શોણો મહાનદશ્ચૈવ નન્દના સુકૃશા ક્ષમા મન્દાકિની દશાર્ણા ચ ચિત્રકૂટા તથૈવ ચ તમસા પિપ્પલી શ્યેની તથા ચિત્રોત્પલાપિ ચ
શોણ, મહાનદા, નંદના, સુકૃશા, ક્ષમા, મન્દાકિની, દશારણા, ચિત્રકૂટ, તેમજ તમસા, પિપ્પળી, શ્યેની અને ચિત્રોત્પલા પણ અહીંની નદીઓ છે.
વિમલા ચઞ્ચલા ચૈવ તથા ચ ધૂતવાહિની શુક્તિમન્તી શુની લજ્જા મુકુટા હ્રાદિકાપિ ચ ઋષ્યવન્તપ્રસૂતાસ્ તા નદ્યો ઽમલજલાઃ શુભાઃ
વિમલા, ચંચલા, ધૂતવાહિની, શુક્તિમંતી, શુની, લજ્જા, મુકુટા અને હ્રાદિકા—આ સૌ શુભ અને શુદ્ધ નદીઓ ઋષ્યમુક પર્વત પરથી નીકળે છે.
તાપી પયોષ્ણી નિર્વિન્ધ્યા ક્ષિપ્રા ચ ઋષભા નદી વેણા વૈતરણી ચૈવ વિશ્વમાલા કુમુદ્વતી
તાપી, પયોષણી, નિર્વિંધ્યા, ક્ષિપ્રા, ઋષભા, વેણા, વૈતરણી, વિશ્વમાળા અને કુમુદવતી પણ અહીં વહે છે.
તોયા ચૈવ મહાગૌરી દુર્ગમા તુ શિલા તથા વિન્ધ્યપાદપ્રસૂતાસ્ તાઃ સર્વાઃ શીતજલાઃ શુભાઃ
તોયા, મહાગૌરી, દુર્ગમા અને શિલા—આ બધી નદીઓ વિંધ્ય પર્વતના પાદેથી નીકળે છે; તેમનું પાણી ઠંડુ અને પવિત્ર છે.
ગોદાવરી ભીમરથી કૃષ્ણવેણી ચ વઞ્જુલા તુઙ્ગભદ્રા સુપ્રયોગા વાહ્યા કાવેરી ચૈવ તુ દક્ષિણાપથનદ્યસ્તાઃ સહ્યપાદાદ્વિનિઃસૃતાઃ
ગોદાવરી, ભીમરથી, કૃષ્ણવેણી, વંજુલા, તુંગભદ્રા, સુપ્રયોગા, વાહ્યા અને કાવેરી — આ દક્ષિણના પ્રદેશની નદીઓ સહ્યાદ્રિ પર્વતની ઢોળાવ પરથી ઉદ્ભવેલી છે.
કૃતમાલા તામ્રપર્ણી પુષ્પજા હ્યુત્પલાવતી મલયપ્રસૂતા નદ્યસ્ તાઃ સર્વાઃ શીતજલાઃ શુભાઃ
કૃતમાળા, તામ્રપર્ણી, પુષ્પજા અને ઉત્પલાવતી — આ બધી નદીઓ મલય પર્વતમાંથી જન્મેલી છે, અને એ બધાની પવિત્ર, શુભ અને ઠંડી પાણી છે.
ત્રિભાગા ઋષિકુલ્યા ચ ઇક્ષુદા ત્રિદિવાચલા તામ્રપર્ણી તથા મૂલી શરવા વિમલા તથા મહેન્દ્રતનયાઃ સર્વાઃ પ્રખ્યાતાઃ શુભગામિનીઃ
ત્રિભાગા, ઋષિકુલ્યા, ઇક્ષુદા, ત્રિદિવાચલા, તામ્રપર્ણી, મૂલી, શરવા, વિમલા અને મહેન્દ્ર પર્વતની પુત્રીઓ — આ બધી પ્રસિદ્ધ અને શુભ પ્રવાહવાળી નદીઓ છે.
કાશિકા સુકુમારી ચ મન્દગા મન્દવાહિની કૃપા ચ પાશિની ચૈવ શુક્તિમન્તાત્મજાસ્ તુ તાઃ
કાશિકા, સુકુમારી, મંદગા, મંદવાહિની, કૃપા અને પાશિની — આ બધી શુક્તિમંતની પુત્રીઓ છે.
સર્વાઃ પુણ્યજલાઃ પુણ્યાઃ સર્વગાશ્ચ સમુદ્રગાઃ વિશ્વસ્ય માતરઃ સર્વાઃ સર્વપાપહરાઃ શુભાઃ
આ બધી નદીઓનું પાણી પવિત્ર છે, એ બધી શુભ છે, સર્વત્ર વહે છે અને અંતે દરિયામાં મળે છે; એ બધી જગતની માતાઓ છે, પાપો દૂર કરતી અને શુભ ફળ આપતી છે.
તાસાં નદ્યુપનદ્યશ્ચ શતશો ઽથ સહસ્રશઃ તાસ્વિમે કુરુપાઞ્ચાલાઃ શાલ્વાશ્ચૈવ સજાઙ્ગલાઃ
આ નદીઓની સહાયક નદીઓ અને નાળાઓ સૈંકડો અને હજારોની સંખ્યામાં છે; એમાં કુરુ, પંચાલ, શાલ્વ અને જાંગલ પ્રદેશના લોકો વસે છે.
શૂરસેના ભદ્રકારા બાહ્યાઃ સહપટચ્ચરાઃ મત્સ્યાઃ કિરાતાઃ કુલ્યાશ્ચ કુન્તલાઃ કાશિકોશલાઃ
શૂરસેન, ભદ્રકાર, બાહ્ય, સહપટચ્ચર, મત્સ્ય, કિરાત, કુલ્ય, કુંતલ, કાશી અને કોશલ — આ બધાં લોકો ત્યાં વસે છે.
આવન્તાશ્ચ કલિઙ્ગાશ્ચ મૂકાશ્ચૈવાન્ધકૈઃ સહ મધ્યદેશા જનપદાઃ પ્રાયશઃ પરિકીર્તિતાઃ
આવન્ત, કલિંગ, મૂક અને અંધક લોકો તથા મધ્યદેશના લોકો અહીં ગણવામાં આવે છે.
સહ્યસ્યાનન્તરે ચૈતે તત્ર ગોદાવરી નદી પૃથિવ્યામપિ કૃત્સ્નાયાં સ પ્રદેશો મનોરમઃ
સહ્યાદ્રિના પાર ગોદાવરી નદી વહે છે; આખી ધરતીમાં આ પ્રદેશ મનોહર ગણાય છે.
યત્ર ગોવર્ધનો નામ મન્દરો ગન્ધમાદનઃ રામપ્રિયાર્થં સ્વર્ગીયા વૃક્ષા દિવ્યાસ્તથૌષધીઃ
અહીં ગોવર્ધન, મન્દર, ગંધમાદન પર્વતો છે અને રામને પ્રિય એવા સ્વર્ગીય વૃક્ષો અને દિવ્ય ઔષધિઓ પણ છે.
ભરદ્વાજેન મુનિના પ્રિયાર્થમવતારિતાઃ તતઃ પુષ્પવરો દેશસ્ તેન જજ્ઞે મનોરમઃ
મુનિ ભરદ્વાજે પોતાના પ્રિયજન માટે આ બધું નીચે લાવ્યું; તેથી એ પ્રદેશ સુંદર ફૂલો અને મનોહરતા થી ભરપૂર થયો.
વાહ્લીકા વાટધાનાશ્ચ આભીરાઃ કાલતોયકાઃ પુરંધ્રાશ્ચૈવ શૂદ્રાશ્ચ પલ્લવાશ્ ચાત્તખણ્ડિકાઃ
વાહ્લિક, વાટધાન, આભીર, કાલતોયક, પુરંધ્ર, શૂદ્ર, પલ્લવ અને અત્તખંડિકા — આ બધાં લોકો પણ ત્યાં વસે છે.
ગાન્ધારા યવનાશ્ચૈવ સિન્ધુસૌવીરમદ્રકાઃ શકા દ્રુહ્યાઃ પુલિન્દાશ્ચ પારદાહારમૂર્તિકાઃ
ગાંધાર, યવન, સિંધુ, સૌવીર, મદ્ર, શક, દુહ્ય, પુલિંદ, પારદ અને આરમૂર્તિક — આ બધાં લોકો પણ ત્યાં જોવા મળે છે.
રામઠાઃ કણ્ટકારાશ્ચ કૈકેયા દશનામકાઃ ક્ષત્રિયોપનિવેશ્યાશ્ચ વૈશ્યાઃ શૂદ્રકુલાનિ ચ
રામઠ, કંટકાર, કૈકય, દશનામક, ક્ષત્રિય વસાહતો, વૈશ્ય અને શૂદ્ર કુટુંબો પણ ત્યાં વસે છે.
અત્રયો ઽથ ભરદ્વાજાઃ પ્રસ્થલાઃ સદસેરકાઃ લમ્પકાસ્ તલગાનાશ્ચ સૈનિકાઃ સહ જાઙ્ગલૈઃ એતે દેશા ઉદીચ્યાસ્તુ પ્રાચ્યાન્દેશાન્નિબોધત
અત્રય, ભરદ્વાજ, પ્રસ્થલ, સદસેરક, લંપક, તલગાન અને સૈનિકો તથા જાંગલ લોકો — આ બધા ઉત્તર પ્રદેશના લોકો છે; હવે પૂર્વના પ્રદેશો સાંભળો.
અઙ્ગા વઙ્ગા મદ્ગુરકા અન્તર્ગિરિબહિર્ગિરી તતઃ પ્લવંગમાતંગા યમકા મલ્લવર્ણકાઃ સુહ્મોત્તરાઃ પ્રવિજયા માર્ગવા ગેયમાલવાઃ
અંગ, વંગ, મદ્ગુરક, પર્વતની અંદર અને બહારના લોકો, પલવંગ, માતંગ, યમક, મલ્લવર્ણક, સુહ્મોત્તર, પ્રવિજય, માર્ગવ અને ગેયમાલવ — આ બધાં લોકો ત્યાં વસે છે.
પ્રાગ્જ્યોતિષાશ્ચ પુણ્ડ્રાશ્ચ વિદેહાસ્તામ્રલિપ્તકાઃ શાલ્વમાગધગોનર્દાઃ પ્રાચ્યા જનપદાઃ સ્મૃતાઃ
પ્રાગ્જ્યોતિષ, પુંડ્ર, વિદેહ, તામ્રલિપ્તક, શાલ્વ, માગધ અને ગોનર્દ — આ બધાં પૂર્વ પ્રદેશના લોકો ગણાય છે.
તેષાં પરે જનપદા દક્ષિણાપથવાસિનઃ પાણ્ડ્યાશ્ચ કેરલાશ્ચૈવ ચોલાઃ કુલ્યાસ્તથૈવ ચ
આ લોકોની પાર દક્ષિણ પ્રદેશમાં વસતા પાંડ્ય, કેરળ, ચોળ અને કુલ્ય લોકો છે.
સેતુકાઃ સૂતિકાશ્ચૈવ કુપથાં વાજિવાસિકાઃ નવરાષ્ટ્રા માહિષિકાઃ કલિઙ્ગાશ્ચૈવ સર્વશઃ
સેતુકા, સૂતિકા, કુપથ, વાજિવાસિકા, નવરાષ્ટ્ર, માહિષિકા અને બધા કળિંગ લોકો.
કારૂષાશ્ચ સહૈષીકા આટવ્યાઃ શબરાસ્તથા પુલિન્દા વિન્ધ્યપુષિકા વૈદર્ભા દણ્ડકૈઃ સહ
કારૂષ અને એ સાથે ઐષિકા, આટવ્યા, શબરા, પુલિંદ, વિંધ્યપુષિકા, વૈદર્ભ અને દંડક લોકો.
કુલીયાશ્ચ સિરાલાશ્ચ રૂપસાસ્ તાપસૈઃ સહ તથા તૈત્તિરિકાશ્ચૈવ સર્વે કારસ્કરાસ્તથા
કુલિયા અને સિરાળા, રૂપસા અને તાપસો સાથે, અને એ જ રીતે બધા તૈત્તિરિકા અને કારસ્કર લોકો.
વાસિક્યાશ્ચૈવ યે ચાન્યે યે ચૈવાન્તરનર્મદાઃ ભારુકચ્છાઃ સમાહેયાઃ સહ સારસ્વતૈસ્તથા
વાસિક્યા અને બીજા, અને જે નર્મદા વચ્ચે વસે છે, ભરૂકચ્છ, સમાહેયા અને સારસ્વત લોકો સાથે.
કાચ્છીકાશ્ચૈવ સૌરાષ્ટ્રા આનર્તા અર્બુદૈઃ સહ ઇત્યેતે અપરાન્તાસ્તુ શૃણુ યે વિન્ધ્યવાસિનઃ
કચ્છિકા, સૌરાષ્ટ્ર, અનર્ત અને અર્બુદો સાથે—આ બધા પશ્ચિમના લોકો છે; હવે વિંધ્યમાં રહેતા લોકો સાંભળો.
માલવાશ્ચ કરૂષાશ્ચ મેકલાશ્ચોત્કલૈઃ સહ ઔણ્ડ્રા માષા દશાર્ણાશ્ચ ભોજાઃ કિષ્કિન્ધકૈઃ સહ
માલવ, કારૂષ, મેકલ અને ઉત્કલ સાથે, ઔંડ્ર, માષ, દશાર્ણ, ભોજ અને કિષ્કિંધક લોકો.
સ્તોશલાઃ કોસલાશ્ચૈવ ત્રૈપુરા વૈદિશાસ્તથા તુમુરાસ્ તુમ્બરાશ્ચૈવ પદ્ગમા નૈષધૈઃ સહ
સ્તોશલ, કોશલ, ત્રિપુર, વૈદિશ, તુમુર, તુમ્બર, પદગમ અને નૈષધ લોકો.
અરૂપાઃ શૌણ્ડિકેરાશ્ચ વીતિહોત્રા અવન્તયઃ એતે જનપદાઃ ખ્યાતા વિન્ધ્યપૃષ્ઠનિવાસિનઃ
અરૂપ, શૌંડિકેર, વીતિહોત્ર અને અવંતિ—આ બધા વિંધ્ય પર્વતની ઢાળ પર વસતા પ્રસિદ્ધ લોકો છે.