અઙ્ગુષ્ઠમાત્રં પુરુષં તથૈવ સૌવર્ણમ્ અત્યાયતબાહુદણ્ડમ્ ચતુર્મુખં કુમ્ભમુખે નિધાય ધાન્યાનિ સપ્તામ્બરસંયુતાનિ
કુંભના મોઢા પર અંગુઠા જેટલી મોટી, લાંબા હાથવાળી, ચાર મુખવાળી સુવર્ણ પ્રતિમા અને સાત પ્રકારના ધાન્ય કપડામાં બાંધીને મૂકી દેવી.
સકાંસ્યપાત્રાક્ષતશુક્તિયુક્તં મન્ત્રેણ દદ્યાદ્દ્વિજપુંગવાય ઉત્ક્ષિપ્ય લમ્બોદરદીર્ઘબાહુમ્ અનન્યચેતા યમદિઙ્મુખઃ સન્
પછી કાંસ્યના પાત્ર, અખંડિત ચોખા અને શંખ સાથે, મંત્રોચ્ચાર કરીને, દક્ષિણ દિશા તરફ મોઢું કરીને, એક વિશિષ્ટ બ્રાહ્મણને, વિશાળ પેટ અને લાંબા હાથવાળા, એકાગ્ર ચિત્તે અર્ઘ્ય અર્પણ કરવું.
શ્વેતાં ચ દદ્યાદ્યદિ શક્તિરસ્તિ રૌપ્યૈઃ ખુરૈર્ હેમમુખીં સવત્સામ્ ધેનું નરઃ ક્ષીરવતીં પ્રણમ્ય સવત્સઘણ્ટાભરણાં દ્વિજાય
યથાશક્તિ, સફેદ ગાય અને વાછરડી, ચાંદીના ખુરા અને સોનાની મુખવાળી, દૂધથી ભરપૂર, વાછરડીની ઘંટડી સાથે, બ્રાહ્મણને વંદન કરીને દાન આપવું.
આ સપ્તરાત્રોદયમ્ એતદસ્ય દાતવ્યમેતત્સકલં નરેણ યાવત્સમાઃ સપ્ત દશાથવા સ્યુર્ અથોર્ધ્વમપ્યત્ર વદન્તિ કેચિત્
આ બધું પુરુષે સાત દિવસ, દસ દિવસ અથવા વધુ, જેમ કેટલાક કહે છે તેમ, સાતમા સૂર્યોદય સુધી અર્પણ કરવું જોઈએ.
કાશપુષ્પપ્રતીકાશ વહ્નિમારુતસમ્ભવ મિત્રાવરુણયોઃ પુત્ર કુમ્ભયોને નમો ઽસ્તુ તે
કાંશના ફૂલ જેવો, અગ્નિ અને પવનથી જન્મેલો, મિત્ર અને વરુણનો પુત્ર, કુંભમાં જન્મેલો અગસ્ત્ય, તને વંદન છે.
વિન્ધ્યવૃદ્ધિક્ષયકર મેઘતોયવિષાપહ રત્નવલ્લભ દેવેશ લઙ્કાવાસિન્નમો ઽસ્તુ તે
રત્નપ્રિય દેવાધિદેવ, વિન്ധ્યને વધારનાર અને ઘટાડનાર, મેઘ, પાણી અને વિષ દૂર કરનાર, લંકામાં નિવાસ કરનાર, તને વંદન છે.
વાતાપી ભક્ષિતો યેન સમુદ્રઃ શોષિતઃ પુરા લોપામુદ્રાપતિઃ શ્રીમાન્ યો ઽસૌ તસ્મૈ નમો નમઃ
જે અગસ્ત્યે વાતાપીને ભક્ષ્યો, કદીકાળે સમુદ્રને સુકવી દીધો, લોપામુદ્રાના પતિ, મહાત્મા, તેમને વારંવાર વંદન છે.
રાજપુત્રિ મહાભાગે ઋષિપત્નિ વરાનને લોપામુદ્રે નમસ્તુભ્યમ્ અર્ઘો મે પ્રતિગૃહ્યતામ્ પ્રત્યબ્દં તુ ફલત્યાગમ્ એવં કુર્વન્ન સીદતિ
રાજકન્યા, મહાભાગ્યશાળી, ઋષિપત્ની, સુંદર મુખવાળી લોપામુદ્રા, તને વંદન છે; મારું અર્ઘ્ય સ્વીકાર. દર વર્ષે આવું કરવાથી પુણ્ય ફલે છે અને પાપથી બચી શકાય છે.
હોમં કૃત્વા તતઃ પશ્ચાદ્ વર્જયેન્માનવઃ ફલમ્ અનેન વિધિના યસ્તુ પુમાનર્ઘ્યં નિવેદયેત્
હોમ કર્યા પછી, મનુષ્યે ફળ ભોજનથી દૂર રહેવું; અને જે પુરુષ આ વિધિ પ્રમાણે અર્ઘ્ય અર્પણ કરે છે—
ઇમં લોકં સ ચાપ્નોતિ રૂપારોગ્યસમન્વિતઃ દ્વિતીયેન ભુવર્લોકં સ્વર્ગલોકં તતઃ પરમ્
તે આ લોકમાં સૌંદર્ય અને આરોગ્ય પામે છે; બીજાથી ભૂવર્લોક અને પછી સ્વર્ગલોક સુધી પહોંચે છે.
સપ્તૈવ લોકાનાપ્નોતિ સપ્તાર્ઘાન્ યઃ પ્રયચ્છતિ યાવદાયુશ્ચ યઃ કુર્યાત્ પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ
જે સાત અર્ઘ્ય અર્પણ કરે છે, તે સાતે લોક પ્રાપ્ત કરે છે; અને જે જીવનભર આ કરે છે, તે પરમ બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે.
ઇહ પઠતિ શૃણોતિ વા ય એતદ્ યુગલમુનિપ્રભવાર્ઘ્યસમ્પ્રદાનમ્ મતિમપિ ચ દદાતિ સો ઽપિ વિષ્ણોર્ ભવનગતઃ પરિપૂજ્યતે ઽમરૌઘૈઃ
આ યમલ ઋષિપ્રભુ અગસ્ત્યને અર્ઘ્ય અર્પણની કથા જે અહીં વાંચે કે સાંભળે, અથવા મનમાં વિચાર કરે, તે પણ વિષ્ણુના ધામમાં દેવતાઓ દ્વારા પૂજાય છે.
સૌભાગ્યારોગ્યફલદમ્ અમુત્રાક્ષય્યકારકમ્ ભુક્તિમુક્તિપ્રદં દેવ તન્મે બ્રૂહિ જનાર્દન
હે જનાર્દન, એ કઈ રીત છે જે સુખ-સમૃદ્ધિ અને આરોગ્ય આપે છે, પરલોકમાં અખૂટ પુણ્ય આપે છે અને ભોગ તથા મોક્ષ બંનેનું ફળ આપે છે? મને એ કહો.
યદુમાયાઃ પુરા દેવ ઉવાચ પુરસૂદનઃ કૈલાસશિખરાસીનો દેવ્યા પૃષ્ટસ્તદા કિલ
હે દેવ, એક વખત, જ્યારે દેવીએ પૂછ્યું ત્યારે, શહેરોનો વિનાશક, કૈલાસ શિખરે બેઠા હતા અને તેમણે જગતની માયા વિશે કહ્યું હતું.
કથાસુ સમ્પ્રવૃત્તાસુ ધર્મ્યાસુ લલિતાસુ ચ તદિદાનીં પ્રવક્ષ્યામિ ભુક્તિમુક્તિફલપ્રદમ્
હવે હું તને એ કથા કહું છું, જે ધર્મમય અને આનંદદાયી છે અને ભોગ તથા મોક્ષનું ફળ આપે છે.
શૃણુષ્વાવહિતા દેવિ તથૈવાનન્તપુણ્યકૃત્ નરાણામથ નારીણામ્ આરાધનમનુત્તમમ્
હે દેવી, ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ, જે પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંને માટે અનંત પુણ્ય આપતું શ્રેષ્ઠ આરાધન છે.
નભસ્યે વાથ વૈશાખે પુણ્યમાર્ગશિરસ્ય ચ શુક્લપક્ષે તૃતીયાયાં સુસ્નાતો ગૌરસર્ષપૈઃ
નભસ્ય કે વૈશાખ માસમાં, અથવા શુભ માર્ગના આરંભે, શુક્લ પક્ષની તૃતીયા તિથીએ, પીળા રાયડાંથી સ્નાન કરવું જોઈએ.
ગોરોચનં સગોમૂત્રમ્ ઉષ્ણં ગોશકૃતં તથા દધિચન્દનસમ્મિશ્રં લલાટે તિલકં ન્યસેત્ સૌભાગ્યારોગ્યદં યસ્માત્ સદા ચ લલિતાપ્રિયમ્
ગાયના પીળા રંગના રસ, ગૌમૂત્ર, ગરમ ગાયનું છાણ, દહીં અને ચંદન સાથે મિક્સ કરી લલાટ પર તિલક કરવું, જે હંમેશા સુખ-સમૃદ્ધિ અને આરોગ્ય આપે છે અને લલિતા દેવીને પ્રિય છે.
પ્રતિપક્ષં તૃતીયાસુ પુમાનાપીતવાસસી ધારયેદથ રક્તાનિ નારી ચેદથ સંયતા
દરેક પખવાડિયે તૃતીયા તિથીએ, પુરુષે સ્વચ્છ વસ્ત્ર પહેરવું અને સ્ત્રીએ, જો સંયમ રાખતી હોય તો, લાલ વસ્ત્ર ધારણ કરવું.
વિધવા ધાતુરક્તાનિ કુમારી શુક્લવાસસી દેવીં તુ પઞ્ચગવ્યેન તતઃ ક્ષીરેણ કેવલમ્ સ્નાપયેન્મધુના તદ્વત્ પુષ્પગન્ધોદકેન ચ
વિધવા સ્ત્રીએ લાલ રંગથી રંગાયેલા વસ્ત્રો પહેરવા, કન્યાએ સફેદ વસ્ત્ર પહેરવું. પછી દેવીને પંચગવ્યથી, પછી માત્ર દૂધથી, પછી મધથી અને પછી ફૂલોની સુગંધવાળું પાણીથી સ્નાન કરાવવું.
પૂજયેચ્છુક્લપુષ્પૈશ્ચ ફલૈર્નાનાવિધૈરપિ ધાન્યકાજાજિલવણૈર્ ગુડક્ષીરઘૃતાન્વિતૈઃ
દેવીની પૂજા સફેદ ફૂલો, વિવિધ પ્રકારના ફળો, અનાજ, જીરું, તલ, મીઠું, ગુડ, દૂધ અને ઘીથી કરવી.
શુક્લાક્ષતતિલૈરર્ચ્યાં તતો દેવીં સદાર્ચયેત્ પાદાદ્યભ્યર્ચનં કુર્યાત્ પ્રતિપક્ષં વરાનને
સફેદ અક્ષત અને તલથી દેવીની આરાધના કરવી અને દર પખવાડિયે સુંદર મુખવાળી દેવીના પગથી લઈને શિર્ષ સુધી પૂજન કરવું.
વરદાયૈ નમઃ પાદૌ તથા ગુલ્ફૌ નમઃ શ્રિયૈ અશોકાયૈ નમો જઙ્ઘે પાર્વત્યૈ જાનુની તથા
દેવીના પગે વરદાયિનીને નમન, ગુલ્ફ પર શ્રીને નમન, જાંઘે અશોકાને નમન અને ઘૂંટણે પાર્વતીને નમન.
ઊરૂ મઙ્ગલકારિણ્યૈ વામદેવ્યૈ તથા કટિમ્ પદ્મોદરાયૈ જઠરમ્ ઉરઃ કામશ્રિયૈ નમઃ
જાંઘે મંગલકારિણીને, કટિ પર વામાદેવીને, પેટે પદ્મોદરાને અને ઉરે કામશ્રીને નમન.
કરૌ સૌભાગ્યદાયિન્યૈ બાહૂ હરમુખશ્રિયૈ મુખં દર્પણવાસિન્યૈ સ્મરદાયૈ સ્મિતં નમઃ
હાથ પર સૌભાગ્યદાયિનીને, બાહુ પર હરમુખશ્રીને, મુખ પર દર્પણવાસિનીને અને સ્મિત પર સ્મરદાયિને નમન.
ગૌર્યૈ નમસ્તથા નાસામ્ ઉત્પલાયૈ ચ લોચને તુષ્ટ્યૈ લલાટમલકાન્ કાત્યાયન્યૈ શિરસ્તથા
નાક પર ગૌરીને, આંખે ઉત્પલાને, લલાટ પર તુષ્ટિને, વાળ પર કાત્યાયનીને અને શિર્ષ પર પણ નમન.
નમો ગૌર્યૈ નમો ધિષ્ણ્યૈ નમઃ કાન્ત્યૈ નમઃ શ્રિયૈ રમ્ભાયૈ લલિતાયૈ ચ વાસુદેવ્યૈ નમો નમઃ
ગૌરીને, ધિષ્ણીને, કાંતિને, શ્રીને, રંભાને, લલિતાને અને વારંવાર વાસુદેવીને નમન.
એવં સમ્પૂજ્ય વિધિવદ્ અગ્રતઃ પદ્મમાલિખેત્ પત્ત્રૈર્દ્વાદશભિર્યુક્તં કુઙ્કુમેન સકર્ણિકમ્
આ રીતે વિધિપૂર્વક પૂજા કર્યા પછી, સામે બાર પાંખડીઓવાળું કમળ, કુંકુમથી અને મધ્યમાં દાગ સાથે દોરવું.
પૂર્વેણ વિન્યસેદ્ગૌરીમ્ અપર્ણાં ચ તતઃ પરમ્ ભવાનીં દક્ષિણે તદ્વદ્ રુદ્રાણીં ચ તતઃ પરમ્
પૂર્વ દિશામાં ગૌરી, પછી અપર્ણા, દક્ષિણમાં ભવાની અને પછી રુદ્રાણીને સ્થાન આપવું.
વિન્યસેત્પશ્ચિમે સૌમ્યાં સદા મદનવાસિનીમ્ વાયવ્યે પાટલામુગ્રામ્ અન્તરેણ તતો ઽપ્યુમામ્
પશ્ચિમમાં સૌમ્યા, જે હંમેશા મદન સાથે રહે છે, વાયવ્ય દિશામાં પાટલા ઉગ્રા અને વચ્ચે ઉમાને સ્થાન આપવું.