ વિડઙ્ગૈઃ ક્ષીરિકાદ્રુમૈઃ
પીલુ, ધાતકી, ઘન ચિરિબિલ્વ, છોળ, લોધ્ર, વિડંગ અને દૂધિયા રસવાળા વૃક્ષોથી,
અશ્મન્તકૈસ્તથા કાલૈર્ જમ્બીરૈઃ શ્વૈતકદ્રુમૈઃ ભલ્લાતકૈરિન્દ્રયવૈર્ વલ્ગુજૈઃ સિદ્ધિસાધકૈઃ
અશ્મંતક, કાળ, જાંબીર, સફેદ કદંબના વૃક્ષો, ભલ્લાતક, ઇન્દ્રયવ, વલ્ગુજ અને સિદ્ધિ આપતા વૃક્ષોથી,
નાગકેસરવૃક્ષૈશ્ચ સુકેસરમનોહરૈઃ કરમર્દૈઃ કાસમર્દૈર્ અરિષ્ટકવરિષ્ટકૈઃ રુદ્રાક્ષૈર્દ્રાક્ષસમ્ભૂતૈઃ સપ્તાહ્વૈઃ પુત્રજીવકૈઃ
નાગકેસર જેવા સુંદર ફૂલોવાળા વૃક્ષો, કરમર્દ, કાસમર્દ, અરીષ્ટક, વરીષ્ઠક, રુદ્રાક્ષ, દ્રાક્ષ, સપ્તાહ્વ અને પુત્રજીવકથી,
કઙ્કોલકૈર્લવઙ્ગૈશ્ચ ત્વગ્દ્રુમૈઃ પારિજાતકૈઃ પ્રતાનૈઃ પિપ્પલીનાં ચ નાગવલ્યશ્ચ ભાગશઃ
કંકોળ, લવિંગ, તજના વૃક્ષો, પારિજાત, પીપળીની વેલીઓ અને ભાગે ભાગે નાગવલ્લીથી,
મરીચસ્ય તથા ગુલ્મૈર્ નવમલ્લિકયા તથા મૃદ્વીકામણ્ડપૈર્મુખ્યૈર્ અતિમુક્તકમણ્ડપૈઃ
મરીચાની વેલીઓ, નવી મલ્લિકા, શ્રેષ્ઠ દ્રાક્ષના મંડપ અને અતિમુક્તના મંડપોથી,
ત્રપુષૈર્નર્તિકાનાં ચ પ્રતાનૈઃ સફલૈઃ શુભૈઃ કૂષ્માણ્ડાનાં પ્રતાનૈશ્ચ અલાબૂનાં તથા ક્વચિત્
ત્રપુષ અને નર્તિકા જેવી વેલીઓ, સુંદર ફળોથી ભરપૂર, કૂસ્માંડા અને ક્યારેક અલાબુની વેલીઓથી,
ચિર્ભિટસ્ય પ્રતાનૈશ્ચ પટોલીકારવેલ્લકૈઃ કર્કોટકીવિતાનૈશ્ચ વાર્તાકૈર્ બૃહતીફલૈઃ
ચિર્ભિટ, પટોળ અને કારવેલાની વેલીઓ, કર્કોટકીના છાંયાવાળા મંડપ અને મોટા ફળવાળી વટાણાની વેલીઓથી,
કણ્ટકૈર્ મૂલકૈર્મૂલશાકૈસ્તુ વિવિધૈસ્તથા કહ્લારૈશ્ચ વિદાર્યા ચ રુરૂટૈઃ સ્વાદુકણ્ટકૈઃ
કાંટા, મૂળા, વિવિધ મૂળભાજી, ક્હલાર, વિદારી, રુરૂટ અને મીઠા કાંટાવાળા છોડોથી,
ઔષધીભિર્વિચિત્રાભિર્ દીપ્યમાનાભિરેવ ચ આયુષ્યાભિર્યશસ્યાભિર્ બલ્યાભિશ્ચ નરાધિપ
વિવિધ ઔષધિઓથી, જે તેજસ્વી છે, આયુષ્ય, યશ અને બળ આપતી છે, હે રાજા,
જરામૃત્યુભયઘીભિઃ ક્ષુદ્ભયઘ્નીભિરેવ ચ સૌભાગ્યજનનીભિશ્ચ કુત્સ્નાભિશ્ચાપ્યનેકશઃ
જે વૃદ્ધાપન, મૃત્યુ અને ભય દૂર કરે છે, ભૂખ અને ભય હટાવે છે, સૌભાગ્ય લાવે છે અને અનેક પ્રકારની છે,