સાત્વતાન્ સત્ત્વસમ્પન્નાન્ કૌશલ્યા સુષુવે સુતાન્ ભજિનં ભજમાનં તુ દિવ્યં દેવાવૃધં નૃપ
કૌશલ્યાએ સાત્વતને ગુણવાન પુત્રો આપ્યા: ભજિન, ભજમાન, દિવ્ય અને રાજા દેવાવૃદ્ધ.
અન્ધકં ચ મહાભોજં વૃષ્ણિં ચ યદુનન્દનમ્ તેષાં તુ સર્ગાશ્ ચત્વારો વિસ્તરેણૈવ તચ્છૃણુ
અંધક, મહાભોજ, વૃષ્ણિ અને યદુના વંશજ પણ જન્મ્યા; તેમના ચાર વંશોનું વિસ્તૃત વર્ણન છે—તે સાંભળો.
ભજમાનસ્ય સૃઞ્જય્યાં બાહ્યકાયાં ચ બાહ્યકાઃ સૃઞ્જયસ્ય સુતે દ્વે તુ બાહ્યકાસ્તુ તદાભવન્
ભજમાને સૃઞ્જયા અને બાહ્યકા નામની સ્ત્રીઓથી પુત્રો થયા; સૃઞ્જયના બે પુત્રો હતા અને બાહ્યકાઓ બાહ્યકાથી જન્મ્યા.
તસ્ય ભાર્યે ભગિન્યૌ દ્વે સુષુવાતે બહૂન્સુતાન્ નિમિં ચ કૃમિલં ચૈવ વૃષ્ણિં પરપુરંજયમ્ તે બાહ્યકાયાં સૃઞ્જય્યાં ભજમાનાદ્ વિજજ્ઞિરે
તેની બે બહેન-પત્નીઓએ ઘણા પુત્રો આપ્યા: નિમિ, કૃમિલ અને પરશત્રુઓને જીતનાર વૃષ્ણિ; આ બધા ભજમાને બાહ્યકા અને સૃઞ્જયાથી પ્રાપ્ત થયા.
યજ્ઞે દેવાવૃધો રાજા બન્ધૂનાં મિત્રવર્ધનઃ અપુત્રસ્ત્વભવદ્રાજા ચચાર પરમં તપઃ પુત્રઃ સર્વગુણોપેતો મમ ભૂયાદિતિ સ્પૃહન્
યજ્ઞમાં રાજા દેવાવૃદ્ધ, જે બંધુઓમાં મિત્રતા વધારતા હતા, સંતાન વિહોણા હતા અને પુત્ર માટે સર્વગુણયુક્ત થવાની ઈચ્છાથી કઠિન તપ કર્યા.
સંયોજ્ય મન્ત્રમેવાથ પર્ણાશાજલમસ્પૃશત્ તદોપસ્પર્શનાત્તસ્ય ચકાર પ્રિયમાપગા
પછી તેમણે મંત્રોચ્ચાર કરીને પવિત્ર ઘાસથી પાણીના સપાટી સ્પર્શી; એ સ્પર્શથી નદી પ્રસન્ન થઈ.
કલ્યાણત્વાન્નરપતેસ્ તસ્મૈ સા નિમ્નગોત્તમા ચિન્તયાથ પરીતાત્મા જગામાથ વિનિશ્ચયમ્
રાજાના સારા ગુણોને કારણે, એ શ્રેષ્ઠ નદીએ મનમાં વિચાર કરીને નિશ્ચય કર્યો.
નાધિગચ્છામ્યહં નારીં યસ્યામેવંવિધઃ સુતઃ જાયેત તસ્માદદ્યાહં ભવામ્યથ સહસ્રશઃ
હું એવી કોઈ સ્ત્રીને જાણતી નથી, જેના દ્વારા એવો પુત્ર જન્મે; તેથી આજે હું હજારો સ્ત્રીઓ બની જઈશ.
અથ ભૂત્વા કુમારી સા બિભ્રતી પરમં વપુઃ જ્ઞાપયામાસ રાજાનં તામિયેષ મહાવ્રતઃ
પછી એ કન્યા રૂપે, અતિ સુંદર રૂપ ધારણ કરીને, રાજાને જાણ કરી; રાજાએ પણ ધર્મમાં સ્થિર રહીને તેને ઇચ્છી.
અથ સા નવમે માસિ સુષુવે સરિતાં વરા પુત્રં સર્વગુણોપેતં બભ્રું દેવાવૃધાન્નૃપાત્
નવમા મહિને, એ શ્રેષ્ઠ નદીએ રાજા દેવાવૃદ્ધથી સર્વગુણયુક્ત બભ્રુ નામનો પુત્ર જન્માવ્યો.
અનુવંશે પુરાણજ્ઞા ગાયન્તીતિ પરિશ્રુતમ્ ગુણાન્દેવાવૃધસ્યાપિ કીર્તયન્તો મહાત્મનઃ
પુર્વજ વંશના જાણકારો દેવાવૃદ્ધના ગુણગાન કરે છે, એમ બધાને જાણીતું છે. એ મહાન આત્માના ગુણોનું તેઓ વખાણ કરે છે.
યથૈવ શૃણુમો દૂરાદ્ અપશ્યામસ્ તથાન્તિકાત્ બભ્રુઃ શ્રેષ્ઠો મનુષ્યાણાં દેવૈર્દેવાવૃધઃ સમઃ
જેમ આપણે દૂરથી સાંભળીએ છીએ અને નજીકથી જોઈ શકીએ છીએ, એમ બભ્રુ પણ મનુષ્યોમાં શ્રેષ્ઠ અને દેવાવૃદ્ધ જેવો દેવતાઓ સમાન હતો.
ષષ્ટિશ્ચ પૂર્વપુરુષાઃ સહસ્રાણિ ચ સપ્તતિઃ એતે ઽમૃતત્વં સમ્પ્રાપ્તા બભ્રોર્ દેવાવૃધાન્નૃપ
પુર્વકાળના સાઠ અને સિત્તેર હજાર પુરુષોએ, રાજા, બભ્રુ અને દેવાવૃદ્ધના આશીર્વાદથી અમરત્વ પ્રાપ્ત કર્યું હતું.
યજ્વા દાનપતિર્ વીરો બ્રહ્મણ્યશ્ચ દૃઢવ્રતઃ રૂપવાન્સુમહાતેજાઃ શ્રુતવીર્યધરસ્તથા
તે યજ્ઞ કરનાર, દાનમાં અગ્રગણ્ય, શૂરવીર, બ્રાહ્મણપ્રેમી, પક્કા વ્રતધારી, સુંદર, અત્યંત તેજસ્વી અને વિદ્યા તથા પરાક્રમથી પ્રસિદ્ધ હતો.
અથ કઙ્કસ્ય દુહિતા સુષુવે ચતુરઃ સુતાન્ કુકુરં ભજમાનં ચ શશિં કમ્બલબર્હિષમ્
પછી કંકની દીકરીએ ચાર પુત્રોને જન્મ આપ્યો: કુકુર, ભજમાન, શશિ અને કંબલબર્હિષ.
કુકુરસ્ય સુતો વૃષ્ણિર્ વૃષ્ણેસ્તુ તનયો ધૃતિઃ કપોતરોમા તસ્યાથ તૈત્તિરિસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
કુકુરનો પુત્ર વૃષ્ણિ હતો, વૃષ્ણિનો પુત્ર ધૃતિ, ધૃતિનો પુત્ર કપોતરોમા અને કપોતરોમાનો પુત્ર તૈત્તિરી હતો.
તસ્યાસીત્તનુજઃ સર્પો વિદ્વાન્પુત્રો નલઃ કિલ ખ્યાયતે તસ્ય નામ્ના સ નન્દનો દરદુન્દુભિઃ
તૈત્તિરીનો પુત્ર સર્વપંડિત સર્વપ, સર્વપનો વિદ્વાન પુત્ર નલ અને નલનો પ્રસિદ્ધ પુત્ર દરદુંદુભિ કહેવાય છે.
તસ્મિન્પ્રવિતતે યજ્ઞે અભિજાતઃ પુનર્વસુઃ અશ્વમેધં ચ પુત્રાર્થમ્ આજહાર નરોત્તમઃ
જ્યારે એ યજ્ઞ પૂર્ણ થયો ત્યારે પુનર્વસુ જન્મ્યો; એ શ્રેષ્ઠ પુરુષે પુત્રપ્રાપ્તિ માટે અશ્વમેઘ યજ્ઞ કર્યો હતો.
તસ્ય મધ્યે ઽતિરાત્રસ્ય સભામધ્યાત્સમુત્થિતઃ અતસ્તુ વિદ્વાન્કર્મજ્ઞો યજ્વા દાતા પુનર્વસુઃ
એ અતિરાત્ર યજ્ઞના મધ્યમાં, સભાના કેન્દ્રમાંથી, વિદ્વાન, કર્મકુશળ, યજ્ઞકર્તા અને દાનશીલ પુનર્વસુ પ્રગટ થયો.
તસ્યાસીત્ પુત્રમિથુનં બભૂવાવિજિતં કિલ આહુકશ્ચાહુકી ચૈવ ખ્યાતં માતેમતાં વર
પુનર્વસુને જોડી સંતાન મળ્યાં, અવિજિત અને આહુક; અને માતાઓમાં પ્રસિદ્ધ આહુકી પણ જન્મી.
ઇમાંશ્ચોદાહરન્ત્યત્ર શ્લોકાન્પ્રતિ તમાહુકમ્ સોપાસઙ્ગાનુકર્ષાણાં સધ્વજાનાં વરૂથિનામ્
આહુક વિશે, તેના સહયોગીઓ, અનુયાયીઓ, ધ્વજવાળા અને સેના ધરાવનારા વિશે અહીં આ શ્લોકો ઉલ્લેખાય છે.
રથાનાં મેઘઘોષાણાં સહસ્રાણિ દશૈવ તુ નાસત્યવાદી નાતેજા નાયજ્વા નાસહસ્રદઃ
દસ હજાર રથો મેઘના ગર્જન જેવો અવાજ કરતા હતા; એમાં કોઈ પણ અસત્ય બોલનાર, શક્તિહીન, યજ્ઞ ન કરનાર કે દાન ન આપનાર નહોતો.
નાશુચિર્નાપ્યવિદ્વાન્ હિ યો ભોજેષ્વભ્યજાયત આહુકસ્ય ભૃતિં પ્રાપ્તા ઇત્યેતદ્વૈ તદુચ્યતે
ભોજોમાં કોઈ અશુદ્ધ કે અજ્ઞાન જન્મતો નહોતો; આ વાત આહુકની સેવા પ્રાપ્ત કરનારા માટે કહેવાય છે.
આહુકશ્ચાપ્યવન્તીષુ સ્વસારં ચાહુકીં દદૌ આહુકાત્કાશ્યદુહિતા દ્વૌ પુત્રૌ સમસૂયત
આહુકે પોતાની બહેન આહુકીને અવંતી દેશમાં વિવાહમાં આપી; આહુકાથી કાશ્યની દીકરીએ બે પુત્રોને જન્મ આપ્યો.
દેવકશ્ચોગ્રસેનશ્ચ દેવગર્ભસમાવ્ ઉભૌ દેવકસ્ય સુતા વીરા જજ્ઞિરે ત્રિદશોપમાઃ
દેવક અને ઉગ્રસેન, બંને દિવ્ય તેજથી ભરેલા જન્મ્યા; દેવકની શૂરવીર દીકરીઓ દેવતાઓ સમાન હતી.
દેવવાનુપદેવશ્ચ સુદેવો દેવરક્ષિતઃ તેષાં સ્વસારઃ સપ્તાસન્ વસુદેવાય તા દદૌ
દેવવાન, ઉપદેવ, સુદેવ અને દેવરક્ષિત—એમના સાત બહેનો હતી, અને એ બધાને વસુદેવને આપવામાં આવી.
દેવકી શ્રુતદેવી ચ મિત્રદેવી યશોધરા શ્રીદેવી સત્યદેવી ચ સુતાપી ચેતિ સપ્તમી
દેવકી, શ્રુતાદેવી, મિત્રાદેવી, યશોધરા, શ્રીદેવી, સત્યાદેવી અને સુતાપી—આ સાત બહેનો છે.
નવોગ્રસેનસ્ય સુતાઃ કંસસ્તેષાં તુ પૂર્વજઃ ન્યગ્રોધશ્ચ સુનામા ચ કઙ્કઃ શઙ્કુશ્ચ ભૂયસઃ
ઉગ્રસેનના નવ પુત્રો હતા; કંસ સૌથી મોટો હતો, પછી ન્યગ્રોધ, સુનામા, કંક, શંકુ અને બીજા હતા.
અજભૂ રાષ્ટ્રપાલશ્ચ યુદ્ધમુષ્ટિઃ સુમુષ્ટિદઃ તેષાં સ્વસારઃ પઞ્ચાસન્ કંસા કંસવતી તથા
અજભૂ, રાષ્ટ્રપાલ, યુદ્ધમુષ્ટિ અને સુમુષ્ટિદાની પાંચ બહેનો હતી: કંસા, કંસાવતી અને એમજ અન્ય.
સુતન્તૂ રાષ્ટ્રપાલી ચ કઙ્કા ચેતિ વરાઙ્ગનાઃ ઉગ્રસેનઃ સહાપત્યો વ્યાખ્યાતઃ કુકુરોદ્ભવઃ
સુતંતુ, રાષ્ટ્રપાલી અને કંકા — આ સૌ સુંદર સ્ત્રીઓ હતી; આ રીતે ઉગ્રસેન અને તેના પુત્રો, કુકુર વંશનું વર્ણન થયું.