మార్కణ్డేయపురాణమ్

సీదతా యద్కృతం తేన తత్పాపం స సమశ్నుతే । సాయం చైవ విధిః కార్యః సూర్యోఢం తత్ర చాతిథిమ్ ॥ ౨౯.

ఆ కష్టంలో ఉన్నవాడి వల్ల జరిగిన పాపాన్ని, ధనిక బంధువూ అనుభవిస్తాడు. సాయంకాలం, సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత, నియమప్రకారం అతిథిని గౌరవించాలి.

పూజయీత యథాశక్తి శయనాసనభోజనైః । ఏవముద్దవహతస్తాత ! గార్హస్థ్యం భారమాహితమ్ ॥ ౨౯.

తన శక్తికి తగినట్టు, మంచం, ఆసనం, భోజనం ఇచ్చి అతిథిని గౌరవించాలి. ఇలా చేస్తే, ప్రియమైనవాడా! గృహస్థాశ్రమ ధర్మాన్ని సరిగా నెరవేర్చినవాడవుతాడు.

స్కన్ధే విధాతా దేవాశ్చ పితరశ్చ మహర్షయః । శ్రేయోఽభివర్షిణః సర్వే తథైవాతిథిబాన్ధవాః ॥ ౨౯.

ఆ గృహస్థుని భుజాలపై, సృష్టికర్త, దేవతలు, పితృదేవతలు, మహర్షులు, శుభాన్ని ప్రసాదించే వారు, అతిథులు, బంధువులు—all ఉన్నారు.

పశుపక్షిగణాస్తృప్తా యే చాన్యే సూక్ష్మకీటకాః । గాథాశ్చాత్ర మహాభాగ ! స్వయమత్రిరగాయత ॥ ౨౯.

పశువులు, పక్షులు, ఇతర సూక్ష్మ కీటకాలు—all తృప్తిపొందుతారు. మహాభాగా! ఇక్కడే అత్రి మహర్షి స్వయంగా గాథలు రచించాడు.

తా శృణుష్వ మహాభాగ ! గృహస్థాశ్రమసంస్థితాః । దేవాన్ పితౄంశ్చాతిథీంశ్చ తద్వత్సమ్పూజ్య బాన్ధవాన్ ॥ ౨౯.

ఆ గాథలను విను, మహాభాగా! గృహస్థాశ్రమంలో ఉన్నవారు, దేవతలు, పితృదేవతలు, అతిథులు, అలాగే బంధువులను గౌరవిస్తూ...

జామయశ్చ గురుఞ్చైవ గృహస్థో విభవే సతి । శ్వభ్యశ్చ శ్వపచేభ్యశ్చ వయోభ్యశ్చావపేద్భువి ॥ ౨౯.

ఒక గృహస్థుడు తనకు సామర్థ్యం ఉంటే, తన భార్యలకు, గురువుకు, కుక్కలకు, అణగారిన వారికి, పక్షులకు భూమిపై అన్నం పెట్టాలి.

వైశ్వదేవం హి నామైతత్కుర్యాత్సాయం తథా దినే । మాంసమన్నం తథా శాకం గృహే యచ్చోపసాధితమ్ । న చ తత్స్వయమశ్నీయాద్విధివద్యన్న నిర్వపేత్ ॥ ౨౯.

ప్రతి రోజు ఉదయం, సాయంత్రం 'వైశ్వదేవం' అనే పూజను చేయాలి. ఇంట్లో వండిన మాంసం, అన్నం, కూరగాయలు మొదలైనవన్నీ యాజ్ఞంగా సమర్పించాలి. ఆ విధంగా సమర్పించక ముందుగా వాటిని తినకూడదు.

; క్రౌష్టుకిరువాచ అర్వాక్స్త్రోతస్తు కథితో భవతా యస్తు మానుషః । బ్రహ్మన్ ! విస్తరతో బ్రూహి బ్రహ్మా సమసృజద్యథా॥౪౯.

క్రౌష్టుకి ఇలా అడిగాడు: ప్రవాహజాతుల తరువాత మానవ సృష్టిని మీరు వివరంగా చెప్పారు. బ్రహ్మదేవుడు ఎలా సృష్టించాడు, వివిధ జాతులను ఎలా పుట్టించాడు అనేది వివరంగా చెప్పండి బ్రాహ్మణా!

యథా చ వర్ణానసృజద్యద్ గుణాశ్చ మహామతే । యచ్చ యేషాం స్మృతం కర్మ విప్రాదీనాం వదస్వ తత్॥౪౯.

అతడు వర్ణాలను ఎలా సృష్టించాడు? వాటి లక్షణాలు ఏమిటి? బ్రాహ్మణులు మొదలైనవారికి ఏ విధమైన కర్తవ్యాలు నిర్ణయించబడ్డాయో కూడా చెప్పండి.

; మార్కణ్డేయ ఉవాచ బ్రహ్మణః సృజతః పూర్వం సత్యాభిధ్యాయినస్తథా । మిథునానాం సహస్రన్తు ముఖాత్ సోఽథాసృజన్మునే॥౪౯.

మార్కండేయుడు ఇలా అన్నాడు: సత్యాన్ని ఆలోచిస్తూ బ్రహ్మదేవుడు మొదట తన నోటిలోంచి వెయ్యి జంటలను సృష్టించాడు, మునీశ్వరా!

జాతాస్తే హ్యు పపద్యన్తే సత్త్వోద్రిక్తాః స్వతేజసః । సహస్రమన్యద్వక్షస్తో మిథునానాం ససర్జ హ॥౪౯.

అలా పుట్టినవారు ఎక్కువ సత్త్వగుణంతో, తమ స్వంత తేజస్సుతో వెలిగిపోయారు. తరువాత ఆయన తన ఛాతి నుండి మరో వెయ్యి జంటలను సృష్టించాడు.

తే సర్వే రజసోద్రిక్తాః శుష్మిణశ్చాప్యమర్షిణః । ససర్జాన్యతే సహస్రన్తు ద్వన్ద్వానామూరుతః పునః॥౪౯.

వారు అందరూ రాజోగుణంతో, శక్తివంతులుగా, సహించని స్వభావంతో ఉన్నారు. తరువాత ఆయన తన తొడల నుండి మరో వెయ్యి జంటలను సృష్టించాడు.

రజస్తమోభ్యాముద్రిక్తా ఈహాశీలాస్తు తే స్మృతాః । పద్భ్యాం సహస్రమన్యచ్చ మిథునానాం ససర్జ హ॥౪౯.

వారు రాజోగుణం, తమోగుణం రెండింటి ప్రభావంతో, కోరికలు ఎక్కువగా ఉన్నవారిగా గుర్తించబడ్డారు. తరువాత ఆయన తన కాలుల నుండి మరో వెయ్యి జంటలను సృష్టించాడు.

ఉద్రిక్తాస్తమసా సర్వే నిః శ్రీకా హ్యల్పచేతసః । తతః సంహర్షమాణాస్తే ద్వన్ద్వోత్పన్నాస్తు ప్రాణినః॥౪౯.

వారు అందరూ తమోగుణంతో, ఐశ్వర్యం లేకుండా, తక్కువ బుద్ధితో ఉన్నారు. తరువాత వారు ఉల్లాసంగా ఉండగా, జంటలుగా ప్రాణులు పుట్టాయి.

అన్యోన్యహృర్చ్ఛ్యావిష్టా మైథునాయోపచక్రముః । తతః ప్రభృతి కల్పేఽస్మిన్ మిథునానాం హి సమ్భవః॥౪౯.

వారు పరస్పర ఆకర్షణతో కూడి, సంయోగానికి సిద్ధమయ్యారు. అప్పటి నుండి ఈ కల్పంలో జంటలుగా ప్రాణులు పుట్టడం ప్రారంభమైంది.

మాసి మాస్యార్తవం యత్ తు న తదాసీత్తు యోషితామ్ । తస్మాత్తదా న సుషువుః సేవితైరపి మైథునైః॥౪౯.

ఆ సమయంలో స్త్రీలకు నెలసరి రాకుండేది. అందువల్ల వారు సంయోగం చేసినా గర్భం ధరించలేదు.

ఆయుషోఽన్తే ప్రసూయన్తే మిథునాన్యేవ తాః సకృత్ । తతః ప్రభృతి కల్పేఽస్మిన్ మిథునానాం హి సమ్భవః॥౪౯.

వారి జీవితాంతంలో ఒక్కసారి మాత్రమే సంతానం పుట్టేది. అప్పటి నుండి ఈ కల్పంలో జంటలుగా ప్రాణులు పుట్టడం కొనసాగింది.

ధ్యానేన మనసా తాసాం ప్రజానాం జాయతే సకృత్ । శబ్దాదిర్విషయః శుద్ధః ప్రత్యేకం పఞ్చలక్షణః॥౪౯.

ఆ స్త్రీలు ధ్యానం ద్వారా, మనస్సుతో ఒక్కసారిగా సంతానాన్ని పొందేవారు. ప్రతి ఒక్కరికీ శుద్ధమైన ఇంద్రియాలు, ఐదు లక్షణాలతో ఉండేవి.

ఇత్యేషా మానుషీ సృష్టిర్యా పూర్వం వై ప్రజాపతేః । తస్యాన్వవాయసమ్భూతా యైరిదం పూరితం జగత్॥౪౯.

ఇదే ప్రాజాపతికి మొదట జరిగిన మానవ సృష్టి. వారి సంతానుల వల్ల ఈ లోకం నిండిపోయింది.

సరిత్సరః సముద్రాంశ్చ సేవన్తే పర్వతానపి । తాస్తదా హ్యల్పశీతోష్ణా యుగే తస్మింశ్చరన్తి వై॥౪౯.

వారు నదులు, సరస్సులు, సముద్రాలు, పర్వతాలను సందర్శించేవారు. ఆ యుగంలో వారికి చలియు వేడియు తక్కువగా ఉండేది.

తృప్తిం స్వాభావికీం ప్రాప్తా విషయేషు మహామతే । న తాసాం ప్రతిఘాతోఽస్తి న ద్వేషో నాపి మత్సరః॥౪౯.

వారు సహజంగా ఇంద్రియ సుఖాలను అనుభవించి తృప్తి పొందేవారు. వారిలో ఎవరూ పరస్పరం విరోధించరు, ద్వేషించరు, అసూయపడరు.

పర్వతోదధిసేవిన్యో హ్యనికేతాస్తు సర్వశః । తా వై నిష్కామచారిణ్యో నిత్యం ముదితమానసాః॥౪౯.

వారు పర్వతాలు, సముద్రతీరాల్లో సంచరిస్తూ ఎక్కడా స్థిరంగా ఉండరు. వారు కోరికలు లేకుండా, ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండేవారు.

పిశాచోరగరక్షాంసి తథా మత్సరిణో జనాః । పశవః పక్షిణశ్చైవ నక్రా మత్స్యాః సరీసృపాః॥౪౯.

ఆ తరువాత పిశాచులు, పాములు, రాక్షసులు, అసూయగల మనుషులు, జంతువులు, పక్షులు, ముత్యాలు, చేపలు, సరీసృపాలు పుట్టాయి.

అవారకా హ్యణ్డజా వా తే హ్యధర్మప్రసూతయః । న మూలఫలపుష్పాణి నార్తవా వత్సరాణి చ॥౪౯.

అప్పుడు అక్కడ జనులు తక్కువ స్థాయిలో పుట్టినవారు, లేదా గుడ్లలో పుట్టినవారు, వారు ధర్మానికి విరుద్ధంగా పుట్టినవారు. అక్కడ మొక్కల మూలాలు, పండ్లు, పువ్వులు లేవు. కాలం, ఋతువులు, సంవత్సరాలు కూడా లేవు.

సర్వకాలసుఖః కాలో నాత్యర్థం ఘర్మశీతతా । కాలేన గచ్ఛతా తేషాం చిత్రా సిద్ధిరజాయత॥౪౯.

అప్పుడు కాలం ఎప్పుడూ సుఖంగా ఉండేది, ఎక్కువ వేడి లేదా చలికాలం ఉండేది కాదు. కాలం గడిచే కొద్దీ వారికి ఆశ్చర్యకరమైన సిద్ధులు కలిగేవి.

తతశ్చ తేషాం పూర్వాహ్నే మధ్యాహ్నే చ వితృప్తతా । పునస్తథేచ్ఛతాం తృప్తిరనాయాసేన సాభవత్॥౪౯.

అలా, ఉదయం, మధ్యాహ్నం వారికి తృప్తి కలిగేది. వారు ఎప్పుడు కోరుకున్నా, తేలికగా తృప్తి కలిగేది.

ఇచ్ఛతాఞ్చ తథాయాసో మనసః సమజాయత । అపాం సౌక్ష్మ్యం తతస్తాసాం సిద్ధిర్నానారసోల్లసా॥౪౯.

కానీ, కొందరికి కోరిక ఉంటే, మనస్సుకు శ్రమ కలిగేది. ఆ తర్వాత నీటి సూత్ష్మత వల్ల色色మైన ఆనందదాయకమైన సిద్ధులు కలిగేవి.

సమజాయత చైవాన్యా సర్వకామప్రదాయినీ । అసంస్కార్యైః శరీరైశ్చ ప్రజాస్తాః స్థిరయౌవనాః॥౪౯.

ఆ తరువాత మరొక జాతి పుట్టింది, అవి అన్ని కోరికలను తీరుస్తూ ఉండేవి. శరీరాలకు శుద్ధి అవసరం లేకుండా, అవి ఎప్పటికీ యవ్వనంలోనే ఉండేవి.

తాసాం వినా తు సంకల్పం జాయన్తే మిథునాః ప్రజాః । సమం జన్మ చ రూపఞ్చ మ్రియన్తే చైవ తాః సమమ్॥౪౯.

వారికి ఎలాంటి సంకల్పం లేకుండానే, జంటలుగా సంతానం పుట్టేది. ఒకేసారి పుట్టి, ఒకే రూపంతో, ఒకేసారి మరణించేవారు.