યત્ર સિંહનિનાદેન ત્રસ્તાનાં ભૈરવં રવમ્ દૃશ્યતે ન ચ સંશ્રાન્તં ગજાનામાકુલં કુલમ્
ત્યાં સિંહના ગર્જનાથી બીકમાં આવેલા પ્રાણીઓનો ભયાનક અવાજ સંભળાતો અને હાથીઓના ટોળાં, કદી ન થાકતા પણ હંમેશાં ચંચળ, જોવા મળતાં.
તટાશ્ચ તાપસૈર્યત્ર કુઞ્જદેશૈરલંકૃતાઃ રત્નૈર્યસ્ય સમુત્પન્નૈસ્ ત્રૈલોક્યં સમલંકૃતમ્
એ પર્વતની ઢાળો તપસ્વીઓ અને હાથીઓના ટોળાંથી શોભાયેલી હતી; અને ત્યાંથી ઉદ્ભવેલા રત્નોથી ત્રણેય લોક શોભાયમાન થયા હતા.
અહીનશરણં નિત્યમ્ અહીનજનસેવિતમ્ અહીનઃ પશ્યતિ ગિરિમ્ અહીનં રત્નસમ્પદા
એ પર્વત હંમેશાં નાગો માટે આશ્રયસ્થાન હતો, નાગજનો સતત ત્યાં વસતા; નાગ પોતે એ રત્નોથી ભરપૂર પર્વતને પોતાનાં જેવું જ માને છે.
અલ્પેન તપસા યત્ર સિદ્ધિં પ્રાપ્સ્યન્તિ તાપસાઃ યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સર્વકલ્મષનાશનમ્
ત્યાં તપસ્વીઓ થોડું તપ કરીને પણ સિદ્ધિ પામે છે અને માત્ર એ પર્વતના દર્શનથી જ સર્વ પાપો નાશ પામે છે.
મહાપ્રપાતસમ્પાતપ્રપાતાદિગતામ્બુભિઃ વાયુનીતૈઃ સદા તૃપ્તિકૃતદેશં ક્વચિત્ક્વચિત્
ક્યાંક એ પ્રદેશમાં મહાન ધોધો અને ઝરણાંમાંથી પવન દ્વારા લાવેલું પાણી હંમેશાં ધરતીને તૃપ્ત રાખતું હતું.
સમાલબ્ધજલૈઃ શૃઙ્ગૈઃ ક્વચિચ્ ચાપિ સમુચ્છ્રિતૈઃ નિત્યાર્કતાપવિષમૈર્ અગમ્યૈર્મનસા યુતમ્
ક્યાંક એ પર્વતની શિખરો પાણી ભેગું કરીને ઊંચી ઊભી હતી અને સતત સૂર્યની તાપથી એવાં કઠિન હતાં કે મનથી કલ્પી પણ ન શકાય.
દેવદારુમહાવૃક્ષવ્રજશાખાનિરન્તરૈઃ વંશસ્તમ્બવનાકારૈઃ પ્રદેશૈરુપશોભિતમ્
એ પર્વત એવા પ્રદેશોથી શોભાયમાન હતો જ્યાં દેવદારુ અને અન્ય વિશાળ વૃક્ષોની ડાળીઓ સતત એકબીજાને સ્પર્શતી, અને બાંસના જંગલો સ્તંભ સમાન ઊભેલા હતાં.
હિમછત્ત્રમહાશૃઙ્ગં પ્રપાતશતનિર્ઝરમ્ શબ્દલભ્યામ્બુવિષમં હિમસંરુદ્ધકન્દરમ્
એ પર્વતના મહાન શિખરો હિમથી છત્ર જેવાં લાગતાં, શતાધિક ધોધો અને ઝરણાં વહેતાં, જ્યાં પાણી માત્ર અવાજથી જ શોધી શકાય અને બરફથી ગુફાઓ બંધ થઈ ગયેલી હતી.
દૃષ્ટ્વૈવ તં ચારુનિતમ્બભૂમિં મહાનુભાવઃ સ તુ મદ્રનાથઃ બભ્રામ તત્રૈવ મુદા સમેતઃ સ્થાનં તદા કિંચિદથાસસાદ
જ્યારે એ મહાનુભાવ મદ્રના રાજાએ એ લાલચટ્ટાણવાળી ભૂમિને જોયી, ત્યારે આનંદપૂર્વક ત્યાં ફરતો રહ્યો અને થોડા સમય પછી એક વિશિષ્ટ સ્થાન શોધી કાઢ્યું.
તસ્યૈવ પર્વતેન્દ્રસ્ય પ્રદેશં સુમનોરમમ્ અગમ્યં માનુષૈર્ અન્યૈર્ દૈવયોગાદ્ ઉપાગતઃ
એ પર્વતરાજના એ અતિ મોહક પ્રદેશમાં, જે અન્ય મનુષ્યો માટે અપ્રાપ્ય હતો, દેવkrupાથી એ પહોંચી ગયો.
ઐરાવતી સરિચ્છ્રેષ્ઠા યસ્માદ્દેશાદ્વિનિર્ગતા મેઘશ્યામં ચ તં દેશં દ્રુમખણ્ડૈરનેકશઃ
તે પ્રદેશમાંથી શ્રેષ્ઠ નદી ઐરાવતી વહે છે, અને એ પ્રદેશ મેઘ જેવી શ્યામ છે, અનેક પ્રકારના વૃક્ષોથી ઘેરાયેલ છે.
શાલૈસ્તાલૈસ્તમાલૈશ્ચ કર્ણિકારૈઃ સશામલૈઃ ન્યગ્રોધૈશ્ચ તથાશ્વત્થૈઃ શિરીષૈઃ શિંશપદ્રુમૈઃ
શાલ, તાળ, તમાલ અને કર્ણિકારના વૃક્ષો, તેમજ છાંયાળાં ન્યગ્રોધ, અશ્વત્થ, શિરીષ અને શિંશપાના વૃક્ષો ત્યાં છે.
શ્લેષ્માતકૈર્ આમલકૈર્ હરીતકવિભીતકૈઃ ભૂર્જૈઃ સમુઞ્જકૈર્ બાણૈર્ વૃક્ષૈઃ સપ્તચ્છદદ્રુમૈઃ
શ્લેષ્માતક, આમળા, હરડે, ભિંડો, ભૂર્જ, સમુંજક, બાણ અને સપ્તછદના વૃક્ષો પણ ત્યાં છે.
મહાનિમ્બૈસ્તથા નિમ્બૈર્ નિર્ગુણ્ડીભિર્હરિદ્રુમૈઃ દેવદારુમહાવૃક્ષૈસ્ તથા કાલેયકદ્રુમૈઃ
મહાન નીમ, નીમ, નિર્ગુંડી, હરિદ્રુ, દેવદારુ જેવા વિશાળ વૃક્ષો અને કાલેયકના વૃક્ષો પણ છે.
પદ્મકૈશ્ચન્દનૈર્બિલ્વૈઃ કપિત્થૈ રક્તચન્દનૈઃ માતામ્રરિષ્ટકાક્ષોટૈર્ અબ્દકૈશ્ચ તથાર્જુનૈઃ
પદમ, ચંદન, બિલ્વ, કપિઠ, લાલ ચંદન, માતામ્ર, ઋષ્ટક, અક્ષોટ, અબ્દક અને અર્જુનના વૃક્ષો પણ છે.
હસ્તિકર્ણૈઃ સુમનસૈઃ કોવિદારૈઃ સુપુષ્પિતૈઃ પ્રાચીનામલકૈશ્ચાપિ ધનકૈઃ સમરાટકૈઃ
હસ્તકર્ણ, સુમનસ, સુખી પુષ્પોથી ભરેલા કોવિદાર, પ્રાચીન આમળા, ધનક અને સમરાટકના વૃક્ષો પણ છે.
ખર્જૂરૈર્નારિકેલૈશ્ચ પ્રિયાલામ્રાતકેઙ્ગુદૈઃ તન્તુમાલૈર્ ધવૈર્ભવ્યૈઃ કાશ્મીરીપર્ણિભિસ્તથા
ખજુર, નાળિયેર, પ્રિયાળ, આમ્રાટક, ઇંગુદ, તંતુમાલા, ધવ, ભવ્ય અને કાશ્મીરી પર્ણવાળા વૃક્ષો પણ છે.
જાતીફલૈઃ પૂગફલૈઃ કટ્ફલૈલાવલીફલૈઃ મન્દારૈઃ કોવિદારૈશ્ચ કિંશુકૈઃ કુસુમાંશુકૈઃ
જાતીફળ, પૂગફળ, કટફળ, આવળીફળ, મંદાર, કોવિદાર, કિંચુક અને કુમુદાંશુકના વૃક્ષો પણ છે.
યવાસૈઃ શમિપર્ણાસૈર્ વેતસૈર્ અમ્બુવેતસૈઃ રક્તાતિરઙ્ગનારઙ્ગૈર્ હિઙ્ગુભિઃ સપ્રિયઙ્ગુભિઃ
યવાસ, શમિપર્ણ, વેતસ, અંબુવેતસ, લાલ અતિરંગ, નારંગ, હિંગ અને પ્રિયંગુના વૃક્ષો પણ છે.
રક્તાશોકૈસ્ તથાશોકૈર્ આકલ્લૈર્ અવિચારકૈઃ મુચુકુન્દૈસ્તથા કુન્દૈર્ આટરૂષપરૂષકૈઃ
લાલ અશોક, અશોક, અકલ્લ, અવિચારક, મુચુકુંદ, કુંદ અને અટરૂષ-પરુષકના વૃક્ષો પણ છે.
કિરાતૈઃ કિઙ્કિરાતૈશ્ચ કેતકૈઃ શ્વેતકેતકૈઃ શોભાઞ્જનૈર્ અઞ્જનૈશ્ચ સુકલિઙ્ગનિકોટકૈઃ
કિરાત, કિંકિરાત, કેતકી, શ્વેત કેતકી, શોભાંજન, અંજન અને સુકલિંગનિકોટકના વૃક્ષો પણ છે.
સુવર્ણચારુવસનૈર્ દ્રુમશ્રેષ્ઠૈસ્ તથાસનૈઃ મન્મથસ્ય શરાકારૈઃ સહકારૈર્મનોરમૈઃ
સુવર્ણ જેવી સુંદર લાકડાવાળા શ્રેષ્ઠ વૃક્ષો, આસન અને મનમોહક આમ્રવૃક્ષો, જે માન્ય દેવના બાણ જેવા દેખાય છે, એ પણ છે.
પીતયૂથિકયા ચૈવ શ્વેતયૂથિકયા તથા જાત્યા ચમ્પકજાત્યા ચ તુમ્બરૈશ્ચાપ્યતુમ્બરૈઃ
પીળી યુથિકા, સફેદ યુથિકા, જાસુદ, ચંપક જાતિ અને તુંબર તથા અતુંબરના વૃક્ષો પણ છે.
મોચૈર્લોચૈસ્તુ લકુચૈસ્ તિલપુષ્પકુશેશયૈઃ તથા સુપુષ્પાવરણૈશ્ ચવ્યકૈઃ કામિવલ્લભૈઃ
મોચા, લોચા, લકુચ, તિલના પુષ્પ, કુશેશ, તેમજ સુપુષ્પાવરણ, ચવ્યક અને કામિવલ્લભના વૃક્ષો પણ છે.
પુષ્પાઙ્કુરૈશ્ચ બકુલૈઃ પારિભદ્રહરિદ્રકૈઃ ધારાકદમ્બૈઃ કુટજૈઃ કદમ્બૈર્ ગિરિકુટજૈઃ
પુષ્પાંકુરવાળા બકુલ, પારિભદ્ર, હરિદ્રા, ધારા કદંબ, કુટજ, કદંબ અને ગિરિકુટજના વૃક્ષો પણ છે.
આદિત્યમુસ્તકૈઃ કુમ્ભૈઃ કુઙ્કુમૈઃ કામવલ્લભૈઃ કટ્ફલૈર્બદરૈર્નીપૈર્ દીપૈરિવ મહોજ્જ્વલૈઃ
આદિત્યમુસ્તક, કુંભ, કુંકુમ, કામવલ્લભ, કટફળ, બદર, નીપા, તેજસ્વી દીપક જેવા તેજવાળા વૃક્ષો પણ છે.
રક્તૈઃ પાલીવનૈઃ શ્વેતૈર્ દાડિમૈશ્ચમ્પકદ્રુમૈઃ બન્ધૂકૈશ્ચ સુબન્ધૂકૈઃ કુઞ્જકાનાં તુ જાતિભિઃ
લાલ પાલીવન, સફેદ દાડમ, ચંપકના વૃક્ષો, બંધૂક, સુબંધૂક અને વિવિધ પ્રકારના કુંજકના વૃક્ષો પણ છે.
કુસુમૈઃ પાટલાભિશ્ચ મલ્લિકાકરવીરકૈઃ કુરબકૈર્ હિમવરૈર્ જમ્બૂભિર્ નૃપજમ્બુભિઃ
પાટળા, મલ્લિકા, કરવીર, કુરબક, હિમવર, જાંબુ અને નૃપજાંબુ જેવા ફૂલોવાળા વૃક્ષો પણ છે.
બીજપૂરૈઃ સકર્પૂરૈર્ ગુરુભિશ્ચાગુરુદ્રુમૈઃ બિમ્બૈશ્ચ પ્રતિબિમ્બૈશ્ચ સંતાનકવિતાનકૈઃ
બીજના કોથળા, કપૂર, સુગંધિત અગરૂના વૃક્ષો, ફળો અને એના પ્રતિબિંબો, તેમજ ફૂલી રહેલા વંશજ અને વેલીઓથી,
તથા ગુગ્ગુલવૃક્ષૈશ્ચ હિન્તાલધવલેક્ષુભિઃ તૃણશૂન્યૈઃ કરવીરૈર્ અશોકૈશ્ ચક્રમર્દનૈઃ
ગુગ્ગળના વૃક્ષો, સફેદ હિંતાળ પામ, ઈખ, ઘાસ વગરના કરવીર, અશોક અને ચક્રમર્દના વૃક્ષોથી,