તતઃ કલ્પશતાન્તે તુ સપ્તદ્વીપાધિપો ભવેત્ આયુરારોગ્યસમ્પન્નઃ શત્રુભિશ્ચાપરાજિતઃ
પછી, હજારો કલ્પના અંતે, તે સાત દ્વીપનો સ્વામી બને છે, લાંબી આયુષ્ય, આરોગ્ય અને શત્રુઓથી અપરાજિત રહે છે.
અથ પાપહરં વક્ષ્યે સુવર્ણાચલમુત્તમમ્ યસ્ય પ્રદાનાદ્ભવનં વૈરિઞ્ચં યાતિ માનવઃ
હવે હું પાપો દૂર કરનાર શ્રેષ્ઠ સુવર્ણ પર્વતનું વર્ણન કરું છું, જેના દાનથી મનુષ્ય બ્રહ્માના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
ઉત્તમઃ પલસાહસ્રો મધ્યમઃ પઞ્ચભિઃ શતૈઃ તદર્ધેનાધમસ્તદ્વદ્ અલ્પવિત્તો ઽપિ શક્તિતઃ દદ્યાદેકપલાદૂર્ધ્વં યથાશક્ત્યા વિમત્સરઃ
શ્રેષ્ઠ પર્વત હજાર પળનું હોય, મધ્યમ પાંચસો પળનું અને ન્યૂનતમ એના અડધા જેટલું; ગરીબ માણસ પણ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે એક પળથી વધુ જરૂર આપે, અને ઈર્ષા રાખે નહિ.
ધાન્યપર્વતવત્સર્વં વિદધ્યાન્મુનિપુંગવ વિષ્કમ્ભશૈલાસ્તદ્વચ્ચ ઋત્વિગ્ભ્યઃ પ્રતિપાદયેત્
મુનિશ્રેષ્ઠ, બધું ધાન્ય પર્વતની જેમ કરવું જોઈએ; અને જેમ વિષ્કંભ પર્વતો હોય છે, તેમ તે પર્વતો ઋત્વિજોને આપવું જોઈએ.
નમસ્તે બ્રહ્મબીજાય બ્રહ્મગર્ભાય તે નમઃ યસ્માદનન્તફલદસ્ તસ્માત્પાહિ શિલોચ્ચય
બ્રહ્માના બીજ અને બ્રહ્માના ગર્ભ, તને વંદન છે; તું અનંત ફળ આપનારો છે, એટલે પર્વત, તું મને રક્ષા કર.
યસ્માદગ્નેરપત્યં ત્વં યસ્માત્પુણ્યં જગત્પતે હેમપર્વતરૂપેણ તસ્માત્પાહિ નગોત્તમ
તુ અગ્નિથી ઉત્પન્ન થયો છે, પવિત્ર છે, અને સુવર્ણ પર્વતરૂપે પ્રગટ થયો છે; એટલે પર્વતશ્રેષ્ઠ, તું મને રક્ષા કર.
અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાત્કનકપર્વતમ્ સ યાતિ પરમં બ્રહ્મલોકમાનન્દકારકમ્ તત્ર કલ્પશતં તિષ્ઠેત્ તતો યાતિ પરાં ગતિમ્
જે આ વિધિ પ્રમાણે સુવર્ણ પર્વતનું દાન કરે છે, તે પરમ આનંદદાયક બ્રહ્મલોકને પામે છે, ત્યાં હજારો કલ્પ સુધી રહે છે અને પછી સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ તિલશૈલં વિધાનતઃ યત્પ્રદાનાન્નરો યાતિ વિષ્ણુલોકં સનાતનમ્
હવે પછી હું તિલના પર્વતની વિધિ કહું છું, જેના દાનથી મનુષ્ય શ્રીવિષ્ણુના શાશ્વત લોકને પામે છે.
ઉત્તમો દશભિર્ દ્રોણૈર્ મધ્યમઃ પઞ્ચભિઃ સ્મૃતઃ ત્રિભિઃ કનિષ્ઠો વિપ્રેન્દ્ર તિલશૈલઃ પ્રકીર્તિતઃ
શ્રેષ્ઠ તિલપર્વત દસ દ્રોણથી બનેલો હોય છે, મધ્યમ પાંચ દ્રોણથી અને ન્યૂનતમ ત્રણ દ્રોણથી, હે વિપ્રશ્રેષ્ઠ.
પૂર્વવચ્ચાપરાન્સર્વાન્ વિષ્કમ્ભાનભિતો ગિરીન્ દાનમન્ત્રાન્ પ્રવક્ષ્યામિ યથાવન્મુનિપુંગવ
પહેલાની જેમ, બધા આસપાસના વિષ્કંભ પર્વતો બનાવવા જોઈએ; હવે હું એના દાનમંત્રો કહું છું, હે મુનિશ્રેષ્ઠ.
યસ્માન્મધુવધે વિષ્ણોર્ દેહસ્વેદસમુદ્ભવાઃ તિલાઃ કુશાશ્ચ માષાશ્ચ તસ્માચ્છાન્ત્યૈ ભવત્વિહ
મધુના સંહાર સમયે, વિષ્ણુના શરીરથી નીકળેલા પસીનાથી તિલ, કુશ અને માષ ઉત્પન્ન થયા છે; તેથી, એ અહીં શાંતિ લાવે.
હવ્યે કવ્યે ચ યસ્માચ્ચ તિલા એવાભિરક્ષણમ્ ભવાદુદ્ધર શૈલેન્દ્ર તિલાચલ નમો ઽસ્તુ તે
દેવતાઓ અને પિતૃઓને હવનમાં માત્ર તિલ જ ઉપયોગી છે; પર્વતશ્રેષ્ઠ તિલપર્વત, તને વંદન છે; તું મને ઉદ્ધાર કર.
ઇત્યામન્ત્ર્ય ચ યો દદ્યાત્ તિલાચલમનુત્તમમ્ સ વૈષ્ણવં પદં યાતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
આ રીતે વિધિપૂર્વક તિલનો શ્રેષ્ઠ પર્વત જે આપે છે, તે વૈષ્ણવ પદને પામે છે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અતિ દુર્લભ છે.
દીર્ઘાયુષ્યં સમાપ્નોતિ પુત્રપૌત્રૈશ્ચ મોદતે પિતૃભિર્દેવગન્ધર્વૈઃ પૂજ્યમાનો દિવં વ્રજેત્
તેને દીર્ઘ આયુષ્ય મળે છે, પુત્ર અને પૌત્રો સાથે આનંદ માણે છે, પિતૃઓ, દેવતાઓ અને ગંધર્વો દ્વારા પૂજિત થઈને સ્વર્ગમાં જાય છે.
અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કાર્પાસાચલમુત્તમમ્ યત્પ્રદાનાન્નરો નિત્યમ્ આપ્નોતિ પરમં પદમ્
હવે હું શ્રેષ્ઠ કાપસના પર્વત વિશે કહું છું; જે મનુષ્ય તેને આપે છે, તે હંમેશા પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે.
કાર્પાસપર્વતસ્ તદ્વદ્ વિંશદ્ભારૈર્ ઇહોત્તમઃ દશભિર્મધ્યમઃ પ્રોક્તઃ પઞ્ચભિસ્ત્વધમઃ સ્મૃતઃ ભારેણાલ્પધનો દદ્યાદ્ વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ
વીસ ભારનો કાપસ પર્વત શ્રેષ્ઠ કહેવાય, દસ ભારનો મધ્યમ અને પાંચ ભારનો નીચો ગણાય છે; જેની પાસે ઓછું ધન હોય, તે પણ કંજૂસી વિના પોતાની શક્તિ પ્રમાણે આપે.
ધાન્યપર્વતવત્સર્વમ્ આસાદ્ય મુનિપુંગવ પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યાં દદ્યાદિદમુદીરયેત્
મુનિશ્રેષ્ઠ, જેમ અનાજના પર્વત માટે બધું તૈયાર કરાય છે, તેમ પ્રભાતે આ કાપસ પર્વત પણ વિધિપૂર્વક આપવો.
ત્વમેવાવરણં યસ્માલ્ લોકાનામિહ સર્વદા કાર્પાસાદ્રે નમસ્તુભ્યમ્ અઘૌઘધ્વંસનો ભવ
તમે હંમેશા સર્વલોકોનું આવરણ છો, એ કાપસ પર્વત, તમને વંદન છે; પાપોના સમૂહનો નાશક બની જાવ.
ઇતિ કાર્પાસશૈલેન્દ્રં યો દદ્યાચ્છર્વસંનિધૌ રુદ્રલોકે વસેત્કલ્પં તતો રાજા ભવેદિહ
જે શ્રીકાપસ પર્વત શિવજીની હાજરીમાં આપે છે, તે રુદ્રલોકમાં એક કલ્પ સુધી વસે છે અને પછી અહીં રાજા બને છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ ઘૃતાચલમનુત્તમમ્ તેજો ઽમૃતમયં દિવ્યં મહાપાતકનાશનમ્
હવે હું શ્રેષ્ઠ ઘી પર્વતનું વર્ણન કરું છું, જે તેજ અને અમૃતથી ભરપૂર, દિવ્ય અને મહાપાપોનો નાશક છે.
વિંશત્યા ઘૃતકુમ્ભાનામ્ ઉત્તમઃ સ્યાદ્ઘૃતાચલઃ દશભિર્મધ્યમઃ પ્રોક્તઃ પઞ્ચભિસ્ત્વધમઃ સ્મૃતઃ
વીસ ઘીથી ભરેલા માટલાંનો પર્વત શ્રેષ્ઠ છે, દસ માટલાંનો મધ્યમ અને પાંચ માટલાંનો નીચો ગણાય છે.
અલ્પવિત્તો ઽપિ યઃ કુર્યાદ્ દ્વાભ્યામિહ વિધાનતઃ વિષ્કમ્ભપર્વતાંસ્તદ્વચ્ ચતુર્ભાગેણ કલ્પયેત્
જેનું ધન ઓછું હોય, તે પણ નિયમ પ્રમાણે બે માટલાંથી પર્વત બનાવે અને ચાર ભાગમાં આધાર પર્વતો ગોઠવે.
શાલિતણ્ડુલપાત્રાણિ કુમ્ભોપરિ નિવેશયેત્ કારયેત્સંહતાનુચ્ચાન્ યથાશોભં વિધાનતઃ
ઘી ભરેલા માટલાં પર ચોખા અને ધાનના વાસણ ગોઠવવા, અને તે બધું ગોઠવતી વખતે મજબૂત અને ઊંચું ગોઠવવું, જેમ વિધિ પ્રમાણે શોભે તેમ.
વેષ્ટયેચ્છુક્લવાસોભિર્ ઇક્ષુદણ્ડફલાદિકૈઃ ધાન્યપર્વતવચ્છેષં વિધાનમિહ પઠ્યતે
માટલાંને સફેદ કપડાંથી વાળવા, શેરડીના ડાંગર અને ફળોથી શોભાવવું, અને બાકી વિધિ અનાજ પર્વત જેવો જ કરવો.
અધિવાસનપૂર્વં ચ તદ્વદ્ધોમસુરાર્ચનમ્ પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યાં ગુરવે તં નિવેદયેત્ વિષ્કમ્ભપર્વતાંસ્તદ્વદ્ ઋત્વિગ્ભ્યઃ શાન્તમાનસઃ
યોગ્ય રીતે અધિવાસન, હોમ અને પૂજા કર્યા પછી, પ્રભાતે ગુરુને મુખ્ય પર્વત અર્પણ કરવો અને શાંત મનથી આધાર પર્વતો ઋત્વિજોને આપવા.
સંયોગાદ્ઘૃતમુત્પન્નં યસ્માદમૃતતેજસોઃ તસ્માદ્ધૃતાર્ચિર્વિશ્વાત્મા પ્રીયતામત્ર શંકરઃ
ઘી અમૃતરૂપ તેજના મિલનથી ઉત્પન્ન થાય છે, તેથી વિશ્વાત્મા શંકરજી ઘીના જ્યોતથી અહીં પ્રસન્ન થાય.
યસ્માત્તેજોમયં બ્રહ્મ ઘૃતે તદ્વિદ્ધ્યવસ્થિતમ્ ઘૃતપર્વતરૂપેણ તસ્માત્ત્વં પાહિ નો ઽનિશમ્
કારણ કે તેજમય બ્રહ્મા ઘીમાં વસે છે, તેથી ઘી પર્વતના રૂપમાં તે અહીં છે, એથી હંમેશા અમારો રક્ષક બનો.
અનેન વિધિના દદ્યાદ્ ઘૃતાચલમનુત્તમમ્ મહાપાતકયુક્તો ઽપિ લોકમાપ્નોતિ શાંકરમ્
આ વિધિથી શ્રેષ્ઠ ઘી પર્વત જે આપે છે, તે મહાપાપી હોય તો પણ શાંકરલોકને પામે છે.
હંસસારસયુક્તેન કિઙ્કિણીજાલમાલિના વિમાનેનાપ્સરોભિશ્ચ સિદ્ધવિદ્યાધરૈર્ વૃતઃ વિહરેત્પિતૃભિઃ સાર્ધં યાવદાભૂતસંપ્લવમ્
હંસ અને સારસથી યુક્ત, ઘંટાવાળી વિમાનમાં, અપ્સરા, સિદ્ધ અને વિદ્યા ધરાવાળાઓથી ઘેરાઈને, પિતૃઓ સાથે સૃષ્ટિના અંત સુધી આનંદ માણે છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ રત્નાચલમનુત્તમમ્ મુક્તાફલસહસ્રેણ પર્વતઃ સ્યાદનુત્તમઃ
હવે હું શ્રેષ્ઠ રત્ન પર્વતનું વર્ણન કરું છું; જેમાં હજાર મુક્તા હોય તે પર્વત સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે.