ब्रह्मणो मानसा ह्येते उत्पन्नाः स्वयमीश्वराः परत्वेनर्षयो यस्मान् मतास्तस्मान्महर्षयः
These are the mind-born, self-arisen Lords, born from Brahma; because they are supreme seers, they are called great seers.
ईश्वराणां सुतास्त्वेषाम् ऋषयस्तान्निबोधत काव्यो बृहस्पतिश्चैव कश्यपश्च्यवनस्तथा
The sons of these Lords are seers; hear them: Kāvya, Bṛhaspati, Kaśyapa, and Cyavana as well.
उतथ्यो वामदेवश्च अगस्त्यः कौशिकस्तथा कर्दमो वालखिल्याश्च विश्रवाः शक्तिवर्धनः
Utathya, Vāmadeva, Agastya, Kauśika, Kardama, the Vālakhilyas, Viśravā, and Śaktivardhana.
इत्येते ऋषयः प्रोक्तास् तपसा ऋषितां गताः तेषां पुत्रानृषीकांस्तु गर्भोत्पन्नान्निबोधत
These seers are thus spoken of, who attained the state of seer through austerity; now hear of their sons, the ṛṣikās, born from the womb.
वत्सरो नग्नहूश् चैव भरद्वाजश्च वीर्यवान् ऋषिर्दीर्घतमाश्चैव बृहद्वक्षाः शरद्वतः
Vatsara, Nagnahū, Bharadvāja the mighty seer, Dīrghatamā, Bṛhadvakṣā, and Śaradvata.
वाजिश्रवाः सुचिन्तश्च शावश्च सपराशरः शृङ्गी च शङ्खपाच् चैव राजा वैश्रवणस्तथा
Vājiśravā, Sucinta, Śāva, with Parāśara, Śṛṅgī, Śaṅkhapā, and King Vaiśravaṇa as well.
इत्येते ऋषिकाः सर्वे सत्येन ऋषितां गताः ईश्वरा ऋषयश्चैव ऋषीका ये च विश्रुताः
All these ṛṣikās attained the state of seer through truth; the Lords, the seers, and the renowned ṛṣikās.
एवं मन्त्रकृतः सर्वे कृत्स्नशश्च निबोधत भृगुः काश्यपः प्रचेता दधीचो ह्यात्मवानपि
Thus, all those who made mantras, hear them completely: Bhṛgu, Kaśyapa, Praceta, Dadhīca the self-possessed.
ऊर्षो ऽथ जमदग्निश्च वेदः सारस्वतस्तथा आर्ष्टिषेणश्च्यवनश्च वीतहव्यः सवेधसः
Ūrṣa, Jamadagni, Veda, Sārasvata, Ārṣṭiṣeṇa, Cyavana, Vītahavya, and Savedhasa.
वैन्यः पृथुर्दिवोदासो ब्रह्मवान्गृत्सशौनकौ एकोनविंशतिर्ह्येते भृगवो मन्त्रकृत्तमाः
Vainya, Pṛthu, Divodāsa, Brahmavān, Gṛtsa, Śaunaka—these nineteen are the foremost Bhṛgus who made mantras.
अङ्गिराश्चैव त्रितश्च भरद्वाजो ऽथ लक्ष्मणः कृतवाचस्तथा गर्गः स्मृतिसंकृतिरेव च
Angiras, Trita, Bharadvaja, Lakshmana, Kritavacha, Garga, and Smriti-Sankriti.
गुरुवीतश्च मान्धाता अम्बरीषस्तथैव च युवनाश्वः पुरुकुत्सः स्वश्रवस्तु सदस्यवान्
Guruvita, Mandhata, Ambarisha, Yuvanashva, Purukutsa, Svasravas, and Sadasyavan.
अजमीढो ऽस्वहार्यश्च ह्य् उत्कलः कविरेव च पृषदश्वो विरूपश्च काव्यश्चैवाथ मुद्गलः
Ajamidha, Asvaharya, Utkala, Kavi, Prishadasva, Virupa, Kavya, and Mudgala.
उतथ्यश्च शरद्वांश्च तथा वाजिश्रवा अपि अपस्यौषः सुचित्तिश्च वामदेवस्तथैव च
Utathya, Sharadvans, Vajishrava, Apasyauṣa, Sucitti, and Vamadeva.
ऋषिजो बृहच्छुक्लश्च ऋषिर्दीर्घतमा अपि कक्षीवांश्च त्रयस्त्रिंशत् स्मृता ह्यङ्गिरसां वराः
Rishija, Brihachukla, Dirghatama, Kakshivan—thirty-three are known as the distinguished Angiras sages.
एते मन्त्रकृतः सर्वे काश्यपांस्तु निबोधत काश्यपः सहवत्सारो नैध्रुवो नित्य एव च
All these are creators of mantras; now hear of the Kashyapas: Kashyapa, Sahavatsara, Naidhruva, and Nitya.
असितो देवलश्चैव षडेते ब्रह्मवादिनः अत्रिर् अर्धस्वनश्चैव शावास्यो ऽथ गविष्ठिरः
Asita, Devala—these six are Brahmavādins; Atri, Ardhasvana, Shavasya, and Gavishthira.
कर्णकश्च ऋषिः सिद्धस् तथा पूर्वातिथिश्च यः
Karnaka, the sage, Siddha, and Purvatithi.
इत्येते त्वत्रयः प्रोक्ता मन्त्रकृत्षण्महर्षयः वसिष्ठश्चैव शक्तिश्च तृतीयश्च पराशरः
Thus these six great sages are named as creators of mantras; Vasishta, Shakti, and the third, Parashara.
ततस्तु इन्द्रप्रतिमः पञ्चमस्तु भरद्वसुः षष्ठस्तु मित्रावरुणः सत्तमः कुण्डिनस्तथा
Then Indra-like, the fifth is Bharadvasu; the sixth is Mitrāvaruṇa, and the seventh is Kundina.
इत्येते सप्त विज्ञेया वासिष्ठा ब्रह्मवादिनः विश्वामित्रश्च गाधेयो देवरातस्तथा बलः
These seven are to be known as Vasishtas, Brahmavādins; Vishvamitra, son of Gadhi, Devarata, and Bala.
तथा विद्वान्मधुच्छन्दा ऋषिश्चान्यो ऽघमर्षणः अष्टको लोहितश्चैव भृतकीलश्च माम्बुधिः
Also the learned Madhuchhanda, another sage, Aghamarshana, Ashtaka, Lohita, Bhratakila, and Mambudhi.
देवश्रवा देवरातः पुराणश्च धनंजयः शिशिरश्च महातेजाः शालङ्कायन एव च
Devaśrava, Devarata, Purana, Dhananjaya, Shishira of great brilliance, and Shalankayana.
त्रयोदशैते विज्ञेया ब्रह्मिष्ठाः कौशिका वराः अगस्त्यो ऽथ दृढद्युम्न इन्द्रबाहुस्तथैव च
These thirteen are to be known as the foremost Brahmishthas among the Kaushikas; Agastya, Dridhadyumna, and Indrabahu.
ब्रह्मिष्ठागस्तयो ह्येते त्रयः परमकीर्तयः मनुर्वैवस्वतश्चैव ऐलो राजा पुरूरवाः
These three, Agastya, are renowned Brahmishthas; Manu Vaivasvata, and King Pururavas, son of Ila.
क्षत्रियाणां वरा ह्येते विज्ञेया मन्त्रवादिनः भलन्दकश्च वासाश्वः संकीलश्चैव ते त्रयः
These are the distinguished mantra-knowers among the Kshatriyas; Bhalandaka, Vasashva, and Sankila—these three.
एते मन्त्रकृतो ज्ञेया वैश्यानां प्रवराः सदा इति द्विनवतिः प्रोक्ता मन्त्रायैश्च बहिष्कृताः
These are to be known as the foremost creators of mantras among the Vaishyas; thus ninety-two are named, excluded from the mantras.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या ऋषिपुत्रान्निबोधत ऋषीकाणां सुता ह्येते ऋषिपुत्राः श्रुतर्षयः
Brahmanas, Kshatriyas, Vaishyas—hear of the sons of sages; these are the sons of the Rishikas, renowned as learned sages.
कथं मत्स्येन कथितस् तारकस्य वधो महान् कस्मिन्काले विनिर्वृत्ता कथेयं सूतनन्दन
O son of Sūta, how was the great slaying of Tāraka told by Matsya? At what time did this story take place?
त्वन्मुखक्षीरसिन्धूत्था कथेयममृतात्मिका कर्णाभ्यां पिबतां तृप्तिर् अस्माकं न प्रजायते इदं मुने समाख्याहि महाबुद्धे मनोगतम्
This tale, like nectar arising from the ocean of your mouth, does not bring us satisfaction even when drunk in by our ears. O sage of great wisdom, please recount what is in your mind.