ભદ્રાશ્વં ભારતં ચૈવ કેતુમાલં ચ પશ્ચિમે ઉત્તરાશ્ચૈવ કુરવઃ કૃતપુણ્યપ્રતિશ્રયાઃ
પૂર્વ બાજુએ ભદ્રાશ્વ અને ભારત, પશ્ચિમ બાજુએ કેતુમાલ અને ઉત્તર બાજુએ કુરૂ દેશ છે, જે પુણ્યવાન લોકોના આશ્રયસ્થાન છે.
વિષ્કમ્ભપર્વતાસ્તદ્વન્ મન્દરો ગન્ધમાદનઃ વિપુલશ્ચ સુપાર્શ્વશ્ચ સર્વરત્નવિભૂષિતાઃ
ત્યાં આધારરૂપ પર્વતોમાં મંદર, ગંધમાદન, વિપુલ અને સુપાર્શ્વ છે, જે સર્વ પ્રકારના રત્નોથી શોભાયમાન છે.
અરુણોદં માનસં ચ સિતોદં ભદ્રસંજ્ઞિતમ્ તેષામુપરિ ચત્વારિ સરાંસિ ચ વનાનિ ચ
એ પર્વતોની ઉપર અરુણોદ, માનસ, સિતોદ અને ભદ્ર નામના ચાર સરોવર છે અને સાથે જ વનરાજીઓ છે.
તથા ભદ્રકદમ્બસ્તુ પર્વતે ગન્ધમાદને જમ્બૂવૃક્ષસ્તથાશ્વત્થો વિપુલે ઽથ વટઃ પરમ્
એ જ રીતે, ગંધમાદન પર્વત પર ભદ્ર કદંબ વૃક્ષ, વિપુલ પર્વત પર જાંબુ અને પિપળ અને મહાન વટવૃક્ષ ઉગે છે.
ગન્ધમાદનપાર્શ્વે તુ પશ્ચિમે ઽમરગણ્ડિકઃ દ્વાત્રિંશચ્ચ સહસ્રાણિ યોજનૈઃ સર્વતઃ સમઃ
ગંધમાદન પર્વતની પશ્ચિમ બાજુએ અમરગંધિકા નામનું સ્થાન છે, જે બત્રીસ હજાર યોજન જેટલું બધે ફેલાયેલું છે.
તત્ર તે શુભકર્માણઃ કેતુમાલાઃ પરિશ્રુતાઃ તત્ર કાલાનલાઃ સર્વે મહાસત્ત્વા મહાબલાઃ
ત્યાં કેતુમાલ લોકો સારા કર્મો માટે પ્રસિદ્ધ છે. ત્યાં બધા જ કાલાનલ, મહાન શક્તિ અને બળ ધરાવતા જીવ વસે છે.
સ્ત્રિયશ્ ચોત્પલવર્ણાભાઃ સુન્દર્યઃ પ્રિયદર્શનાઃ તત્ર દિવ્યો મહાવૃક્ષઃ પનસઃ પત્ત્રભાસુરઃ
ત્યાંની સ્ત્રીઓ નીલકમળ જેવો રંગ ધરાવતી, સુંદર અને મોહક છે. ત્યાં દિવ્ય અને મહાન પનસનું વૃક્ષ છે, જેની પાંદડીઓ ચમકતી છે.
તસ્ય પીત્વા ફલરસં સંજીવન્તિ સમાયુતમ્ તસ્ય માલ્યવતઃ પાર્શ્વે પૂર્વે પૂર્વા તુ ગણ્ડિકા દ્વાત્રિંશચ્ચ સહસ્રાણિ તત્રાપિ શતમુચ્યતે
એ વૃક્ષના ફળનો રસ પીવાથી તેઓ લાંબું આયુષ્ય પામે છે. માલ્યવાન પર્વતની પૂર્વ બાજુએ પૂર્વ ગંધિકા છે, જે પણ બત્રીસ હજાર યોજન જેટલી છે અને એવી જ જગ્યાઓ ત્યાં સો છે.
ભદ્રાશ્વસ્તત્ર વિજ્ઞેયો નિત્યં મુદિતમાનસઃ ભદ્રમાલવનં તત્ર કાલામ્રશ્ચ મહાદ્રુમઃ
ત્યાં ભદ્રાશ્વ નામનો દેશ છે, જે હંમેશા આનંદિત મનવાળો છે. ત્યાં ભદ્રમાલા નામનું વન અને કાળઆંબો નામનું મહાન વૃક્ષ છે.
તત્ર તે પુરુષાઃ શ્વેતા મહાસત્ત્વા મહાબલાઃ સ્ત્રિયઃ કુમુદવર્ણાભાઃ સુન્દર્યઃ પ્રિયદર્શનાઃ
ત્યાંના પુરુષો સફેદ રંગના, મહાન શક્તિ અને બળ ધરાવતા છે. સ્ત્રીઓ કુમુદ ફૂલ જેવો રંગ ધરાવતી, સુંદર અને મોહક છે.
ચન્દ્રપ્રભાશ્ ચન્દ્રવર્ણાઃ પૂર્ણચન્દ્રનિભાનનાઃ ચન્દ્રશીતલગાત્રાશ્ચ સ્ત્રિયો હ્યુત્પલગન્ધિકાઃ
ત્યાંની સ્ત્રીઓ ચાંદની જેવી તેજસ્વી, ચાંદ્રમાની જેમ કાંતિમય, પૂર્ણિમાના ચાંદ્રમાની જેમ સુંદર ચહેરાવાળી અને ચાંદ્રપ્રકાશ જેવી શીતળ દેહવાળી હોય છે. તેમનાં શરીરમાંથી નીલકમળની સુગંધ ફેલાય છે.
દશવર્ષસહસ્રાણિ આયુસ્તેષામનામયમ્ કાલામ્રસ્ય રસં પીત્વા તે સર્વે સ્થિરયૌવનાઃ
તેમને દસ હજાર વર્ષ સુધી રોગરહિત આયુષ્ય મળે છે. અમૃતફળનો રસ પીધા પછી તેઓ હંમેશા યુવાન રહે છે.
ઇત્યુક્તવાનૃષીન્બ્રહ્મા વર્ષાણિ ચ નિસર્ગતઃ પૂર્વં મમાનુગ્રહકૃદ્ ભૂયઃ કિં વર્ણયામિ વઃ
આ રીતે બ્રહ્માજીએ ઋષિઓને કુદરતી રીતે વર્ષોની વાત કહી. 'હું પહેલાં તમને કૃપા આપી ચૂકી છું, હવે વધુ શું કહું?' એમ તેમણે પૂછ્યું.
એતચ્છ્રુત્વા વચસ્તે તુ ઋષયઃ સંશિતવ્રતાઃ જાતકૌતૂહલાઃ સર્વે પ્રત્યૂચુસ્તે મુદાન્વિતાઃ
આ શબ્દો સાંભળીને દૃઢ વ્રતવાળા બધા ઋષિઓમાં ઉત્સુકતા જાગી અને તેઓ આનંદપૂર્વક જવાબ આપ્યો.
પૂર્વાપરૌ સમાખ્યાતૌ યૌ દેશૌ તૌ ત્વયા મુને ઉત્તરાણાં ચ વર્ષાણાં પર્વતાનાં ચ સર્વશઃ
'મુનિ, તમે પૂર્વ અને પશ્ચિમના દેશો તથા ઉત્તર તરફના બધા પ્રદેશો અને પર્વતોની વિગત આપી છે.'
આખ્યાહિ નો યથાતથ્યં યે ચ પર્વતવાસિનઃ એવમુક્તસ્તુ ઋષિભિસ્ તેભ્યસ્ત્વાખ્યાતવાન્પુનઃ
'પર્વતોમાં રહેતા લોકો વિશે પણ સાચી રીતે અમને કહો.' ઋષિઓએ એમ કહ્યું ત્યારે તેમણે ફરીથી તેમને સમજાવ્યું.
શૃણુધ્વં યાનિ વર્ષાણિ પૂર્વોક્તાનિ ચ વૈ મયા દક્ષિણેન તુ નીલસ્ય નિષધસ્યોત્તરેણ તુ
'હવે તમે સાંભળો, જે પ્રદેશોની મેં પહેલાં વાત કરી હતી, તે નીલ પર્વતના દક્ષિણ અને નિષધ પર્વતના ઉત્તર તરફ આવેલા છે.'
વર્ષં રમણકં નામ જાયન્તે યત્ર વૈ પ્રજાઃ રતિપ્રધાના વિમલા જાયન્તે યત્ર માનવાઃ શુક્લાભિજનસમ્પન્નાઃ સર્વે તે પ્રિયદર્શનાઃ
'ત્યાં રમણક નામનું એક પ્રદેશ છે, જ્યાં મનુષ્યો જન્મે છે. ત્યાંના લોકો શુદ્ધ હૃદયવાળા, આનંદપ્રિય, ઉત્તમ વંશ ધરાવતા અને સૌંદર્યથી ભરપૂર હોય છે.'
તત્રાપિ ચ મહાવૃક્ષો ન્યગ્રોધો રોહિણો મહાન્ તસ્યાપિ તે ફલરસં પિબન્તો વર્તયન્તિ હિ
'ત્યાં પણ એક વિશાળ વૃક્ષ છે, જે રોહિણી જાતનો મોટો વટવૃક્ષ છે. તેના ફળનો રસ પીધા લોકો જીવન વિતાવે છે.'
દશવર્ષસહસ્રાણિ દશવર્ષશતાનિ ચ જીવન્તિ તે મહાભાગાઃ સદા હૃષ્ટા નરોત્તમાઃ
'ત્યાંના ધન્ય અને શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો દસ હજાર અને એક હજાર વર્ષ સુધી હંમેશા આનંદથી જીવે છે.'
ઉત્તરેણ તુ શ્વેતસ્ય પાર્શ્વે શૃઙ્ગસ્ય દક્ષિણે વર્ષં હિરણ્વતં નામ યત્ર હૈરણ્વતી નદી
'ઉત્તર તરફ શ્વેત પર્વત અને શ્રૃંગ પર્વતના દક્ષિણ કાંઠે હિરણ્વત નામનું પ્રદેશ છે, જ્યાં હૈરણ્વતી નદી વહે છે.'
મહાબલા મહાસત્ત્વા નિત્યં મુદિતમાનસાઃ શુક્લાભિજનસમ્પન્નાઃ સર્વે ચ પ્રિયદર્શનાઃ
'ત્યાંના લોકો મહાન બળવાન, ઉત્તમ મન અને હંમેશા આનંદિત રહે છે. તેઓ ઉત્તમ વંશ ધરાવે છે અને સૌંદર્યથી ભરપૂર છે.'
એકાદશ સહસ્રાણિ વર્ષાણાં તે નરોત્તમાઃ આયુષ્પ્રમાણં જીવન્તિ શતાનિ દશ પઞ્ચ ચ
'ત્યાંના શ્રેષ્ઠ મનુષ્યો અગિયાર હજાર એક સો પચાસ વર્ષ જેટલું આયુષ્ય પામે છે.'
તસ્મિન્વર્ષે મહાવૃક્ષો લકુચઃ પત્ત્રસંશ્રયઃ તસ્ય પીત્વા ફલરસં તત્ર જીવન્તિ માનવાઃ
'આ પ્રદેશમાં એક મોટું લકુચા વૃક્ષ છે, જેની છાંયામાં લોકો રહે છે. તેના ફળનો રસ પીધા તેઓ જીવન વિતાવે છે.'
શૃઙ્ગસાહ્વસ્ય શૃઙ્ગાણિ ત્રીણિ તાનિ મહાન્તિ વૈ એકં મણિયુતં તત્ર એકં તુ કનકાન્વિતમ્ સર્વરત્નમયં ચૈકં ભુવનૈરુપશોભિતમ્
'શૃંગસાહ્વ પર્વતના ત્રણ વિશાળ શિખરો છે: એક રત્નોથી, એક સોનાથી અને એક સર્વપ્રકારના મોંઘા રત્નોથી શોભાયમાન છે.'
ઉત્તરે ચાસ્ય શૃઙ્ગસ્ય સમુદ્રાન્તે ચ દક્ષિણે કુરવસ્તત્ર તદ્વર્યં પુણ્યં સિદ્ધનિષેવિતમ્
'આ શ્રૃંગ પર્વતના ઉત્તર તરફ અને દક્ષિણ કાંઠે દરિયાની બાજુએ કુરુઓ વસે છે; એ પ્રદેશ પવિત્ર છે અને સિદ્ધ લોકો ત્યાં રહે છે.'
તત્ર વૃક્ષા મધુફલા દિવ્યામૃતમયાપગાઃ વસ્ત્રાણિ તે પ્રસૂયન્તે ફલૈશ્ચાભરણાનિ ચ
'ત્યાં વૃક્ષો મધમીઠાં ફળ આપે છે, દિવ્ય અમૃત જેવી નદીઓ વહે છે. ફળોમાંથી વસ્ત્રો અને આભૂષણો પણ મળે છે.'
સર્વકામપ્રદાતારઃ કેચિદ્વૃક્ષા મનોરમાઃ અપરે ક્ષીરિણો નામ વૃક્ષાસ્તત્ર મનોરમાઃ યે રક્ષન્તિ સદા ક્ષીરં ષડ્રસં ચામૃતોપમમ્
'કેટલાક મનોહર વૃક્ષો સર્વ ઇચ્છા પૂરી કરે છે. બીજા, દૂધવૃક્ષ તરીકે ઓળખાતા, હંમેશા છ સ્વાદવાળું અમૃત સમાન દૂધ આપે છે, જો કોઈ તેને સાચવે.'
સર્વા મણિમયી ભૂમિઃ સૂક્ષ્મા કાઞ્ચનવાલુકા સર્વત્ર સુખસંસ્પર્શા નિઃશબ્દાઃ પવનાઃ શુભાઃ
આ સમગ્ર જમીન રત્નોથી બનેલી છે, સુક્ષ્મ સોનાની રેતીથી ભરપૂર છે, દરેક જગ્યાએ સ્પર્શે આનંદ આપે છે અને ત્યાંના પવનો પણ મૌન અને શુભ છે.
દેવલોકચ્યુતાસ્તત્ર જાયન્તે માનવાઃ શુભાઃ શુક્લાભિજનસમ્પન્નાઃ સર્વે તે સ્થિરયૌવનાઃ
ત્યાં દેવલોકમાંથી પડેલા શુભ મનુષ્યો જન્મે છે; બધા શુદ્ધ વંશવાળા અને કાયમ યુવાન રહે છે.