આશા ન હોવા છતાં, ઇચ્છા હજી જીવંત હતી; યોગમાયાની ઘેરાયમાં, તે વ્યક્તિ એ જ માયામાં ફસાઈ ગયો અને ઈચ્છાની આગ વધુ ભડકી ઉઠી. ઇચ્છા, જે મનની શક્તિથી સજીવ હતી, દમન કરવી અઘરી, ક્રોધ અને દોષનું મોટું સ્થાન, હૃદયમાંથી બહાર આવી—લાલસાની વ્યથા રૂપે. પછી, માછલીઓના ધ્વજધારી દેવ, પોતાના હૃદયમાં વસતા મિત્ર અને મધુ સાથે, બહાર આવ્યા. મંદ પવનથી હલતી કેરીની કળીઓ જોઈ, કામદેવ હરાના વક્ષસ્થળ પરની સુંદરતા જોઈ આનંદિત થયા. મકર-ધ્વજધારી કામદેવે "મોહન" નામનો વિમોહક, વિનાશક ફુલોનો બાણ શુદ્ધ હરાના હૃદયમાં છોડ્યો. એ ઊંચો, કઠોર, મોહક ફુલોનો બાણ હરાના હૃદયમાં પડ્યો—અને ભવના ઇન્દ્રિયોમાં ભયંકર વિમોહ, ગૂંચવણ આવી. પર્વત જેવી સ્થિરતા હોવા છતાં, હરાને ઇચ્છા તરફ ઝુકાવ આવ્યો; એ ભાવના તેની અંદરથી ઉઠી અને તે તેના વશમાં થઈ ગયા. બહારની અનેક અવરોધો અને ખલેલથી, ક્રોધની આગમાંથી ભયજનક, ભયંકર દહાડ ઉઠી. હરાના ચહેરા પર ત્રીજું, જ્વલંત આંખ દેખાઈ—રુદ્રની વિશ્વનો વિનાશ કરનાર, ભયંકર રૂપની આંખ. કામદેવ નજીક ઊભા હતા, ત્યારે ધૂર્જટી એ આંખ ખોલી; એની ચમકથી સ્વર્ગના વાસીઓ ચીસી ઉઠ્યા. પ્રેમીઓના અહમને દમન કરનાર કામદેવ તરત જ રાખ થઈ ગયા; હરાની આંખમાંથી જન્મેલી આગે તેને ભસ્મ કરી નાખ્યો. એ આગ ફેલાઈ, દુનિયા દહાડવા તત્પર થઈ, જ્વાળાઓના ગર્જન સાથે, પણ ભવએ જગતના હિત માટે એ આગને રોકી. પ્રેમની આગ, વસંતમાં કેરીના વૃક્ષમાં, ચાંદમાં, ફૂલોમાં, મધમાખીઓમાં, કોકિલના અવાજમાં, અનેક રૂપોમાં, ફેલાઈ. એ પ્રેમનો બાણ, હરી દ્વારા અંદર-બહાર છીદ્રિત, વાસનાથી પ્રજ્વલિત, જ્વલંત આગની જેમ અંદર ઘૂસી ગયો. એ આગ અદમ્ય, અવિરત ફેલાય છે, જગતને ઉથલાવી દે છે, પ્રેમથી છલકાતા હૃદયોમાં પહોંચે છે. દિવસ-રાત એ આગ બળે છે, ભયંકર, અશમ્ય સ્વરૂપે, પ્રેમને હરાના દહાડથી રાખ થઈ જતો જોઈ. રતિ, પોતાનો ક્રૂર પતિ મધુ સાથે, વ્યથિત થઈ રડી; બહુ શોક કર્યા પછી, મધુએ તેને શાંત કર્યું. પછી, મધમાખીઓ સાથે ફુલોવાળી કેરીની લતા ભેગી કરી, રતિ ચંદ્ર અને ત્રણ આંખ ધરાવનાર ભગવાન પાસે શરણમાં ગઈ. રતિએ ફૂલોથી સજેલી લતા હાથમાં લઈ, પક્ષીઓને આકર્ષતી લતા પોતાના વાળમાં બાંધી, જે વાળ વળી ગયેલા અને જટાવાળાં હતાં. પ્રેમની શુદ્ધ, સુખદ રાખ શરીરે છાંટીને, રતિ જમીન પર ઘૂંટણીએ પડી અને ચંદ્રાધારી ભગવાનને બોલી: "શિવને નમન, નિર્દોષને નમન; મનમય શિવને નમન; દેવો દ્વારા પૂજાતા, ભક્તો પર સર્વદા દયાળુ એવા શિવને નમન. ભવને, સૃષ્ટિના મૂળને નમન; કામદેવના વિનાશકને નમન; મહાવ્રત રાખનારને નમન; માયાના વનમાં વસતા તમને નમન. શર્વને, શિવને, સિદ્ધ અને પ્રાચીનને, કાળને, કલાને, શ્રેષ્ઠ જ્ઞાન આપનારને નમન. કાળ અને તેના બધાં વિભાગોને પાર જતા, સ્વાભાવિક શુદ્ધિથી સજેલા, અંધકનું ઉદ્દલન કરનાર, આશ્રય, ગુણથી રહિતને નમન. ભયંકર ગાણાંના નેતા, અનેક જગતના સર્જક, વિવિધ બ્રહ્માંડના વ્યવસ્થાપક, વિવિધ ફળ આપનારને નમન. સર્વના અંતે, અવિનાશી દ્રષ્ટા, અદ્ભુત યજ્ઞોના ભોજક, ભક્તોની ઈચ્છા પૂર્ણ કરનાર, બંધન દૂર કરનારને નમન. અનંત રૂપ ધરાવનાર, અસહ્ય ક્રોધવાળાને, ચંદ્ર ચિહ્નિતને, અપરિમિત માપ ધરાવનાર, પ્રશંસિતને નમન. વૃષભ પર સવાર, પુરીઓના વિનાશક, પ્રસિદ્ધ, મહા ઔષધિ, ભક્તોની ઈચ્છા પૂરી કરનાર, દુ:ખ દૂર કરનારને નમન. સર્વ જડ-ચેતનના માર્ગ જાણનાર, સૃષ્ટિની સર્જના દર્શનાર, હું refugesearch કરીને, ચંદ્રક્રાંતિ, મહાન પ્રેમી, અપરિમિત ભગવાન પાસે આવી છું. "મને ફરીથી પ્રેમ અને કીર્તિની પૂર્ણતા આપો, પ્રભુ; કામદેવ ફરી જીવંત થાય. તમારી વિના, જીવનના પ્રેમી, જગતમાં બીજું કોણ છે? તમે જ પ્રેમીઓના મૂળ, જન્મનું કારણ, સર્વ ચક્ર અને અર્થના વ્યવસ્થાપક, જગતના સ્વામી, દયાળુ, ભક્તોના ભય દૂર કરનાર છો." મનમથાની પ્રિય રતિ દ્વારા આ રીતે પ્રશંસા મળતાં, શંકર—પ્રશંસનીય, વૃષભધારી, ચંદ્રધારી ભગવાન—પ્રસન્ન થયા અને મીઠી નજરથી રતિને કહ્યું: "આ કામદેવ યોગ્ય સમયે ફરી જન્મ લેશે, અને જલ્દી જ સુંદર બનશે; જગતમાં તે અનંગ—શરીરવિહિન—રૂપે પ્રસિદ્ધ થશે." આ રીતે કહ્યા પછી, કામદેવની પ્રિય રતિએ પર્વતના ભગવાનને શીર્ષ નમાવી અને આનંદદાયક વન તરફ ગઈ. તે સુંદર જગ્યાએ ઘણી વાર, દુ:ખી થઈ રડી; છતાં, હરીના આજ્ઞાથી, મૃત્યુનો સંકલ્પ ત્યાગી દીધો. ત્યારબાદ, નારદના શબ્દોથી પ્રેરિત, હિમાલયના ભગવાને પોતાની દીકરીને શણગાર્યા, ઉત્સવ અને શુભ વિધિઓ કર્યાં. તેણે સ્વર્ગીય ફુલોના મુકળા તેના મસ્તક પર મુક્યા, ચમકતા ચીની રેશમના વસ્ત્ર પહેરાવ્યા, અને તીર સાથે, પર્વત પોતાની દીકરીને લઈ ગયા. શુભ ભાવ અને ભરપૂર હૃદયથી, વન અને વાડી પાર કરીને, તે આગળ વધ્યા. તેણે એક સ્ત્રીને રડતી જોઈ, જેની શક્તિ અફાટ, સુંદરતા અજોડ હતી, વનના સુંદર ઢાળ પર. કૌતુકથી પર્વત પાસે ગયા, અને રડતી સ્ત્રીને જોઈ, નજીક જઈ, તેને પ્રશ્ન કર્યો.