మార్కణ్డేయపురాణమ్

ధన్యాస్మ్యనుగృహీతాస్మి దేవైశ్చాప్యవలోకితా । యన్మే ప్రకృతికల్యాణి ! శ్రద్ధాం వర్ధయసే పునః॥౧౬.

నేను ధన్యురాలిని, అనుగ్రహించబడినవాడిని. దేవతలు కూడా నన్ను దయతో చూశారు. ఎందుకంటే, సహజంగా మంగళకరమైనవాడవు నువ్వు, నా విశ్వాసాన్ని మరలా పెంచావు.

జానామ్యేతన్న నారీణాం కాచిత్ పతిసమా గతిః । తత్ప్రీతిశ్చోపకారాయ ఇహ లోకే పరత్ర చ॥౧౬.

నాకు తెలుసు, స్త్రీలకు భర్తకు సమానమైన మార్గం లేదు. భర్త ప్రేమ వల్ల ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను మేలు కలుగుతుంది.

పతిప్రసాదాదిహ చ ప్రేత్య చైవ యశస్విని । నారీ సుఖమవాప్నోతి నార్యా భర్తా హి దేవతా॥౧౬.

భర్త అనుగ్రహంతో ఇక్కడా, మరణానంతరంగా కూడా స్త్రీ సుఖంగా ఉంటుంది. భార్యకు భర్తే దేవుడు.

సా త్వం బ్రూహి మహాభాగే ! ప్రాప్తాయా మమ మన్దిరమ్ । ఆర్యాయా యన్మయా కార్యం తథార్యేణాపి వా శుభే॥౧౬.

కాబట్టి, మహాభాగ్యవంతురాలా! నువ్వు నా ఇంటికి వచ్చావు. నీవు చెప్పు, నేను నీ కోసం ఏం చేయాలి? లేదా నువ్వు నన్ను ఏం చేయమంటావు?

అనసూయోవాచ ఏతే దేవాః సహేన్ద్రేణ మాముపాగమ్య దుః ఖితాః । త్వద్వాఖ్యాపాస్తసత్కర్మదిననక్తనిరూపణాః॥౧౬.

అనసూయ చెప్పింది: ఈ దేవతలు, ఇంద్రుడితో కలిసి, నీ వల్ల తాము చేసిన సత్కర్మాలు రాత్రింబవళ్ళూ పోయాయని బాధతో నా దగ్గరకు వచ్చారు.

యాచన్తేఽహర్నిశాసంస్థాం యథావదవిఖణ్డితామ్ । అహం తదర్థమాయాతా శృణు చైతద్వచో మమ॥౧౬.

వారు రాత్రి, పగలు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా మునుపటిలాగే కొనసాగాలని ఎప్పుడూ ప్రార్థిస్తున్నారు. నేను అదే కోసం వచ్చాను. ఇప్పుడు నా మాటలు విను.

దినాభావాత్ సమస్తానామభావో యాగకర్మణామ్ । తదభావాత్ సురాః పుష్టిం నోపయాన్తి తపస్విని॥౧౬.

పగలు లేకపోవడంతో అన్ని యాగాలు, కర్మలు ఆగిపోయాయి. అవి లేక దేవతలకు పోషణ కలగడం లేదు, ఓ తపస్విని!

అహ్నశ్చైవ సముచ్ఛేదాదుచ్ఛేదః సర్వకర్మణామ్ । తదుచ్ఛేదాదనావృష్ట్యా జగదుచ్ఛేదమేష్యతి॥౧౬.

పగలు నిలిచిపోవడంతో అన్ని పనులు ఆగిపోతాయి. వాటి ఆగిపోవడం వల్ల వర్షాలు పడవు. అలా ఈ లోకమంతా నాశనానికి లోనవుతుంది.

తత్ త్వమిచ్ఛసి చేదేతత్ జగదుద్ధర్తుమాపదః । ప్రసీద సాధ్వి ! లోకానాం పూర్వవద్ధర్తతాం రవిః॥౧౬.

కాబట్టి, నీవు ఈ లోకాన్ని ఈ కష్టాల నుండి రక్షించాలనుకుంటే, ఓ సతీ! దయచేసి మునుపటిలాగే సూర్యుడు లోకాలను పోషించేందుకు అనుమతించు.

బ్రాహ్మణ్యువాచ మాణ్డవ్యేన మహాభాగే ! శప్తో భర్తా మమేశ్వరః । సూర్యోదయే వినాశం త్వం ప్రాప్స్యసీత్యతిమన్యునా॥౧౬.

బ్రాహ్మణి ఇలా చెప్పింది: ఓ మహాభాగే! మా భర్తను మాండవ్యుడు కోపంతో శపించాడు—'సూర్యోదయం లేకుండా నీవు నాశనం అవుతావు' అని.

అనసూయోవాచ యది వా రోచతే భద్రే ! తతస్త్వద్వచనాదహమ్ । కరోమి పూర్వవద్దేహం భర్తారఞ్చ నవం తవ॥౧౬.

అనసూయ ఇలా చెప్పింది: నీకు ఇష్టం అయితే, నీ మాట మేరకు మునుపటిలా అన్నీ పునరుద్ధరించుతాను. నీకు కొత్తగా భర్తను కూడా ఇస్తాను.

మయా హి సర్వథా స్త్రీణాం మాహాత్మ్యం వరవర్ణిని । పతివ్రతానామారాధ్యమితి సంమానయామి తే॥౧౬.

ఓ సుందరీ! స్త్రీల మహాత్మ్యాన్ని, ముఖ్యంగా పతివ్రతల భక్తిని నేను ఎల్లప్పుడూ గౌరవిస్తాను.

పుత్ర ఉవాచ తథేత్యుక్తే తయా సూర్యమాజుహావ తపస్వినీ । అనసూయార్ఘ్యముద్యమ్య దశరాత్రే తదా నిశి॥౧౬.

పుత్రుడు ఇలా అన్నాడు: ఆమె అంగీకరించిన తర్వాత, తపస్విని అనసూయ పదవ రోజు రాత్రి సూర్యునికి అర్ఘ్యం సమర్పిస్తూ పిలిచింది.

తతో వివస్వాన్ భగవాన్ ఫుల్లపద్మారుణాకృతిః । శైలరాజానముదయమారురోహోరుమణ్డలః॥౧౬.

ఆ వెంటనే, పద్మంలా ఎర్రగా ప్రకాశిస్తూ, భగవంతుడు వివస్వాన్ తన గొప్ప వలయంతో పర్వతరాజుని ఎక్కాడు.

సమనన్తరమేవాస్యా భర్తా ప్రాణైర్వ్యయుజ్యత । పపాత చ మహీపృష్ఠే పతన్తం జగృహే చ సా॥౧౬.

అంతే, ఆమె భర్త ప్రాణాలు విడిచాడు. భూమిపై పడిపోతుండగా ఆమె అతన్ని పట్టుకుంది.

అనసూయోవాచ న విషాదస్త్వయా భద్రే ! కర్తవ్యః పశ్య మే బలమ్ । పతిశుశ్రూషయావాప్తం తపసః కిం చిరేణ తే॥౧౬.

అనసూయ ఇలా చెప్పింది: ఓ సుభగే! నీవు విషాదపడవద్దు. నా శక్తిని చూడు. నీవు భర్తను సేవించడం వల్ల ఏ ఫలితాన్ని సాధించలేదని ఏముంది?

యథా భర్తృసమం నాన్యమపశ్యం పురుషం క్వచిత్ । రూపతః శీలతో బుద్ధ్యా వాఙ్మాధుర్ంయ్యాదిభూషణైః॥౧౬.

నేను ఎప్పుడూ నా భర్తతో సమానమైనవాడిని రూపంలో, స్వభావంలో, బుద్ధిలో, మాట తీపిలో ఎక్కడా చూడలేదు.

తేన సత్యేన విప్రోఽయం వ్యాధిముక్తః పునర్యువా । ప్రాప్నోతు జీవితం భార్యాసహాయః శరదాం శతమ్॥౧౬.

ఆ నిజం మీద, ఈ బ్రాహ్మణుడు వ్యాధి లేకుండా, మళ్లీ యవ్వనంతో, భార్యతో కలిసి వంద సంవత్సరాలు జీవించాలి.

యథా భర్తృసమం నాన్యమహం పశ్యామి దైవతమ్ । తేన సత్యేన విప్రోఽయం పునర్జోవత్వనామయః॥౧౬.

నా భర్తతో సమానమైన దేవతను నేను ఎక్కడా చూడలేదు. ఆ నిజంతో ఈ బ్రాహ్మణుడు మళ్లీ యవ్వనంతో, ఆరోగ్యంగా ఉండాలి.

కర్మణా మనసా వాచా భర్తురారాధనం ప్రతి । యథా మమోద్యమో నిత్యం తథాయం జీవతాం ద్విజః॥౧౬.

నా భర్తను సేవించడంలో నేను చేతతో, మనసుతో, మాటతో ఎప్పుడూ ఎంత శ్రద్ధ పెట్టానో, అదే విధంగా ఈ బ్రాహ్మణుడు జీవించాలి.

పుత్ర ఉవాచ తతో విప్రః సముత్తస్థౌ వ్యాధిముక్తః పునర్యువా । స్వభాభిర్భాసయన్ వేశ్మ వృన్దారక ఇవాజరః॥౧౬.

పుత్రుడు ఇలా అన్నాడు: వెంటనే ఆ బ్రాహ్మణుడు వ్యాధి లేకుండా, మళ్లీ యవ్వనంతో లేచి, తన ప్రకాశంతో ఇంటిని వెలిగించాడు. దేవతల్లో అమరుడిలా కనిపించాడు.

తతోఽపతత్ పుష్పవృష్టిర్దేవవాద్యాదినిస్వనః । లేభిరే చ ముదం దేవా అనసూయామథాబ్రువన్॥౧౬.

అప్పుడే పుష్పవృష్టి కురిసింది, దివ్య సంగీతం వినిపించింది, దేవతలు ఆనందించారు. వారు అనసూయను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నారు.

దేవా ఊచుః వరం వృణీష్వ కల్యాణి దేవకార్యం మహత్ కృతమ్ । త్వయా యస్మాత్ తతో దేవా వరదాస్తే తపస్విని॥౧౬.

దేవతలు ఇలా అన్నారు: ఓ మంగళకరమైనవాడా! నీవు దేవతల కోసం గొప్ప పని చేశావు. అందుకే, ఓ తపస్విని! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు.

అనసూయోవాచ యది దేవాః ప్రసన్నా మే పితామహపురోగమాః । వరదా వరయోగ్యా చ యద్యహం భవతాం మతా॥౧౬.

అనసూయ ఇలా చెప్పింది: "బ్రహ్మదేవుడు ముందుండి, మిగతా దేవతలు నన్ను ప్రసన్నంగా చూస్తే, మీరు అందరూ నాకు వరం ఇవ్వడానికి యోగ్యురాలిని అని భావిస్తే—"

తద్యాన్తు మమ పుత్రత్వం బ్రహ్మ-విష్ణు-మహేశ్వరాః । యోగఞ్చ ప్రాప్నుయాం భర్తృసహితా క్లేశముక్తయే॥౧౬.

"అయితే బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు నా కుమారులుగా జన్మించాలి. నా భర్తతో కలిసి యోగాన్ని సాధించి, బాధల నుంచి విముక్తి పొందాలి."

ఏవమస్త్వితి తాం దేవా బ్రహ్మ-విష్ణు-శివాదయః । ప్రోక్త్వా జగ్ముర్యథాన్యాయమనుమాన్య తపస్వినీమ్॥౧౬.

అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మరియు ఇతర దేవతలు, "అలా జరగనీ" అని అనుమతించి, ఆ తపస్సు చేసిన మహిళను గౌరవించి, అక్కడి నుండి వెళ్ళిపోయారు.

త్రయోవింశోఽధ్యాయః పుత్రావూచతుః స రాజపుత్రః సంప్రాప్య వేగాదాత్మపురం తతః । పిత్రోర్వవన్దిషుః పాదౌ దిదృక్షుశ్చ మదాలసామ్ ॥ ౨౩.

రాజకుమారుడు తన ఊరుకు వేగంగా చేరుకుని, తల్లిదండ్రుల పాదాలకు నమస్కరించి, మదాలసను చూడాలని ఆత్రంగా ఉన్నాడు.

దదర్శ జనముద్విగ్నమప్రహృష్టముఖం పురః । పునశ్చ విస్మితాకారం ప్రహృష్టవదనం తతః ॥ ౨౩.

అతను ప్రజలను ఆందోళనతో, ఆనందం లేని ముఖాలతో చూసాడు. తరువాత, ఆశ్చర్యంతో కూడిన ముఖాలతో, వారు మళ్ళీ ఆనందంగా మారారు.

అన్యముత్ఫుల్లనయనం దిష్ట్యా దిష్ట్యేతివాదినమ్ । పరిష్వజన్తమన్యోన్యమతికౌతూహలాన్వితమ్ ॥ ౨౩.

అతను ఇంకొకరిని, కళ్ళు ఆనందంతో వెలిగిపోతూ, "ధన్యమైనది! ధన్యమైనది!" అని పలుకుతూ, మరొకరిని హర్షంతో ఆలింగనం చేసుకుంటూ చూశాడు.