જાતાથવા વૈશ્યકુલોદ્ભવાપિ પુલોમકન્યા પુરુહૂતપત્ની તત્રાપિ તસ્યાઃ પરિચારિકેયં મમ પ્રિયા સમ્પ્રતિ સત્યભામા
ક્યારેક એ વૈશ્ય કુળમાં જન્મી, ક્યારેક પુલોમાની પુત્રી કે પુરોહૂતની પત્ની બની, ત્યાં પણ એ તેની સેવા કરતી હતી; હવે એ મારી પ્રિય સત્યભામા છે.
સ્નાતઃ પુરા મણ્ડલમેષ તદ્વત્ તેજોમયં વેદશરીરમાપ અસ્યાં ચ કલ્યાણતિથૌ વિવસ્વાન્ સહસ્રધારેણ સહસ્રરશ્મિઃ
સ્નાન કર્યા પછી, તેણે કદી તેજસ્વી અને વેદમય મંડળ પ્રાપ્ત કર્યું હતું; અને આ શુભ તિથિએ, સહસ્ર કિરણોવાળો સૂર્ય હજારો ધારા સાથે પ્રકાશિત થાય છે.
ઇદમેવ કૃતં મહેન્દ્રમુખ્યૈર્ વસુભિર્દેવસુરારિભિસ્તથા તુ ફલમસ્ય ન શક્યતે ઽભિવક્તું યદિ જિહ્વાયુતકોટયો મુખે સ્યુઃ
મહેન્દ્ર અને અન્ય વસુઓ તથા દેવદુશ્મનો દ્વારા પણ આ વર્તમાન કરવામાં આવ્યું હતું; તેમ છતાં, તેના ફળનું વર્ણન લાખો જીભ હોય તો પણ શક્ય નથી.
કલિકલુષવિદારિણીમનન્તામ્ ઇતિ કથયિષ્યતિ યાદવેન્દ્રસૂનુઃ અપિ નરકગતાન્પિતૄન્ અશેષાન્ અલમુદ્ધર્તુમિહૈવ યઃ કરોતિ
યાદવોના સ્વામીના પુત્ર દ્વારા આ કથન થશે કે, આ કલિયુગના પાપોનો નાશક અને અનંત છે; જે આ વર્તમાન કરે છે, તે પોતાના નરકગામી પિતૃઓને પણ અહીંથી સંપૂર્ણ મુક્ત કરી શકે છે.
ય ઇદમઘવિદારણં શૃણોતિ ભક્ત્યા પરિપઠતીહ પરોપકારહેતોઃ તિથિમિહ સકલાર્થભાઙ્નરેન્દ્રસ્ તવ ચતુરાનન સામ્યતામુપૈતિ
જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક અને પરોપકારની ભાવનાથી આ પાપનાશક કથા સાંભળે છે કે વાંચે છે, હે રાજા, તે આ જ જન્મમાં સર્વે ઇચ્છિત ફળો પ્રાપ્ત કરે છે અને ચતુરાનન જેવી સમતા પ્રાપ્ત કરે છે.
કલ્યાણિની નામ પુરા બભૂવ યા દ્વાદશી માઘદિનેષુ પૂજ્યા સા પાણ્ડુપુત્રેણ કૃતા ભવિષ્યત્ય્ અનન્તપુણ્યાનઘ ભીમપૂર્વા
ક્યારેક એક પવિત્ર દિવસ હતો, જેનું નામ કલ્યાણિની હતું. માઘ મહિનાની દ્વાદશી તિથિએ પૂજાયોગ્ય તે ઉપવાસ પાંડુપુત્રે કર્યો હતો. હે નિર્દોષ, ભીમથી આરંભી ભવિષ્યમાં પણ તે ઉપવાસ કરવામાં આવશે અને અનંત પુણ્ય આપશે.
વર્ણાશ્રમાણાં પ્રભવઃ પુરાણેષુ મયા શ્રુતઃ સદાચારસ્ય ભગવન્ ધર્મશાસ્ત્રવિનિશ્ચયઃ પણ્યસ્ત્રીણાં સદાચારં શ્રોતુમિચ્છામિ તત્ત્વતઃ
હે ભગવાન, મેં પુરાણોમાં વર્ણ અને આશ્રમની ઉત્પત્તિ અને સદાચાર વિષે ધર્મશાસ્ત્રોમાં જે નિશ્ચય થયેલા છે તે સાંભળ્યા છે. હવે હું વેપારી સ્ત્રીઓના સદાચાર વિશે સાચી રીતે સાંભળવા ઇચ્છું છું.
તસ્મિન્નેવ યુગે બ્રહ્મન્ સહસ્રાણિ તુ ષોડશ વાસુદેવસ્ય નારીણાં ભવિષ્યન્ત્યમ્બુજોદ્ભવ
એ જ યુગમાં, હે બ્રહ્મા, વાસુદેવની સોળ હજાર પત્નીઓ હશે.
તાભિર્વસન્તસમયે કોકિલાલિકુલાકુલે પુષ્પિતે પવનોત્ફુલ્લકહ્લારસરસસ્તટે
એ સ્ત્રીઓ સાથે વસંત ઋતુમાં, કોયલ અને મધમાખીઓની ગૂંજી રહેલી સભામાં, પવનથી ખીલી ગયેલી કમળોથી શોભાયમાન સરોવરનાં કાંઠે—
નિર્ભરાપાનગોષ્ઠીષુ પ્રસક્તાભિરલંકૃતઃ કુરઙ્ગનયનઃ શ્રીમાન્ માલતીકૃતશેખરઃ
મદિરાપાનથી ભરપૂર સભામાં, એ ભક્તિભરી સ્ત્રીઓથી શોભાયમાન, મૃગનેત્રવાળા શ્રીમંત, માળતીના ફૂલો વડે શિરોભૂષિત, આનંદ માણશે.
ગચ્છન્સમીપમાર્ગેણ સામ્બઃ પરપુરંજયઃ સાક્ષાત્કન્દર્પો રૂપેણ સર્વાભરણભૂષિતઃ
શત્રુઓના શહેરો જીતનાર સાંબ, રસ્તે આવતા, સર્વાંગે આભૂષણોથી શોભાયમાન અને રૂપમાં કામદેવ જેવો દેખાશે.
અનઙ્ગશરતપ્તાભિઃ સાભિલાષમવેક્ષિતઃ પ્રવૃદ્ધો મન્મથસ્તાસાં ભવિષ્યતિ યદાત્મનિ
એ સ્ત્રીઓ કામના તીરો વડે દગધ થઈ, ઇચ્છાપૂર્વક સાંબને જોઈ, તેમના હૃદયમાં પ્રેમ વધુને વધુ વધશે.
તદાવેક્ષ્ય જગન્નાથઃ સર્વતો જ્ઞાનચક્ષુષા શાપં વક્ષ્યતિ તાઃ સર્વા વો હરિષ્યન્તિ દસ્યવઃ મત્પરોક્ષં યતઃ કામલૌલ્યાદીદૃગ્વિધં કૃતમ્
ત્યારે જગન્નાથ સર્વત્ર જ્ઞાનદ્રષ્ટિથી જોઈને, એ બધાને શાપ આપશે: 'મારા અણહાજરીમાં, તમારો આ કામ અને લોભથી થયેલો કૃત્યને કારણે, દસ્યુઓ તમને લઈ જશે.'
તતઃ પ્રસાદિતો દેવ ઇદં વક્ષ્યતિ શાર્ઙ્ગભૃત્ તાભિઃ શાપાભિતપ્તાભિર્ ભગવાન્ ભૂતભાવનઃ
પછી જ્યારે શારંગધારી દેવ પ્રસન્ન થશે, ત્યારે ભગવાન, સર્વ જીવોના સર્જક, શાપથી પીડાયેલી એ સ્ત્રીઓને આ વાત કહેશે.
ઉત્તારભૂતં દાસત્વં સમુદ્રાદ્બ્રાહ્મણપ્રિયઃ ઉપદેક્ષ્યત્યનન્તાત્મા ભાવિકલ્યાણકારકમ્
અનંત આત્માવાળા, બ્રાહ્મણપ્રિય ભગવાન, સમુદ્રમાંથી છોડાઈ દાસી થયેલ સ્ત્રીઓને ભવિષ્યમાં કલ્યાણ લાવતું વ્રત શીખવશે.
ભવતીનામ્ ઋષિર્દાલ્ભ્યો યદ્વ્રતં કથયિષ્યતિ તદૈવોત્તારણાયાલં દાસત્વે ઽપિ ભવિષ્યતિ ઇત્યુક્ત્વા તાઃ પરિષ્વજ્ય ગતો દ્વારવતીશ્વરઃ
દાલ્ભ્ય ઋષિ જે વ્રત કહેશે, એ જ તમારું ઉદ્ધાર કરવા પૂરતું રહેશે—even દાસી અવસ્થામાં પણ. આવું કહીને અને તેમને અંકલાવે, દ્વારકાના ઈશ્વર ત્યાંથી વિદાય લેશે.
તતઃ કાલેન મહતા ભારાવતરણે કૃતે નિવૃત્તે મૌસલે તદ્વત્ કેશવે દિવમાગતે
પછી લાંબા સમય પછી, પૃથ્વીનો ભાર ઉતારવામાં આવ્યો, મૌસલ વિનાશ થયો અને કેશવ સ્વર્ગે ગયા—
શૂન્યે યદુકુલે સર્વૈશ્ ચૌરૈરપિ જિતે ઽર્જુને હૃતાસુ કૃષ્ણપત્નીષુ દાસભોગ્યાસુ ચામ્બુધૌ
યાદવકુળ શૂન્ય થઈ ગયું, બધાને ચોરોએ જીત્યા, અર્જુન હાર્યો, અને કૃષ્ણપત્નીઓ દાસી બનાવીને સમુદ્ર તરફ લઈ જવામાં આવી.
તિષ્ઠન્તીષુ ચ દૌર્ગત્યસંતપ્તાસુ ચતુર્મુખ આગમિષ્યતિ યોગાત્મા દાલ્ભ્યો નામ મહાતપાઃ
જ્યારે એ સ્ત્રીઓ દુર્દશામાં પીડાતી રહી, હે ચતુર્મુખ, ત્યારે મહાન તપસ્વી, યોગી દાલ્ભ્ય નામે ઋષિ ત્યાં આવશે.
તાસ્તમર્ઘ્યેણ સમ્પૂજ્ય પ્રણિપત્ય પુનઃ પુનઃ લાલપ્યમાના બહુશો બાષ્પપર્યાકુલેક્ષણાઃ
એ સ્ત્રીઓ ઋષિને પાદ્યથી પૂજશે, વારંવાર વંદન કરશે, અને ઘણીવાર રડતી, અશ્રુભીની આંખોથી દુઃખ વ્યક્ત કરશે.
સ્મરન્ત્યો વિપુલાન્ભોગાન્ દિવ્યમાલ્યાનુલેપનાન્ ભર્તારં જગતામીશમ્ અનન્તમપરાજિતમ્
એ પોતાનાં વિશાળ ભોગો, દૈવી માળા અને સુગંધિત લપસણ અને જગતના સ્વામી, અનંત અને અજેય પતિને યાદ કરશે.
દિવ્યભાવાં તાં ચ પુરીં નાનારત્નગૃહાણિ ચ દ્વારકાવાસિનઃ સર્વાન્ દેવરૂપાન્કુમારકાન્ પ્રશ્નમેવં કરિષ્યન્તિ મુનેરભિમુખં સ્થિતાઃ
મુનિ સામે ઉભી રહી, એ દૈવી નગરી, અનેક રત્નોથી શોભાયમાન ઘરો, દ્વારકાનાં બધા નિવાસીઓ અને દેવસમાન યુવાનો વિશે પ્રશ્ન કરશે.
દસ્યુભિર્ભગવાન્સર્વાઃ પરિભુક્તા વયં બલાત્ સ્વધર્માચ્ચ્યવને ઽસ્માકમ્ અસ્મિન્નઃ શરણં ભવ
હે પ્રભુ, અમને બધાને દસ્યુઓએ બળજબરીથી દુઃખ આપ્યું છે અને આપણા પોતાના ધર્મમાંથી દૂર કરી દીધા છે; હવે આ સ્થિતિમાં, આપ અમારો આશરો બનો.
આદિષ્ટો ઽસિ પુરા બ્રહ્મન્ કેશવેન ચ ધીમતા કસ્માદીશેન સંયોગં પ્રાપ્ય વેશ્યાત્વમાગતાઃ
હે બ્રાહ્મણ, તમે પહેલાં બુદ્ધિશાળી કેશવ દ્વારા માર્ગદર્શન મેળવ્યું હતું; તો પછી, ભગવાન સાથે જોડાઈને પણ, અમે કેમ વેશ્યા બની ગયા છીએ?
વેશ્યાનામપિ યો ધર્મસ્ તં નો બ્રૂહિ તપોધન કથયિષ્યત્યતસ્તાસાં સ દાલ્ભ્યશ્ચૈકિતાયનઃ
હે તપસ્વી, વેશ્યાઓ માટે જે ધર્મ છે, તે અમને કહો; પછી દાલ્ભ્ય અને ચૈકિતાયન તેને સમજાવી દેશે.
જલક્રીડાવિહારેષુ પુરા સરસિ માનસે ભવતીનાં ચ સર્વાસાં નારદો ઽભ્યાશમાગતઃ
એક વખત, જ્યારે તમે બધાએ માનસ સરોવર પાસે જળક્રીડા કરી રહી હતી, ત્યારે નારદ તમારી પાસે આવ્યા હતા.
હુતાશનસુતાઃ સર્વા ભવન્ત્યો ઽપ્સરસઃ પુરા અપ્રણમ્યાવલેપેન પરિપૃષ્ટઃ સ યોગવિત્ કથં નારાયણો ઽસ્માકં ભર્તા સ્યાદ્ ઇત્યુપાદિશ
તમે બધાજ અગ્નિદેવની પુત્રીઓ પહેલાં અપ્સરા હતી; અહંકારથી, વિનમ્રતા વિના, તમે તે યોગજ્ઞાનીને પૂછ્યું: 'નારાયણ આપણા પતિ કેવી રીતે બની શકે? અમને સમજાવો.'
તસ્માદ્વરપ્રદાનં વઃ શાપશ્ચાયમભૂત્પુરા શય્યાદ્વયપ્રદાનેન મધુમાધવમાસયોઃ
આથી, તમને એક સમયે આશીર્વાદ અને આ શાપ મળ્યો: મધુ અને માધવ મહિનામાં એક જ શય્યા આપવાથી.
સુવર્ણોપસ્કરોત્સર્ગાદ્ દ્વાદશ્યાં શુક્લપક્ષતઃ ભર્તા નારાયણો નૂનં ભવિષ્યત્યન્યજન્મનિ
શુક્લપક્ષની દ્વાદશી પર સોનાના વાસણો દાન આપવાથી, બીજા જન્મમાં નારાયણ ચોક્કસપણે તમારા પતિ બનશે.
યદકૃત્વા પ્રણામં મે રૂપસૌભાગ્યમત્સરાત્ પરિપૃષ્ટો ઽસ્મિ તેનાશુ વિયોગો વો ભવિષ્યતિ ચૌરૈરપહૃતાઃ સર્વા વેશ્યાત્વં સમવાપ્સ્યથ
મારા રૂપ અને સૌભાગ્યથી ઈર્ષ્યા રાખી, તમે મને વંદન કર્યા વિના પ્રશ્ન કર્યો હતો; તેથી જલ્દીથી તમારો વિયોગ થશે, દસ્યુઓ દ્વારા લઇ જવામાં આવી, તમે બધાએ વેશ્યાવૃત્તિ પ્રાપ્ત કરશો.