మార్కణ్డేయపురాణమ్

అనసూయోవాచ యది వా రోచతే భద్రే ! తతస్త్వద్వచనాదహమ్ । కరోమి పూర్వవద్దేహం భర్తారఞ్చ నవం తవ॥౧౬.

అనసూయ ఇలా చెప్పింది: నీకు ఇష్టం అయితే, నీ మాట మేరకు మునుపటిలా అన్నీ పునరుద్ధరించుతాను. నీకు కొత్తగా భర్తను కూడా ఇస్తాను.

మయా హి సర్వథా స్త్రీణాం మాహాత్మ్యం వరవర్ణిని । పతివ్రతానామారాధ్యమితి సంమానయామి తే॥౧౬.

ఓ సుందరీ! స్త్రీల మహాత్మ్యాన్ని, ముఖ్యంగా పతివ్రతల భక్తిని నేను ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తాను.

పుత్ర ఉవాచ తథేత్యుక్తే తయా సూర్యమాజుహావ తపస్వినీ । అనసూయార్ఘ్యముద్యమ్య దశరాత్రే తదా నిశి॥౧౬.

పుత్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఆమె అంగీకరించిన తర్వాత, తపస్విని అనసూయ పదవ రోజు రాత్రి సూర్యునికి అర్ఘ్యం సమర్పిస్తూ పిలిచింది.

తతో వివస్వాన్ భగవాన్ ఫుల్లపద్మారుణాకృతిః । శైలరాజానముదయమారురోహోరుమణ్డలః॥౧౬.

ఆ వెంటనే, పద్మంలా ఎర్రగా ప్రకాశిస్తూ, భగవంతుడు వివస్వాన్ తన గొప్ప వలయంతో పర్వతరాజుని ఎక్కాడు.

సమనన్తరమేవాస్యా భర్తా ప్రాణైర్వ్యయుజ్యత । పపాత చ మహీపృష్ఠే పతన్తం జగృహే చ సా॥౧౬.

అంతే, ఆమె భర్త ప్రాణాలు విడిచాడు. భూమిపై పడిపోతుండగా ఆమె అతన్ని పట్టుకుంది.

అనసూయోవాచ న విషాదస్త్వయా భద్రే ! కర్తవ్యః పశ్య మే బలమ్ । పతిశుశ్రూషయావాప్తం తపసః కిం చిరేణ తే॥౧౬.

అనసూయ ఇలా చెప్పింది: ఓ సుభగే! నీవు విషాదపడవద్దు. నా శక్తిని చూడు. నీవు భర్తను సేవించడం వల్ల ఏ ఫలితాన్ని సాధించలేదని ఏముంది?

యథా భర్తృసమం నాన్యమపశ్యం పురుషం క్వచిత్ । రూపతః శీలతో బుద్ధ్యా వాఙ్మాధుర్ంయ్యాదిభూషణైః॥౧౬.

నేను ఎప్పుడూ నా భర్తతో సమానమైనవాడిని రూపంలో, స్వభావంలో, బుద్ధిలో, మాట తీపిలో ఎక్కడా చూడలేదు.

తేన సత్యేన విప్రోఽయం వ్యాధిముక్తః పునర్యువా । ప్రాప్నోతు జీవితం భార్యాసహాయః శరదాం శతమ్॥౧౬.

ఆ నిజం మీద, ఈ బ్రాహ్మణుడు వ్యాధి లేకుండా, మళ్లీ యవ్వనంతో, భార్యతో కలిసి వంద సంవత్సరాలు జీవించాలి.

యథా భర్తృసమం నాన్యమహం పశ్యామి దైవతమ్ । తేన సత్యేన విప్రోఽయం పునర్జోవత్వనామయః॥౧౬.

నా భర్తతో సమానమైన దేవతను నేను ఎక్కడా చూడలేదు. ఆ నిజంతో ఈ బ్రాహ్మణుడు మళ్లీ యవ్వనంతో, ఆరోగ్యంగా ఉండాలి.

కర్మణా మనసా వాచా భర్తురారాధనం ప్రతి । యథా మమోద్యమో నిత్యం తథాయం జీవతాం ద్విజః॥౧౬.

నా భర్తను సేవించడంలో నేను చేతతో, మనసుతో, మాటతో ఎప్పుడూ ఎంత శ్రద్ధ పెట్టానో, అదే విధంగా ఈ బ్రాహ్మణుడు జీవించాలి.

పుత్ర ఉవాచ తతో విప్రః సముత్తస్థౌ వ్యాధిముక్తః పునర్యువా । స్వభాభిర్భాసయన్ వేశ్మ వృన్దారక ఇవాజరః॥౧౬.

పుత్రుడు ఇలా అన్నాడు: వెంటనే ఆ బ్రాహ్మణుడు వ్యాధి లేకుండా, మళ్లీ యవ్వనంతో లేచి, తన ప్రకాశంతో ఇంటిని వెలిగించాడు. దేవతల్లో అమరుడిలా కనిపించాడు.

తతోఽపతత్ పుష్పవృష్టిర్దేవవాద్యాదినిస్వనః । లేభిరే చ ముదం దేవా అనసూయామథాబ్రువన్॥౧౬.

అప్పుడే పుష్పవృష్టి కురిసింది, దివ్య సంగీతం వినిపించింది, దేవతలు ఆనందించారు. వారు అనసూయను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.

దేవా ఊచుః వరం వృణీష్వ కల్యాణి దేవకార్యం మహత్ కృతమ్ । త్వయా యస్మాత్ తతో దేవా వరదాస్తే తపస్విని॥౧౬.

దేవతలు ఇలా అన్నారు: ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీవు దేవతల కోసం గొప్ప పని చేశావు. అందుకే, ఓ తపస్విని! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు.

అనసూయోవాచ యది దేవాః ప్రసన్నా మే పితామహపురోగమాః । వరదా వరయోగ్యా చ యద్యహం భవతాం మతా॥౧౬.

అనసూయ ఇలా చెప్పింది: "బ్రహ్మదేవుడు ముందుండి, మిగతా దేవతలు నన్ను ప్రసన్నంగా చూస్తే, మీరు అందరూ నాకు వరం ఇవ్వడానికి యోగ్యురాలిని అని భావిస్తే—"

తద్యాన్తు మమ పుత్రత్వం బ్రహ్మ-విష్ణు-మహేశ్వరాః । యోగఞ్చ ప్రాప్నుయాం భర్తృసహితా క్లేశముక్తయే॥౧౬.

"అయితే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు నా కుమారులుగా జన్మించాలి. నా భర్తతో కలిసి యోగాన్ని సాధించి, బాధల నుంచి విముక్తి పొందాలి."

ఏవమస్త్వితి తాం దేవా బ్రహ్మ-విష్ణు-శివాదయః । ప్రోక్త్వా జగ్ముర్యథాన్యాయమనుమాన్య తపస్వినీమ్॥౧౬.

అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మరియు ఇతర దేవతలు, "అలా జరగనీ" అని అనుమతించి, ఆ తపస్సు చేసిన మహిళను గౌరవించి, అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయారు.

త్రయోవింశోఽధ్యాయః పుత్రావూచతుః స రాజపుత్రః సంప్రాప్య వేగాదాత్మపురం తతః । పిత్రోర్వవన్దిషుః పాదౌ దిదృక్షుశ్చ మదాలసామ్ ॥ ౨౩.

రాజకుమారుడు తన ఊరుకు వేగంగా చేరుకుని, తల్లిదండ్రుల పాదాలకు నమస్కరించి, మదాలసను చూడాలని ఆత్రంగా ఉన్నాడు.

దదర్శ జనముద్విగ్నమప్రహృష్టముఖం పురః । పునశ్చ విస్మితాకారం ప్రహృష్టవదనం తతః ॥ ౨౩.

అతను ప్రజలను ఆందోళనతో, ఆనందం లేని ముఖాలతో చూసాడు. తరువాత, ఆశ్చర్యంతో కూడిన ముఖాలతో, వారు మళ్ళీ ఆనందంగా మారారు.

అన్యముత్ఫుల్లనయనం దిష్ట్యా దిష్ట్యేతివాదినమ్ । పరిష్వజన్తమన్యోన్యమతికౌతూహలాన్వితమ్ ॥ ౨౩.

అతను ఇంకొకరిని, కళ్ళు ఆనందంతో వెలిగిపోతూ, "ధన్యమైనది! ధన్యమైనది!" అని పలుకుతూ, మరొకరిని హర్షంతో ఆలింగనం చేసుకుంటూ చూశాడు.

చిరం జీవోరుకల్యాణ ! హతాస్తే పరిపన్థినః । పిత్రోః ప్రహ్లాదయ మనస్తథాస్మాకమకణ్టకమ్ ॥ ౨౩.

"ఓ మహాభాగ్యవంతుడా! నీవు దీర్ఘాయుష్మాన్ కావాలి. నీ శత్రువులు నశించారు. నీ తల్లిదండ్రులకు హర్షం కలిగించు, మాకు కూడా బాధలు తొలగించు."

పుత్రావూచతుః ఇత్యేవం వాదిభిః పౌరైః పురః పృష్ఠే చ సంవృతః । తత్క్షణప్రభవానన్దః ప్రవివేశ పితుర్గృహమ్ ॥ ౨౩.

ఇలా ముందు వెనుకా ప్రజలు మాట్లాడుతూ చుట్టుముట్టగా, ఆ రాజకుమారుడు ఆ క్షణంలోనే కలిగిన ఆనందంతో తన తండ్రి ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.

పితా చ తం పరిష్వజ్య మాతా చాన్యే చ బాన్ధవాః । చిరం జీవేతి కల్యాణీర్దదుస్తస్మై తదాశిషః ॥ ౨౩.

తండ్రి అతన్ని ఆలింగనం చేశాడు, తల్లి కూడా, ఇతర బంధువులు కూడా. అందరూ అతనికి దీర్ఘాయుష్మాన్ కావాలని మంగళాశీస్సులు అందించారు.

ప్రణిపత్య తతః సోఽథ కిమేతదితి విస్మితః । పప్రచ్ఛ పితరం తాత ! సోఽస్మై సమ్యక్తదుక్తవాన్ ॥ ౨౩.

తరువాత అతను నమస్కరించి, ఆశ్చర్యంతో, "ఇది ఏమిటి?" అని తండ్రిని అడిగాడు. తండ్రి అతనికి అన్నీ సరిగ్గా వివరించాడు.

స భార్యాం తాం మృతాం శ్రుత్వా హృదయేష్టాం మదాలసామ్ । పితరౌ చ పురో దృష్ట్వా లజ్జాశోకాబ్ధిమధ్యగః ॥ ౨౩.

తన ప్రియమైన భార్య మదాలస మరణించిందని విని, తల్లిదండ్రులను ఎదుట చూసి, అతను లజ్జా, శోక సముద్రంలో మునిగిపోయాడు.

చిన్తయామాస సా బాలా మాం శ్రుత్వా నిధనం గతమ్ । తత్యాజ జీవితం సాధ్వీ ధిఙ్మాం నిష్ఠురమానసమ్ ॥ ౨౩.

"ఆ బాలిక, నేను చనిపోయానని విని, ప్రాణాలు విడిచింది. ఆ సతీకి నన్ను లేని హృదయం కలిగి ఉండటం సిగ్గుచేటు." అని ఆలోచించాడు.

నృశంసోఽహమనార్యోఽహం వినా తాం మృగలోచనామ్ । మత్కృతే నిధనం ప్రాప్తాం యజ్జీవామ్యతినిర్ఘృణః ॥ ౨౩.

"నేను క్రూరుడిని, నీచుడిని. ఆ మృగనయనను లేకుండా జీవిస్తున్నాను. నా వల్ల ఆమె ప్రాణాలు కోల్పోయింది. ఎంత హృదయరహితుడిని నేను!"

పునః స చిన్తయామాస పరిసంస్తభ్య మానసమ్ । మోహోద్గమమపాస్యాశు నిః శ్వస్యోచ్ఛవస్య చాతరః ॥ ౨౩.

తన మనసును స్థిరపర్చుకుంటూ, మాయను తొలగించి, బాధతో ఊపిరి పీల్చుకుంటూ, మళ్లీ ఆలోచించసాగాడు.

మృతేతి సా మన్నిమిత్తం త్యజామి యది జీవితమ్ । కిం మయోపకృతం తస్యాః శ్లాఘ్యమేతత్తు యోషితామ్ ॥ ౨౩.

"నా వల్ల ఆమె ప్రాణాలు విడిచిందంటే, నేను ఆమె కోసం ఏ మంచి పని చేశాను? స్త్రీలకు ఇది నిజంగా ప్రశంసనీయమైనది."

యది రోదిమి వా దీనో హా ప్రియేతి ! వదన్ముహుః । తథాప్యశ్లాఘ్యమేతన్నో వయం హి పురుషాః కిల ॥ ౨౩.

"నేను దుఃఖంతో, 'హా ప్రియమైనవాడా!' అని మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చినా, అది ప్రశంసించదగినది కాదు. ఎందుకంటే మనం పురుషులం కదా."