દ્રુહ્યોસ્તુ તનયૌ શૂરૌ સેતુઃ કેતુસ્તથૈવ ચ સેતુપુત્રઃ શરદ્વાંસ્તુ ગન્ધારસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
દ્રુહ્યના બે પરાક્રમી પુત્રો હતા — સેતુ અને કેતુ. સેતુનો પુત્ર શરદ્વાન હતો અને ગંધાર પણ દ્રુહ્યનો જ પુત્ર હતો.
ખ્યાયતે યસ્ય નામ્નાસૌ ગન્ધારવિષયો મહાન્ આરટ્ટદેશજાસ્તસ્ય તુરગા વાજિનાં વરાઃ
ગંધાર નામે જે દેશ પ્રસિદ્ધ છે, તે ગંધારના નામ પરથી ઓળખાય છે. આરટ્ટ પ્રદેશમાં જન્મેલા ઘોડા બધા ઘોડાઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાય છે.
ગન્ધારપુત્રો ધર્મસ્તુ ઘૃતસ્તસ્યાત્મજો ઽભવત્ ઘૃતાચ્ચ વિદુષો જજ્ઞે પ્રચેતાસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
ગંધારનો પુત્ર ધર્મ હતો, ધર્મનો પુત્ર ઘૃત થયો. ઘૃતથી જ્ઞાની પ્રચેતા જન્મ્યા અને તેમનો પણ એક પુત્ર થયો.
પ્રચેતસઃ પુત્રશતં રાજાનઃ સર્વ એવ તે મ્લેચ્છરાષ્ટ્રાધિપાઃ સર્વે ઉદીચીં દિશમ્ આશ્રિતાઃ
પ્રચેતાને સો પુત્રો થયા, બધા રાજા બન્યા. તેઓ વિદેશી પ્રદેશોના શાસક હતા અને બધા ઉત્તર દિશામાં વસ્યા.
અનોશ્ચૈવ સુતા વીરાસ્ ત્રયઃ પરમધાર્મિકાઃ સભાનરશ્ચાક્ષુષશ્ચ પરમેષુસ્ તથૈવ ચ
અનુના પણ ત્રણ પુત્રો હતા, જે બહાદુર અને અતિ ધર્મનિષ્ઠ હતા — સભાનર, કાક્ષુષ અને પરમેષુ.
સભાનરસ્ય પુત્રસ્તુ વિદ્વાન્કોલાહલો નૃપઃ કોલાહલસ્ય ધર્માત્મા સંજયો નામ વિશ્રુતઃ
સભાનરનો પુત્ર વિદ્વાન અને રાજા કોલાહલ હતો. કોલાહલનો ધર્મનિષ્ઠ પુત્ર પ્રસિદ્ધ સંજય હતો.
સંજયસ્યાભવત્પુત્રો વીરો નામ પુરંજયઃ જનમેજયો મહારાજ પુરંજયસુતો ઽભવત્
સંજયનો પુત્ર વીર પુરંજય હતો. પુરંજયનો પુત્ર મહારાજ જનમેજય થયો.
જનમેજયસ્ય રાજર્ષેર્ મહાશાલો ઽભવત્સુતઃ આસીદ્ ઇન્દ્રસમો રાજા પ્રતિષ્ઠિતયશાભવત્
રાજર્ષિ જનમેજયનો પુત્ર મહાશાલ હતો. એ રાજા ઇન્દ્ર સમાન હતો અને તેની ખ્યાતિ દૃઢપણે સ્થિર થઈ હતી.
મહામનાઃ સુતસ્તસ્ય મહાશાલસ્ય ધાર્મિકઃ સપ્તદ્વીપેશ્વરો જજ્ઞે ચક્રવર્તી મહામનાઃ
મહાશાલનો ધર્મપ્રિય પુત્ર મહામનાસ હતો. મહામનાસ સાત દ્વીપોના ચક્રવર્તી સમ્રાટ તરીકે જન્મ્યો હતો.
મહામનાસ્તુ દ્વૌ પુત્રૌ જનયામાસ વિશ્રુતૌ ઉશીનરં ચ ધર્મજ્ઞં તિતિક્ષું ચૈવ તાવ્ ઉભૌ
મહામનાએ બે પ્રસિદ્ધ પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા — ધર્મને જાણનારો ઉશીનર અને તિતિક્ષુ, બંને મહાન હતા.
ઉશીનરસ્ય પત્ન્યસ્તુ પઞ્ચ રાજર્ષિસમ્ભવાઃ ભૃશા કૃશા નવા દર્શા યા ચ દેવી દૃષદ્વતી
ઉશીનરની પાંચ પત્નીઓ હતી, જે રાજર્ષિ કુળમાંથી આવી હતી — ભૃશા, કૃશા, નવા, દર્શા અને દેવીઓમાં શ્રેષ્ઠ દૃષદ્વતી.
ઉશીનરસ્ય પુત્રાસ્તુ તાસુ જાતાઃ કુલોદ્વહાઃ તપસા તે તુ મહતા જાતા વૃદ્ધસ્ય ધાર્મિકાઃ
આ પત્નીઓમાંથી ઉશીનરના પુત્રો જન્મ્યા, જે વંશને ઉજવતા હતા. તેઓ મહાન તપથી જન્મેલા, ધર્મનિષ્ઠ અને venerable હતા.
ભૃશાયાસ્તુ નૃગઃ પુત્રો નવાયા નવ એવ ચ કૃશાયાસ્તુ કૃશો જજ્ઞે દર્શાયાઃ સુવ્રતો ઽભવત્ દૃષદ્વત્યાઃ સુતશ્ચાપિ શિબિર્ ઔશીનરો નૃપઃ
ભૃશાનો પુત્ર નૃગ થયો, નવાનો પુત્ર નવ, કૃશાનો પુત્ર કૃશ, દર્શાનો પુત્ર સુવ્રત અને દૃષદ્વતીનો પુત્ર ઉશીનર કુળના રાજા શિબી થયો.
શિબેસ્તુ શિબયઃ પુત્રાશ્ ચત્વારો લોકવિશ્રુતાઃ પૃથુદર્ભઃ સુવીરશ્ચ કેકયો ભદ્રકસ્તથા
શિબીના ચાર પુત્રો હતા, જે આખી દુનિયામાં પ્રસિદ્ધ થયા — પૃથુદર્ભ, સુવીર, કેકય અને ભદ્રક.
તેષાં જનપદાઃ સ્ફીતાઃ કેકયા ભદ્રકાસ્તથા સૌવીરાશ્ચૈવ પૌરાશ્ચ નૃગસ્ય કેકયાસ્તથા
આ બધાના રાજ્ય સમૃદ્ધ થયા — કેકય, ભદ્રક, સૌવીર અને પૌર. તેમજ કેકયો, નૃગના વંશજ હતા.
સુવ્રતસ્ય તથામ્બષ્ઠા કૃશસ્ય વૃષલા પુરી નવસ્ય નવરાષ્ટ્રં તુ તિતિક્ષોસ્તુ પ્રજાં શૃણુ
સુવ્રતના વંશજ અંબષ્ઠ હતા, કૃશાના વંશજ પુરીના વૃશલ હતા, નવાના વંશજ નવરાષ્ટ્ર હતા. હવે તિતિક્ષુના વંશ વિશે સાંભળો.
તિતિક્ષુરભવદ્રાજા પૂર્વસ્યાં દિશિ વિશ્રુતઃ બૃહદ્રથઃ સુતસ્તસ્ય તસ્ય સેનો ઽભવત્સુતઃ
તિતિક્ષુ પૂર્વ દિશામાં પ્રસિદ્ધ રાજા બન્યા. તેમનો પુત્ર બૃહદ્રથ થયો અને બૃહદ્રથનો પુત્ર સેન થયો.
સેનસ્ય સુતપા જજ્ઞે સુતપસ્તનયો બલિઃ જાતો માનુષયોન્યાં તુ ક્ષીણે વંશે પ્રજેચ્છયા
સેનનો પુત્ર સુતપા થયો. સુતપાનો પુત્ર બલિ થયો, જે વંશ ક્ષીણ થતાં માનવ યોનિમાં, સંતાનની ઇચ્છાથી જન્મ્યો હતો.
મહાયોગી તુ સ બલિર્ બદ્ધો બન્ધૈર્મહાત્મના પુત્રાનુત્પાદયામાસ ક્ષેત્રજાન્પઞ્ચ પાર્થિવાન્
પણ મહાન યોગી બલિ, બંધનમાં હોવા છતાં, પોતાની મહાન આત્માથી પોતાના શરીરમાંથી પાંચ રાજવંશી પુત્રો ઉત્પન્ન કર્યા.
અઙ્ગં સ જનયામાસ વઙ્ગં સુહ્મં તથૈવ ચ પુણ્ડ્રં કલિઙ્ગં ચ તથા બાલેયં ક્ષેત્રમુચ્યતે બાલેયા બ્રાહ્મણાશ્ચૈવ તસ્ય વંશકરાઃ પ્રભો
તેણે અંગ, વંગ, સુહમ, પુંડ્ર અને કલિંગ નામના પુત્રો જન્માવ્યા; અને જે જમીન બાલેયા કહેવાય છે, તે પણ એના નામે ઓળખાય છે. બાલેયાના બ્રાહ્મણો પણ એના વંશજ ગણાય છે, હે પ્રભુ.
બલેશ્ચ બ્રહ્મણા દત્તો વરઃ પ્રીતેન ધીમતઃ મહાયોગિત્વમાયુશ્ચ કલ્પસ્ય પરિમાણકમ્
બલિને, જે બુદ્ધિશાળી હતો, બ્રહ્માએ પ્રસન્ન થઈને મહાન યોગશક્તિ અને એક કલ્પ જેટલું આયુષ્ય આપ્યું.
સંગ્રામે ચાપ્યજેયત્વં ધર્મે ચૈવોત્તમા મતિઃ ત્રૈકાલ્યદર્શનં ચૈવ પ્રાધાન્યં પ્રસવે તથા
તેમને યુદ્ધમાં અજયતા, ધર્મમાં શ્રેષ્ઠ બુદ્ધિ, ત્રણ કાળનું દર્શન અને સંતાનમાં શ્રેષ્ઠતા પણ પ્રાપ્ત થઈ.
જયં ચાપ્રતિમં યુદ્ધે ધર્મે તત્ત્વાર્થદર્શનમ્ ચતુરો નિયતાન્વર્ણાન્ સ વૈ સ્થાપયિતા પ્રભુઃ
યુદ્ધમાં અપ્રતિમ વિજય, ધર્મના તત્ત્વનો સાચો અર્થ સમજવાનો દ્રષ્ટિકોણ અને ચાર નિશ્ચિત વર્ણોની સ્થાપનાનો અધિકાર પણ તેમને મળ્યો.
તેષાં ચ પઞ્ચ દાયાદા વઙ્ગાઙ્ગાઃ સુહ્મકાસ્તથા પુણ્ડ્રાઃ કલિઙ્ગાશ્ચ તથા અઙ્ગસ્ય તુ નિબોધત
આ પાંચેયના વારસદાર વંગ, અંગ, સુહમ, પુંડ્ર અને કલિંગ છે; હવે અંગ વિશે વિશેષ સાંભળો.
કથં બલેઃ સુતા જાતાઃ પઞ્ચ તસ્ય મહાત્મનઃ કિંનામ્ની મહિષી તસ્ય જનિતા કતમ ઋષિઃ
એ મહાન આત્મા બલિના પાંચ પુત્રો કેવી રીતે જન્મ્યા? તેની રાણીનું નામ શું હતું અને કયા ઋષિએ તેમને ઉત્પન્ન કર્યા?
કથં ચોત્પાદિતાસ્તેન તન્નઃ પ્રબ્રૂહિ પૃચ્છતામ્ માહાત્મ્યં ચ પ્રભાવં ચ નિખિલેન વદસ્વ તત્
તેણે કેવી રીતે તેમને ઉત્પન્ન કર્યા, એ અમને કહો. અમે પૂછીએ છીએ, તેમનો મહિમા અને પ્રભાવ પૂરો કહો.
અથોશિજ ઇતિ ખ્યાત આસીદ્વિદ્વાનૃષિઃ પુરા પત્ની વૈ મમતા નામ બભૂવાસ્ય મહાત્મનઃ
પહેલાં ઉશિજ નામે વિખ્યાત એક વિદ્વાન ઋષિ હતા; તેમની પત્નીનું નામ મમતા હતું, જે મહાન ગુણવાળી સ્ત્રી હતી.
ઉશિજસ્ય યવીયાન્વૈ ભ્રાતૃપત્નીમકામયત્ બૃહસ્પતિર્મહાતેજા મમતામેત્ય કામતઃ
ઉશિજના નાના ભાઈએ પોતાના ભાઈની પત્ની મમતા પર ઇચ્છા રાખી; ત્યારે મહાતેજસ્વી બૃહસ્પતિ પણ મમતા પાસે ઇચ્છાથી આવ્યા.
ઉવાચ મમતા તં તુ દેવરં વરવર્ણિની અન્તર્વત્ન્યસ્મિ તે ભ્રાતુર્ જ્યેષ્ઠસ્ય તુ વિરમ્યતામ્
સુંદર વર્ણવાળી મમતાએ પોતાના દેવરને કહ્યું: 'હું તમારા મોટા ભાઈથી ગર્ભવતી છું; કૃપા કરીને પોતાને રોકો.'
અયં તુ મે મહાભાગ ગર્ભઃ કુપ્યેદ્બૃહસ્પતે ઔશિજો ભ્રાતૃજન્યસ્તે સોપાઙ્ગં વેદમુદ્ગિરન્
'હે મહાભાગ્યશાળી, મારા ગર્ભમાં ઉશિજપુત્ર છે, જે વેદના અંગો સાથે ઉચ્ચારે છે; એ ગુસ્સે થઈ શકે છે, હે બૃહસ્પતિ.'