మార్కణ్డేయపురాణమ్

రాజోవాచ న స్వర్గే బ్రహ్మలోకే వా తత్సుఖం ప్రాప్యతే నరైః । యదార్తజన్తునిర్వాణదానోత్థమితి మే మతిః ॥ ౧౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: "బాధపడుతున్న ప్రాణులకు ఉపశమనాన్ని కలిగించడం వల్ల కలిగే ఆనందం, స్వర్గంలోనైనా, బ్రహ్మలోకంలోనైనా దొరకదు — ఇదే నా నమ్మకం."

యది మత్సన్నిధావేతాన్ యాతనా న ప్రబాధతే । తతో భద్రముఖాత్రాహం స్థాస్యే స్థాణురివాచలః ॥ ౧౫.

"నా సమక్షంలో వీరికి నరకవేదనలు బాధించకపోతే, ఓ మంగళముఖి! నేను ఇక్కడే, కొండలా కదలకుండా నిలబడతాను."

యమపురుష ఉవాచ ఏహి రాజన్ ప్రగచ్ఛామో నిజపుణ్యసమర్జితాన్ । భుఙ్క్ష్వ భోగానపాస్యేహ యాతనాః పాపకర్మణామ్ ॥ ౧౫.

యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: "రాజా! రా, మనం వెళ్లుదాం. నువ్వు నీ సొంత పుణ్యంతో సంపాదించిన సుఖాలను అనుభవించు. ఇక్కడ పాపుల వేదనలు నీకు కావు."

రాజోవాచ తస్మాన్న తావద్యాస్యామి యావదేతే సుదుః ఖితాః । మత్సన్నిధానాత్సుఖినో భవన్తి నరకౌకసః ॥ ౧౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: "ఈ నరకవాసులు నా సమక్షంలో సంతోషంగా ఉండేవరకు, నేను ఇక్కడినుండి వెళ్లను."

ధిక్తస్య జీవనం పుంసః శరణార్థినమాతురమ్ । యో నార్తమనుగృహ్ణాతి వైరిపక్షమపి ధ్రువమ్ ॥ ౧౫.

బాధపడుతూ ఆశ్రయానికి వచ్చినవారిని, వారు శత్రువులైనా సరే, దయతో ఆదుకోని మనిషి జీవితం నిస్సారమని నేను భావిస్తున్నాను.

యజ్ఞదానతపాంసీహ పరత్ర చ న భూతయే । భవన్తి తస్య యస్యార్తపరిత్రాణే న మానసమ్ ॥ ౧౫.

ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ, యజ్ఞాలు, దానాలు, తపస్సులు కూడా, బాధపడుతున్నవారిని రక్షించాలనే మనసు లేనివారికి ఎలాంటి మేలు చేయవు.

నరస్య యస్య కఠినం మనో బాలాతురాదిషు । వృద్ధేషు చ న తం మన్యే మానుషం రాక్షసో హి సః ॥ ౧౫.

ఎవరికి చిన్నపిల్లలు, రోగులు, వృద్ధుల పట్ల మనసు కఠినంగా ఉంటుందో, అతడిని నేను మనిషిగా భావించను; అతడు నిజంగా రాక్షసుడు.

ఏతేషాం సన్నికర్షాత్తు యద్యగ్నిపరితాపజమ్ । తథోగ్రగన్ధజం వాపి దుః ఖం నరకసమ్భవమ్ ॥ ౧౫.

ఈవారికి దగ్గరగా ఉండడం వల్ల అగ్ని వేడి, దుర్వాసన, లేదా నరకంలో కలిగే బాధలు కలిగినా—

క్షుత్పిపాసాభవం దుః ఖం యచ్చ మూర్చ్ఛాప్రదం మహత్ । ఏతేషాం త్రాణదానన్తు మన్యే స్వర్గసుఖాత్పరమ్ ॥ ౧౫.

లేదా ఆకలి, దాహం వల్ల కలిగే బాధ, లేదా మూర్చ వచ్చేంత పెద్ద బాధ వచ్చినా— వీరిని రక్షించడం, వారికి సహాయం చేయడం, స్వర్గంలో కలిగే ఆనందం కన్నా గొప్పదని నేను భావిస్తాను.

ప్రాప్స్యన్త్యార్తా యది సుఖం బహవో దుః ఖితే మయి । కిన్ను ప్రాప్తం మయా న స్యాత్తస్మాత్త్వం వ్రజ మాచిరమ్ ॥ ౧౫.

నాకు బాధ కలిగినా, బాధపడుతున్న అనేక మందికి సుఖం కలిగితే, నేను పొందని దేనుంది? అందుకే ఆలస్యం చేయక పోవు.

యమపురుష ఉవాచ ఏష ధర్మశ్చ శక్రశ్చ త్వాం నేతుం సముపాగతౌ । అవశ్యమస్మాద్గన్తవ్యం తస్మాత్పార్థివ ! గమ్యతామ్ ॥ ౧౫.

యముని సేవకుడు ఇలా అన్నాడు: ధర్ముడు, ఇంద్రుడు ఇద్దరూ నిన్ను తీసుకెళ్లడానికి వచ్చారు; రాజా! తప్పక వెళ్లాలి, కాబట్టి ఇప్పుడే బయలుదేరు.

ధర్మ ఉవాచ నయామి త్వామహం స్వర్గం త్వయా సమ్యగుపాసితః । విమానమేతదారుహ్య మా విలమ్బస్వ గమ్యతామ్ ॥ ౧౫.

ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: నీవు నన్ను భక్తిగా ఆరాధించావు, అందుకే నేను నిన్ను స్వర్గానికి తీసుకెళ్తాను. ఈ విమానంలో ఎక్కి ఆలస్యం చేయకుండా బయలుదేరు.

రాజోవాచ నరకే మానవా ధర్మ పీడ్యన్తేఽత్ర సహస్రశః । త్రాహీతి చార్తాః క్రన్దన్తి మామతో న వ్రజామ్యహమ్ ॥ ౧౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: ధర్మా! నరకంలో వేలాది మంది మనుషులు బాధపడుతున్నారు; 'మమ్మల్ని కాపాడు' అని వారు అరుస్తున్నారు. అందుకే నేను వెళ్లను.

ఇన్ద్ర ఉవాచ కర్మణా నరకప్రాప్తిరేతేషాం పాపకర్మిణామ్ । స్వర్గస్త్వయాపి గన్తవ్యో నృప ! పుణ్యేన కర్మణా ॥ ౧౫.

ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: వీరు చెడు పనుల వల్ల నరకానికి వచ్చారు; రాజా! నీవు మంచి పనుల వల్ల స్వర్గానికి వెళ్లాలి.

రాజోవాచ యది జానాసి ధర్మ ! త్వం త్వం వా శక్ర ! శచీపతే । మమ యావత్ప్రమాణన్తు శుభం తద్వక్తుమర్హథః ॥ ౧౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: ధర్మా! లేదా శచీపతీ ఇంద్రా! మీకు తెలుసంటే, నా పుణ్యఫలం ఎంత ఉందో చెప్పండి.

ధర్మ ఉవాచ అబ్బిన్దవో యథామ్భోధౌ యథా వా దివి తారకాః । యథా వా వర్షతా ధారా గడ్గాయాం సికతా యథా ॥ ౧౫.

ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: సముద్రంలో నీటి బిందువులు ఎంతలేవో, ఆకాశంలో నక్షత్రాలు ఎంతలేవో, వర్షపు ధారలు, గంగా నదిలోని ఇసుకరేణువులు ఎంతలేవో—

అసంఖ్యేయా మహారాజ యథా బిన్ద్వాదయో హ్యపామ్ । తథా తవాపి పుణ్యస్య సంఖ్యా నైవోపపద్యతే ॥ ౧౫.

అలాగే, మహారాజా! నీ పుణ్యానికి కూడా లెక్కలేదు; అవి లెక్కించలేనివి.

అనుకమ్పామిమామద్య నారకేష్విహ కుర్వతః । తదేవ శతసాహస్త్రం సంఖ్యాముపగతం తవ ॥ ౧౫.

ఈ రోజు నరకంలో ఉన్నవారిపై నీకు కలిగిన దయ వల్ల, నీ పుణ్యం లక్షల రెట్లు పెరిగింది.

తద్గచ్ఛ త్వం నృపశ్రేష్ఠ తద్భాక్తుమమరాలయమ్ । ఏతేఽపి పాపం నరకే క్షపయన్తు స్వకర్మజమ్ ॥ ౧౫.

కాబట్టి, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! నీవు అమర లోకానికి వెళ్లి అక్కడ ఆనందించు. వీరు తమ చెడు పనుల ఫలితాన్ని నరకంలో అనుభవించనివ్వు.

రాజోవాచ కథం స్పృహాం కరిష్యన్తి మత్సమ్పర్కేషు మానవాః । యది సత్సన్నిధావేషాముకత్కర్షో నోపజాయతే ॥ ౧౫.

రాజు ఇలా అన్నాడు: మంచివారు దగ్గర ఉన్నా, వారికి బాధ తగ్గకపోతే, నా సాన్నిధ్యాన్ని ఎవరు కోరుకుంటారు?

తస్మాద్యత్సుకృతం కిఞ్చిన్మమాస్తి త్రిదశాధిప । తేన ముచ్యన్తు నరకాత్పాపినో యాతనాం గతాః ॥ ౧౫.

కాబట్టి, దేవేంద్రా! నాకు ఎంత పుణ్యం ఉన్నదో, దాని వల్ల నరకంలో బాధపడుతున్న పాపులు విముక్తి పొందాలని కోరుకుంటున్నాను.

ఇన్ద్ర ఉవాచ ఏవమూర్ధ్వతరం స్థానం త్వయావాప్తం మహీపతే । ఏతాంశ్చ నరకాత్పశ్య విముక్తాన్ పాపకారిణః ॥ ౧౫.

ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: రాజా! నీకు ఇంకా గొప్ప స్థానం లభించింది; నరకంలో ఉన్న ఈ పాపులు విముక్తి పొందినదాన్ని చూడు.

పుత్ర ఉవాచ తతోఽపతత్పుష్పవృష్టిస్తస్యోపరి మహీపతేః । విమానఞ్చాధిరోప్యైనం స్వర్లోకమనయద్ధరిః ॥ ౧౫.

కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: అప్పుడు ఆ రాజుపై పుష్పవృష్టి కురిసింది. విమానంలో ఎక్కించి, హరిదేవుడు అతన్ని స్వర్గానికి తీసుకెళ్లాడు.

అహఞ్చాన్యే చ యే తత్ర యాతనాభ్యః పరిచ్యుతాః । స్వకర్మఫలనిర్దిష్టం తతో జాత్యన్తరం గతాః ॥ ౧౫.

నేను కూడా, అక్కడ ఉన్న మరికొందరు కూడా, ఆ యాతనల నుండి విముక్తులై, మన మన కర్మఫలాన్ని బట్టి మరో జన్మను పొందాము.

ఏవమేతే సమాఖ్యాతా నరకా ద్విజసత్తమ । యేన యేన చ పాపేన యాం యాం యోనిముపైతి వై ॥ ౧౫.

ఓ ఉత్తమ ద్విజుడా! ఈ నరకాలను, ఏ పాపానికి ఏ జన్మ లభిస్తుందో నేను నీకు వివరంగా చెప్పాను.

తత్తత్సర్వం సమాఖ్యాతం యథా దృష్టం మయా పురా । పురానుభవజం జ్ఞానమవాప్యావితథం తవ । అతః పరం మహాభాగ కిమన్యత్కథయామి తే ॥ ౧౫.

నేను గతంలో చూచినదాన్ని నిస్సందేహంగా నీకు వివరించాను. ఇది నా అనుభవంతో వచ్చిన నిజమైన జ్ఞానం. ఓ భాగ్యవంతుడా! ఇక నీకు ఇంకేమి చెప్పగలను?

16(16) పితోవాచ కథితం మే త్వయా వత్స సంసారస్య వ్యవస్థితమ్ । స్వరూపమతిహేయస్య ఘటీయన్త్రవదవ్యయమ్॥౧౬.

తండ్రి పలికెను: బిడ్డా! నీవు ఈ సంసార స్వరూపాన్ని, అది ఎలా స్థిరంగా ఉందో, మనసును మాయలో పడేసేలా, నీటిగడియారంలా ఎప్పటికీ మారని విధంగా నాకు వివరించావు.

తదేవమేతదఖిలం మయావగతమీదృశమ్ । కిం మయా వద కర్తవ్యమేవస్మిన్ వ్యవస్థితే॥౧౬.

ఇలా నీవు చెప్పినట్లు నేను అన్నీ పూర్తిగా గ్రహించాను. ఇప్పుడు ఈ స్థితిలో నేను ఏం చేయాలో చెప్పు.

పుత్ర ఉవాచ యది మద్వచనం తాత శ్రద్దధాస్యవిశఙ్కితః । తత్ పరిత్యజ్య గార్హస్థ్యం వానప్రస్థపరో భవ॥౧౬.

కొడుకు పలికెను: నాన్నా! నా మాట నమ్మితే, గృహస్థాశ్రమాన్ని వదిలి, వానప్రస్థాశ్రమాన్ని స్వీకరించు.