વિષ્ણુદેહસમુદ્ભૂતં યસ્માદારોગ્યવર્ધનમ્ તસ્માત્પર્વતરૂપેણ પાહિ સંસારસાગરાત્
લવણ વિષ્ણુના શરીરથી ઉત્પન્ન થયું છે અને આરોગ્ય વધારતું છે, તેથી પર્વતરૂપે મને સંસારના સાગરથી બચાવ.
અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાલ્લવણપર્વતમ્ ઉમાલોકે વસેત્કલ્પં તતો યાતિ પરાં ગતિમ્
જે આ વિધિ પ્રમાણે લવણ પર્વતનું દાન કરે છે, તે ઉમાના લોકમાં એક કલ્પ સુધી વસે છે અને પછી પરમ ગતિને પામે છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ ગુડપર્વતમુત્તમમ્ યત્પ્રદાનાન્નરઃ સ્વર્ગમ્ આપ્નોતિ સુરપૂજિતમ્
હવે હું શ્રેષ્ઠ ગુડ પર્વત વિશે કહું છું, જેના દાનથી મનુષ્ય દેવતાઓ દ્વારા પૂજિત સ્વર્ગને પ્રાપ્ત કરે છે.
ઉત્તમો દશભિર્ભારૈર્ મધ્યમઃ પઞ્ચભિર્મતઃ ત્રિભિર્ભારૈઃ કનિષ્ઠઃ સ્યાત્ તદર્ધેનાલ્પવિત્તવાન્
શ્રેષ્ઠ ગુડ પર્વત દસ ભારથી, મધ્યમ પાંચ ભારથી અને નીચો ત્રણ ભારથી બનાવવો; અને જેની પાસે ઓછું ધન હોય એ અડધા ભારથી બનાવે.
તદ્વદામન્ત્રણં પૂજાં હેમવૃક્ષસુરાર્ચનમ્ વિષ્કમ્ભપર્વતાંસ્તદ્વત્ સરાંસિ વનદેવતાઃ
એ જ રીતે, આમંત્રણ કરવું, પૂજા કરવી, સોનાના વૃક્ષનું પૂજન કરવું, પર્વતના રક્ષકો, સરોવરો અને વનદેવતાઓનું સન્માન કરવું જોઈએ.
હોમજાગરણં તદ્વલ્ લોકપાલાધિવાસનમ્ ધાન્યપર્વતવત્ કુર્યાદ્ ઇમં મન્ત્રમુદીરયેત્
એ જ રીતે, હોળી અગ્નિમાં હવન અને રાત્રી જાગરણ કરવું, અને લોકપાલોનું સ્થાપન કરવું, જેમ ધાન્યના પર્વત માટે થાય છે; પછી આ મંત્ર બોલવો જોઈએ.
યથા દેવેષુ વિશ્વાત્મા પ્રવરો ઽયં જનાર્દનઃ સામવેદસ્તુ વેદાનાં મહાદેવસ્તુ યોગિનામ્
દેવતાઓમાં સર્વાત્મા અને સર્વોપરી જનાર્દન છે; વેદોમાં સામવેદ શ્રેષ્ઠ છે; યોગીઓમાં મહાદેવ સર્વોપરી છે.
પ્રણવઃ સર્વમન્ત્રાણાં નારીણાં પાર્વતી યથા તથા રસાનાં પ્રવરઃ સદૈવેક્ષુરસો મતઃ
બધા મંત્રોમાં 'ૐ' શ્રેષ્ઠ છે; સ્ત્રીઓમાં પાર્વતી; અને રસોમાં હંમેશાં ઈખનો રસ સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે.
મમ તસ્માત્પરાં લક્ષ્મીં ગુડપર્વત દેહિ વૈ યસ્માત્સૌભાગ્યદાયિન્યા ભ્રાતા ત્વં ગુડપર્વત નિવાસશ્ચાપિ પાર્વત્યાસ્ તસ્માચ્છાન્તિં પ્રયચ્છ મે
એ માટે, ગુડના પર્વત, તું મને શ્રેષ્ઠ લક્ષ્મી આપ, કેમ કે તું સૌભાગ્ય આપનારીનો ભાઈ છે અને પાર્વતી સાથે વસે છે; તેથી મને શાંતિ આપ.
અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાદ્ગુડમયં ગિરિમ્ પૂજ્યમાનઃ સ ગન્ધર્વૈર્ ગૌરીલોકે મહીયતે
જે વ્યક્તિ આ વિધિ પ્રમાણે ગુડથી બનેલો પર્વત દાન કરે છે, તેને ગંધર્વો પૂજે છે અને ગૌરીના લોકમાં તે મહાન બને છે.
તતઃ કલ્પશતાન્તે તુ સપ્તદ્વીપાધિપો ભવેત્ આયુરારોગ્યસમ્પન્નઃ શત્રુભિશ્ચાપરાજિતઃ
પછી, હજારો કલ્પના અંતે, તે સાત દ્વીપનો સ્વામી બને છે, લાંબી આયુષ્ય, આરોગ્ય અને શત્રુઓથી અપરાજિત રહે છે.
અથ પાપહરં વક્ષ્યે સુવર્ણાચલમુત્તમમ્ યસ્ય પ્રદાનાદ્ભવનં વૈરિઞ્ચં યાતિ માનવઃ
હવે હું પાપો દૂર કરનાર શ્રેષ્ઠ સુવર્ણ પર્વતનું વર્ણન કરું છું, જેના દાનથી મનુષ્ય બ્રહ્માના લોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
ઉત્તમઃ પલસાહસ્રો મધ્યમઃ પઞ્ચભિઃ શતૈઃ તદર્ધેનાધમસ્તદ્વદ્ અલ્પવિત્તો ઽપિ શક્તિતઃ દદ્યાદેકપલાદૂર્ધ્વં યથાશક્ત્યા વિમત્સરઃ
શ્રેષ્ઠ પર્વત હજાર પળનું હોય, મધ્યમ પાંચસો પળનું અને ન્યૂનતમ એના અડધા જેટલું; ગરીબ માણસ પણ પોતાની શક્તિ પ્રમાણે એક પળથી વધુ જરૂર આપે, અને ઈર્ષા રાખે નહિ.
ધાન્યપર્વતવત્સર્વં વિદધ્યાન્મુનિપુંગવ વિષ્કમ્ભશૈલાસ્તદ્વચ્ચ ઋત્વિગ્ભ્યઃ પ્રતિપાદયેત્
મુનિશ્રેષ્ઠ, બધું ધાન્ય પર્વતની જેમ કરવું જોઈએ; અને જેમ વિષ્કંભ પર્વતો હોય છે, તેમ તે પર્વતો ઋત્વિજોને આપવું જોઈએ.
નમસ્તે બ્રહ્મબીજાય બ્રહ્મગર્ભાય તે નમઃ યસ્માદનન્તફલદસ્ તસ્માત્પાહિ શિલોચ્ચય
બ્રહ્માના બીજ અને બ્રહ્માના ગર્ભ, તને વંદન છે; તું અનંત ફળ આપનારો છે, એટલે પર્વત, તું મને રક્ષા કર.
યસ્માદગ્નેરપત્યં ત્વં યસ્માત્પુણ્યં જગત્પતે હેમપર્વતરૂપેણ તસ્માત્પાહિ નગોત્તમ
તુ અગ્નિથી ઉત્પન્ન થયો છે, પવિત્ર છે, અને સુવર્ણ પર્વતરૂપે પ્રગટ થયો છે; એટલે પર્વતશ્રેષ્ઠ, તું મને રક્ષા કર.
અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાત્કનકપર્વતમ્ સ યાતિ પરમં બ્રહ્મલોકમાનન્દકારકમ્ તત્ર કલ્પશતં તિષ્ઠેત્ તતો યાતિ પરાં ગતિમ્
જે આ વિધિ પ્રમાણે સુવર્ણ પર્વતનું દાન કરે છે, તે પરમ આનંદદાયક બ્રહ્મલોકને પામે છે, ત્યાં હજારો કલ્પ સુધી રહે છે અને પછી સર્વોચ્ચ અવસ્થાને પામે છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ તિલશૈલં વિધાનતઃ યત્પ્રદાનાન્નરો યાતિ વિષ્ણુલોકં સનાતનમ્
હવે પછી હું તિલના પર્વતની વિધિ કહું છું, જેના દાનથી મનુષ્ય શ્રીવિષ્ણુના શાશ્વત લોકને પામે છે.
ઉત્તમો દશભિર્ દ્રોણૈર્ મધ્યમઃ પઞ્ચભિઃ સ્મૃતઃ ત્રિભિઃ કનિષ્ઠો વિપ્રેન્દ્ર તિલશૈલઃ પ્રકીર્તિતઃ
શ્રેષ્ઠ તિલપર્વત દસ દ્રોણથી બનેલો હોય છે, મધ્યમ પાંચ દ્રોણથી અને ન્યૂનતમ ત્રણ દ્રોણથી, હે વિપ્રશ્રેષ્ઠ.
પૂર્વવચ્ચાપરાન્સર્વાન્ વિષ્કમ્ભાનભિતો ગિરીન્ દાનમન્ત્રાન્ પ્રવક્ષ્યામિ યથાવન્મુનિપુંગવ
પહેલાની જેમ, બધા આસપાસના વિષ્કંભ પર્વતો બનાવવા જોઈએ; હવે હું એના દાનમંત્રો કહું છું, હે મુનિશ્રેષ્ઠ.
યસ્માન્મધુવધે વિષ્ણોર્ દેહસ્વેદસમુદ્ભવાઃ તિલાઃ કુશાશ્ચ માષાશ્ચ તસ્માચ્છાન્ત્યૈ ભવત્વિહ
મધુના સંહાર સમયે, વિષ્ણુના શરીરથી નીકળેલા પસીનાથી તિલ, કુશ અને માષ ઉત્પન્ન થયા છે; તેથી, એ અહીં શાંતિ લાવે.
હવ્યે કવ્યે ચ યસ્માચ્ચ તિલા એવાભિરક્ષણમ્ ભવાદુદ્ધર શૈલેન્દ્ર તિલાચલ નમો ઽસ્તુ તે
દેવતાઓ અને પિતૃઓને હવનમાં માત્ર તિલ જ ઉપયોગી છે; પર્વતશ્રેષ્ઠ તિલપર્વત, તને વંદન છે; તું મને ઉદ્ધાર કર.
ઇત્યામન્ત્ર્ય ચ યો દદ્યાત્ તિલાચલમનુત્તમમ્ સ વૈષ્ણવં પદં યાતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
આ રીતે વિધિપૂર્વક તિલનો શ્રેષ્ઠ પર્વત જે આપે છે, તે વૈષ્ણવ પદને પામે છે, જ્યાંથી પાછા ફરવું અતિ દુર્લભ છે.
દીર્ઘાયુષ્યં સમાપ્નોતિ પુત્રપૌત્રૈશ્ચ મોદતે પિતૃભિર્દેવગન્ધર્વૈઃ પૂજ્યમાનો દિવં વ્રજેત્
તેને દીર્ઘ આયુષ્ય મળે છે, પુત્ર અને પૌત્રો સાથે આનંદ માણે છે, પિતૃઓ, દેવતાઓ અને ગંધર્વો દ્વારા પૂજિત થઈને સ્વર્ગમાં જાય છે.
અથાતઃ સમ્પ્રવક્ષ્યામિ કાર્પાસાચલમુત્તમમ્ યત્પ્રદાનાન્નરો નિત્યમ્ આપ્નોતિ પરમં પદમ્
હવે હું શ્રેષ્ઠ કાપસના પર્વત વિશે કહું છું; જે મનુષ્ય તેને આપે છે, તે હંમેશા પરમ પદને પ્રાપ્ત કરે છે.
કાર્પાસપર્વતસ્ તદ્વદ્ વિંશદ્ભારૈર્ ઇહોત્તમઃ દશભિર્મધ્યમઃ પ્રોક્તઃ પઞ્ચભિસ્ત્વધમઃ સ્મૃતઃ ભારેણાલ્પધનો દદ્યાદ્ વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ
વીસ ભારનો કાપસ પર્વત શ્રેષ્ઠ કહેવાય, દસ ભારનો મધ્યમ અને પાંચ ભારનો નીચો ગણાય છે; જેની પાસે ઓછું ધન હોય, તે પણ કંજૂસી વિના પોતાની શક્તિ પ્રમાણે આપે.
ધાન્યપર્વતવત્સર્વમ્ આસાદ્ય મુનિપુંગવ પ્રભાતાયાં તુ શર્વર્યાં દદ્યાદિદમુદીરયેત્
મુનિશ્રેષ્ઠ, જેમ અનાજના પર્વત માટે બધું તૈયાર કરાય છે, તેમ પ્રભાતે આ કાપસ પર્વત પણ વિધિપૂર્વક આપવો.
ત્વમેવાવરણં યસ્માલ્ લોકાનામિહ સર્વદા કાર્પાસાદ્રે નમસ્તુભ્યમ્ અઘૌઘધ્વંસનો ભવ
તમે હંમેશા સર્વલોકોનું આવરણ છો, એ કાપસ પર્વત, તમને વંદન છે; પાપોના સમૂહનો નાશક બની જાવ.
ઇતિ કાર્પાસશૈલેન્દ્રં યો દદ્યાચ્છર્વસંનિધૌ રુદ્રલોકે વસેત્કલ્પં તતો રાજા ભવેદિહ
જે શ્રીકાપસ પર્વત શિવજીની હાજરીમાં આપે છે, તે રુદ્રલોકમાં એક કલ્પ સુધી વસે છે અને પછી અહીં રાજા બને છે.
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ ઘૃતાચલમનુત્તમમ્ તેજો ઽમૃતમયં દિવ્યં મહાપાતકનાશનમ્
હવે હું શ્રેષ્ઠ ઘી પર્વતનું વર્ણન કરું છું, જે તેજ અને અમૃતથી ભરપૂર, દિવ્ય અને મહાપાપોનો નાશક છે.