સમુદ્રં પ્રવિશધ્વં વો દિશો વા વ્રજતાસુરાઃ દુહિતુર્નાપ્રિયં સોઢું શક્તો ઽહં દયિતા હિ મે
સમુદ્રમાં જાઓ અથવા ચારે દિશામાં ફેલાઈ જાઓ, દૈત્યોએ; મારી દીકરી માટે કોઈ દુઃખદ વાત હું સહન કરી શકતો નથી, કારણ કે એ મને બહુ પ્રિય છે.
પ્રસાદ્યતાં દેવયાની જીવિતં યત્ર મે સ્થિતમ્ યોગક્ષેમકરસ્તે ઽહમ્ ઇન્દ્રસ્યેવ બૃહસ્પતિઃ
દેવયાનીને ખુશ કરો, કેમ કે મારું જીવન એની પર આધાર રાખે છે; હું એની સુખ-સુવિધાનો વ્યવસ્થા કરનાર છું, જેમ ઇન્દ્ર માટે બૃહસ્પતિ છે.
યત્કિંચિદ્ અસુરેન્દ્રાણાં વિદ્યતે વસુ ભાર્ગવ ભુવિ હસ્તિરથાશ્વં વા તસ્ય ત્વં મમ ચેશ્વરઃ
પૃથ્વી પર દૈત્યરાજાઓનું જે કંઈ ધન છે—હાથી, રથ કે ઘોડા—એ બધાનું તું પણ માલિક છે, ભૃગુકુળજ, અને હું પણ.
યત્કિંચિદ્ અસ્તિ દ્રવિણં દૈત્યેન્દ્રાણાં મહાસુર તસ્યેશ્વરો ઽસ્મિ યદ્યેતદ્ દેવયાની પ્રસાદ્યતામ્
દૈત્યરાજાઓનું જે કંઈ ખજાનો છે, મહાદૈત્ય, એ બધાનો હું પણ સ્વામી છું—માત્ર દેવયાની સંતોષાઈ જાય એટલું જ માગું છું.
તતસ્તુ ત્વરિતઃ શુક્રસ્ તેન રાજ્ઞા સમં યયૌ ઉવાચ ચૈનાં સુભગે પ્રતિપન્નં વચસ્તવ
પછી શુક્રાચાર્યે ત્વરાથી એ રાજા સાથે જઈને, દેવયાનીને કહ્યું: 'સુભાગ્યવતી, તારો ઈચ્છિત વચન માન્ય કરવામાં આવ્યું છે.'
યદિ ત્વમીશ્વરસ્તાત રાજ્ઞો વિત્તસ્ય ભાર્ગવ નાભિજાનામિ તત્તે ઽહં રાજા વદતુ માં સ્વયમ્
જો તમે ખરેખર રાજાના ધનની માલિક છો, ભૃગુકુળજ, તો એ વાત મને ખબર નથી; રાજા પોતે મને એ વાત કહે.
યં કામમભિજાનાસિ દેવયાનિ શુચિસ્મિતે તત્તે ઽહં સમ્પ્રદાસ્યામિ યદ્યપિ સ્યાત્સુદુર્લભમ્
પવિત્ર સ્મિતવાળી દેવયાની, તું જે કંઈ ઈચ્છા વ્યક્ત કરે છે, એ હું તને આપીશ—even જો એ બહુ જ દુર્લભ હોય તો પણ.
દાસીં કન્યાસહસ્રેણ શર્મિષ્ઠામભિકામયે અનુયાસ્યતિ માં તત્ર યત્ર દાસ્યતિ મે પિતા
હું ઇચ્છું છું કે શર્મિષ્ઠા હજાર દાસીઓ સાથે મારી દાસી બને; જ્યાં મારા પિતા મને આપશે, ત્યાં એ મારી સાથે જશે.
ઉત્તિષ્ઠ ધાત્રિ ગચ્છ ત્વં શર્મિષ્ઠાં શીઘ્રમાનય યં ચ કામયતે કામં દેવયાની કરોતુ તમ્
ઉઠ, ધાય, તું જા અને શર્મિષ્ઠાને જલદી લાવ; દેવયાની જે ઈચ્છે એ કરી શકે.
તતો ધાત્રી તત્ર ગત્વા શર્મિષ્ઠામ્ ઇદમબ્રવીત્ ઉત્તિષ્ઠ ભદ્રે શર્મિષ્ઠે જ્ઞાતીનાં સુખમાવહ
પછી ધાય ત્યાં જઈને શર્મિષ્ઠાને કહ્યું: 'ઉઠ, સુભાગ્યવતી શર્મિષ્ઠે, તારા સગાંઓને સુખ આપ.'
ત્યજતિ બ્રાહ્મણઃ શિષ્યાન્ દેવયાન્યા પ્રચોદિતઃ યં સા કામયતે કામં સ કાર્યો ઽત્ર ત્વયાનઘે દાસીત્વમ્ અભિજાતાસિ દેવયાન્યાઃ સુશોભને
બ્રાહ્મણે, દેવયાનીના આદેશે, પોતાના શિષ્યોને છોડ્યા છે; એ જે ઈચ્છા કરે છે, એ તારે પૂરી કરવી પડશે, નિર્દોષે. હવે તું દેવયાનીની દાસી બની ગઈ છે, સુંદર.
યં ચ કામયતે કામં કરવાણ્યહમદ્ય તમ્ મા ગાન્મન્યુવશં શુક્રો દેવયાની ચ મત્કૃતે
એ જે ઈચ્છે છે, એ હું આજે કરીશ; મારા કારણે શુક્રાચાર્ય કે દેવયાની કોઈ ગુસ્સે ન થાય.
તતઃ કન્યાસહસ્રેણ વૃતા શિબિકયા તદા પિતુર્નિદેશાત્ત્વરિતા નિશ્ચક્રામ પુરોત્તમાત્
પછી, પિતાના આદેશે, હજાર કન્યાઓ સાથે પસંદ કરાયેલી એ શર્મિષ્ઠા પલકીમાં બેસી મહેલમાંથી ઝડપથી નીકળી.
અહં કન્યાસહસ્રેણ દાશી તે પરિચારિકા ધ્રુવં ત્વાં તત્ર યાસ્યામિ યત્ર દાસ્યતિ તે પિતા
હું હજાર કન્યાઓ સાથે તારી દાસી અને સેવિકા છું; નિશ્ચિતપણે, જ્યાં તારા પિતા તને આપશે, ત્યાં હું પણ જઈશ.
સ્તુવતો દુહિતા ચાહં યાચતઃ પ્રતિગૃહ્ણતઃ સ્તૂયમાનસ્ય દુહિતા કથં દાસી ભવિષ્યસિ
હું એ વ્યક્તિની દીકરી છું જેને બધા વખાણે છે, જે માગે છે અને મેળવે છે; તો વખાણપાત્ર પિતાની દીકરી કેવી રીતે દાસી બની શકે?
યેન કેનચિદાર્તાનાં જ્ઞાતીનાં સુખમાવહેત્ અનુયાસ્યામ્યહં તત્ર યત્ર દાસ્યતિ તે પિતા
કોઈ પણ રીતે પોતાના દુઃખી સગાંઓને સુખ આપવું જોઈએ; હું પણ તારા સાથે ત્યાં જઈશ, જ્યાં તારા પિતા તને આપશે.
પ્રતિશ્રુતે દાસભાવે દુહિત્રા વૃષપર્વણઃ દેવયાની નૃપશ્રેષ્ઠ પિતરં વાક્યમબ્રવીત્
જ્યારે વૃષપરવાના દીકરીએ દાસી બનવાનું સ્વીકારી લીધું, ત્યારે દેવયાની, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, એણે પિતાને આ શબ્દો કહ્યા.
પ્રવિશામિ પુરં તાત તુષ્ટાસ્મિ દ્વિજસત્તમ અમોઘં તવ વિજ્ઞાનમ્ અસ્તિ વિદ્યાબલં ચ તે
હું શહેરમાં પ્રવેશીશ, પિતા; હું ખુશ છું, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણ. તમારું જ્ઞાન નિષ્ફળ જતું નથી અને તમારી પાસે વિદ્યા અને શક્તિ છે.
એવમુક્તો દ્વિજશ્રેષ્ઠો દુહિત્રા સુમહાયશાઃ પ્રવિવેશ પુરં હૃષ્ટઃ પૂજિતઃ સર્વદાનવૈઃ
આ રીતે પુત્રીના વચનોથી પ્રેરિત, મહાન યશસ્વી અને શ્રેષ્ઠ દ્વિજ, આનંદિત થઈને, દાનવો દ્વારા સન્માન પામતો, શહેરમાં પ્રવેશ્યો.
અથ દીર્ઘેણ કાલેન દેવયાની નૃપોત્તમ વનં તદૈવ નિર્યાતા ક્રીડાર્થં વરવર્ણિની
પછી લાંબા સમય પછી, સૌંદર્યમાં શ્રેષ્ઠ એવી દેવયાની રમવા માટે વનમાં ગઈ, હે રાજાશ્રેષ્ઠ.
તેન દાસીસહસ્રેણ સાર્ધં શર્મિષ્ઠયા તદા તમેવ દેશં સમ્પ્રાપ્તા યથાકામં ચચાર સા
એ સમયે, શર્મિષ્ઠા અને હજારો દાસીઓ સાથે દેવયાની એ જ જગ્યાએ પહોંચી અને પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે ફરવા લાગી.
તાભિઃ સખીભિઃ સહિતા સર્વાભિર્મુદિતા ભૃશમ્ ક્રીડન્ત્યો ઽભિરતાઃ સર્વાઃ પિબન્ત્યો મધુ માધવમ્
સૌ સખીઓ સાથે ખૂબ આનંદિત થઈ, બધાએ મીઠું વસંતનું મધ પીતા રમતમાં મગ્ન થઈ.
ખાદન્ત્યો વિવિધાન્ભક્ષ્યાન્ ફલાનિ વિવિધાનિ ચ પુનશ્ચ નાહુષો રાજા મૃગલિપ્સુર્યદૃચ્છયા
વિવિધ પ્રકારના ભોજન અને અનેક ફળો ખાતા, એ સમયે મૃગ શિકારની ઈચ્છાથી રાજા નાહુષ પણ ત્યાં આવી પહોંચ્યા.
તમેવ દેશં સમ્પ્રાપ્તો જલલિપ્સુઃ પ્રતર્ષિતઃ દદર્શ દેવયાનીં ચ શર્મિષ્ઠાં તાશ્ચ યોષિતઃ
પાણીની તરસથી પીડાતા, એ જ સ્થળે પહોંચીને, રાજાએ દેવયાની, શર્મિષ્ઠા અને બાકીની સ્ત્રીઓને જોયા.
પિબન્ત્યો લલનાસ્તાશ્ચ દિવ્યાભરણભૂષિતાઃ ઉપવિષ્ટાં ચ દદૃશે દેવયાનીં શુચિસ્મિતામ્
દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ સ્ત્રીઓ મધ પી રહી હતી અને દેવયાની શુદ્ધ સ્મિત સાથે વચ્ચે બેઠેલી હતી, એ બધું તેણે જોયું.
રૂપેણાપ્રતિમાં તાસાં સ્ત્રીણાં મધ્યે વરાઙ્ગનામ્ શર્મિષ્ઠયા સેવ્યમાનાં પાદસંવાહનાદિભિઃ
એ સ્ત્રીઓમાં દેવયાની સૌંદર્યમાં અનન્ય હતી, શ્રેષ્ઠ નારી, જેને શર્મિષ્ઠા પગ દબાવીને વગેરે સેવા કરતી હતી.
દ્વાભ્યાં કન્યાસહસ્રાભ્યાં દ્વે કન્યે પરિવારિતે ગોત્રે ચ નામની ચૈવ દ્વયોઃ પૃચ્છામ્યતો હ્ય્ અહમ્
બે હજાર કન્યાઓ અને બે યુવતીઓથી ઘેરાયેલા, હું તારા પાસેથી એમનો વંશ અને નામ પૂછું છું.
આખ્યાસ્યામ્યહમ્ આદત્સ્વ વચનં મે નરાધિપ શુકો નામાસુરગુરુઃ સુતાં જાનીહિ તસ્ય મામ્
હું તને બધું કહું છું, મારા વચન સ્વીકાર, હે રાજા. મને અસુરગુરુ શુક્રની પુત્રી જાણ.
ઇયં ચ મે સખી દાસી યત્રાહં તત્ર ગામિની દુહિતા દાનવેન્દ્રસ્ય શર્મિષ્ઠા વૃષપર્વણઃ
આ મારી સખી દાસી છે, હું જ્યાં જાઉં ત્યાં એ પણ જાય છે. એ છે દાનવરાજ વૃષપર્વાની પુત્રી શર્મિષ્ઠા.
કથં તુ તે સખી દાસી કન્યેયં વરવર્ણિની અસુરેન્દ્રસુતા સુભૂઃ પરં કૌતૂહલં હિ મે
પણ, તારી આ સખી દાસી કેમ છે? એ તો સુંદર કન્યા અને અસુરરાજાની પુત્રી છે. મને ખૂબ જ આશ્ચર્ય થાય છે.