મેરુર્મહાવ્રીહિમયસ્તુ મધ્યે સુવર્ણવૃક્ષત્રયસંયુતઃ સ્યાત્ પૂર્વેણ મુક્તાફલવજ્રયુક્તો યાગ્યેન ગોમેદકપુષ્પરાગૈઃ
મેરુ મહાવ્રીહિથી બનાવવો, મધ્યમાં ત્રણ સોનાના વૃક્ષો, પૂર્વે મુક્તા અને વજ્રથી શોભિત, યજ્ઞ માટે ગોમેદક અને પુષ્પરાગથી.
પશ્ચાચ્ચ ગારુત્મતનીલરત્નૈઃ સૌમ્યેન વૈદૂર્યસરોજરાગૈઃ શ્રીખણ્ડખણ્ડૈરભિતઃ પ્રવાલૈર્ લતાન્વિતઃ શુક્તિશિલાતલઃ સ્યાત્
પશ્ચિમે પીળા અને વાદળી રત્નો, ઉત્તર તરફ વૈદૂર્ય અને કમળમણિ, આસપાસ ચંદનના ટુકડા અને પ્રવાળવાળી લતાઓ, અને તળે શંખમણિ.
બ્રહ્માથ વિષ્ણુર્ભગવાન્પુરારિર્ દિવાકરો ઽપ્યત્ર હિરણ્મયઃ સ્યાત્ મૂર્ધન્યવસ્થાનમમત્સરેણ કાર્યં ત્વનેકૈશ્ચ પુનર્દ્વિજૌઘૈઃ
પછી બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, ભગવાન શિવ અને સૂર્ય, બધા સોનાના, શિખરે નિર્દોષપણે સ્થાપવા, અને અનેક દ્વિજોએ ફરીથી.
ચત્વારિ શૃઙ્ગાણિ ચ રાજતાનિ નિતમ્બભાગેષ્વપિ રાજતઃ સ્યાત્ તથેક્ષુવંશાવૃતકન્દરસ્તુ ઘૃતોદકપ્રસ્રવણૈશ્ચ દિક્ષુ
ચાર ચાંદીના શિખરો અને બાજુઓએ પણ ચાંદી, ગુફાઓ શેરડીથી ઢંકાવવી અને દિશાઓમાં ઘી અને પાણીની ધારા વહેતી.
શુક્લામ્બરાણ્યમ્બુધરાવલી સ્યાત્ પૂર્વેણ પીતાનિ ચ દક્ષિણેન વાસાંસિ પશ્ચાદથ કર્બુરાણિ રક્તાનિ ચૈવોત્તરતો ઘનાલી
પૂર્વે સફેદ વસ્ત્રોની પંક્તિ, દક્ષિણમાં પીળાં, પશ્ચિમે રંગબેરંગી, ઉત્તર તરફ લાલ વસ્ત્રો, મેઘમાળા જેવી.
રૌપ્યાન્મહેન્દ્રપ્રમુખાંસ્ તથાષ્ટૌ સંસ્થાપ્ય લોકાધિપતીન્ક્રમેણ નાનાફલાલી ચ સમન્તતઃ સ્યાન્ મનોરમં માલ્યવિલેપનં ચ
મહેન્દ્ર સહિત આઠ ચાંદીના લોકપાલો ક્રમવાર સ્થાપવા, આસપાસ વિવિધ ફળો, મનોહર હાર અને સુગંધિત લિપન પણ.
વિતાનકં ચોપરિ પઞ્ચવર્ણમ્ અમ્લાનપુષ્પાભરણં સિતં ચ ઇત્થં નિવેશ્યામરશૈલમગ્ર્યં મેરોસ્તુ વિષ્કમ્ભગિરીન્ ક્રમેણ
ઉપર પાંચ રંગની છત, કદી ન સુકાતા ફૂલો અને સફેદ શોભા સાથે, આ રીતે ઉત્તમ દેવપર્વત અને મેરુના ઉપપર્વતો ક્રમવાર સ્થાપવા.
તુરીયભાગેણ ચતુર્દિશં ચ સંસ્થાપયેત્પુષ્પવિલેપનાઢ્યાન્ પૂર્વેણ મન્દરમનેકફલાવલીભિર્ યુક્તં યવૈઃ કનકભદ્રકદમ્બચિહ્નૈઃ
ચોથા ભાગે, ચારે દિશામાં ફૂલો અને સુગંધથી ભરપૂર પર્વતો ગોઠવવા; પૂર્વે મન્દર, અનેક ફળો, જૌ, સોનાં અને શુભ કેરીના ચિહ્નોથી શોભિત.
કામેન કાઞ્ચનમયેન વિરાજમાનમ્ આકારયેત્કુસુમવસ્ત્રવિલેપનાઢ્યમ્ ક્ષીરારુણોદસરસાથ વનેન ચૈવં રૌપ્યેણ શક્તિઘટિતેન વિરાજમાનમ્
ઇચ્છાથી, એ પરમ સુંદર પર્વતને સોનાથી શોભાયમાન બનાવવો, ફૂલો, વસ્ત્રો અને સુગંધિત લપસણથી શણગારો. દુધથી ભરેલા લાલાશ પાંખના સરોવર અને ચાંદીથી ચમકતા વનમાં કુશળતાથી રચાવું.
યામ્યેન ગન્ધમદનશ્ચ નિવેશનીયો ગોધૂમસંચયમયઃ કલધૌતયુક્તઃ હૈમેન યજ્ઞપતિના ઘૃતમાનસેન વસ્ત્રૈશ્ચ રાજતવનેન ચ સંયુતઃ સ્યાત્
દક્ષિણ તરફ, ગંધમદન પર્વત ગૌધૂમથી બનાવવો, ચમકતા વાસણોથી શણગારો, સોનાના યજ્ઞપાત્રમાં ઘી ભરીને, વસ્ત્રો અને ચાંદીના વન સાથે જોડો.
પશ્ચાત્ તિલાચલમ્ અનેકસુગન્ધિપુષ્પસૌવર્ણપિપ્પલહિરણ્મયહંસયુક્તમ્ આકારયેદ્રજતપુષ્પવનેન તદ્વદ્ વસ્ત્રાન્વિતં દધિસિતોદસરસ્ તથાગ્રે
પાછળ તિલથી બનેલું પર્વત બનાવવું, અનેક સુગંધિત ફૂલો, સોનાના પીપળ અને હંસોથી શોભાયમાન, ચાંદીના ફૂલોના વન અને વસ્ત્રોથી શણગારેલું, આગળ દહીં અને પાણીનું સરોવર રાખવું.
સંસ્થાપ્ય તં વિપુલશૈલમથોત્તરેણ શૈલં સુપાર્શ્વમપિ માષમયં સુવસ્ત્રમ્ પુષ્પૈશ્ચ હેમવટપાદપશેખરં તમ્ આકારયેત્ કનકધેનુવિરાજમાનમ્
એ વિશાળ પર્વત સ્થાપ્યા પછી, ઉત્તર તરફ મગથી બનેલું સુંદર પર્વત, સુંદર વસ્ત્રો અને ફૂલો વડે શણગારેલું, શિખરે સોનાના વટવૃક્ષ અને કનકધેનુથી શોભાયમાન બનાવવું.
માક્ષીકભદ્રસરસાથ વનેન તદ્વદ્ રૌપ્યેણ ભાસ્વરવતા ચ યુતં વિધાય હોમશ્ચતુર્ભિરથ વેદપુરાણવિદ્ભિર્ દાન્તૈર્ અનિન્દ્યચરિતાકૃતિભિર્દ્વિજેન્દ્રૈઃ
મધુર અને શુભ સરોવર તથા વન, ચાંદીના તેજથી ચમકતા, આવું બધું ગોઠવીને, ચાર શાંતિપ્રિય, વેદ અને પુરાણ જાણનારા, દોષરહિત અને શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો દ્વારા હવન કરવો.
પૂર્વેણ હસ્તમિતમત્ર વિધાય કુણ્ડં કાર્યસ્તિલૈર્યવઘૃતેન સમિત્કુશૈશ્ચ રાત્રૌ ચ જાગરમનુદ્ધતગીતતૂર્યૈર્ આવાહનં ચ કથયામિ શિલોચ્ચયાનામ્
પૂર્વ તરફ હાથથી માપી, તિલ, જૌ, ઘી, સમિદ્ધ અને કુશથી કુંડ બનાવવું. રાત્રે, ઉંચા ગીત કે વાદ્ય વિના જાગરણ રાખવું. હવે હું પર્વતોની આવાહન વિધિ કહું છું.
ત્વં સર્વદેવગણધામનિધે વિરુદ્ધમ્ અસ્મદ્ગૃહેષ્વમરપર્વત નાશયાશુ ક્ષેમં વિધત્સ્વ કુરુ શાન્તિમનુત્તમાં નઃ સમ્પૂજિતઃ પરમભક્તિમતા મયા હિ
હે અમરપર્વત, બધા દેવતાઓના આશ્રય, અમારા ઘરમાંના બધા વિઘ્નો તુરંત દૂર કરો, અમને સુખ-શાંતિ આપો. હું પરમ ભક્તિથી તમારી પૂજા કરું છું.
ત્વમેવ ભગવાનીશો બ્રહ્મા વિષ્ણુર્દિવાકરઃ મૂર્તામૂર્તાત્પરં બીજમ્ અતઃ પાહિ સનાતન
તમે જ ભગવાન, ઈશ્વર, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને સૂર્ય છો. તમે જ સૃષ્ટિના દેખાતા-અદેખાતા મૂળ છો. હે શાશ્વત, મને રક્ષા કરો.
યસ્માત્ત્વં લોકપાલાનાં વિશ્વમૂર્તેશ્ચ મન્દિરમ્ રુદ્રાદિત્યવસૂનાં ચ તસ્માચ્છાન્તિં પ્રયચ્છ મે
કારણ કે તમે લોકપાલો અને વિશ્વરૂપના નિવાસસ્થાન છો, રુદ્ર, આદિત્ય અને વસુઓના પણ આશ્રય છો, એટલે મને શાંતિ આપો.
યસ્માદશૂન્યમમરૈર્ નારીભિશ્ચ શિવેન ચ તસ્માન્મામ્ ઉદ્ધરાશેષદુઃખસંસારસાગરાત્
કારણ કે અમરગણો, સ્ત્રીઓ અને શિવ કદી પણ તમારાથી દૂર નથી, તેથી મને અનંત દુઃખ અને સંસારના સાગરથી ઉગારો.
એવમભ્યર્ચ્ય તં મેરું મન્દરં ચાભિપૂજયેત્ યસ્માચ્ચૈત્રરથેન ત્વં ભદ્રાશ્વેન ચ વર્ષતઃ
આ રીતે મેરુની પૂજા કર્યા પછી, મન્દર પર્વતને પણ સન્માન આપવું, કેમ કે ચૈત્રરથ અને ભદ્રાશ્વ તમારી ઉપર વર્ષા કરે છે.
શોભસે મન્દર ક્ષિપ્રમ્ અતસ્તુષ્ટિકરો ભવ યસ્માચ્ચૂડામણિર્જમ્બૂદ્વીપે ત્વં ગન્ધમાદન
હે મન્દર, તમે તેજથી ચમકો છો, તેથી જલ્દી અમને સંતોષ આપો. અને હે ગંધમદન, તમે જ જંબુદ્વીપના શિખરમણિ છો.
ગન્ધર્વવનશોભાવાન્ અતઃ કીર્તિર્દૃઢાસ્તુ મે યસ્માત્ત્વં કેતુમાલેન વૈભ્રાજેન વનેન ચ
તમે ગંધર્વવનની સુંદરતા ધરાવો છો, તેથી મારી કીર્તિ અડગ રહે. અને તમે કેતુમાલ અને તેજસ્વી વન સાથે જોડાયેલા છો.
હિરણ્મયાશ્વત્થશિરાસ્ તસ્માત્પુષ્ટિર્ધ્રુવાસ્તુ મે ઉત્તરૈઃ કુરુભિર્યસ્માત્ સાવિત્રેણ વનેન ચ
તમારા શિખરે સોનાનો પિપળો છે, તેથી મારી સમૃદ્ધિ અવિચલ રહે. અને તમે ઉત્તર કુરુઓ અને સાવિત્ર વન સાથે સંકળાયેલા છો.
સુપાર્શ્વ રાજસે નિત્યમ્ અતઃ શ્રીરક્ષયાસ્તુ મે એવમામન્ત્ર્ય તાન્સર્વાન્ પ્રભાતે વિમલે પુનઃ
હે સુપાર્શ્વ, તમે હંમેશા તેજસ્વી છો, તેથી મારી લક્ષ્મી કદી ઘટે નહીં. આ રીતે બધા પર્વતોને સંબોધ્યા પછી, ફરીથી શુદ્ધ પ્રભાતે—
સ્નાત્વાથ ગુરવે દદ્યાન્ મધ્યમં પર્વતોત્તમમ્ વિષ્કમ્ભપર્વતાન્દદ્યાદ્ ઋત્વિગ્ભ્યઃ ક્રમશો મુને
સ્નાન કર્યા પછી, મધ્યમ શ્રેષ્ઠ પર્વત ગુરુને અર્પણ કરવો. અને આધારરૂપ પર્વતો ક્રમશઃ ઋત્વિજોને આપવું, હે મુનિ.
ગાશ્ચ દદ્યાચ્ચતુર્વિંશત્ યથવા દશ નારદ નવ સપ્ત તથાષ્ટૌ વા પઞ્ચ દદ્યાદ્ અશક્તિમાન્
ચવીસ ગાય આપવી, અથવા દસ, હે નારદ, અથવા નવ, સાત, આઠ કે પાંચ, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે.
એકાપિ ગુરવે દેયા કપિલા ચ પયસ્વિની પર્વતાનામશેષાણામ્ એષ એવ વિધિઃ સ્મૃતઃ
એક પણ કાપીલા અને દૂધ આપતી ગાય ગુરુને આપવી. બધા પર્વતો માટે આ જ નિયમ માનવામાં આવ્યો છે.
ત એવ પૂજને મન્ત્રાસ્ ત એવોપસ્કરા મતાઃ ગ્રહાણાં લોકપાલાનાં બ્રહ્માદીનાં ચ સર્વદા
તે જ મંત્રો પૂજા માટે યોગ્ય ગણાય છે અને એ જ સાધનો ગ્રહો, લોકપાલો અને બ્રહ્માદિ દેવતાઓની પૂજા માટે પણ સર્વદા યોગ્ય છે.
સ્વમન્ત્રેણૈવ સર્વેષુ હોમઃ શૈલેષુ પઠ્યતે ઉપવાસી ભવેન્નિત્યમ્ અશક્તે નક્તમિષ્યતે
પર્વતો પરના સર્વ યજ્ઞોમાં પોતાના મંત્રોનો જાપ કરવો જોઈએ; હંમેશા ઉપવાસ રાખવો, પણ જો શક્તિ ન હોય તો માત્ર રાત્રે જ ભોજન કરવું.
વિધાનં સર્વશૈલાનાં ક્રમશઃ શૃણુ નારદ દાનકાલે ચ યે મન્ત્રાઃ પર્વતેષુ ચ યત્ફલમ્
હવે, હે નારદ, બધા પર્વતો માટેની વિધિ, દાન સમયે ઉચ્ચારવાના મંત્રો અને પર્વતો પર મળતા ફળ વિશે શ્રવણ કર.
અન્નં બ્રહ્મ યતઃ પ્રોક્તમ્ અન્ને પ્રાણાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ અન્નાદ્ભવન્તિ ભૂતાનિ જગદન્નેન વર્તતે
અન્નને બ્રહ્મા કહેવામાં આવ્યું છે, કેમ કે પ્રાણો અન્નમાં સ્થિત છે; અન્નથી જ સર્વ જીવો ઉત્પન્ન થાય છે અને આખું જગત અન્નથી જ ચાલે છે.